"דאס געראנגל": א שטורמישע דערציילונג פונעם מענטשליכן גורל

אינעם פרישן וועקער ערשיינט א שטורמישע דערציילונג מיט'ן נאמען "דאס געראנגל". די געשיכטע האנדלט זיך פון א וויליאמסבורגער יונגערמאן וועלכער האט נעבעך פארלוירן די אמונה, און זיינע אינערליכע און דרויסנדיגע ראנגלנישן וועלכע האבן נאכגעפאלגט.

ווען שמואל גייט אהיים אנגעלענט האלב-שיכור אויף זיינע צוויי קינדער ווייסט ער אז ער איז גליקליך.

דער שרייבער פונעם ארטיקל, יצחק וואלד, איז נאך נישט אנגעקומען צו עפענען א שמועס דא אויף קאווע שטיבל, האט ער מיך מכבד געווען דערמיט.

די געשיכטע ברענגט א שטורם פון רעאקציעס פון לייענער. פון איין זייט הערט מען געוואלדיגע גריסן ווי דאס דרינגט אריין אין דער נשמה פון די מענטשליכע ראנגלנישן, און גיט אן איינבליק וואס מענטשן גייען דורך. פון דער אנדערער זייט איז א גרויסער ציבור נישט געוואוינט צו אזעלכע געשיכטעס, בפרט אז עס רירט אן ענינים וועלכע זענען קיינמאל נאך נישט דערמאנט געווארן אין "דער איד".

סארי פאר'ן זייט ציניש... כ'איז נישט די סטאנדארטן פון דער איד וואס שטערט, נאר ס'איז שווער פאר מענטשן צו פארדייען א מין אפענע גערעדעכץ, הגם די געשיכטע זעלבסט איז דווקא א שטעלונג קעגן די OTD-פענאמען ביי חסידישע מענטשן מיט פאמיליעס.

ווי כ'האב געזאגט פאר איינעם, אמת, די געשיכטע איז אנדערש ווי וואס מיר זענען געוואוינט צו לייענען, אבער דערפאר זענען מיר נישט דער בלאט, נאר דער וועקער!

די נקודות וועלכע ווערן דערמאנט אין דער געשיכטע זענען נוגע פאר אונזער היינטיגער געזעלשאפט, און די קאנצעפטן וואס מיר לערנען דארף יעדער וויסן - צי מ'איז אליין אמאל דורכגעגאנגען ענליכע נסיונות צי נישט. ווייל קרישקעלעך פון דער געשיכטע איז געשען צו דיין ברודער, שכן אדער זון, און איינער פון אונזערע עיקר צילן איז טאקע צו ברענגען צום אויפמערקזאם נושאים וועלכע זענען וויכטיג אויסגעשמועסט צו ווערן.

עס איז אינטערעסאנט צו באמערקן אז לויט דעם שרייבער איז "דאס געראנגל" באזירט אויף אן אמת'ע געשיכטע.

לגבי דעם עצם טעזע פון דער געשיכטע בין איך ביי דער מיינונג אז מ'קען קיינעם נישט דן זיין. א מעשה איז א מעשה, און ס'מיינט נישט אז דאס איז א לחלוטינ'דיגער פסק אויף וויאזוי א מענטש דארף מאכן באשלוסן אין לעבן. אבער אן קיין צווייפל דינט די געשיכטע פאר חומר למחשבה, עכ"פ צו הערן א מעשה און א צד.

פונקט נעכטען נאכט האב איך גערעדט אויפ׳ן טלפון מיט א פרוי פון מיין משפחה, וואס האט מיר געזאגט אז אלע (ענגלישע) צייטונגען זענען גרייט ארומצורעדען די קווענקלענישען פון א מאמע צו א שוועסטער פון א בחור א ליטווישע וואס פאלט אוועק, אבער פון די חסידישע חדר איז אלס שא שטיל. אמאל ברמיזה, אבער זיין חסידישקייט איז נאר בהסתרה שבתוך ההסתרה.
און היינט האב איך געליינט אזא אפענע געשיכטע.

גראדע לדעתי איז עס אביסל אויבערפלעכליך. זיך אנצוטרעפען מיט א פרעכע גנב איז ווייניגער בנמצא ווי די אלגעמיינע געראנגלען פון לעבען וואס קענען זיך אנטרעפען אונזער שמואל ברוך.
ס׳איז דא אנגענומענע ווייטאגען איו דער דרויסענדיגע וועלט, וואס מיר ווייסען ניטאמאל פון זיי. ביי אונז, וויפיהל מ׳רעדט זיך אפ דערוועגען, איז נישט ווערען אריינגענומען איו ישיבה, צו ווערען בארעדט לגבי שידוכים וכגו׳ צרות וואס מיר ווייסען וואס זיי זענען און מיר זענען גרייט דערצו. א ווייב וואס גייט מיט א צווייטען איז א דונער בליץ, א זאך וואס מ׳האט נישט מיט וועמען צו שמועסען און זיך צו טרייסטען. ווען איינער פארליעבט זיך מיט א גויה און גייט וואוינען מיט איהר, און דערנאך ׳פאלט זי ארויס פון ליבע׳, האט ער נישט וויאזוי איינצושלינגען אזא צרה. ער האט שוין נישט קיין פלאץ אינ׳ם נייעם סביבה. דאס אז קיינער וויל איהם נישט בארגען סתם אזוי געלט פאר זיין ביזנעס, דאס אז ס׳ווערט געפאדערט געוויסע באציאונגען צווישען מענטשען און שכנים, די אלע געזעלשאפטליכע פאדערונגען, זענען אזוי פרעמד פאר אונז, אז דער וואס שפירט זיך פרעמד אין ווסמב"ג ווייל ער גלויבט אנדעריש ווי זיין סביבה, וועט נישט טרעפען א לעזונג דערצו דורך זיך אריבערפיהרען קיין מינעסאטא.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

גראדע ווערן א גרויס חלק פון די נקודות בארירט אין דער געשיכטע.

