א שמועס וועגן עראפלאנען

אזוי ווי אינעם דערנעבנדיגען פארום איז דא א שמועס וועגן די פראקטישע חלק פון עראפלאנען, וויל איך מיך דא אריינלאזן אין א שמועס וועגן די תורה'דיגע חלק פון עראפלאנען, און כדי נישט צו פארדרייען דעם שמועס האב איך געעפנט א נייע פארום;

איז אמת אז ס'געווען צדיקים (צווישן זיי דער סאטמארער רבי זי"ע און נאך אפשר דער בעלזער רב זי"ע) וואס האבן נישט געוואלט פארן מיט אן עראפלאן ווייל זיי האבן מורא געהאט? און צי האבן זיי אויך אפגערעדט יחידים, און וואס וואלטן זיי געהאלטען אין די היינטיגע מאדערנע עפאכע וואס מ'הערט כמעט נישט קיין פלי אינצידענטן, און בדרך הטבע און מיטן אויבערשטענס הילף איז עס א זיכערע פלי מיטל ?

איך ווייס נישט וועגן בעלזער רב, אבער דער סאטמאר רב זעלבסט איז למעשה סוף ימיו יא געפלויגן מיט אן עראפלאן. דאכט זיך אז תשל"ב איז ער געווען אויף אפרו אין אריזאנע און געפארן איז ער מיטן פליגער.

בכלל, וואס שייך צו פרעגן וואס ער וואלט געזאגט?

ס'הייסט וואס ער וואלט געזאגט צו א מייקרעוועיוו; צי ער וואלט געלאזט זיינע חסידים ווארעמען דאס עסן דערין אדער נישט?
וואס ער וואלט געזאגט צו א סעל פאון; צי ער וואלט געלאזט זיינע חסידים רעדן דערין?
וואס וואלט ער געזאגט צו היימישע ווינקל; צי ער וואלט געלאזט זיינע חסידים שרייבן דארט צי נישט?

איך קען אייך נישט ענטפערן, אבער איין זאך איז ידוע אז למשל אויף א טעלעפאון, זאגן די חסידים, האט ער קיינמאל נישט גערעדט אבער אין שטוב האט ער דאס פארמאגט.

זרח עס איז א באקאנטע זאך אז דער סאטמארער רבי זי"ע אין די געזונטע יארן האט געהאט א קפידא נישט צו פארען מיט א פליגער, (און דאס איז לכאורה נישט ווייל ער האט פיינט געהאט נייע טעכנאלאגיע) ממילא איז מיין קשיא צו איז דאס געווען א פריוואטע פחד (אוי... איך בעט ענק הרג'עטס מיך נישט...) אדער איז דאס געווען א שיטה פון אים ?