שטעל זיך פאר חסידים וועל זינגן דזשאן לענאן!

פארגעסט שמעלצער'ס "בארד/איד", גערטנער איז דער היראו!

עולם גולם איז פארנומען טישן אויף בענק מיט שמעלצער'ס בארד. אקעי, עס האט שוין טאקע עקספייערט אבער בשעתו איז עס געווען א סומאטאכע. אבער אין דער זעלבער צייט האט מיינס א פעיוואריט, שלמה גערטנער, ארויסגעגעבן א נייעם אלבום מיטן נאמען אימעדזשין.

אימעדזשין? ווי נאר כ'האב געזען דעם נאמען אויף די פלאקאטן איז מיר אויפגעקומען אין געדאנק דזשאן לענאן'ס בעסט-סעללינג סינגל מיטן זעלבן נאמען. נאכן איינקויפן דעם אלובם שטעלט זיך מיר ארויס אז עס איז נישט קיין צופאל. גערטנער'ס אימעדזשין איז א קלארע רעפערענץ צו לענאן'ס ניגון מיטן זעלבן נאמען. אט זענען לענאן'ס ליריקס:


און אט זענען גערטנער'ס ליריקס:




וואס איז מיר נאך מער אינטערעסאנט איז דער פאקט אז דער ניגון פארמאגט נישט קיין איין רעליעגעזער אדער אידיש-קולטוראלער מאטיף (גאט, משיח, תורה א.ד.ג.) נאר איז ריין אוניווערסאל אין איר מעסעדזש. כ'מיין אז ס'איז א דבר נדיר אין דאס אידישער עולם הנגינה.

אז כ'רעד שוין פון גערטנער'ס אלבום, האט ער דארט נאך א ניגון מיט נאמען "Better Place", וועלכע טראגט אויך אן ענליכער אוניווערסאלער מעסעדזש, וו.צ.ב.ש. ער זינגט בת"ד:

Don't judge a man 'cause he sins differently than you,
Don't put him down 'cause he is a different type of Jew

צו אזעלכע זינגער זאגן מיר דאנט שאט אפ! זינגסט ווייטער און ווייטער ביז די פאזעטיווע מעסעדזשעס וועלן אריינגיין דעם עולם טיף אין די ביינער! כה לחי, שלמה גערטנער!

ס׳איז דא אן אנדערע אשכול וואס טוט אנאליזירן דעם צוקונפט פון חרדי׳שער אידנטום אין 50 יאר ארום. איך מיין אז אזעלכע לידער ווי דער אויבנדערמאנטער גערטנער ניגון וועלן מאכן דעם גרעסטן טויש (אזויווי לעננאן׳ס ניגונים האבן געטאן מיט׳ן אמעריקאנער קולטור). מען קען שוין יעצט זען וויפיל מענטשן (בעיקר יונגע) טוען זיך אידענטיפיצירן מיט אזעלכע סארט מעסעדזשעס ווי ׳בארד וואו איז דיין איד״ וכדו׳. די לידער טוען, אין א וועג, בארעכטיגן די טהאטן וואס די מענטשן טוען.

געלויבט גאט עס קומט א גוטע עתיד, עס וועט קומען א טאג וואס מען וועט זינגען בארד בארד! כי לא יטוש ה׳ את עמו, מען זעהט שוין די לייט ביי די ענד אוו די טאנעל.

מתתיהו האט א ניגון ONE DAY ONE DAY. ס'זעהט אויס ענליך צו דע ליריקס דא , דער זעלבער נקודה.

כתר מלכות האט געשריבן:געלויבט גאט עס קומט א גוטע עתיד, עס וועט קומען א טאג וואס מען וועט זינגען בארד בארד! כי לא יטוש ה׳ את עמו, מען זעהט שוין די לייט ביי די ענד אוו די טאנעל.

כ׳האב ליב דיין סארקאזם. די פאקט איז אבער, אז ווען מ׳קען זיך לאזן הערן די מיינונג ברבים מיינט עס אז דאס איז די ׳נארם׳. ווילאנג מ׳געבט זיך נאר אויס אויף ק״ש גייט גארנישט זיך טוישן.

יוסי גרין, דער שרייבער פון די ניגון און די ווערטער "אימעדזשין" האט געזען וואס ידידינו יידל האט געשריבן און ער האט אויך מגיב געווען דערויף. אין א שמועס האט ער מיך געזאגט, און איך קוואט, "אימעדזשין פון לענאן איז דע מאסט האריפיק סאנג עווער ריטען.

"דער גארנישט וועלכער ווייסט ניטאמאל ווי צו גיין הכנות, האט גענומען טאלאנטען וואס ג-ט האט אים געשאנקן - צוליב א גלגול אדער אנדערע סיבה - און עס געניצט אקעגן ג-ט. אין מיין אפעמיען איז דאס די סיבה פארוואס ער איז טראגיש געהארגעט געווארן. כן יאבדו כל אויבך ה'.

"די ניגון אימעדזשין פון לענען האט געשאפען מער עטיעטס ווי עני אנדערע זאך, און ער איז געקומען פון א קאטולישע משפחה, גייסטו זאגן אז מיין ניגון איז געווארן "אינספייערט" ביי אזא כופר?