יא, אבער דער נאקאוט, די שטארקע ווינט וואס האט איהם צוריק געבלאזט צו זיין גאט, איז א זאך וואס איז נישט אזוי בנמצא.

איינער קען זיך איינרעדען ׳נע, דארט איז ער אריינגעפאלען. מיין מאניקע האט מיר עכט ליעב׳. וויסען זאל ער אז אפילו מיט עכטע ליבע איז ער גארנישט אזוי פארזיכערט. די זאכען טוישען זיך שנעל. ווען זי זעט איהם אין ווסמב"ג איז ער א טשיקאווע שטיקעל, איינער וואס האלט אין מיטען אריבערקומען. איין מאל וואס ער איז א גוי גמור, מוז ער זיך קענען פארמעסטען מיט אנדערי גוים גמורים. זיין חן פון זיין א דרויסענדיגער איז שוין פארשוואונדען.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

אמונה איז א מתנה?! א מענטש האט נישט קיין פליכטען אין דעם?! ס׳איז נישט דער שולד פון דער אפיקורס?!

אז דו האסט א קשיא און דו גלייכסט נישט רנ אלחנן׳ס תירוץ, ממילא. אבער דא שיסט דו א זאץ וואס שטימט נישט אין אונזער גלויבונג.

ליין קודם די מעשה, און נאך דעם ׳עט מען ארום שמועס׳ן.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

איך פערזענליך זע נישט די גליק פון דעם ארטיקל, סך הכל פלירט עס מיט כפירה און פארבאטענע ליבע, איך האב נישט קיין פראבלעמען מיט די צוויי, בתנאי אז עס פארקויפט עפעס סובסטאנץ אדער זאכליך פאר'ן ליינער וואס איך האב נישט געטראפן אין דעם פאל, און אויב האב איך גוט פארשטאנען, איז עס א קלישעי חלום געשיכטע.

אז ס'איז גוט געשריבן איז א קלישעי חלום געשיכטע אויך נישט אוועקצומאכן, לדעתי איז עס א הערליכע געשריבענע ארטיקל וואס רירט אן א נקודה וואס ברויך אנגערירט ווערן, און באווארענט זיך נישט צו דן זיין דעם מענטש. עס בלייבט אפען פארן ליינער זיך אליין צו דעסיידן וויאזוי מען ברויך האנדלן אין אזא פאל.

גם אני בעניי, פארשטיי אויך נישט פונקטליך וואס איז דאס מוסר השכל פון דער מעשה.
דער איינציגסטע זאך וואס איך נעם ארויס דערפון איז אז למעשה דרייען זיך ארום אסאך מחללי שבתות בצנעה, און מ'דארף אכטונג געבען פון מענטשען וואס האבן שוין צופיל ידועות און קשיות.

חוץ המעשה, איז עס שיין באשריבן און פראפעשענעל אראפגעלייגט, אבער אז דאס וועקער זאל מצליח זיין, וואלט געווען מער טשענסעס אן אזעלעכע מעשיות.

דער מוסר השכל וואס איך האב ארויסגענומען איז אז עס זענען דא אזעלכע מענטשן בתוכינו, און אז מיר -- ווי א געזעלשאפט -- דארפן פארשטיין וואס זיי גייען דורך. ווען דאס ווייב באמבאדירט די טיר פון דער בית הכסא ווייסט זי גאר נישט אז איר מאן האלט אין סאמע מיטן פון א מסירת נפש אקט נישט צו צערייסן די משפחה.

הוגה האט געשריבן:

אבטולמוס האט געשריבן:אינעם פרישן וועקער ערשיינט א שטורמישע דערציילונג מיט'ן נאמען "דאס געראנגל". די געשיכטע האנדלט זיך פון א וויליאמסבורגער יונגערמאן וועלכער האט נעבעך פארלוירן די אמונה, און זיינע אינערליכע און דרויסנדיגע ראנגלנישן וועלכע האבן נאכגעפאלגט.

פארוואס "נעבעך"? קען זיין אז דער מענטש איז א מיטגעמאכטע רחמנות אבער האבן זיינע שוועריקייטן דייקא א שייכות מיטן פארלירן זיין אמונה? לדעתי (ולפי ספה"ק) איז אמונה א מתנה, איינער האט עס און איינער נישט, ותו לא. דיסקלעימער: כ'האב נאכנישט געליינט די געשיכטע.


.

כ'ווייס נישט אויב דו קענסט פערזענליך מענטשן וועלכע האבן פארלוירן די אמונה, אבער איך קען עטליכע. כמעט אלע דערציילן אז דאס איז געווען א גאר טראומאטישע איבערגאנג, און טייל פון זיי וויינען הלוואי זיי זאלן קענען צוריקבאקומען די אמונה. כ'מיין אז דאס בארעכטיגט דעם ווארט "נעבעך".

אמונה האט גוטע און שלעכטע חלקים. אז מען האט נישט מיט וואס צו ריפלעיסן די גוטע חלקים איז עס א פארלוסט גלייך ווי אנדערע פארלוסטן. אבער די גוטע נייעס איז אז ער איז גלייכצייטוג פטור געווארן פון די שלעכטע חלקים פון אמונה.

