פולמוס בענין תרגום שע''י ממלכת עוז והדר

מיר האט די מערכה געברענגט צו קויפן דעם חומש עוז והדר, להיוכח במו עיני וואס דא גייט פאר. ממילא ווייס איך נישט ווער האט דא שאדן געהאט.
פון אנדערן זייט האט די מערכה געברענגט א גרויסע אויפוואכונג ביים ציבור אז מען דארף עפעס א ספעציפישן תרגום מיט א חזקה, און מקען נישט נוצן סתם א חומש, און מסתמא זענען פארהאן אידן וואס וועלן זיך מער סומך זיין אויף עוז והדר ווי אויף א קונטרס וואס האט א עיכול פון א בי"ד.

ואגב אורחא; אין ivelt פליען בענק אויף דעם נושא.


וואס איז שייך תביעות אין ב"ד, איז עס ממונות, מדיני דגרמי?

איך גלייב אז גענוי ווי דיר האט עס געברענגט צו קויפען א פרישער עוז והדר חומש האט עס ביי אנדערע געברענגט דאס פארקערטע, און מסתמא האט עס פוגם געווען אינעם סלאגאן פון ''תורה מפוארה בכלי מפואר''.

א דין תורה איז שייך אויפען צד אז ס'איז סתם א הוצאת שם רע אויף עוז והדר זאל בית דין מונע זיין די מערערים צו אנגיין מיט זייערע פעולות.

מיר זעהט עס אויס ווי מזאגט "די וועלט שטייט אויף שלום און בויעט זיך אויף מחלוקת", יעדער וואס שרייט באקומט שטיצערס, און באזייטיגט נאר סתם חומשים וואס האבן נישט וואס צו צייגן.

מען דארף אייביג קוקען אויב די וואס פארפירן האבען שוין געטוהן עפעס פארזעטיוו פאר ערליכע אידישקייט אויך, סתם שרייען אין שאדען מאכען פאר יענעם, ווייזט אויף עפעס אנדערש,

דער מערער האט דאס פארשפרייט איבער די די''ת.
m https://www.dropbox.com/s/f59glkjmat95bcg/Michtev.pdf m

השר מקוצי האט געשריבן:עס איז א שרעק צו קוקען ווי בלויז ווייל די צד פון עוז והדר האט מיט זיך אסאך געלט, האבען זיי אלע בתי דינים און זענען מוציא פסקים און סירובים קעגן א אינגערמאן וואס איז סך הכל א מעורר, אדרבה איינער קען אנצייגען ווי אין די תורה וועלט עס האט אמאל געהאט פלאץ אזא סארט תביעה און סירוב אויף א איד.

דער תביעה קענסטו דן זיין [און כ'מיין אז א מוציא שם רע וואס מאכט שאדן געלט גייט אריין אין דיני ממנות], אבער אויב פאלגט ער נישט דעם בית דין און וויל זיך נישט דן זיין פאר זיי איז אוודאי דא פלאץ פאר א סירוב.

דער האלט דאך נישט ביים קומען אין בית דין, נאר בתנאי אז ער איז גערעכט

מיט דעם קונטרס אליין איז ער עובר אויפן פסק ב"ד, און מאכט ליצנות פון אלעס

נפתלי טראפ האט געשריבן:דער האלט דאך נישט ביים קומען אין בית דין, נאר בתנאי אז ער איז גערעכט

און ווי א גרויסע צעלייגער האט ער גאר טענות אז ער האט מסכים געווען צו קומען אין בי"ד סאו פארוואס איז מען ארויס מיט א סירוב אנקעגן אים...
ווען ער אליין ברענגט דער דאקומענט ווי ער שרייבט אז ער גייט נישט פאלגן דער דין תורה.

ער שרייבט נישט אז נאר בתנאי זה קומט ער לדין, ער האט סך הכל מוסיף געווען אז אויפען אמת'דיגער הלכה קען קיינער נישט קריגען, אבער ער איז גרייט צו הערן א פס''ד צו ער מעג יא אדער נישט אנגיין מיט די אקטיוויטעטן וואס טוט שאדען לייגען פאר הוצאת עוז והדר.

