היסטארישע אידישע בילדער

אין "די צייטונג" היי-וואך (יתרו ס"ח) איז ברייט געדעקט דעם פאקט אז דער לייברערי פונעם קאנגרעס בעיר הבירה וואשינגטאן ד.ס. האט פארעפנטליכט טייל פון אירע טויזענטער בילדער קאלעקציעס פאר'ן פאבליקום, דער "נייעס באריכט" (די צייטונג בלע"ז) האט גענומען די מיה צו ברענגען פאר אירע לייענערס עטליכע בילדער מיט אידישע אינטערעסע.

דער שרייבער פון די שורות האט געטראפען נאך עטליכע בילדער נאכ'ן נישטערן אין די ארכיוון וועלכע איך וועל גערן מיטיילן פאר אונזערע מיטגלידער און צו דער זעלבער צייט ווידמען דעם אשכול פאר סיי וועלכע היסטארישע בילדער מיט אידישע אינטערעסן.

1) א געוויסער רב שמועסענדיג מיט א וויין סוחר אין זיין געשעפט אין די איסט-זייט געגנט פון מאנהעטן.

(ווער עס דערקענט דעם רב זאל ביטע העלפן)

[בילד — נישט געראטעוועט]

2) 'תשליך' אויפ'ן ברוקלין-בריק (די צייטונג האט כמובן נאר א חלק בילד)

[בילד — נישט געראטעוועט]

3) אידישע קינדער אויף א טעראסע (וואו?)

[בילד — נישט געראטעוועט]

הערליכע אינטערעסאנטע בילדער, און א געוואלדיגע איידיע. יישר כח הרב מיללער.

ייש"כ מאשקע פאר די דברי חיזוק, עס גיט מיר חיות ממשיך צו זיין.

4) א קינד דאווענט איינגעהילט אין א טלית אום ר"ה (באמערקט דעם טאוול מיט אידישע אויפשריפטן, קרעטשמע סטיל...)

[בילד — נישט געראטעוועט]

עס קוקט אויס ווי דאס בילד קומט פון דער איסט-סייד.

מיללער, א גרויסן יישר כח פאר די בילדער, עס באלאנגט טאקע אין די קרעטשמע אזעלכע בילדער.

ווי איך געדענק איז אמאל געווען אזא אפטיילונג אין דער "וויליאמסבורג בולעטין" (ווען עס איז נאך געווען א גרויסער צייטונג..) דארט פלעגט יעדע וואך זיין א גורל ווער עס האט אריינגעשיקט די נעמען פון די מענשטן.

אויף די בילדער איז געווען אינדערזייט ארויפגעפרינט "ברוקלין פובליק לייבערי" ד"ה אז עס קומט פון דארט, מעגליך אז אויף זייער וועב-זייטל איז דא צובאקימען דערפון,

מיללער, כה לחי!

ייש"כ צייטליך, טאקע דארטן זענען אויך פארהאן היסטארישע בילדער, פון וואו מיר וועלן אויך ברענגען.
5) ביהמ"ד אגודת ישראל 616 בעדפארד עוו. (היינט ביקסאד)

[בילד — נישט געראטעוועט]

יישר כוח הרב מיללער
יוא אר גרעיטלי אפרישיעטעד

א שיינעם דאנק אב"ד סקרענטאן (פון דיין היימשטעטעלע מעגסטו אויך ברענגן..)

מיללער יישר כח, עס איז זייער אינטערסאנטע בילדער, מיר קוקן ארויס אויף נאך.

כ'האב שטארק הנאה, יישר כח. ברענג נאך און נאך, ס'איז מיר גאר אינטערסאנט.

אגב, דער טאוועל איז מורא'דיג, יענער קען א גוטן אידיש, דרעס מעקער? חלילה, מעקערין!

מיללער, דעם זיידענ'ס געשעפט האסטו פארזעהן?

[בילד — נישט געראטעוועט]

לחיים;
חחחחח אויף דיין אויפמערקונג.....

מיללער א שיינע זאך די בילדער. אגב די בילד פון אגודת ישראל אויף בעדפארד האט מיר ממש געוועקט נאסטאלגיע, איך האב געקענט גוט יענם שול (איך פלעג גיין נאך געלט אלס בחור..) און היינט שטייט דארט די פראכטיג הויז מיט גלאזירטע פענסטערס, אזא חילוק !

א ווארימען יישר-כח פאר אלע דברי חיזוק. אן עקסטערע דאנק פאר נאטורליך פאר'ן בילד פונעם 'מיללער פלייש יאטקע', נהניתי!