דאס זעט מען פון אזא געשיכטע, אז א מענטש וואס האט זיך זעלבסט אויסגערופען אלס דער וואס ווייסט שוין, ער איז שוין פארצרה׳ט מיט׳ן אנגסט פון פילאזאפישע ענטפערלאזע שאלות, וואס די אמונה פון חדר באהאנדעלט נישט. דער וואס פארמאגט שוין א נאז צו דערקענען ווען מ׳שפילט מיט איהם און וועט זיך נישט לאזען פאר די וואס ווילען איהם איינשלעפען מיט זיסער אמונה׳לעך, איז גאר דער זעלבע וואס איז אפען צו א פרויערישע שמייכעל פון דער פרעמד. זיין גאנצע אויבערחכמה און שקר דעטעקטער איז פארשוואונדען און באהאלטען דורך זיין אבר קטן.

ס׳איז מעגליך אז דער זאץ ׳ס׳איז נישט דא קיין קושיות, נאר תירוצים׳ איז נערישקייטען, אבער ביזדערווייל האב איך זיך נישט אנגעטראפען מיט איינעם ביי וועמען ס׳גילט נישט. אין א סאפיסטיקירטע אופן, פארשטייט זיך, נישט אזוי פראסט און פשוט, אוודאי איז עס טיפער ווי דעם. אבער דער וואס ליינט און שמועסט פון די חברה אביסל, כגון שלום דין וכדו׳, זעט עס גאנץ קלאר.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

יעדער לעבט מיט תירוצים. "קאמפערט" אין אידיש מיינט "תירוצים" (אדער פוילע תירוצים). ווען איך בין געווען גאנץ באקוועם אינעם סיסטעם האב איך כסדר געזיכט תירוצים פארוואס עס איז אויסגעהאלטן צו זיין א חסיד בפרט און א חרדי בכלל, אבער מיין דעמאלסדיגער קאמפערט האט מיר שוין געטראפן תירוצים, יעצט אז איך בין נישט קאמפטערבל צווישן חרדים זיך איך תירוצים פארוואס עס אויסגעהאלטן צו זיין אזוי ווי איך בין יעצט.

מיר איז גראדע יא אינטערסאנט געווען צו ליינען די מעשה, כ'האב אין איין אטעם געליינט פון אנפאנג ביזן סויף און מיין הארץ האט מיר געקלאפט פון טראכטן וואס ס'גייט פאסירן נעקסט.
איך בין געווען אמעזד ווויאזוי די מעשה איז אראפגעלייגט, און ס'האט מיר אזוי אוועקגעטראגן מיין מחשבה אז ס'איז מיר נישט איינגעפאלן צו טראכטן אז ס'איז נישט די טיפיקעל מעשה וואס מיר זענען געוואוינט צו ליינען.
נישט יעדע מעשה מוז האבן א מוסר השכל, אמאל איז אינטערסאנט צו ליינען א מעשה'לע וואס טראגט אוועק צו אנדערע פלאנעט, ס'דיסקאנעקט די ליינער פון די גאנצע ארום, און ס'געמאכט צו ליינען לשם ליינען.

אבטולמוס האט געשריבן:

הוגה האט געשריבן:

אבטולמוס האט געשריבן:אינעם פרישן וועקער ערשיינט א שטורמישע דערציילונג מיט'ן נאמען "דאס געראנגל". די געשיכטע האנדלט זיך פון א וויליאמסבורגער יונגערמאן וועלכער האט נעבעך פארלוירן די אמונה, און זיינע אינערליכע און דרויסנדיגע ראנגלנישן וועלכע האבן נאכגעפאלגט.

פארוואס "נעבעך"? קען זיין אז דער מענטש איז א מיטגעמאכטע רחמנות אבער האבן זיינע שוועריקייטן דייקא א שייכות מיטן פארלירן זיין אמונה? לדעתי (ולפי ספה"ק) איז אמונה א מתנה, איינער האט עס און איינער נישט, ותו לא. דיסקלעימער: כ'האב נאכנישט געליינט די געשיכטע.


.

כ'ווייס נישט אויב דו קענסט פערזענליך מענטשן וועלכע האבן פארלוירן די אמונה, אבער איך קען עטליכע. כמעט אלע דערציילן אז דאס איז געווען א גאר טראומאטישע איבערגאנג, און טייל פון זיי וויינען הלוואי זיי זאלן קענען צוריקבאקומען די אמונה. כ'מיין אז דאס בארעכטיגט דעם ווארט "נעבעך".

ער מיינט אודאי צו פרעגן צו די וואלסט געזאגט די זעלבע אויף א קריסט וואס האט נעבעך פארלוירן די אמונה נאך א לענגערע געראנגעל ?

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:אמונה איז א מתנה?! א מענטש האט נישט קיין פליכטען אין דעם?! ס׳איז נישט דער שולד פון דער אפיקורס?!

אז דו האסט א קשיא און דו גלייכסט נישט רנ אלחנן׳ס תירוץ, ממילא. אבער דא שיסט דו א זאץ וואס שטימט נישט אין אונזער גלויבונג.

ליין קודם די מעשה, און נאך דעם ׳עט מען ארום שמועס׳ן.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ווי איז דא אזא פליכט אין די גאנצע תורה הקדושה?
לעניית דעתי איז דאס א טעות מען קען נישט פארפליכטן איינעם צו גלייבן אין א זאך וואס ער גלייבט נישט, נקודה !!! עס וועט נישט העלפן 27 פעשעטליך פון ר' אלחנן צו זאגן אנדערש.
טאקע וועגן דעם וועסטו נישט זען קיין שום חיוב אין תורה שבכתב אויף דעם. די גאנצע חיוב פון אמונה פאסט נאר אויף אידן וואס האבן זיך געטראפן מיט גא-ט אדער מיט זיינע התגלות'ן אין ווייסן בידיעה אז ער עקזעסטירט און וואס ער פארלאנגט, אז מען ברויך אים טראסטן און פאלגן למשל ווען ער הייסט דעם דור המדבר צו גיין צו ארץ ישראל וכדו'.

