חוקר ודורש האט געשריבן:אבער נראה לי לומר אז מען זעהט בפועל א חילוק פון א בחור למשל וואס רעדט אידיש ווי פון א צווייטען וואס רעדט ענגליש, נישט אומזיסט זאגט מען אז די וויליאמסבורג׳ע קינדער (הוא הדין אנדערע) זענען די מערסטע גריבען און קליג סיי במילי דעלמא סיי במילי דשמיא, זיי כאפן אויף א גמרא בעסער פונעם פלעטבויש בוי, ווייל די ענגלישע שפראך מאכט זייער פארטעמט און פארטיפושט,
בכלל זאגט די מיר איז נישט דא א חילוק פון די צוויי שפראכן? ענגליש איז עפעס נישט, סאיז פשוט גוייש, מיר רעדן אידיש כדי צו בלייבען דעם עם נבון וחכם!
די סברא דארף לכאורה צייגן פארקערט. דהיינו, ס׳איז ידוע אז א רייכערע vocabulary געט צו צו linguistic intelligence, וואס באיינפלוסט intelligence בכלל (בפרט ווען מ׳הייבט אן ווען מ׳איז אינג). יעצט, דאס אז די ענגלישע שפראך האט א (סאך א) רייכערע(ן) vocabulary ווי אידיש איז לית מאן דפליג עליה (פשוט ווייל אסאך מער מענטשן רעדן דאס, קומט אטאמאטיש צו מער ווערטער און נואנסן וואס ווערן absorbed אינ׳ם שפראך, כידוע מכללי linguistics). קומט דאך אויס אז איינער וואס איז מער באהאווענט אין ענגליש [רעדן ליינען וכו׳], האט דאך מער א שאנס צו האבן א רייכערע vocabulary פשוט ווייל ס׳איז דא מער ווערטער דערין ווי איידער אין אידיש, איז ער ממילא מער עלול צו זיין קליגער ווי דעם אידיש-רעדנדיגער, עכ״פ מכח די שפראכן אליין.
דאס איז אחוץ אויב מ׳גייט ניצען די סברא פון Linguistic Relativity (עכ״פ די weak ווערסיע) צו זאגן אז ס׳איז עפעס דא inherent אין דאס אידישע שפראך וואס באיינפלוסט א ״געריבענע/קליגע״ מהלך המחשבה בכלל. אבער דעמאלטס לכאורה פאדערט זיך צו ברענגען סיי א (סטאטיסטישע) ראיה צו דעם אז אידיש-רעדנדיגע זענען קליגער ווי די אלגעמיינע ענגליש-רעדנדיגע באפעלקערונג (מיט קאנטראלירען פאר אנדערע extraneous variables), און סיי א היפאטעזיע/טעאריע בכלל פארוואס/וויאזוי פונקט די אידישע שפראך איז פועל אויף חכמה.
ואגב, געפילטע פיש, אין די אשכול l
viewtopic.php?f=19&t=2916 l (אויפ׳ן דריטן page), האט אראפגעברענגט פון הענק פעליסיער א היפאטעזיע (דעם צענטן טעם) אז [אשכנז אפשטאמיגע] אידן זענען אין אלגעמיין קליגער ווייל זיי (דארפן צו) קענען אין אלגעמיין צוויי (אדער מער) שפראכן. (׳עסט אפשר נישט הנאה האבן ווי יואב דריקט זיך דארט אויס אויף תושבי וויליאמסבורג בנוגע חכמה...)
אויך איז אינטרעסאנט צו זעהן די אשכול http://www.kaveshtiebel.com/viewtopic.php?f=24&t=5031 בנוגע די מצב פון שפראך אין אונזער געזעלשאפט.
Sent from my iPhone using Tapatalk