מאנטאג אקטאבער 07, 2013 11:20 pm#154788
ווען ריזן פאלן (צו דער פטירה פון הרב עובדיה יוסף ז"ל)
איך בין נישט געווען קיין גרויסער אנהענגער פון הרב עובדיה יוסף ז"ל, דער מנהיג פון דער ספרדישער עדה. איך האב נישט געגליכן זיין באנעמונג, זיין אגרעסיווקייט, זיינע חומרות, און געוויסע פון זיינע שיטות. בכלל בין איך נישט קיין גרויסער חסיד פון מנהיגים, אזעלכע וועלכע זעצן זיך באקוועם אריין אין פראכטפולע פאטעלן, און גייען מיט באצירטע בעקישעס. אבער היינט ווען די נייעס פון הרב יוספ'ס פטירה איז אנגעקומען האב איך באלד געשפירט א ציפ, א טיפן שטאך. עטליכע שעה שפעטער, ווען די נייעס איז מיר שוין נישט געלעגן אויפ'ן געוויסן, האב איך אבער נאך געשפירט קאלעמוטנע אויפ'ן הארץ, און איך האב זיך געדארפט דערמאנען וואס עס האט גורם געווען מיין שלעכטן געמוט.
וואס, אייגנטליך, האט מיך אזוי בארירט מיט זיין פטירה? פארוואס בין איך – א קנאפער חסיד פון הרב יוספ'ס שיטות – פארטרויערט געווארן פון זיין טויט? עס איז שווער צו דערגרונטעווען צו די טיפענישן פון נשמה, און דערגיין די ניואנסן פון צווישנמענטשליכע געפילן און באציאונגען. אבער ווען איך טראכט יעצט וועגן הרב יוסף, שפיר איך אז די גוזמאות פון זיינע נאכפאלגער זענען טייל מאל ריכטיג. די וועלט איז טאקע אן אנדערע וועלט אן דעם גאון. די וועלט איז טאקע געווארן ארימער, און מער פאר'יתומ'ט.
און איך דערמאן זיך פון דעם זעלבן ציפ וואס איך האב געשפירט ווען הרב אלישיב ז"ל איז נפטר געווארן, און ווען סטיוו דזשאבס פון דער עפל-פירמע איז געשטארבן, און אפילו ווען קריסטאפער היטשענס, דער מיליטאנטישער אטעאיסט, איז יונג אוועקגעריסן געווארן.
די אלע דערמאנטע זענען דווקא מענטשן וועלכע איך האב נישט געגליכן, מענטשן מיט נעגאטיווע זיטן וועלכע זענען די ערשטע אויף מיין ליסטע פון מידות פון וועלכע מ'טאר זיך נישט אפלערנען. געוויסע זענען געווען אראגאנט, אנדערע שלעכט, אדער עגאאיסטיש, אומסימפאטיש, עקסטרעם אדער ראסיסטיש. דאס הארץ האט אבער געגעבן א ציפ ווען זיי האבן איבערגעלאזט די וועלט, איך האב געשפירט א פארלוסט ווען די נייעס איבער זייער פטירה איז אנגעקומען.
טראץ זייערע ארומנעמענדיגע פעלערהאפטיגע פערזענליכקייטן, האב די אלע געמאכט די וועלט רייך מיט זייערע גאונ'ישע טאלאנטן און זייער פילפארביגער כאראקטער. הרב יוסף מיט זיין גאונות און מנהיגות, הרב אלישיב מיט זיין התמדה, דזשאבס מיט זיין מענטשליכער פארשטאנד און היטשענס מיט זיין שפראך און כח הדיבור.
טראץ דעם וואס מיר אנערקענען אז דור הולך ודור בא, און מיר ווייסן אז פרישע גאונים וועלן ווייטער ארויסשפראצן פון די אינגערע דורות, איז אבער יעצט, ווי מיר שטייען היינט, די וועלט געווארן ארימער. א וועלט מיט הרב עובדיה יוסף איז אנדערש ווי א וועלט אן אים. פון איין טאג צום צווייטן האבן מיר פארלוירן אנציקלאפעדישער תורה-וויסנשאפט, און מנהיגות פון העכסטן קאליבער. און וואס איז נאך וויכטיגער – א מענטש, א סימבאל, פאר הונדערטער טויזנטער מענטשן.
איך בין א סענטימענטאליסט אין א וועג. איך ווער פאר'כישופ'ט פון באדייטפולע חפצים, און איך קען גלאצן אויף אן אור-אלטן שטיינדל אין א מוזעאום. איך טייל צו חשיבות אפילו צו נישט-לעבעדיגע זאכן ווען הינטער זיי באהאלט זיך א געשיכטע, א מענטש, א רצון, א בענקשאפט. די אלע פיר האב איך קיינמאל נישט באגעגנט, אבער איך וואלט זיי געוואלט רייכן די האנט, זיין א וויילע במחיצתם, און זען פון דער נאנט די מענטשן וואס זייער מהות דערציילט א געשיכטע וואס איז גרעסער פון זייער לעבן.
