וואלווי האט געשריבן:איך געב בורשטינער רבי קרעדיט אויף איין וויכטיגע נקודה. דאס אז ער האט גענומען די מוה עכ"פ אפשרייבן א בירור הלכה אויף זיין שיטה פאר אפען לאזן בתי מדרשים.
כלבאשבוע האט געשריבן:וואלווי האט געשריבן:איך געב בורשטינער רבי קרעדיט אויף איין וויכטיגע נקודה. דאס אז ער האט גענומען די מוה עכ"פ אפשרייבן א בירור הלכה אויף זיין שיטה פאר אפען לאזן בתי מדרשים.
ער מוז זיך דעפענדן פארן ענעבלן רציחה אבער ער שרייבט גארנישט אליין, דינגען שרייבער קען יעדער, סנאר א חידוש אז ער האט באצאלט פאר אזאנע עמי ארצות
וואלווי האט געשריבן:כלבאשבוע האט געשריבן:וואלווי האט געשריבן:איך געב בורשטינער רבי קרעדיט אויף איין וויכטיגע נקודה. דאס אז ער האט גענומען די מוה עכ"פ אפשרייבן א בירור הלכה אויף זיין שיטה פאר אפען לאזן בתי מדרשים.
ער מוז זיך דעפענדן פארן ענעבלן רציחה אבער ער שרייבט גארנישט אליין, דינגען שרייבער קען יעדער, סנאר א חידוש אז ער האט באצאלט פאר אזאנע עמי ארצות
די ווייסט אז ער האט דאס נישט געשריבן? שטעלסט זיך פאר?
An Ass found a Lion’s skin left in the forest by a hunter. He dressed himself in it, and amused himself by hiding in a thicket and rushing out suddenly at the animals who passed that way. All took to their heels the moment they saw him.
The Ass was so pleased to see the animals running away from him, just as if he were King Lion himself, that he could not keep from expressing his delight by a loud, harsh bray. A Fox, who ran with the rest, stopped short as soon as he heard the voice. Approaching the Ass, he said with a laugh:
“If you had kept your mouth shut you might have frightened me, too. But you gave yourself away with that silly bray.”
In lions skin an ass did hide
And no-one knew who was inside
Until one day did he himself betray
By opening his mouth to bray
אישתישבי האט געשריבן:זייער שיין ר' ליטוואק, באמת א שיינער משל, אבער ווען מען רעדט וועגן א מענטש איז עס אפשר אין פלאץ (געדענק, יעדער קען עס דיר צוריק זאגען, אדער דיר זאגן דער משל מיט דער פוקס), אבער ווען מען רעדט וועגן א ספעציפישע תשובה איז נישט קיין קונץ מיט זאגן עמיראצות וכו', די וואס רעדן אזוי איז עס ווייל נאר דאס קענען זיי, און בעבלען נאך וואס זיי מיינען איז דער טרענד, נעם זיי אויף'ן צימבעל זענען זיי פונקט אזעלכע אדער גרעסערע עמיראצים. האסט עפעס צו זאגן פארוואס די תשובה איז נישט גערעכט? זאג עס, אז נישט מיינט די ווייסט פונקט אזוי ווייניג אדער ווייניגער.
תורה ומדע האט געשריבן:אישתישבי האט געשריבן:זייער שיין ר' ליטוואק, באמת א שיינער משל, אבער ווען מען רעדט וועגן א מענטש איז עס אפשר אין פלאץ (געדענק, יעדער קען עס דיר צוריק זאגען, אדער דיר זאגן דער משל מיט דער פוקס), אבער ווען מען רעדט וועגן א ספעציפישע תשובה איז נישט קיין קונץ מיט זאגן עמיראצות וכו', די וואס רעדן אזוי איז עס ווייל נאר דאס קענען זיי, און בעבלען נאך וואס זיי מיינען איז דער טרענד, נעם זיי אויף'ן צימבעל זענען זיי פונקט אזעלכע אדער גרעסערע עמיראצים. האסט עפעס צו זאגן פארוואס די תשובה איז נישט גערעכט? זאג עס, אז נישט מיינט די ווייסט פונקט אזוי ווייניג אדער ווייניגער.
דער כותב הייבט ניטאמאהל אהן צו כאפן דער חומר העניין אדער דער מקור פון ספק פיקוח נפש!! דינא דמלכותא דינא ? השתגעת? ער זוכט די הלכה פון א מילכיגן לעפל וואס איז אריין אינעם טשאלענט אין הלכות שבת!
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:דער בורשטינער קען דיר דינגן צו 'בלויז פרעגן א קשיא' אויך.
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:דינא דמלכותא דינא קומט דא בכלל נישט אריין, און איז נאך א רויטע העררינג. דער רעגירונג האט נישט קיין שום רעכט צו פאדערן, מטעם זייער מלכות, אז די שולן זאלן זיין פארמאכט. נישט אויף דעם שטייט דינא דמלכותא דינא.
מ'דארף אבער פארמאכן צוליעב דער געזונט און וואוילזיין פון די באפעלקערונג, לויט די אנווייזונג פון די וואס פארשטיין די בעסטע צו מעדיצין (ניין, זיי פארשטיין נישט אלס, אבער במקום ספק האבן זיי אנווייזונגן וואס קענען ארבעטן, און מיר ווייסן נישט בעסער ווי זיי).
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:זייט ווען האט דינא דמלכותא דינא געמיינט אז מ'מוז טון ווי זיי הייסן. דינא דמלכותא דינא מיינט אז זיי קענען אדער נעמן געלט פון מענטשן לויט זייער געזעצן, אדער קענען זיי קובע זיין הלכות מסחר, אדער קענען זיי באשטימן דיין רעכטן אין לאנד. ווען אבער זיי זאגען 'טו דאס', מיט וואס פארא רעכט איז דאס? אפילו לפי די שיטות אז זיי קענען איבערוועגן די דיני התורה (רמ"א ודעימיה), מ"מ דאס איז ווען זיי זאגען אז די ביהמ"ד איז נישט דיינס, אז די גאס איז נישט פאר דיר. טאמער אבער זיי זאגען סתם 'גיי נישט ארויס', זעי איך נישט וואס פארא דינא דמלכותא פאסט דא.
לייגן א היטונגס פאסיג אין קאר איז אויך מחויב אלס דינא דמלכותא דינא?
קוק פון דא און ווייטער ליתר ביאור.
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:איך זעה נישט וואס מ'איז אזוי פרייליך מיט'ן מעדני שלמה, ס'דאך פשוט פאר יעדער וואס האט נאר געלערנט די סוגיות אין ש"ס אז ס'איז נאר אן אסמכתא. ר' שלמה זלמן האט זייער גוט פארשטאנען אונזער ציבור. דער חכם פארשטייט אליינס אז מ'דארף זיך אויפפירן ווי א ציוויליזירטער מענטש, דער שוטה וואס פארשטייט נישט אליינס קען מען פארקויפן שטותים והבלים ווייל ער ווייסט דאך סייווי נישט וואס פליעט. (פאר נאך א פשט קוק אין תוספות אין סוכה ל: ד"ה כי יקריב)