זונטאג סעפטעמבער 04, 2016 3:24 pm#348310
וואס מייקל פעלפּס לערנט אונז ("וועקער", נומער 4)
ביי די זומער-אלימפּיקס אין ריאָ פארגאנגענעם אוגוסט, האט מייקל פעלפּס ווידעראמאל באוויזן אומגלויבליכע דערגרייכונגען, און האט פארגרעסערט זיין זאפאס פון מעדאלן צו 28, דריי-און-צוואנציג דערפון גאלד – דאס מערסטע פון סיי וועמען אין דער היסטאריע. פעלפּס איז מער ווי אן אינדיווידועל – ער איז אן ערשיינונג, א געשעעניש וואס פאסירט נאר איין מאל אין דורות.
פעלפּס האט אנגעהויבן זיין אלימפּיקס קאריערע אין דעם 2000 סעזאן, אלט זייענדיג 15 יאר. אין 2004 האט ער געוואונען זיין ערשטן גאלד מעדאל, און האט ווייטער געזאמלט גאלד אין לויף פון די ווייטערדיגע אלימפיק סעזאנען.
עס איז נאטירליך אז פעלפּס איז שטארק בארימט איבער דער גאנצער וועלט, און מיליאנען מענטשן זעען אים ווי א גיבור און מוסטער. פעלפּס' געשטעל איז וועלטבארימט, און זיין גוף איז פאסיג אלס א סימבאל פון אלימפּיקס – דער גריכישער פארמעסט וואס פארגעטערט דעם מענטשליכן קערפער.
די שיינקייט און מאיעסטעטישקייט פון דעם מענטשליכן גוף האט נישט איבערגעהיפט אונזער פאלקלאר און מסורה, און מיר געפונען שילדערונגען אין דער תורה און אין חז"ל איבער מענטשן וועלכע האבן זיך אויסגעצייכנט מיט שיינקייט: שרה, רבקה, רחל, יוסף, אבשלום, רבי יוחנן, און נאך. דער פסוק טיילט אפילו איין מענטשליכע שיינקייט אין צוויי קאטעגאריעס: אויסזען און געשטעל – "ויהי יוסף יפה תואר, ויפה מראה." אלזא, ווען מ'רעדט פון "תואר", דעם מענטשליכן געשטעל, זענען די אלימפּיקס מחותנים.
ווען מ'קוקט אן דעם גרויסן טשאמפיאן ווערט מען דערשטוינט פון זיין אויסערגעווענליכן גוף – שטאל-געבויעט מיט מאסיווע דעמענסיעס. פעלפּס איז הויך 6.4 פיס, און פארמאגט א פליגלשפאן (לענג צווישן די שפיץ פינגער פון ביידע הענט) פון 6.7 פיס. זיינע ביינער און געלענקען זענען באפעסטיגט מיט אומגעהויערער בויגזאמקייט און מאכט. די קאפאציטעט פון זיינע לונגען זענען 12 ליטער, טאפלט פון א געווענליכן מאן. פעלפּס איז א וואונדער פון דער בריאה, און דערפאר האט ער מער ווי טאפלט גאלד מעדאלן ווי סיי וועמען אין דער געשיכטע.
אבער פאוואליע. אמת אז איינער וואס איז נישט געבענטשט מיט פעלפּס' אייגנשאפטן וועט מסתמא נישט קענען אנקומען אזוי ווייט ווי אים. אבער זענען זיינע אויסערגעווענליכע פיזישע ברכות גענוג געווען אים ארויפצושטעלן אויף דעם שפיץ פון הצלחה? אבסאלוט נישט.