הרב יוספ'ס פטירה שאפט א חלל פון מענטשליכער דערגרייכונג. עס ווייטאגט אז מיר, דער מענטשליכער מין, האט פארלוירן א מענטש וואס איז אזוי ווייט אנגעקומען, האט אזויפיל ביישטייערט צו דער טיפקייט פון מענטשהייט, און האט אזויפיל באדייט פאר אלפים ורבבות.
וואס, אייגנטליך, האט מיך אזוי בארירט מיט זיין פטירה? פארוואס בין איך – א קנאפער חסיד פון הרב יוספ'ס שיטות – פארטרויערט געווארן פון זיין טויט? עס איז שווער צו דערגרונטעווען צו די טיפענישן פון נשמה, און דערגיין די ניואנסן פון צווישנמענטשליכע געפילן און באציאונגען. אבער ווען איך טראכט יעצט וועגן הרב יוסף, שפיר איך אז די גוזמאות פון זיינע נאכפאלגער זענען טייל מאל ריכטיג. די וועלט איז טאקע אן אנדערע וועלט אן דעם גאון. די וועלט איז טאקע געווארן ארימער, און מער פאר'יתומ'ט.
און איך דערמאן זיך פון דעם זעלבן ציפ וואס איך האב געשפירט ווען הרב אלישיב ז"ל איז נפטר געווארן, און ווען סטיוו דזשאבס פון דער עפל-פירמע איז געשטארבן, און אפילו ווען קריסטאפער היטשענס, דער מיליטאנטישער אטעאיסט, איז יונג אוועקגעריסן געווארן.
די אלע דערמאנטע זענען דווקא מענטשן וועלכע איך האב נישט געגליכן, מענטשן מיט נעגאטיווע זיטן וועלכע זענען די ערשטע אויף מיין ליסטע פון מידות פון וועלכע מ'טאר זיך נישט אפלערנען. געוויסע זענען געווען אראגאנט, אנדערע שלעכט, אדער עגאאיסטיש, אומסימפאטיש, עקסטרעם אדער ראסיסטיש. דאס הארץ האט אבער געגעבן א ציפ ווען זיי האבן איבערגעלאזט די וועלט, איך האב געשפירט א פארלוסט ווען די נייעס איבער זייער פטירה איז אנגעקומען.
טראץ זייערע ארומנעמענדיגע פעלערהאפטיגע פערזענליכקייטן, האב די אלע געמאכט די וועלט רייך מיט זייערע גאונ'ישע טאלאנטן און זייער פילפארביגער כאראקטער. הרב יוסף מיט זיין גאונות און מנהיגות, הרב אלישיב מיט זיין התמדה, דזשאבס מיט זיין מענטשליכער פארשטאנד און היטשענס מיט זיין שפראך און כח הדיבור.
טראץ דעם וואס מיר אנערקענען אז דור הולך ודור בא, און מיר ווייסן אז פרישע גאונים וועלן ווייטער ארויסשפראצן פון די אינגערע דורות, איז אבער יעצט, ווי מיר שטייען היינט, די וועלט געווארן ארימער. א וועלט מיט הרב עובדיה יוסף איז אנדערש ווי א וועלט אן אים. פון איין טאג צום צווייטן האבן מיר פארלוירן אנציקלאפעדישער תורה-וויסנשאפט, און מנהיגות פון העכסטן קאליבער. און וואס איז נאך וויכטיגער – א מענטש, א סימבאל, פאר הונדערטער טויזנטער מענטשן.
איך בין א סענטימענטאליסט אין א וועג. איך ווער פאר'כישופ'ט פון באדייטפולע חפצים, און איך קען גלאצן אויף אן אור-אלטן שטיינדל אין א מוזעאום. איך טייל צו חשיבות אפילו צו נישט-לעבעדיגע זאכן ווען הינטער זיי באהאלט זיך א געשיכטע, א מענטש, א רצון, א בענקשאפט. די אלע פיר האב איך קיינמאל נישט באגעגנט, אבער איך וואלט זיי געוואלט רייכן די האנט, זיין א וויילע במחיצתם, און זען פון דער נאנט די מענטשן וואס זייער מהות דערציילט א געשיכטע וואס איז גרעסער פון זייער לעבן.
הרב יוספ'ס פטירה שאפט א חלל פון מענטשליכער דערגרייכונג. עס ווייטאגט אז מיר, דער מענטשליכער מין, האט פארלוירן א מענטש וואס איז אזוי ווייט אנגעקומען, האט אזויפיל ביישטייערט צו דער טיפקייט פון מענטשהייט, און האט אזויפיל באדייט פאר אלפים ורבבות.