איך גלויב נישט אז איך דארף אראפ ברענגען אלע לשונות הרמב"ם אין דעם. דאס אז אין תושב"כ שטייט עס נישט בפירוש, מיינט נישט אז ס׳עגזיסטירט נישט. דער חיוב פון אמונה מיינט טאקע נישט אז מ׳דארף ׳גלויבען׳, נאר אז מ׳דארף טוהן וואס ס׳פאדערט זיך נישט צו פארלירען די אמונה. דאס איז א לענגערע שמועס, אבער א סוגיא איז עס, מיט ראשונים

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

איך גלויב נישט אז איך דארף אראפ ברענגען אלע לשונות הרמב"ם אין דעם. דאס אז אין תושב"כ שטייט עס נישט בפירוש, מיינט נישט אז ס׳עגזיסטירט נישט. דער חיוב פון אמונה מיינט טאקע נישט אז מ׳דארף ׳גלויבען׳, נאר אז מ׳דארף טוהן וואס ס׳פאדערט זיך נישט צו פארלירען די אמונה. דאס איז א לענגערע שמועס, אבער א סוגיא איז עס, מיט ראשונים

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

נאר זיכער צו מאכן ביזן רמב"ם האסטו גארנישט א יא ?
און אפילו לויטן רמב"ם איז אויך נאר א פליכט צו טוען זאכן מען זאל נישט פארלירן די אמונה, אבער אודאי קען מען פארלירן די אמונה אן עובר זיין אויף קיין שום פליכט.

איך האב געליינט די מעשה דעים שבת עס קוקט מיר אויס ווי א אפדעיטעט טיפיקל מוסר השכל מעשה פון אלע צייטונגען דהיינו דו געדאנק איז די זעלבע ווי אלע אנדערע מעשיות ווי מענטשן זענען דורך געפאלן ביז זיי האבן אנערקענט זייער מצב און זיך צוריק געכאפט נאר דא איז עס א אפדעיטעט מעשה וואס האט און זיך די היינטיגע מכשולות בפרטיות (און נישט מיט קיין שמות נרדפים ווי נכשל געווארן דורך אינטערנעט וכדומה) און גראדע איז עס זייער שיין פארציילט איך זעי נישט די קריטיג אויף דעים.

יתרו האט געשריבן:נאר זיכער צו מאכן ביזן רמב"ם האסטו גארנישט א יא ?
און אפילו לויטן רמב"ם איז אויך נאר א פליכט צו טוען זאכן מען זאל נישט פארלירן די אמונה, אבער אודאי קען מען פארלירן די אמונה אן עובר זיין אויף קיין שום פליכט.

דו האסט דא עפעס א חשבון וואס דו האלטסט, נאר נישט מיט מיר. ממילא האב איך נישט וואס אריינצורעדען.

דער רמב"ם איז, וואס ס׳הייסט אויף ענגליש א codifier, ד.ה. איינער וואס נעמט פון פריערדיגע און איז כולל אלס אין הלכות פסוקות. ער זאגט נישט פון זיך, ער ברענגט פון חז"ל אויף א הלכה׳דיגע אופן. ער טייטשט פון תורת כהנים און ספרי, בבלי און ירושלמי. ס׳איז נישט צו שווער געוואויר צו ווערען די אלע זאכען, פאר דער וואס וויל

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

אין דעם ספעציפישן ענין איז דער רמב"ם דוקא א מחדש, כידוע. און אסאך - אפשר רוב - זענען מחולק. סאו עס איז שווער צו עס סימפליפייען ווי א פשוט'ע קאדיפיקאציע.

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:

יתרו האט געשריבן:נאר זיכער צו מאכן ביזן רמב"ם האסטו גארנישט א יא ?
און אפילו לויטן רמב"ם איז אויך נאר א פליכט צו טוען זאכן מען זאל נישט פארלירן די אמונה, אבער אודאי קען מען פארלירן די אמונה אן עובר זיין אויף קיין שום פליכט.

דו האסט דא עפעס א חשבון וואס דו האלטסט, נאר נישט מיט יר. ממילא האב איך נישט וואס אריינצורעדען.

דער רמב"ם איז, וואס ס׳הייסט אויף ענגליש א codifier, ד.ה. איינער וואס נעמט פון פריערדיגע און איז כולל אלס אין הלכות פסוקות. ער זאגט נישט פון זיך, ער ברענגט פון חז"ל אויף א הלכה׳דיגע אופן. ער טייטשט פון תורת כהנים און ספרי, בבלי און ירושלמי. ס׳איז נישט צו שווער געוואויר צו ווערען די אלע זאכען, פאר דער וואס וויל

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

די לעצטע תגובה איז געשריבען געווארן בדרך שאלה זיכער צו מאכן אז די ביסט אויך מסכים מיט די צוויי נקודות.
1ביזן רמב"ם האסטו גארנישט
2. אפילו לויטן רמב"ם איז אויך נאר א פליכט צו טוען זאכן מען זאל נישט פארלירן די אמונה, אבער אודאי קען מען פארלירן די אמונה אן עובר זיין אויף קיין שום פליכט

איך ווייס אז דער רמב"ם נעמט נאר אריין וואס ער האט געזען און די פריעדיגע מיט דעם אלעם איז דא וואס דער רמב"ם מאכט אמאל א תורה שלימה פון מאמרי חז"ל וואס אנדערע האבן נישט פארשטאנען אזוי ווי ער האט פארשטאנען כו'. נקוט כללא זה בידך אזאך וואס די טרעפסט נאר אין רמב"ם איז עס בדרך כלל ווייל ער איז דער מחדש.
דעת תורה האקט

פיינע שרייב ווערק איז דאס, בעשטימט. נארוואס, זיך געמוטשעקעוועט צו פערשטיין וואס ב*טש און עפ יו מיינען. מיין בחור אויך געוואלט וויסן.

