דעבאטעס: מעקעין און אבאמא

עס הייבט זיך אן די ערנסטע פאליטישע טעג ווען די קאנדידאטן ווערן געשטעלט אויף פראבע צו זעהן וואס זיי פארקויפן, און בעיקר ווערט מר. אבאמא געשטעלט אויף א הויכע לעוועל פראבע צו זעהן וואס ער פארקויפט נאכדעם וואס זייט ער האט געווינען די נאמאנאציע האט ער כמעט נישט פארגעשטעלט עפעס זאכליכע זאכן צום פארקויפן פאר די אמעריקאנע פאלק, די איינציגסטע זאך וואס ער האט געהאלטן און איין שרייען איז טשעינזש האופ און נאך אזעלכע שטותים וואס עס כאפט טאקע די פאנטאזיע אויף א שטיק צייט אבער ווען מען ניכטערט זיך אויס שטעלט זיך די באמבאדיגע קשיא "וואס האסטו געזאגט?"........ האופ? טשעינזש? נו לאמיר זעהן וואס די גייסט טון צו טוישן די פראבלעמען, מיט וואס גייסטו אריינברענגן האפענונג אין דאס לאנד? עס הייבט אן צו באקומען א געפיל פאר די אמעריקאנער פאלק אז חוץ פון האלטן א שיינע דרשה קען ער נישט גארנישט, און דאס הייבט מען שוין אהן צו הערן נישט נאר פון די רעפובליקאנער נאר אויך פון די דעמאקראטן צוגלייך,

עס איז דא וויכטיגע זאכן אויפן סדר היום וואס מען האט נאכנישט געהערט פון אבאמא זיין אמת'ע מיינונג (אויב ער האט...) איבער דעם, ווי למשל מען וויל הערן וואס ער האלט וועגן די אמעריקאנע שוץ סיסטעם וואס אמעריקע פלאנט אויפצושטעלן אין פוילן אינדערצייט וואס רוסלאנד איז שטייף דערקעגן, (מעקעין האט שוין קלאר ארויסגעזאגט זיין מיינונג אן מורא אז ער האלט דערפון און ער שטיצט עס (ווער עס קען זיך אביסל אויס ווייסט ווי שטארק דאס וועט צונוצקומען פאר אמעריקע, און די פלאן איז שוין א אלטע פלאן פון יארן צוריק וואס עס האלט יעצט ביי די לעצטע פאזעס אפגעמאכט צו ווערן, עס וועט נאך דורן א שטיק צייט עס זאל זיין גענצליך פארטיג ואכמל"ב) אבער אבאמא האט נאכנישט קלאר געזאגט זיין מיינונג דערוועגן, די זעלבע איז מיט פארשידענע אישאס וואס מיט מקעין איז מען קלאר אבער מיט אבאמא ווייסט מען נאכנישט ווי מען האלט מיט אים

הקיצור עס איז יעצט פארגעקומען (דאכזיך מיר מוצאי שבת) א כמו דעבאטע צווישן מקעין און אבאמא אין א געוויסע קירכע אין קאליפארניע ווי דער גלח האט זיי אויסגעפרעגט פארשידענע שאלות, עס איז נישט אינטערסאנט עס דא אראפצוברענגען ווייל עס איז בעיקר געווען איבער רעליגיע זאכן און נישט צופיל איבער פאליטיק, אבער עס האט זיך שטארק ארויסגעוויזן די שטארקייט פון מקעין און די שוואכקייט פון אבאמא אין פארשידענע זאכן, קודם האט מקעין געענטפערט מער זיכערער און אבאמא האט היבש געקעקעצט, בפרט ווען מען האט געפרעגט זיי ביידע וואס עס איז געווען זייער שטארקסטע אויפטוה אין זייער לעבן וואס מקעין האט געהאט אויף דעם אסאך וואס צו ענטפערן איבער זיינע שטייפקייטן לטובת אמעריקע ביי די וויעטנאם מלחמה און נאך, און אבאמא האט ווי אנאר געענטפערט אז עס איז געווען ווען ער האט געשטימט קעגן די מלחמה אין איראק... ווי אויך איז געווען שטארק געשמאק צו הערן ווען מען האט געפרעגט מקעין וואס איז געווען זיין בעסטע מאמענט אין זיין לעבן, וואס ער האט געענטפערט מיט א געשמאקייט "די בעסטע צייט אין מיין לעבן איז געווען ווען איך האב חתונה געהאט" עס האט שטארק ארויסגעברענגט זיין אפנקייט און נאטורליכקייט מיט וואס ער איז געשאנקן.