מייקל פעלפּס האט זיך איבערגעגעבן פאר זיין הצלחה מיט קאנצענטראציע און התמדה וויסנדיג אז ער האט פאר זיך א ציל: צו זיין דער בעסטער שווימער אויף דער וועלט. מ'קען געבוירן ווערן מיט די בעסטע גענעס און כשרונות, אבער אויב פארמאגט מען נישט דעם ווילן, אייפער און אנטשלאסנקייט זיך גענצליך איבערצוגעבן פאר דעם ציל וועט מען קיין ערגעץ נישט אנקומען. טראץ פעלפּס' אויסערגעווענליכער פיזישער געשטעל, האט ער פארברענגט אומגעהויערע סכומים שעות זיך צו לערנען און פארבעסערן.
דורכאויס א תקופה פון פינף יאר האט פעלפּס נישט פארפעלט אפילו איין איינציגן טאג פון שווימען 3-6 שעה! יעדן טאג האט געמיינט יעדן טאג, אפילו חגאות און שמחות. ווען א זשורנאליסט האט אים געפרעגט פארוואס ער האט זיך נישט פארגינט וואקאציע פאר איין טאג א וואך, האט פעלפּס געענטפערט, "אויב דו ווילסט זיין דער בעסטער, דארפסטו טון וואס אנדערע מענטשן זענען נישט גרייט צו טון. איך האב געהאלטן אז אזוי וועל איך דורכאויס יעדעס יאר באקומען כאטש 52 טעג טרענירונג מער ווי סיי וועמען."
פעלפּס לערנט אונז התמדה, פּערסיסטענס בלע"ז. ווען מ'האט דער ציל פאר די אויגן דארף מען גיין און אנגיין דערמיט. עס איז נישט קיין נפקא מינא אז מ'איז שוין גוט אדער מ'איז נישט גענוג גוט. מ'לייגט זיך אריין לייב און לעבן און נאר אזוי קען מען דערגרייכן.
דאס לערנט אונז אויך דער שרייבער מאלקאלם גלאדוועל אין זיין בארימטן בוך Outliers, וואו ער איז מאריך מיט'ן אויפווייזן אז דער גרעסטער באשטאנדטייל פון סוקסעס איז נישט כשרון, נאר התמדה. גלאדוועל שטעלט אוועק דער "10,000 שעה כלל" – עס וועט נעמען פאר א מענטש בערך 10,000 שעה פון פראקטיצירן צו ווערן א מומחה אין א פעלד. נאכקוקנדיג די גרעסטע מומחים אין מוזיק און אין אנדערע טאלאנטן האט געוויזן אז התמדה, אנגיין און נישט מיד ווערן, האט זיי געברענגט צו וואו זיי זענען אנגעקומען.
מייקל פעלפּס לערנט אונז נאך א לעקציע. אין 2014 איז ער ארעסטירט געווארן נאכ'ן געכאפט ווערן דרייוון אנגעטרונקען. פעלפּס איז אריינגעפאלן אין א שווערער דעפרעסיע, און האט כמעט דערגרייכט צו א מצב פון זעלבסטמארד. נאך חיזוק פון זיין חבר דער גרויסער פוסבאל שפילער רעי לואיס, האט ער אוועקגעקוקט אויף די שוועריגקייטן, און האט מחליט געווען זיך צוריק אריינצונעמען אין די הענט. ער האט אנערקענט אין זיינע באגרעניצונגען זיך אליין צו העלפן, און האט זיך איינגעשריבן אין א פסיכאלאגישער טראומא און אדיקשאן באהאנדלונג צענטער, און גענוצט יעדן געצייג וואס ער האט נאר געקענט, אריינגערעכנט זיין קריסטליכע אמונה, זיך צו העלפן צוריקכאפן. ווייניגער ווי צוויי יאר שפעטער איז פעלפּס געווען צוריק אין די אלימפּיקס און האט ווידער געבראכן יעדן רעקארד אין דער היסטאריע.
התנערי מעפר קומי. ביסט צוריקגעפאלן, די וועלט זעט אויס פינסטער, עס זעט אויס ווי עס איז שוין נישט דא קיין סיבה אויף צו לעבן, זוך און נישטער צו טרעפן נאך איין פונק און צינד עס אונטער מיט די לעצטע כוחות.