אין קורצערער רייד, צו לייענען "אפענע" ווערק, מוז מען אין אומעטישעס זיך דערשטויסן?

בן נריהו האט געשריבן:פיינע שרייב ווערק איז דאס, בעשטימט. נארוואס, זיך געמוטשעקעוועט צו פערשטיין וואס ב*טש און עפ יו מיינען. מיין בחור אויך געוואלט וויסן.

אין קורצערער רייד, צו לייענען "אפענע" ווערק, מוז מען אין אומעטישעס זיך דערשטויסן?

מיין איך מיין אינגל'ס מלמד פארברויך זיך מערער מוטשקעווען צו טייטשן נדה שפלטה שכבת זרע, מיין געזיכט פארויטלט זיך ווען מיין פיצינקס זינגט מער דעם משניות זב שראה קרי. אייער בחור דער למדניו חלילה זאל פארבלאנזשען אינער נודע ביודא אבן עזר דארטן מאנכע תשובות זענען פיל איבער דער פ.ג. 13 ראטע.

סאנסקריט?

אפילו די וואס קריטיקירן דעם אינהאלט דארפן אבער באוואונדערן דעם רייכן און ציענדן שפראך פון דעם ארטיקל וואס ליינט זיך מוראדיג געשמאק און פראפעסיאנאל.

ראובן מיינט מן הסתם אנצודייטן אז עס איז שווער צו פארשטיין בן נריהוס שפראך אבער גראדע האט בן נריהו א שטארקע טענה דא

ראובן האט געשריבן:

בן נריהו האט געשריבן:פיינע שרייב ווערק איז דאס, בעשטימט. נארוואס, זיך געמוטשעקעוועט צו פערשטיין וואס ב*טש און עפ יו מיינען. מיין בחור אויך געוואלט וויסן.

אין קורצערער רייד, צו לייענען "אפענע" ווערק, מוז מען אין אומעטישעס זיך דערשטויסן?

इन शब्दों के कोटेशन में उल्लेख किया है, और भाषा का इस्तेमाल किया कहानी के पात्रों के उदाहरण देकर स्पष्ट कर रहे हैं। एक लेखक के लिए, एक चरित्र बात करने का अपना तरीका है, और आप उसे या उसके निर्देशित नहीं कर सकते।

איך האב פארשטאנען דיין כוונה אז מ'דארף יעדער זאך ליינען אינ'ם גייסט אין וואס ס'איז געשריבען געווארען, נישט וויאזוי איך וואלט עס געשריבען. דער שמואל ברוך דער העלג פון אונזער מעשה איז איינער וואס טראכט אזוי אין די ווערטער, ער פארבינד זיך מיט מענטשען וואס טראכטען אזוי, אלזא אזוי איז דער מעשה געשען. די שאלה איז צו בן בן נריהו קען ליינען מעשה'ס פון אזעלכע מענטשען.

ס'איז מער פון דעם. וואס קען דען דער שרייבער טון אז סעם רעדט אזוי? דאס איז ווער ער איז, און די לייענער דארפן קענען דעם העלד פון דער געשיכטע.

ראובן האט געשריבן:ס'איז מער פון דעם. וואס קען דען דער שרייבער טון אז סעם רעדט אזוי? דאס איז ווער ער איז, און די לייענער דארפן קענען דעם העלד פון דער געשיכטע.

דיין אנטווארטעניש איז פערשטענליכס. אבער אויב וויל עס - דער וועקער - מיינסטרעים ווערן, קען געמאלט זיין דאס זוינע קלויניגקייטן* וועט דאס פערפירען. דאס איז מיין פונקט געוועיזען.

* מאנכע זיינען שוין גרייט "אפענס" צו לעזען; אומעטישע רייד - נאכנישט.

איך האב איצט געליינט די ארטיקל. וואס האט איר געשפירט ווען איר האט עס דורך געליינט? פרעגט מיך קאלמע!

איז אזוי

איך האב געשפירט אז הלוואי קען איך האבן א ווארט מיט סעמי

יעדער האט א סעמי מאמענט למחצה ולשליש עפ"ר אויף פיל א קלענערע פארמאט שטייצעך

איך האב זיך דערמאנט א מעשה וואס מיין באבע האט מיר פארציילט אז זי איז זייער בייז אויף מעשות ווייל א מעשה ענדיגט זיך געווענטלעך מיט די באוויסטע 'ענד דעי ליווד העפעלי עווער עפטער', על אף וואס כמעט אלע אמתה מעשיות ענדיגן זיך מיט 'און ער האט ביטער געליטן עד הסוף'.

סעם'ס סטארי איז גאר גיט אראפ געלייגט און מען ברויך זיך ציפען עטליכע מאל, און ביי איין פונקט האב איך שנעל געגעבן א מאך זיכער אז מיין בית כיסא טיר איז פארשלאסן.

איך האב זייער גוט געשפירט ווען די מעשה איז פארבליבן א חלום, און שמואל האט געהאט א צווייטע שאנץ. הגם זי האט זיכער געפראשט פון ווי די לויזע איי קומט.

איך פארשטיי שוין אז די וועקער טאר נישט זיין אוועלעבל פאר יעדע בעל הקליקע צי האבן עס אוועלעבל.