אין די ענדע זאגן אנאליסטן האט מקעין געווינען די דעבאטע און אבאמא'ס אנזעהן איז שוואכער געווארן, אבער נישט אלע זאגן אזוי .


איך האב געשריבן זייער בקיצור און אויסגעלאזט אסאך פרטים, ווער עס וויל קען עס זיין באריכות דא
http://foxforum.blogs.foxnews.com/2008/08/18/why-mccain-may-beat-obama/

שעפעלע זייער א שיינער באריכט.

איך קום יעצט אראפ פון א צווייטן פלאנעט, יעצט גענדיגט אדורך קוקן דעם גאנצען פארום, ווי זיי רופן עס, ווי דו האסט שוין דערמאנט איז א היבשע חלק פון דעם געווען איבער רעליגיעזע אישוס, נישט דוקא רעליגיעז אבער אישוס וואס איז נישט פאסיג אראפ צו ברענגן אין היימישע ווינקל.

אבער וואס איך קען יא זאגן איז מיין אימפרעשאן אויף די צוויי קאנדידאטן, אבאמא האט א געדרייטע צינגל אבער א געלונגענס, ער האט כמעט אויף קיין איין שאלה נישט גענטפערט צום פוינט, נאר ענדערש, געדרייט אהער און אהין פירענדיג דעם עולם קיין האנעלאלא, און עס לייגט באמת אראפ א בילד ווי ער ווייסט וואס ער רעדט און וואס ער וויל, משא"כ מקעין האט אויף יעדן שאלה גענטפערט א יא אדער א ניין פארשטייט זיך מיט ביאורים, אבער האסט גקענט זען אויף יעדע אישא וואס ער האלט.

לדוגמא איין שאלה,

אויף וועלכע דריי מענטשען טוסטו דיך רילייען, דהיינו וועמענס שיטה הערסטו אויס?

אבאמא: אין פערזענליכע לעבן מיין ווייב און מיין באבע, און פאליטישען לעבן האט ער זייער זאפטיג אראפ געלייגט אז ער הערט ענדערש אויס יעדענס מיינונג, און דאן פיקט ער ארויס וואס זעט אים אויס צו זיין גוט, מורא האבענדיג צו זאגן נעמען אז דו זאלסט אים נישט קענען קארנערן.

מקעין: גלייך צום פינטל, דעיוויד פעטראעס גענעראל פון די מלחמה אין איראק, און נאך צוויי מענטשען די בעה"ב פון EBAY איבער עקאנאמישע אישוס, דער אנדערער געדענק איך נישט.

די קומעדניגע דעבאטע גייט פארקומען ארום א חודש ארום, ביזדערווייל וועט מען מיזן ווארטן און העכסטנס נאכאמאל דעבאטירן וויאזוי עס איז געווען די פאריגע דעבאטע, עס איז צום האפן אז ביי די קומענדיגע דעבאטע וועט זיין עפעס מער זאפטיגערס וואס מען זאל קענען דא אראפברענגען אין די ווינקעל, אין די דעבאטעס אפטיילונג,ביזדערווייל קענט עטס זיך גיין אפרוען אביסל, א גיטע נאכט

א גוט און א אמת ווארט וואס איך האב מיך דערמאנט וואס מקעין האט דארטן געזאגט.

איינס פון די שאלות ןןאס דער גלח האט געפרעגט איס געוען "וויפיל געלט דארף מען מאכן א יאר צו הייסן רייך" דהיינו די רייכע מענטשען צאלן מער טעקס ביי וועלכע סכום דארף מען העכערן זיין טעקס.

אבאמא האט גענטפערט 250.000.

מקעין האט געזאט נישט דא אזא זאך ווי א כלל, רייך מיינט נישט נאר געלט א מענטש וואס ארבייט 16 שעה א טאג איז נישט רייך וויפיך געלט ער זאל נאר מאכן, איך בין דא צו נידריגען די טעקס נישט צו העכערן עס איז ענקער געלט פארוואס זאל מען עס ענק צונעמן.

ער האט אויסגעפירט אז לעצטענס האט מען אויסגעגעבן דריי מיליאן דולר אויף צי פארשן א גענעטישע זאך פון בערן, פארוואס זאל מען ניצן ענקערע אויסגעהארעווטע געלטער פאר אזונע שטותים? דער עולם האט זיך געהאלטן ביי די זייטן ביי דעם סטעטמענט, האט ער זיך אנגעריפן עטץ לאכטס! וויינען דארף מען! וויינען זאל מען!