ווען מיר קוקן אויף א מוצלח ווי מייקל פעלפּס דארפן מיר וויסן און געדענקען אז נישט נאר זיינע כשרונות האבן אים געברענגט צו וואוהין ער איז אנגעקומען, נישט נאר זיינע פיזישע טאלאנטן און קראפט, נאר אויך – און נאך וויכטיגער – זיינע גייסטישע כוחות, זיין התמדה, זיין אנטשלאסנקייט צו גיין און אנגיין איינמאל און נאכאמאל, זיין אנערקענונג צו נעמען הילף ווען נויטיג, דאס האט אים ארויפגעשטעלט אויף דעם עווערעסט פון מענטשליכער דערגרייכונג.
*
וואס אונזערע עלטערן און מחנכים דארפן לערנען
אין עלטער פון 9 יאר איז מייקל פעלפּס דיאגנאזירט געווארן מיט ADHD - אטענשאן דעפיציט הייפעראקטיוויטי דיסארדער, דאס איז א גייסטישע אומארדענונג וואס שפילט זיך אויס אין פראבלעמען זיך צו קאנצענטרירן און צולייגן קאפ. ADHD ברענגט אויך אויפפירונג-פראבלעמען פאר קינדער וועלכע ליידן דערויף. פעלפּס' מאמע, דעבי, א לאנגיעריגע לערערין און מנהלת אין א באלטימאר שולע, איז טאקע געווען צעבראכן הערנדיג דעם דיאגנאז, אבער זי האט פארשטאנען וויאזוי זיך אומצוגיין מיט איר קינד.
אנשטאט ארבעטן אז מייקל זאל זיין "נארמאל" ווי יעדן, האט זי אים אויפגעבויט מיט די טאלאנטן וועלכע ער האט פארמאגט - זי האט אים מחזק געווען און געהאלפן שטייגן אין שווימען, און אזוי אים געבויט סיי ווי א מענטש מיט אינטערעסן, א האבי, און א קאריערע, און סיי ווי איינער פון די גרעסטע מוצלחים אין היסטאריע. דורך זיין אינטערעסע אין שווימען האט זי אויך באוויזן אריינצודרונגען אין אנדערע לימודים. אנשטאט ער זאל זיך מוטשען מיט א רעכענען פראבלעם וואס פארמאגט מושגים וועלכע האבן אים נישט אינטערעסירט, האט זי עס איבערגעארבעט אויף: "ווי לאנג וואלט עס גענומען צו שווימען 500 מעטער אויב דו שווימסט דריי מעטער א סעקונדע?" אז מייקל האט זיך באקלאגט אז ער האט נישט קיין געדולד צו לייענען, האט די מאמע אים געמוטיגט צו לייענען די ספארטס-אפטיילונג פון דער צייטונג.
עלטערן וועלכע ווילן באמת די טובה פון זייער קינד ווילן אים בויען, אז ער, זיין פערזענליכקייט, זאל בליען און מצליח זיין אויף דעם העכסטן שטאפל וואס מעגליך. זיי זוכן נישט אז ער זאל אריינגעצווינגען ווערן אין א מוסטער לויט ווי אנדערע קינדער קענען מצליח זיין; זיי פרובירן נישט צו דערשטיקן ווער דאס קינד איז באמת אין אויסטויש פאר א מאסקע וואס באשטייט פון געזעלשאפטליכע ערווארטונגען. מייקל פעלפּס וואלט געקענט בלייבן א לא יצלח וואס האט קיינמאל נישט מצליח געווען אין שולע, און וואלט געקענט ווייטער זאמלען דערביטערונג און דערנידערונג יאר נאך יאר. אנשטאט, האט זיין מאמע אים געבויט און געהויבן - און אין דער צייט וואס היינט האט קיינער נישט געהערט פון די "מצוינים" אין זיין קלאס, האט די גאנצע וועלט געהערט פון מייקל פעלפּס.