סך הכל איז די ארטיקל געוואלדיג שבגעוואלדיג און איך שפיר אז יצחק וואלד איז בגמטריא בן תמליון

שכח מר' וואלד דו האסט א גוטע שריפט און א רייכע אמעדשענעישן!

אן א אפען-קלארער מוסר השכל און א כמו נאוועל סטארי (וואס איז נישט קיין עוולה צו ליינען אזאנע ארטיקלען דא דארט) איז דער ארטיקל איינס א גוטס!

חוץ וואס עס ליינט זיך אין איין אטעם, איז עס נאך באספייסט מיט אזאנע זיסע צוקערלעך, פונעם קליינעם טיב טוב ביכעלע ביז טודרוס'נס חעזקעלעס כלעפעטשן.

אבער גראדע זעה איך יא שטארק א לימוד. דער חלק פון נישט שפרינגען צו קאנקלוזשענס פון א פרט אדער א שמועה'לע און לייגן דעם שטעמפל אפצו'זיגלען יענעמ'ס לעבן.

ביסיידס דו האסט א קי-לאגגער אין דיין חבר'ס מח האסטו נישט קיין מושג וואסארא געדאנקען, ניסיונות, רעיונות שפילט זיך אלץ אפ דארט.


*הערה שמואל ברוך'ס בר מצוה בחור הייסט ברוך, מסתם איז ער א ארגענטינער ספרדי.. אופס גילו אלערט...

זעיט אויס זעהר א גוטע ארטיקל ווי קען מען עס זעהן ?

זיך אויף עמעזאן די ווערטער veker 7

אדער גוגל די ווערטער ׳קארגער חזיר׳

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

גערעכט טאקע קארג

סאו מ'קען עס נאר האבן ביי עמעזאן

איך האב זייער הנאה געהאט פון דעם ארטיקל. הערליך שיין געשריבן מיט א טיפע מוסר השכל. ס'האט בארירט מיינע געפילן ביז טרערן.

דער גאנצער וועקער איז געוואלדיג, יעדע ארטיקל איז זיך צום באלעקן די פינגער, דאס מערסטע האט מיר אבער געצויגן צוויי ארטיקלען; "דאס געראנגל" און "נאר יאוש איז פארהאן" (כאטש וואס דער נאמען איז מיר נישט אזוי געפאָלן...) שוין דא אן אשכול איבער דעם יאוש ארטיקל?

כפליקער געוואגטער ועוד לקרא, זייער שיין באשריבן
כ'האב עס געליינט בנשימה אחת , די מוסר השכל איז קען אסאך צוניץ קומען ביי טאג טעגליכן לעבן אז מ'דארף נישט ווערן פארבלענדט פון אגוט שטיקל גשמיות שקר החן והבל היופי ,
אפשר ארויסגעברעגנט אויף א עקסטרעמע אופן אבער ס'איז א הערליכע ארטיקל

זייער געשליפן געשריבן.

אז ער האט זיך אזוי אנגעלייענט האט ער זיך אינערגעץ נישט אנגעטראפן מיט א ענליכע פאסירונג ווי דיע אזוי ער זאל וויסן נישט אריינצופאלען? די ביכער שאפע אנטהאלט פון אזעלכע געשיכטעס די מערסטע.

Sent from my SM-G903F using Tapatalk

דער געוואגטער יונגעל האט געשריבן:שכח מר' וואלד דו האסט א גוטע שריפט און א רייכע אמעדשענעישן!

אן א אפען-קלארער מוסר השכל און א כמו נאוועל סטארי (וואס איז נישט קיין עוולה צו ליינען אזאנע ארטיקלען דא דארט) איז דער ארטיקל איינס א גוטס!

חוץ וואס עס ליינט זיך אין איין אטעם, איז עס נאך באספייסט מיט אזאנע זיסע צוקערלעך, פונעם קליינעם טיב טוב ביכעלע ביז טודרוס'נס חעזקעלעס כלעפעטשן.

אבער גראדע זעה איך יא שטארק א לימוד. דער חלק פון נישט שפרינגען צו קאנקלוזשענס פון א פרט אדער א שמועה'לע און לייגן דעם שטעמפל אפצו'זיגלען יענעמ'ס לעבן.

ביסיידס דו האסט א קי-לאגגער אין דיין חבר'ס מח האסטו נישט קיין מושג וואסארא געדאנקען, ניסיונות, רעיונות שפילט זיך אלץ אפ דארט.


*הערה שמואל ברוך'ס בר מצוה בחור הייסט ברוך, מסתם איז ער א ארגענטינער ספרדי.. אופס גילו אלערט...

כ'וועל געבען געוואגטער'ס רעוויו א "טאבס אפ" ס'איז בעצם א כעין נאוועל פון א לאוו סטארי מיט א מוסר השכל נאך אויך, זייער שיין אפגעשריבען, ליינט זיך געשמאק, מיט אונזערע ריעל לייף דיטעילס.

די חלק וואס בארירט אויף געקלערטקייט אינ'ם קאפ פון דעם יונגערמאן איז די אנדערע זייט פונ'ם סיפור וואס סיי ס'איז עכט און סיי ס'איז גאנץ קאמאן היינטיגע צייטען וואס ציפט און הארץ אז יונגעלייט דארפ'ן דאס דורך מאכען בשעת ווען זיי טוען על פי רוב גארנישט ראנג.

טאמבל סאס האט געשריבן:זייער געשליפן געשריבן.

אז ער האט זיך אזוי אנגעלייענט האט ער זיך אינערגעץ נישט אנגעטראפן מיט א ענליכע פאסירונג ווי דיע אזוי ער זאל וויסן נישט אריינצופאלען? די ביכער שאפע אנטהאלט פון אזעלכע געשיכטעס די מערסטע.