איך בין גאר א קנאפער צוהערער צו די אלע דעבאטעס, און בכלל ליג איך מער אין פרנסה ווי אין פאליטיק..., דעריבער קען איך קיין צו גרויסע מיינונג אין די ענינים נישט אריינווארפן. אבער, איידי דאתי ענין הדיבאטעס לקרני וועל איך שוין אויסברעכן א פראגעלע וואס קוועטש מיך שוין נאך פון דער אלטער היים, נאך פון די פריערדיגע פרעזידענטליכע פארמעסטן.

עס איז געווארן אזוי איינגעפירט ביי די מעשוגענע אמעריקע אז א פרעזידענט ווערט שטארק געמאסטן לויט זיינע אנשויאונגען און ענטפערונגען ביי די דיבאטישע פארמעסטן. אין מיינע אויגן איז דאס איינס (פון צענדליגע) פון די צענדליגע ביישפילן וועלכע שפיגלן אפ דאס היינטצייגע לעכעריגער און לופטיגער אמעריקאנער אויבערפלעכליכקייט.

קען מיר אפשר איינער מסביר זיין וואס א שייכות א דעבאטע האט מיט תוכן? מוז עפעס א קוואליציפירטער פירער באזיצן אין זיך אויך דעם טאלאנט פון דעבאטירן? און קען דען נישט אן אומגעלונגענער פירער באזיצן דעם גרויסן טאלאנט פון אויסנעמען ביי א דעבאטע?

דאס בעסטע ביישפיל צו דעם איז דער פארלוסט פונעם אלטן פרעזידענט בוש קעגן זיין אפאנענט מר ירום קלינטן קרנו. עס איז קיין ספק אז קלינטן איז א טאלאנטפולער רעדנער און א טאלאנטפולער דעבאטירער פיל פיל מער ווי דער געוועזענער בוש. אויך וועט קיינער נישט פארלייקענען אז דער אלטער בוש איז לכל הדיעות געווען א העכסט פרעסטיזשפולער און געבילדערטער פרעזידענט. ער האט ארויסגעשטארט סיי מיט זיין אינטעלעגענטי סיי אין פאליטיק סיי, סיי מיט זיין באנעמונג און מיט אלעם וואס נאר שייך.

איינע פון די סיבות, לויט די אנאליסטן, וועלכע האט געפירט צו זיין פארלוסט איז געווען אז קלינטאן האט פשוט בעסער אויסגענומען ביי די דעבאטעס. קלינטאן, וועלכער איז געווען א טאלאנטפולער רעדנער אויך, האט אין זיינע דעבאטעס און ספיטשעס בעסער אויסגענומען ווי דער אלטער בוש, און די צוויי סיבות צוזאמען האבן פארשיקט דעם אלטן בוש צוריק קיין טעקסעס אין יארע 92'.

דאס ליבשאפט און הערצה וואס קלינטאן האט גענאסן פון דאס אמעריקאנער פאלק אין לויף פון זיין קאדענץ, על אף וואס זיין קארעריע איז נישט געווען אזוי איי איי איי, איז רובו צו קרעדעטירן זיין רעדנערישער טאלאנט. נאך היינט צו טאגס טוען מאנכע טייטלען אויף פארשידנארטיגע פראבלעמען אז דאס קומט בלויז א דאנק קלינטאנ'ס פארנאכלעסיגקייטן און אויבערפלעכליכקייט.

שוין נישט איינמאל וואס ס'איז מיר אין געדאנק געקומען, צי זענען נישט די אלע קינדערישע מהלכים אן איבערצייגונג אויף וואס פאר א נידריג שטאפל, לאו דעגרי, די היינטיגע וועלט שטייט.

אוי זארעך שוין ווידער דערמאנסטו מיך מיט דעם אלטן בוש סומאטאכע, וויפיל איז שוין פארגאסן געווארן דערויף, איז ווייניג געזאגט.....

זארעך, מיט די אלע דברי חכמה וואס גיסט זיך פון אייך, וועט איר די וועלט נישט איבערמאכן, פונקט וויאזוי מיר פארשטייען נישט וויאזוי דער און דער שיכור, באדט זיך אין מיליאנען, און דער און דער כיטרער רשע זיצט ביים רודער פון שטאט.

דאס איז עס, אויסער חכמה וואס איז זייער נישט פאפולער אין אלגעמיין, נעמט אסאך אנדערע זאכן אויס ביים פובליקום, אויסזען, אויפפירונג, טעראר, אמאל געלט, מאכט זייער זייער אסאך אויס אין טאג טעגליכע ווירטשאפטן ארום די וועלט.

און אז דער רבוש"ע וויל, שיסט א קאזע, עולם גולם וועט נאכטאנצן א גוטע ווערטל אדער א גוטע שפיזיג וויצל, און איבערגענומען פון זייערע עמאציאנען, וועלן זיי אפמאכן זייערע [נישט] באשלוסן.

