פון די ארכיוון פון "דער איד" – שנות תש"ל (סאטמאר-ליובאוויטש)

נאכדעם וואס דער "טאג-מארגן זשורנאל" האט זיך פארמאכט, האט גרשון יאקאבסאהן, א זשורנאליסט פון דער צייטונג, געגרונדעט אן אייגענע צייטונג מיט'ן נאמען "דער אלגעמיינער זשורנאל". יאקאבסאהן איז געווען א ליובאוויטשער חסיד, און די נייע צייטונג זיינע האט שטארק רעפרעזענטירט ליובאוויטש. באלד ווי דער "אלגעמיינער" האט אנגעהויבן ערשיינען, האט סאטמאר און "דער איד" אנגעהויבן א מערכה דערקעגן, קולמינירנדיג אין אן איסור ארום פינף יאר שפעטער. אבער אין דער זעלבער צייט האט "דער איד" זיך ווייטער באצויגן צום ליובאוויטשער רבי'ן ז"ל מיט'ן פולסטן רעספעקט.


אנאנס אין זעלבן נומער:


ארטיקל פון תשל"ד קעגן דעם "געמיינעם זשורנאל". (אויב מאך איך נישט קיין טעות האט דער זעלבער אליעזר האלבערשטאם שפעטער געשריבן טאקע פאר'ן "אלגעמיינעם"...)


חיים משה שטאובער, מיט זיין פסעוודאנים "שמחה בוימל" ענטפערט "נישט" פאר'ן אלגעמיינער... (פרשת שופטים תשל"ו)

איסור פון הג"ר משה פיינשטיין קעגן דעם "אלגעמיינער" (פר' יתרו תשל"ז)


קהל יטב לב אסר'ט דעם "אלגעמיינעם זשורנאל", און אטאקירט די ליובאוויטשער מארשן (ניסן תשל"ז)





(באמערקט אז דער באריכט ציטירט דעם סאטמארער רבי'ן ז"ל אז די אפיקורסישע פרעסע איז "דער קענסער פון אונזער דור!")

מודעה פון אנפאנג תש"מ


אבער טראץ די אלע מערכות: ליובאוויטשער רבי'ס געזונט-צושטאנד באריכטעט אויף דער ערשטער זייט אנפאנג תשל"ח

איך קען נישט די היסטאריע שפעטער, בשעת די מחלוקה צווישן סאטמאר און לובאוויטש פלעגט מען נישט שרייבן שליט"א אויפן לובאוויטשער רבי'ן?

די נקודה איז נישט דווקא אז מ'האט געשריבן "שליט"א" אויפ'ן ליובאוויטשער רבי'ן, נאר אז מ'האט פאזיטיוו געדעקט זיין געזונט-צושטאנד מיט זארג און האפנונג, א זאך וואס איז בכלל נישט עולה על הדעת צו טון מיט א רבי'ן מיט וועמען מען האט אן אקטיוון מחלוקת. און טראץ דעם וואס סאטמאר האט שוין דאן געהאט ערנסטע חילוקי דעות מיט ליובאוויטש, איז אבער דער ליובאוויטשער רבי נאך געווען רעספעקטירט, און מ'האט אים אפגעגעבן כבוד. אין דער זעלבער תקופה איז אפילו צושטאנד געקומען די סאטמאר-ליובאוויטש קאלאבאראציע אויף דער "אידישער צייטונג".

באמערק ווי דער איד אטאקירט די "היטלעריסטישע" אטאקעס פון אלגעמיינער זשורנאל. היטלער'יסטיש, נישט ווייניגער.

זע איך אז קהל יטב לב האט דעמאלטס אויך געהאט א ביד"צ... ווען ס'פעלט אויס איז אלעס דא

ATUB @ראובן ATUB , לויט דיין אריינפיר זעהט אויס אז דו קלערסט, אז די ליובאוויטשער/סאטמער מחלוקת האט זיך שטארק צופלאקערט, צוליב דעם נייעם קאמפיטשען פאר'ן איד. טאקע אינטערעסאנט. די גוד אלד מידיא קאמפלעקס.

ראובן האט געשריבן:די נקודה איז נישט דווקא אז מ'האט געשריבן "שליט"א" אויפ'ן ליובאוויטשער רבי'ן, נאר אז מ'האט פאזיטיוו געדעקט זיין געזונט-צושטאנד מיט זארג און האפנונג, א זאך וואס איז בכלל נישט עולה על הדעת צו טון מיט א רבי'ן מיט וועמען מען האט אן אקטיוון מחלוקת. און טראץ דעם וואס סאטמאר האט שוין דאן געהאט ערנסטע חילוקי דעות מיט ליובאוויטש, איז אבער דער ליובאוויטשער רבי נאך געווען רעספעקטירט, און מ'האט אים אפגעגעבן כבוד. אין דער זעלבער תקופה איז אפילו צושטאנד געקומען די סאטמאר-ליובאוויטש קאלאבאראציע אויף דער "אידישער צייטונג".

לאחר בירור קצת נתברר אז די סיבה איז גאנץ פשוט! דריי ווערטער: חיים משה שטאובער

ביז א יאר דערנאך איז ער נאך געווען רעדאקטער פונעם "איד"
ער האט געהאט גענוג מענטשליכקייט צו שרייבען און מכבד זיין אנדערע קרייזען ווי ליובאוויטש און גער, און ער האט געליטען פון די א.ג. קנאים דערפאר
נאכדעם וואס ער איז אוועק פון דארט זענען די עקסטרעמיסטען אריינגעקומען און חרוב געמאכט

ס'דא אן אינטערוויא אויף קול מבשר מיט ר' סנדר'ס זון, ער דערציילט אן אינטערסאנטע מעשה ווי ס'אמאל געווען א שווארץ הינט ביים טיר פונם רבינ'ס הויז, האט זיך די רבי אנגערופען צו ר' סנדר ''ליבערמאן"...