Sent from my SM-G903F using Tapatalk

דאס קען נאר זיין אין דער לופט, נישט אין דער עולם העשייה. א מענטש וואס זוכט עפעס, וועט זיך איינרעדען ער האט עס געטראפען און פארגעסען פון די זייטיגע אפציע׳ס. און אפילו נאכ׳ן ליינען אזא ארטיקל, וועט ער ווייטער אריינפאלען פאר א ביסל אטענטשען פון דער פון וועמען ער לעכצט זיך אזוי נאך אטענטשען.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

מיך קוקט עס אויס געשריבן דורך עמיצער וואס קען נישט דער גרויסער וועלט, האט אמאל זייער שטארק געוואלט זיין דארט, פאר סיבות וואס איז קלאר פון די געשיכטע, און האט מחליט געווען אנשטאט צו באגענוגן זיך מיטן לייענען א באנטש נאוועלעס. נעווערדעלעס דאס איז היינט זיין תירוץ פארוואס ער‘איז נאכאמזל נישט אנגעקומען דארט. כאטשיק א זאפטיגע שרייבער איז ער אויסגעשטיגן. בויען בריקן ערגעצוואו..

Sent from my SM-G903F using Tapatalk

איך זעי נישט דער ענין פון נישטיגען אין דער מהות פונ׳ם שרייבער. ער איז מעורר א נקודה וואס מ׳קען אויסשמועסען. א אפגעהיטענע יונגערמאן ווערט נישט קיין מעמבער פון די אלעוועלטליכע בילדונג דורך קוקען זיין סמארטפאון שבת אין ביהכ"ס, און די אויסזיכטען אז ער זאל אריינפאלען צו א נוכל(ת) ווייל ער ווייסט נישט די נארמ׳ן פון דער דרויסענדיגע וועלט איז א זאך וואס מען קען ארומשמועסען.
גאלען די בארד און עסען לאבסטער טוישט נישט דער מיינדסעט פון א מענטש׳ן.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

איך האב זייער הנאה געהאט פונעם ארטיקל
נאר איין הערה האב איך צוצולייגן אז געווענליכע ווען מען האלט ביי א פלאץ ווי די ליבע האט זיך אנגעהויבן וועבן איז זייער שווער צוריקצודרייען און שיקן יענעם א מעסעדזש אויסצומעקן די נומער

היות איך האב ערשט דאנערשטאג ערהאלטן מיין "וועקער" אין פאסט, האב איך עס אפגעלייגט אויף שבת, און טאקע דורכגעליינט בנשימה אחת.

הגם איך קום אן נאכן אפיקומן, נאך די מילכיגע סעודה אום שבועות, נאך די האלעפטשעס שמחת תורה, און נאך די ברעכאטץ אויף פורים, וועל איך פארט אדורכגיין די אשכולות וואס טוען אדורך די נושאים פונעם וועקער העעל"ט, ואוסיף עליהם כהנה וכהנה.


כיון שיצא העגל הזה בראשונה, לאמיר אנהייבן מיט דעם.

דאס איז איינע פון די ארטיקלן מיט וואס איך האב מיך אממערסטנס אידענטיפיצירט. ב"ה כ'בין א שומר שבת, און כ'זוך נישט קיין ליבע אינדרויסן פון מיין הויז, אבער די צווייפלנישן און דאס וואס עגבערט אינעם מענטשנס וועזן, זענען דאך אזוי הייליג און אמת'דיג. די שטורעם אהין און צוריק, זיין אוי לי כך ואוי לי כך, איז זיכער גאר גאר א באלערנדע מעשה, און איז ווערד געווען א באשרייבונג און א טאמבס אפ.

חוץ מזה, האט ער אזא רייכע שפראך, אזא שפאנענדע צוציענדע כח המושך, אזא מיטגעפיל וואס ער געבט אריין, אזש פאר דעם אליינס קומט זיך אים א קוש אין שטערן.

און צולעצט, האט ער ארויפגעברענגט גאר וויכטיגע נקודות וואס דארפן אויסגעשמועסט ווערן אין פילע באזונדערע אשכולות. די פאקט אז א יונגערמאן מיט עפעס מח-דזשוס האט נישט מיט וועם זיך אויסצושמועסן נארמאלערהייט, די פאקט אז אונזערע צדקניות זענען געווענליך טאקע אט דאס - צדקניות, אבער קענען נישט מיטהאלטן די טיפקייט און "שטייגן" פון זייערע מענער [אין וויסנשאפט], די פאקט אז אונז זענען אומבאלומפערט אין די גרויסע וועלט נישט כאפנדיג אויב א פרוי איז א ושתי אדער אן אסתר, א.א.וו.


אז איך האב געזען די מעלות פון זיין ארטיקל, האב איך רעכט אריינצורעדן אין זיינע חסרונות.

לדעתי איז ער באגאנגען א שטיקל עוולה מכמה פנים, ואפרט: צוערשט, טאקע פון ראובנ'ס פתיחה, און בן נריהו'ס המשך. איר וועט מיר אלע מוחל זיין, אבער שרייבן ב*טש און אזוי גראב א ראמאנטישעס וועגן א יפת תואר, איז היבש מער ווי סתם "אפנקייט". וויאזוי ראובן וועט עס וועלן דרייען, נעמט עס נישט אוועק די נקודה פון פלאץ: דאס איז א זאך וואס מ'קען שרייבן פיל איידעלער און נישט פארזען די וויכטיגקייט פון די חלק מעשה. די גראבקייט פארגרעבט די גאנצע מעשה.