פעלפּס ווייסט וואס זיין מאמע האט געטון פאר אים. באלד נאכ'ן באקומען זיין ערשטן גאלד מעדאל, איז ער אראפ פון די געווינער'ס פלאטפארמע, און איז צוגעגאנגען צו זיין מאמען געבן א קראנץ בלומען. "איך בין געווען אזוי גליקליך, ס'האבן מיר גערינען טרערן," האט דעבי פעלפּס זיך עראינערט.
פעלפּס האט אנגעהויבן זיין אלימפּיקס קאריערע אין דעם 2000 סעזאן, אלט זייענדיג 15 יאר. אין 2004 האט ער געוואונען זיין ערשטן גאלד מעדאל, און האט ווייטער געזאמלט גאלד אין לויף פון די ווייטערדיגע אלימפיק סעזאנען.
עס איז נאטירליך אז פעלפּס איז שטארק בארימט איבער דער גאנצער וועלט, און מיליאנען מענטשן זעען אים ווי א גיבור און מוסטער. פעלפּס' געשטעל איז וועלטבארימט, און זיין גוף איז פאסיג אלס א סימבאל פון אלימפּיקס – דער גריכישער פארמעסט וואס פארגעטערט דעם מענטשליכן קערפער.
די שיינקייט און מאיעסטעטישקייט פון דעם מענטשליכן גוף האט נישט איבערגעהיפט אונזער פאלקלאר און מסורה, און מיר געפונען שילדערונגען אין דער תורה און אין חז"ל איבער מענטשן וועלכע האבן זיך אויסגעצייכנט מיט שיינקייט: שרה, רבקה, רחל, יוסף, אבשלום, רבי יוחנן, און נאך. דער פסוק טיילט אפילו איין מענטשליכע שיינקייט אין צוויי קאטעגאריעס: אויסזען און געשטעל – "ויהי יוסף יפה תואר, ויפה מראה." אלזא, ווען מ'רעדט פון "תואר", דעם מענטשליכן געשטעל, זענען די אלימפּיקס מחותנים.
ווען מ'קוקט אן דעם גרויסן טשאמפיאן ווערט מען דערשטוינט פון זיין אויסערגעווענליכן גוף – שטאל-געבויעט מיט מאסיווע דעמענסיעס. פעלפּס איז הויך 6.4 פיס, און פארמאגט א פליגלשפאן (לענג צווישן די שפיץ פינגער פון ביידע הענט) פון 6.7 פיס. זיינע ביינער און געלענקען זענען באפעסטיגט מיט אומגעהויערער בויגזאמקייט און מאכט. די קאפאציטעט פון זיינע לונגען זענען 12 ליטער, טאפלט פון א געווענליכן מאן. פעלפּס איז א וואונדער פון דער בריאה, און דערפאר האט ער מער ווי טאפלט גאלד מעדאלן ווי סיי וועמען אין דער געשיכטע.
אבער פאוואליע. אמת אז איינער וואס איז נישט געבענטשט מיט פעלפּס' אייגנשאפטן וועט מסתמא נישט קענען אנקומען אזוי ווייט ווי אים. אבער זענען זיינע אויסערגעווענליכע פיזישע ברכות גענוג געווען אים ארויפצושטעלן אויף דעם שפיץ פון הצלחה? אבסאלוט נישט.
מייקל פעלפּס האט זיך איבערגעגעבן פאר זיין הצלחה מיט קאנצענטראציע און התמדה וויסנדיג אז ער האט פאר זיך א ציל: צו זיין דער בעסטער שווימער אויף דער וועלט. מ'קען געבוירן ווערן מיט די בעסטע גענעס און כשרונות, אבער אויב פארמאגט מען נישט דעם ווילן, אייפער און אנטשלאסנקייט זיך גענצליך איבערצוגעבן פאר דעם ציל וועט מען קיין ערגעץ נישט אנקומען. טראץ פעלפּס' אויסערגעווענליכער פיזישער געשטעל, האט ער פארברענגט אומגעהויערע סכומים שעות זיך צו לערנען און פארבעסערן.