השר מקוצי האט געשריבן:ער שרייבט נישט אז נאר בתנאי זה קומט ער לדין, ער האט סך הכל מוסיף געווען אז אויפען אמת'דיגער הלכה קען קיינער נישט קריגען, אבער ער איז גרייט צו הערן א פס''ד צו ער מעג יא אדער נישט אנגיין מיט די אקטיוויטעטן וואס טוט שאדען לייגען פאר הוצאת עוז והדר.

ער שרייבט אז ער קומט צו דין, אבער היות אז דער אמת'ער דין - וואס ער האט אליין גע'פסק'ענט - קען קיינער נישט טוישן, סאו דער פסק גייט אים נישט קענען אפשטעלן פון פארשפרייטן די זאכן.

ער שרייבט

לא מועיל שום חתימה על פסק כו' כי אנו מושבעים ועומדים

ווען א יוד לייגט צו אז די פסק בי''ד קען נישט עוקר זיין קיין גופי תורה הייסט ער א לא ציית דינא? איך פרעג נאר.

השר מקוצי האט געשריבן:ווען א יוד לייגט צו אז די פסק בי''ד קען נישט עוקר זיין קיין גופי תורה הייסט ער א לא ציית דינא? איך פרעג נאר.

נאר וואס דען הייסט א לא ציית דינא?! ער זאגט דאך אז היות זיין דעת ??? זאגט אים אז דאס איז גופי תורה, במילא אפילו בי"ד וועט זאגן אז דאס איז נישט קיין דיני תורה וועט עס נישט זיין קיין פסק ווייל די דיינים זענען אפיקורסים און ער וועט עס ווייטער פארשפרייטן.

דאס הייסט אז מהיום והלאה קען מען מזמין זיין לדין יעדן רב ומוכיח וואס האט הערות און טענות אויף א זאך וואס איז פארוויקעלט אין הכנסות פאר א אידיש הויז, אקעי איך הייב שוין אהן.

השר מקוצי האט געשריבן:דאס הייסט אז מהיום והלאה קען מען מזמין זיין לדין יעדן רב ומוכיח וואס האט הערות און טענות אויף א זאך וואס איז פארוויקעלט אין הכנסות פאר א אידיש הויז, אקעי איך הייב שוין אהן.

וועגן מזמין זיין איז איין זאך, אבער אויב א ערענסטע בי"ד זאגט אז מ'קען מזמין זיין פאר דער פאל, און ער איז אפילו גרייט צו קומען, אבער פאלגן גייט ער נישט, דאן איז ער א געהעריגע לא ציית לדינא!

און לשיטתך קען מען שוין פון היינט נישט מזמין זיין קיין שום רב און מוכיח [מיט וואס באקומט מען דער טיטל?!] זינט ער וועט טענה'ן אז דאס איז גופי תורה?!

איינער אויף אייוועלט שרייבט א נקודה למחשבה.

מחותן האט געשריבן:איך וויל וויסען און פארשטיין א נקודה.

אויפן ערגעסטען פאל לו יהא דער קנטרוס איז אינגאנצן גערעכט, איז בסך הכל עוז והדר אריינגעפאלען מיט טעות, האבענדיג א שרייבער וואס האט בטעות נאכשרייבען איינעם וואס יענער האט געהאט השכלה מאטיווען.

דאס הייסט אזוי. עוז והדר האט זיכער נישט געהאט בדעה קיין השכלה, זייער מגיה אויך נישט, נאר זייער מגיה האט געמאכט א טעות מיט נעמען חומר פון איינעם וואס יענער האט עס יא געהאט בדעה.. איז מיין שאלה: בכגון דא איז עס אויך אזא פראבלעם און מען דארף גיין מיט חרמות כאילו מען רעדט דא פון השכלה אליינס?

דקדוק פאר זיך איז דאך נישט געווען אזא פראבלעם, די עיקר פראבלעם איז דאך נאר די מאטיווען דערינטער, אבער דא אז עס איז נישט דא קיין השכלה מאטיווען נאר א פשוט׳ע טעות, פארוואס זאל מען עס נישט - בדיעבד - אנקיקען ווי א סתם אנדערע נוסח? סוכ״ס ווי יעדער איז מודה אז אז עס איז אלץ געעוען פארשידענע נסחאות? עס איז דאך נישט די מגילה וואס עס מוז שטימען יעדע אות..