נאכמער, אפנקייט איז וויכטיג, און אפשר איז אזא שפראך טאקע נישט אזא גרויסע עוולה ווען מ'געוואוינט זיך צו דערצו. אבער ווען ס'איז דא צען זאכן וואס מ'דארף מאכן 'אפענער', איז די גראבע שפראך וועגן בינו לבינה די לעצטע אויפן רשימה. געב צייט און פלאץ ביז מ'קען פארדייען אזא שפראך.

דאס זעלביגע איז מיט זיין סיום וועגן זיין טעקסט אום שבת: פארוואס, למען ה', האט עס געמוזט קומען מיט אזא טוויסט? יא יא, ס'איז זייער גוט און בייסיג, אבער ס'איז היבש אביסל צו גראב און פראסט באשריבן. מ'דארף נישט צענזורירן די געוואלדיגע נקודות, אבער ס'פעלט זיכער נישט אויס אזא ברייטע שפראך, עכ"פ ווען מ'הייבט אן זיך איינצועסן אינעם דעת הקהל.

נעם אין באטראכט: די נקודה איז אויסדריקליך נישט אז אזוי קען קיין וועקער נישט ווערן מעינסטריעם [וואס איז אוודאי א ריכטיגע טענה כשלעצמה], נאר די נקודה איז אז אפילו ק"ש לייענער זענען אפט נישט באקוועם מיט אזא פראסטע שפראך. ס'לייגט גארנישט צו, און נעמט זיכער אראפ. ווען איינער האט מיר געזאגט ביז יעצט, אז ער קויפט נישט קיין וועקער ווייל זיין בחור'ל דארף עס נישט זען, האב איך אים געענטפערט אז ס'איז גארנישט דא צו שארף פאר אים. אבער לדעתי איז די ארטיקל געווען צו גראב. און די ענטפער פון לימוד בענין זב וקרי איז פונקט גוט פאר א ליצנות, אבער דאס אז דו ווייסט וואס ס'מיינט, האט נישט מיט דיין קינד, משא"כ אזא גראבע ליבע שטיקל וועגן מאניקע, וואס אפילו א קינד כאפט קלאר אויף.


אין די פראפעסיאנאלקייט פון די מעשה, פעלט אויך היבש, גראדע פון א פארקערטע פרעספעקטיוו. איך רעד שוין נישט פון דעם, וואס ער נעמט א חכם וואס איז גלייכצייטיג גענוג לא יוצלח נישט נאכצופארשן ווער די בת נכר איז. כ'מיין, אפצולאזן פריינט און משפחה, ווייב און קינדער, און גיין אל ארץ לא זרועה, מיט א שיקסע [קיין וועג צוריק, אויב טוישט ער איין טאג זיין דעה], וואס ער האט קיין רעכטע השגה ווער זי איז, איז נישט די פאסיגע מעשה פון וואס צו ציען מסקנות.

אבער בעיקר טראג איך א טרוניא אויפן אויספיר פונעם געשיכטעלע. הפנים, ער קערט זיך אום אן אויסגעזעקלטער נאכדעם וואס אן אונטערגעציפטע מרשעת מאכט פון אים דאס גענאר. אה, און יעצט האט ער חרטה. די מוסר השכל פון דעם איז? 1. אז פארן גיין מיט א שיקסע כאפט מען שלעק [אולטרא-ארטאדאקס], 2. מיין נישט אז די גראז איז גרינער ערגעץ אנדערש [ארטאדאקס], 3. וואלטסט גענומען א אידישקע פון אונזערע קרייזן, וואלטסטו געבליבן מיט די מעלות אן די חסרון [מאדערן-ארטאדאקס], 4. בעפאר דו מאכסט אזא החלטה, מאך א בעסערע בעקראונד טשעק אויפן מאניקא [אט"ד].

איר כאפט וואס דא גייט פאר? ער האט דאך שוין די פענע אין די האנט, די נושא איז א ברענעדיגע, די מוסר השכל קען שאקלן וועלטן, און דא קומט ער מיט א מעשה וואס ברענגט נישט ארויס א פערטל פונקט, לטב ולמוטב.

א מעשה וואס ברענגט ארויס אז ער האט מצליח געווען מיט די פרוי, אבער זיך אפגעבריט מיט די שינוי הסביבה וכו', וואס איז א וויכטיגע נושא צו בארירן און ארויפברענגען אויפן טיש, וואלט געווען פיל מער באגריסנד. איך האב געהאפט אז די מעשה וועט פארן אין אזא ריכטונג. מיר אלע ווארטן פאר אזא טיפע און אויפריכטיגע דיסקוסיע [וואס האט לאו דווקא צוטון מיטן נעמען דווקא א שיקסע], די מעלות און חסרונות פון אפלאזן כל היקר והקדוש און גיין אין א נייע ריכטונג. אבער ער האט גענומען א וויכטיגע נקודה און עס פארפאטשקעט. ליטוואק פון בודאפעסט האט דאס דערמאנט בדבריו, און איך בין מסכים לזה.


כ'האב מאריך געווען אין די השגות מער ווי אין די הסכמה, ווייל וואס טויג 'נישט' דארף מען גוט ארויסברענגען, אבער וואס איז יא גוט איז פשוט לכל בר בי רב דחד יומא. זיין הערליכע שפראך, זיין הויכע ניווא, זיין כח המושך, זיין געוואגטקייט, און אלעס ארום, זענען מורא'דיג גוט און באגריסנווערד, און דערפאר איז עס פארט געווען פון מיינע בעסטע ארטיקלן. איך האף נאר אז קומענדיגעס מאל וועט מען נעמען אין באטראכט די אנדערע נקודות אויך.