העמיר שפאצירן קיין בעדפארד ראדני, וואו דער היסטארישער בנין שטייט נאך היינט צוטאגס אלס א לענדמארק, דארט האט דער צעהלימ'ער רב זצ"ל איינגעזייעט די קערנדלעך פאר'ן צוקונפטיגן חסידישען ווילאמסבורג.

6) צעהלימער ביהמ"ד אין וומ"ס, בעדפארד עוו. קארנער ראדני סט. (1965), באמערקט די אלטע סקול-באסעס, און קינדער ארום.

[בילד — נישט געראטעוועט]

7) ביהמ"ד און אפיס פון מוסדות קארלין-סטולין אויף ראדני סט. (היינט ביהמ"ד נייטרא, וביהמ"ד לאנצוט), פאר סאטמארע חסידים איז באקאנט אז דער רבי זי"ע האט געפראוועט די ערשטע ימים נוראים על אדמת אמעריקא (תש"ז) אין דעם ביהמ"ד.

א געניטער אויג קען באמערקן דעם אויפשריפט העכער דעם אריינגאנג "בית יעקב לכו ונלכה" (איך וואלט עס נישט באמערקט, ווען איך ווייס נישט דערפון).

[בילד — נישט געראטעוועט]

מיללער; הערליך שיין, זכרונות זכרונות.

באטראכט די אמאליגע טירן, אמאליגע פענסטער'ס, מיטן גאנצן ארעמקייט און אזוי האט זיך אידישקייט געבויעט!

מילער איך האב פשוט נישט די ווערטער דיך צו באדאנקען פאר די מוראדיקע ארבעט און איידיע אהער צו ברענגען אזא נושא.
ע"כ העל איך אויך אריין ווארפען מיינע פאר צענט צום בילד.
די ביהמ"ד אגודת ישראל געדענקען מיר גוט. ווי אויך ווען מען האט דאס צושטערט,
און די ביהמ"ד קארלין-סטאלין, איך ווייס נישט אויב נאך היינט צו טאגס אויך, אבער ביז נישט לאנג צוריק איז געווען אריינגעקריצט מגן דוד'ס אויבן
אויפ'ן וואנט אין די ווייסע צעמענט העכער די פענסטערס.
שכח נאכאמאל און ברענג נאך, מיר לעכצען.

פאפא רב מיט?

[בילד — נישט געראטעוועט]

די ווייסע שול, היינט בית חנה קלויזענבורג

[בילד — נישט געראטעוועט]

8) "ישיבה ומתיבתא תורה ויראה דסאטמאר" (וועלכע בנין איז דאס? דאכציך אז דאס איז אויף בעדפארד עוו. ביי קליימער)

[בילד — נישט געראטעוועט]

וויען בעדפארד - טעילאר

[בילד — נישט געראטעוועט]

פארשלאפן,

א דאנק פאר דיינע בילדער.

(ווי פונקטליך איז די ווייסע שול? לתועלת הקוראים)

9) מ'טאנצט אויף א חתונה (עפארדעבל?)

[בילד — נישט געראטעוועט]

פאפא ישיבה -636 בעדפארד

[בילד — נישט געראטעוועט]

מ'באקט מאשין מצות

[בילד — נישט געראטעוועט]

א לוי' אין ירושלים ארום תר"פ

[בילד — נישט געראטעוועט]

דער כותל

[בילד — נישט געראטעוועט]

"תלמוד תורה דווילאמסבורג" 349 קיעפ סט. (וואס איז היינט דארט? פילייכט דער בי. קיו. אי.)

[בילד — נישט געראטעוועט]

מ'באטאפט א חסיד'ישן איד אין ירושלים

[בילד — נישט געראטעוועט]

א בעסערע בילד פון דער נאנט פונעם סטאלינער שטיבל אויף ראדני סט.

[בילד — נישט געראטעוועט]

מ. קעסטנבוים פרוכט מארקעט

[בילד — נישט געראטעוועט]

דער "וויי" אויף בעדפארד עוו. קארנער קיעפ סט. (היינט בנין ספינקא)

[בילד — נישט געראטעוועט]

א ריזן יישר כח פאר "פארשלאפן" וכן ל"מיללער"

עטליכע הערות,

די ווינער תלמוד תורה שטייט נאך היינט אזויווי אויפן בילד, עס איז ביי בעדפארד קארנער ווילסאן.