השר מקוצי האט געשריבן:ווייסט איינער ווי ס'שייך צו מתיר זיין איינגעבן א ''קלאגע אין קאורט'' אויף איינער וואס שרייט אז מען איז משנה די מסורת אין תרגום, און פארשידענע ת''ח און רבנים שטייען מיט צו דעם, עס האט ממש נישט קיין ווערטער אזא פרעצעדענטלאזער אקט וואס ווערט היינט געטון דורך טייער באצאלטע טוענים המעוותין את הדין, להיכן הגענו?

מ'איז מתיר צו גיין אין ערכאות אויב יענער איז א שגץ און וויל זיך נישט קומען מתדיין זיין אויפן דרך התורה, [הע הע הע, ער איז יא מסכים זיך מתדיין צו זיין ער זאגט נאר פון פארדעם אז ער גייט נישט פאלגן].

נאך א זאך וואס איז ממש נישט צום פארשטיין וויאזוי א בי''ד וואס איז בכלל נישט געווען מעורב אין די עסק שרייבט סירובים און א היתר לילך לערכאות, די סיסטעם פון די בתי דינים פאדערט עמערדזשענסי אזא נ''ר סארט מענטש וואס זאל זיי אביסעל שטעלן אויף די פאדערשטע.

וועלכע בית דין וואס איז נישט מעורב שרייבט א היתר לילך לערכאות? לויט מיינע אויגן האט דער היתר לילך לערכאות געשריבן דער בית דין פון ר' חיים פלאהר שליט"א, צו וועלכע נחום אבראהאם אליין האט אונטערגעשריבן שטרי בירורין, צולייגענדיג די ביליגע ליצנות אונטן.

נאך איין מבהיל'דיגע זאך וואס דא האט פאסירט, אז דער בית דין המזמין שרייבט ''זייער קלאר'' אין זייער כתב הזמנה צום מערער אז דא איז א נידון פון כתיבת ''כתבי פלסתר'', שומו שמים על זאת א בי''ד רופט א יוד לדין פאר'ן מעורר זיין על דבר המסורת בתרגום און סטעמפלט אפ תיכף דעם נתבע אלס א ''פאשקעווילען שרייבער'' בעת ער האט מיט זיין נאמען בהסכמת הרבנים אפגעשריבען די תערומות על הכתב, עס איז אבסורד אז דער מערער האט זיך בכלל וויסענדיג געמאכט און געגאנגען מיט זיי האנדלען ער וואלט די כתב געברויכט מפרסם זיין קבל תבל ומלואו אז מען זאל זעהן קלאר די איינזייטיגקייט פון די זאך, און וויאזוי עס לאזט זיך למעשה אויס אז מענטשען בעד בצע כסף מיט געשולטע עורכי דין (הנקראים טועני''ם בלע''ז) זענען די וואס דיקטעטן אויף די בתי דינים.

אויף דעם האט דער התאחדות גוט געשריבן: "על הא גופא צריכים הבית דין לדון, ולא יכול אדם לומר שידון לעצמו"! אויף איינער וואס איז מעורר אויף א זאך וואס מ'מעג/מ'דארף מעורר זיין שיקט מען טאקע נישט קיין הזמנה, דער שאלה איז נאר צו מען מעג, און ווי גרויס דער שרייבער זאל זיין איז דא א בית דין וואס איז געמאכט געווארן צו פסק'ענען, און אויב זיי וועלן פסק'ענען אז עס איז נישט קיין גופי תורה דאס וואס ער איז מעורר קען ער נישט שרייען איך דארף ענק נישט פאלגן ווייל עס גופי תורה.

איך בין נישט באקאנט אין דער גאנצער סכסוך בין הצדדים, אבער דאס קוקט מיר אויס אויווען אויף אז די בי''ד ווי ער האט געזאגט אז ער איז מוכן להתדיין האט נאכנישט געהערט די צדדים בכלל, מען האט סך הכל גערעדט פון זיך מתחייב זיין לדון אצלם.
ובנוגע די זאך וואס התאחדות שרייבט אין די הזמנה אז עס איז כתבי פלסתר האב איך נישט געהעריג געכאפט וואס קנאפער ענטפערט.

בארדיטשעווער בדחן האט געשריבן:איך בין נישט באקאנט אין דער גאנצער סכסוך בין הצדדים, אבער דאס קוקט מיר אויס אויווען אויף אז די בי''ד ווי ער האט געזאגט אז ער איז מוכן להתדיין האט נאכנישט געהערט די צדדים בכלל, מען האט סך הכל גערעדט פון זיך מתחייב זיין לדון אצלם.