"אויב עפעס איז מיין אימעדזשין א ניגון וועלכער ענטפערט דעם פארשאלטענעם כופר, און רעדט פון א וועלט ווי ס'נישט דא קיין פיין אדער שלעכטס, וואס אולטעמעטלי מיינט דאס ימות המשיח וואס מיר מאמינים גלייבן ביז די לעצטע אטעם.

דא איז גרין אריינגעגאנגען איבער די עצם פראדאקשון פון די ניגון און די מיינונג דערפון.

ATUB @יידל ATUB , ייש"כ. ס'גוט צו וויסן אז יידל איז נאך בתוכינו.

אין א זייטיגע תגובה, אויך פרעגן איך מעג, מה טיבו פון גערטנער אז ער איז פון דיין פעיווערטס?

אדער איז יוסי גרין אין דעמעדזש קאנטראל, אדער כאפט ער אליינס נישט די מקור פון זיין imagination.
איראניש אז זיין געפערליכע גערעגטשאפט אויף 'פארשאלטענעם כופר' לענאן, פאר דעם אז ער איז געווען אן אטיעסט, און אז ער האט געגלייבט אז די וועלט איז געשעהן דורך מקרים, איז דוקא די סיבה פארוואס איך נעם נישט ר' יוסל'ס ווערטער.
טאקע ווייל מיר אקצעפירן נישט אז עס געשעהן פרייליכע מקרים נאכאנאנד, און דערפאר האלטן מיר אז יש מנהיג לבירה, איז טאקע דערפאר קענען מיר נישט האלטן אז די אלע עהנליכקייטן וואס יודל האט אנגעצייכענט, זענען פרייליכע מקרים. (Happy accidents)

שיין צו וויסען אז יוסי גרין איז מיר געווארען א מבין אויף וואס טוהט זיך אין הימל און ווייסט פונקט פארוואס לענאן איז געשטארבען. איך בין נאר חושש אז פונקט ווי וואס טוהט זיך אויף די וועלט ווייסט ער נישט, אויב מיינט ער אז דער ניגון איז דאס וואס האט געמאכט אטעאיסטען מער ווי א צווייטער זאך, ווייסט ער נישט וואס טוהט זיך אין הימל אויך נישט. מסתמא פארשטייט ער אויך ווער איז א גלגול פון וועמען און פארוואס. אדער אפשר ארבעט נישט מיינע סארקיזים דעטעקטער.

דזשאן לענאן'ס אימעדזשין איז נישט אטעאיסטיש. עס רעדט נישט קעגן גאט נאר אנטקעגן ארגאנאזירטע רעליגיע און די קרומקייטן און עוולות וואס קומען מיט דעם. ער בענקט אויף א ריינער וועלט ווי מענטשען קענען לעבען מיט ליבשאפט איינער צום צווייטען, אן די פילע פרעדזשוסעס און אן די פאלשע מחיצות וואס רעליגיע, פאליטיק, מדינות, און געלט, מאכען צווישען מענטשען. די וועלט ווי מענטשען ווארפען אוועק די פאלשע אומאוטענטישע רעיונות און1זאכען וואס צוטיילען זיי צו פעלקער, קלאסען, ראסע, און רעליגיעס. און לעבן אלע אינאיינעם.

דאס איז טאקע דער חלום הגאולה וואס יעדער איינער בענקט אויף דעם. אבער כדי אז אזא גאולה זאל צושטאנד קומען מוז מען זיין גרייט מוותר צו זיין אויף די אלע זאכען וואס האלטען אויף די סאסייעטי און עסטעבלישמענט וואס לעבן אויף די הנחות. דער חלום פון גאולה איז מעצם מהותו, פונקט ווי עס איז ראמאנטיש און שיין, רעוואלאציאניש און מוז אויפרעגן די אוועקגעשטעלטע. די מאמינים מוזען אויף דעם שרייען כופר און די קאפיטאליסטען מוזען שרייען קאמאניסטישע גנב. אז איינער איז א נביא, א משורר, וואס רעדט פון דער חלום פון גאולה און א ריינער מתוקנתדיגע וועלט און ער רעגט נישט אויף קיינער פון די וואס קאראפטירען די וועלט, איז ער א נביא שקר. און דאס איז די חילוק צווישען גערטנער און לענאן. ודו''ק.

סתירא לעיקוואד על לעיקוואד.

וואו זעסטו א סתירה?

געפילטע פיש האט געשריבן:וואו זעסטו א סתירה?

גערעכט, כ'האב איבער געקוקט ער שרייבט גארט אויך אז ס'איז נישט קעגן רעליגיע, סארי.

פרובירט צו לייענען די צוויי "אימעדזשין" לידער איינס נאכ'ן צווייטן. עס קוקט אויס ווי איין לאנגער ניגון.

פארפאסער פונעם ניגון זאגט פארן לאנדענע מעיאר אז זיין ניגון איז נישט פון דזשאן לענאן...

ATUB @יידל ATUB

לענאן׳ס ניגון איז טאקע זײער שײן אבער ער אלײן איז געװען עכ׳פ אין זײנע אינגע יארן א wife beater.
זעהט אויס אז ער אלײן האט נישט אזוי געגלײבט אין דעם. איז טאקע דער פאקוס נאר אויף די ניגון און
דעם מעסעדזש פון פיעס ענד לאװ נישט אויף דעם גרויסע צדיק׳ס מידות.