דורכאויס א תקופה פון פינף יאר האט פעלפּס נישט פארפעלט אפילו איין איינציגן טאג פון שווימען 3-6 שעה! יעדן טאג האט געמיינט יעדן טאג, אפילו חגאות און שמחות. ווען א זשורנאליסט האט אים געפרעגט פארוואס ער האט זיך נישט פארגינט וואקאציע פאר איין טאג א וואך, האט פעלפּס געענטפערט, "אויב דו ווילסט זיין דער בעסטער, דארפסטו טון וואס אנדערע מענטשן זענען נישט גרייט צו טון. איך האב געהאלטן אז אזוי וועל איך דורכאויס יעדעס יאר באקומען כאטש 52 טעג טרענירונג מער ווי סיי וועמען."
פעלפּס לערנט אונז התמדה, פּערסיסטענס בלע"ז. ווען מ'האט דער ציל פאר די אויגן דארף מען גיין און אנגיין דערמיט. עס איז נישט קיין נפקא מינא אז מ'איז שוין גוט אדער מ'איז נישט גענוג גוט. מ'לייגט זיך אריין לייב און לעבן און נאר אזוי קען מען דערגרייכן.
דאס לערנט אונז אויך דער שרייבער מאלקאלם גלאדוועל אין זיין בארימטן בוך Outliers, וואו ער איז מאריך מיט'ן אויפווייזן אז דער גרעסטער באשטאנדטייל פון סוקסעס איז נישט כשרון, נאר התמדה. גלאדוועל שטעלט אוועק דער "10,000 שעה כלל" – עס וועט נעמען פאר א מענטש בערך 10,000 שעה פון פראקטיצירן צו ווערן א מומחה אין א פעלד. נאכקוקנדיג די גרעסטע מומחים אין מוזיק און אין אנדערע טאלאנטן האט געוויזן אז התמדה, אנגיין און נישט מיד ווערן, האט זיי געברענגט צו וואו זיי זענען אנגעקומען.
מייקל פעלפּס לערנט אונז נאך א לעקציע. אין 2014 איז ער ארעסטירט געווארן נאכ'ן געכאפט ווערן דרייוון אנגעטרונקען. פעלפּס איז אריינגעפאלן אין א שווערער דעפרעסיע, און האט כמעט דערגרייכט צו א מצב פון זעלבסטמארד. נאך חיזוק פון זיין חבר דער גרויסער פוסבאל שפילער רעי לואיס, האט ער אוועקגעקוקט אויף די שוועריגקייטן, און האט מחליט געווען זיך צוריק אריינצונעמען אין די הענט. ער האט אנערקענט אין זיינע באגרעניצונגען זיך אליין צו העלפן, און האט זיך איינגעשריבן אין א פסיכאלאגישער טראומא און אדיקשאן באהאנדלונג צענטער, און גענוצט יעדן געצייג וואס ער האט נאר געקענט, אריינגערעכנט זיין קריסטליכע אמונה, זיך צו העלפן צוריקכאפן. ווייניגער ווי צוויי יאר שפעטער איז פעלפּס געווען צוריק אין די אלימפּיקס און האט ווידער געבראכן יעדן רעקארד אין דער היסטאריע.
התנערי מעפר קומי. ביסט צוריקגעפאלן, די וועלט זעט אויס פינסטער, עס זעט אויס ווי עס איז שוין נישט דא קיין סיבה אויף צו לעבן, זוך און נישטער צו טרעפן נאך איין פונק און צינד עס אונטער מיט די לעצטע כוחות.
ווען מיר קוקן אויף א מוצלח ווי מייקל פעלפּס דארפן מיר וויסן און געדענקען אז נישט נאר זיינע כשרונות האבן אים געברענגט צו וואוהין ער איז אנגעקומען, נישט נאר זיינע פיזישע טאלאנטן און קראפט, נאר אויך – און נאך וויכטיגער – זיינע גייסטישע כוחות, זיין התמדה, זיין אנטשלאסנקייט צו גיין און אנגיין איינמאל און נאכאמאל, זיין אנערקענונג צו נעמען הילף ווען נויטיג, דאס האט אים ארויפגעשטעלט אויף דעם עווערעסט פון מענטשליכער דערגרייכונג.