נו, און אויב האט ער עס נישט געטון, קומט אים א סירוב. נישט אזוי?

ובנוגע די זאך וואס התאחדות שרייבט אין די הזמנה אז עס איז כתבי פלסתר האב איך נישט געהעריג געכאפט וואס קנאפער ענטפערט.

וואס פארשטייסטו נישט? דער התאחדות האט נישט געשריבן פאר א פאקט אז עס איז כתבי פלסתר, זיי שרייבן נאר אז עוז והדר רופט צום דין תורה מיטן טענה אז עס איז כתבי פלסתר, זאגן זיי אז דערווייל טאר עס נישט ווייטער טון ווילאנג עס קומט נישט ארויס א פסק. סאו וואטס ראנג וויט דיס?

בעל קרי בivelt האט געשריבן:לענין די תימנע קומט מיר אויך אויס, נאכן זעהן זיין ספחת (זיי שרייען דאך מצורע...)

#תשובת מהרי"ט, על אבן אחת שבעה עינים

איך האב שבת געטראפען א קרוב צום נתבע, זאגט ער אז ס'איז סתם א שקר דער פירסום איבער די הוספה פון די שורות צו די שטרי ברורין, דער אינגערמאן האט קיינמאל נישט געשריבען דעי שורות, און מען האט סתם בשקר מפרסם געווען א בלבול אויף א חשובער אינגערמאן וואס האט סך הכל מעורר געווען איבער א נקודה וואס פילע רבנים ות''ח האלטען אזוי.

השר מקוצי האט געשריבן:איך האב שבת געטראפען א קרוב צום נתבע, זאגט ער אז ס'איז סתם א שקר דער פירסום איבער די הוספה פון די שורות צו די שטרי ברורין, דער אינגערמאן האט קיינמאל נישט געשריבען דעי שורות, און מען האט סתם בשקר מפרסם געווען א בלבול אויף א חשובער אינגערמאן וואס האט סך הכל מעורר געווען איבער א נקודה וואס פילע רבנים ות''ח האלטען אזוי.

האט דען נישט דער נתבע אליין פארשפרייט דער קונטרס וואו עס איז דא דער צוגעשריבענע צעטיל?

...

די צעטיל האט ער פארשפרייט אינעם מכתב גלוי, אבער די שורות האט ער נישט געשריבען.

אויף אייוועלט זאגט איינער אז עוז והדר פלאנט איבערצודריקען די חומשים מיט'ן אלטען תרגום,
שוין עפעס האט דער מעורר אויפגעטון.
אויב ס'איז אמת.

השר מקוצי האט געשריבן:די צעטיל האט ער פארשפרייט אינעם מכתב גלוי, אבער די שורות האט ער נישט געשריבען.

ווי עס שיינט פון זיין ספחת האט זיין טאטע עס געשריבן

און ווען דאס איז פרעמדע ארבעט וואלט ער עס געדארפט קלאר ארויסזאגן

השר מקוצי האט געשריבן:אויף אייוועלט זאגט איינער אז עוז והדר פלאנט איבערצודריקען די חומשים מיט'ן אלטען תרגום,

#חלומות שחלמו אחרים על אחרים

נפתלי ביסט אן אינסיידער פון עוז והדר?

ניין, נאר אז איינער אין אייוועלט זאגט אז ער האט געהערט א שמועה - ובפרט א שמועה וואס איז נישט מתקבל על הדעת - איז עס ביי מיר בגדר חלומות.

עני וועי וואס זיי גייען יעצט טוהן וועט זיין נאך א נוסח. (עטרת איז לפי השמועה אויך א נייע נוסח און נישט קיין פשוטע קאפי פעיסט פון קאמרנא).
און עס איז זייער נישט מסתבר אז זיי וועלן אזוי פיל צוריק דרייען אז עס זאל בארואיגן די געמיטער, און ממילא וועלן זיי גארניט מרוויח זיין
א חוץ אויב זיי האבן צוריק געצויגן פון דעיע אדער יענע שינוי

עס האט זיך שוין בארואיגט?

אדווערטייזמענט פון עטרת

ס'איז שוין שטיל