אוודאי די חכמים, וועלן זיך שטיין ווייטער און ווינדערען, אזוי ווי זיי ווינדערען זיך נאך אויף נאך הונדערטער זאכן פון די בריאה..... וואס איז נישט שייך צו פארשטיין, אבער דער פון אויבן האט נישט באשאנקען יעדן אייניג, אפילו דער אמעריקאנער פרייער דעמאקראט וועט טענה'ן , ווי אר אל קריעטעד איקוועל ביי גאד, יהיב חכמה לחכימיא.

אייערע וואונדער זענען אונזערע וואונדער, אייערע פראגן זענען אונזערע פראגן, היסטאריע וועט זיך איבער'חזר'ן, כסדר נאכאנאנד, און מיר וועלן בלייבן מיט די קשיות, עד שיאיר עינינו בב"א.

זרח א הערליך שטיקל פול מיט אמת און תוכן.

דער גאנצער ענין פון דעבאטעס בכללות היינט איז א דורכפאל פון א זאך ווען באמת וואלט א דעבאטע געדארפט צו זיין א פלאץ ווי מ'זאל דעבאטירן מיינונגס פארשידענהייטן פארן פובליק, איז עס געווארן נישט מער ווי א צירקוס מ'גייט זען ווער עס קען בעסער פארשטעלן דעם פלעי, אויב א קאנדידאט הייסט א גוטע דעבאטירער ערווארט מען פון אים עפעס זאפטיגס, און אויב געלונגט אים עס נישט צו דעליווערן פאלט ער תיכף אין די אנקעטעס, און די זעלבע זאך פארקערט אויב הייסט איינער שוואך און ער דעליווערט א זאפטיגס שטייגט ער תיכף ומיד.

אבער מיט איין זאך איז די איצטיגע "פארום" געווען אביסל בעסער, אז מען האט געפרעגט פון יעדע קאנדידאט עקסטער נישט צוזאמען די זעלבע שאלות בעיקר אויף אישאס וואס זייער מיינונג איז, און דאס האט געגעבן א געלעגנהייט פאר ווער עס וויל זיך צו באקענען מיט זייערע מיינונגן.

ווי פארשטענדליך די מידיא כאפט זיך צו צי די זייטיגע זאכן ארום כדי צו קענען מאכן עפעס א צימעס, לדוגמא מקעין'ס פינעף מיליאן דולר סטעיטמענט וואס ער האט אריין געווארפן אלץ הלצה, און דאס דאמינירט א שיינע עיקר פון די נייעס כוואליעס איבער דעם פארום.

לגבי וואס דו שרייבסט איבער קלינטאן איז א סוגיא ארוכה וואס לכאורה וועט זיך עס קיינמאל נישט ענדיגן, ביי די דעמאקראטן איז קלינטן פון זייער געלונגעסטע פרעזידענטן און זיי האלטן זיך שטאלץ מיט זיין קאדענץ, משא"כ ביי די רעפובליקאנער איז ער שונא נומער איינס, און אלעס וואס פאסירט ביי דעם היינטיגן בוש איז שריים פון קלינטאנ'ס שלעכטע פירערשאפט, על אף וואס יעדער ווייסט אז סענעטאר קלינטן איז זיכער א בעסערע קאנדידאט ווי אבאמא, זענען זיי געגאנגן אין די מאסן שטימן פאר אבאמא כדי קלינטן זאל פארלירן, און אידיש רופט מען דאס פשוט "נקמה אן קיין חשבון".

עס איז זייער קאמיש צו זאגן אז בעת ווען דער פאריגער בוש איז געווען פרעזידענט איז די עקאנאמי געגאנגן אין דער ערד, און ביי קלינטאן האט עס געבליט, בעת ווען ביי בוש דער צווייטער איז עס ווידער און דער ערד, טענה'ן די רעפאבליקאנער אז ביי קלינטאן האט עס געבליהט א דאנק די קערענדלעך פון בוש דער ערשטער, ווידערום ביי בוש דער צווייטער איז עס אין דער ערד א דאנק די קערענדלעך פון קלינטן, דאס קוקט אויס מער ווי א סאו לאזער אלעס ביסטו שילדוג.

צום שלוס: עס איז דא א באקאנט ווארט אויף פאליטיק "א געלונגענער פרעזידענט איז איינער וואס די זייגער האט אים צוגעשפילט" אלעס ווענדט זיך אינטער וועלכע זייגער דיין מזל איז אריין געפאלן ודו"ק.