*
וואס אונזערע עלטערן און מחנכים דארפן לערנען
אין עלטער פון 9 יאר איז מייקל פעלפּס דיאגנאזירט געווארן מיט ADHD - אטענשאן דעפיציט הייפעראקטיוויטי דיסארדער, דאס איז א גייסטישע אומארדענונג וואס שפילט זיך אויס אין פראבלעמען זיך צו קאנצענטרירן און צולייגן קאפ. ADHD ברענגט אויך אויפפירונג-פראבלעמען פאר קינדער וועלכע ליידן דערויף. פעלפּס' מאמע, דעבי, א לאנגיעריגע לערערין און מנהלת אין א באלטימאר שולע, איז טאקע געווען צעבראכן הערנדיג דעם דיאגנאז, אבער זי האט פארשטאנען וויאזוי זיך אומצוגיין מיט איר קינד.
אנשטאט ארבעטן אז מייקל זאל זיין "נארמאל" ווי יעדן, האט זי אים אויפגעבויט מיט די טאלאנטן וועלכע ער האט פארמאגט - זי האט אים מחזק געווען און געהאלפן שטייגן אין שווימען, און אזוי אים געבויט סיי ווי א מענטש מיט אינטערעסן, א האבי, און א קאריערע, און סיי ווי איינער פון די גרעסטע מוצלחים אין היסטאריע. דורך זיין אינטערעסע אין שווימען האט זי אויך באוויזן אריינצודרונגען אין אנדערע לימודים. אנשטאט ער זאל זיך מוטשען מיט א רעכענען פראבלעם וואס פארמאגט מושגים וועלכע האבן אים נישט אינטערעסירט, האט זי עס איבערגעארבעט אויף: "ווי לאנג וואלט עס גענומען צו שווימען 500 מעטער אויב דו שווימסט דריי מעטער א סעקונדע?" אז מייקל האט זיך באקלאגט אז ער האט נישט קיין געדולד צו לייענען, האט די מאמע אים געמוטיגט צו לייענען די ספארטס-אפטיילונג פון דער צייטונג.
עלטערן וועלכע ווילן באמת די טובה פון זייער קינד ווילן אים בויען, אז ער, זיין פערזענליכקייט, זאל בליען און מצליח זיין אויף דעם העכסטן שטאפל וואס מעגליך. זיי זוכן נישט אז ער זאל אריינגעצווינגען ווערן אין א מוסטער לויט ווי אנדערע קינדער קענען מצליח זיין; זיי פרובירן נישט צו דערשטיקן ווער דאס קינד איז באמת אין אויסטויש פאר א מאסקע וואס באשטייט פון געזעלשאפטליכע ערווארטונגען. מייקל פעלפּס וואלט געקענט בלייבן א לא יצלח וואס האט קיינמאל נישט מצליח געווען אין שולע, און וואלט געקענט ווייטער זאמלען דערביטערונג און דערנידערונג יאר נאך יאר. אנשטאט, האט זיין מאמע אים געבויט און געהויבן - און אין דער צייט וואס היינט האט קיינער נישט געהערט פון די "מצוינים" אין זיין קלאס, האט די גאנצע וועלט געהערט פון מייקל פעלפּס.
פעלפּס ווייסט וואס זיין מאמע האט געטון פאר אים. באלד נאכ'ן באקומען זיין ערשטן גאלד מעדאל, איז ער אראפ פון די געווינער'ס פלאטפארמע, און איז צוגעגאנגען צו זיין מאמען געבן א קראנץ בלומען. "איך בין געווען אזוי גליקליך, ס'האבן מיר גערינען טרערן," האט דעבי פעלפּס זיך עראינערט.