דער "תלמוד תורה ד'וויליאמסבורג" אדער ווי עס רופט זיך אין ענגליש Hebrew School Of Willamsburg איז מיר זייער אינטערסאנט, אזא תלמוד תורה וואלט לכאורה שוין נישט געקענט לעבן היינט אין וויליאמסבורג..

דער פאפא ישיבה 636-638 בעדפארד, איז שוין היינט היפש ארימגעטוישט, עס שטייט אויף בעדפארד קארנער פען, עס זענען היינט דא דארט די "מנוחה ושמחה" זאלן און די פאפא מוסדות אפיסעס.

דער בנין אויף 575 בעדפארד (קארנער קיעפ) ווי עס איז געווען דער Y איז שוין היינט דער ספינקער ביהמ"ד, ווי געזאגט, עס שטייט נאך מיטן זעלבן אויסזעהן, איך מיין אז אויך א Y וואלט שוין היינטיגע צייטן נישט געווען בנמצא אין וויליאמסבורג..

ברענגט נאך, עס איז א פארגעניגן פאר אלע דא, יישר כוחכם.

ביהכ"נ וויען - ליע עוו.

[בילד — נישט געראטעוועט]

ביהמ"ד צאנז קלויזענבורג, ליע עוו. צווישן הופער און הויז סט.

[בילד — נישט געראטעוועט]

איינהארן ספרים סטאר, ליע. עוו. צווישן קיעפ און הופער סט.

[בילד — נישט געראטעוועט]

'לערנט אייך טרייבן א קאר'

[בילד — נישט געראטעוועט]

ישיבה ומתיבתא עצי חיים סיגוט(וואו?)

[בילד — נישט געראטעוועט]

איינהארן איז אמאל געווען א שטריימעל מאכער?.......

אגב, אינטערסאנט, אלע בילדער ווייזן אז די צימערן אינעווייניג זענען טונקל, אפילו איינהארן'ס ספרים סטאר (שטריימעל מאכער). אמאל האט מען געקארגט, הא?

לי עוו. פיצא (הו איז געווען מחאות ווען דאס האט זיך געפנט......) לי עוו. קארנער קיעפ/וומ"ס סט.

[בילד — נישט געראטעוועט]

לחיים, אטא דאס האב איך געוואלט ראגירן,

ס'איז אינטעראנסט ווי אמאל איז געווען אויסגערעכנט אויף א טאוועל ווי פאלגענד:

"עס איז שוין דא צובאקימען העיר 10 כרכים ד' חלקי ש"ע, 7 כרכים טורים, 10 כרכים שדי חמד, אויך האבן מיר די שענסטע "סויבל שטריימל"....

וואס? שטריימלעך מיט ספרים ? אפשר די רעוועלאציע שטריימלעך..

ווייס בעקערי, לי. עוו. קארנער הופער סט.

[בילד — נישט געראטעוועט]

נישט שלעכט, אין סטאר האטער נישט קיין פלאץ, טוט ער סערווירן פונדרויסן אויפ'ן גאס.

אבער וויזוי איז היינט יא דא פלאץ אין סטאר? שטייעך נישט.

צייטליך , לחיים , גוט.

דא ביי ווייס'ן "העוו עי פעפסי"

מיעל מארט, לי עוו./ הויז סט.

[בילד — נישט געראטעוועט]

ווילאמסבורג/בארא פארק באס סקעזשול - אפלייענס ריפער דא אין טרעילאר.............

[בילד — נישט געראטעוועט]

וומ"ס/ב"פ באס

[בילד — נישט געראטעוועט]

עס איז גאר אינטערעסאנט פאר מיר יישר כוח.

א גרויסן יישר כח נאכאמאל, הרב מיללער און אלע משתתפים. יעדעס בילד פאר זיך איז א תענוג און הנאה.

דער בילד פונעם היברו סקול איז אן אנדענק פון די א. ג. 'אידן' וועלכע האבן אמאל רעגירט אויף וויליאמסבורג, וואס ס'איז כמעט נישט געבליבן קיין זכר פון אינעם ירושלים ד'אמעריקע.

מיללער, וואס איז דיין שאלה איבער'ן ישיבה עצי חיים? איז דאס נישט אויף יוז סטריט וואו דער סיגעטער ביהמ"ד איז היינט?

א ריזיגן שכוח פאר די אלע פיקטשער'ס ברענגער, ס'איז הערליך, און אינטערעסאנטע היסטאריע.

מאשקע, איך מיין אויך אזוי.