'שווערע' שאלות

וואס איז בעסער: רעדן צום וואנט, אדער צו זיך אליין?

שאלה גדולה שאלת בני, איך וועל פראבירן צו ענטפערן.
ערשט מוז איך מקדים זיין אז עס איז ניכר פון דיין שאלה אז ביסט א קלוגער, ווייל דו גייסט גראד צום ענין פרעגנדיג צו וואס מען זאל ענדערש רעדן. מכלל הן אתה שומע הן אז דאס אז מען דארף רעדן איז פאר דיר א דבר פשוט, אלזא דאס איז זייער גוט, ווייל סייג לחכמה שתיקה, וההיפך בהיפך, זייער גוט, והוא מתוק לחיך, שפתיים ישק, משיב דברים נכונים, שם פה לאוזן, ותוקע לאוזן.

ווען מען וויל ענטפערן א שאלה מוז מען קודם גוט פארשטיין צדדי השאלה, אין אונזער פאל איז די שאלה צו מען זאל ענדערש רעדן צום וואנט אדער צו זיך אליינס.


לאמיר זיך אריינלייגן אין די מצב און זיך פארשטעלן דער בילד. א גרויסע צימער. העל-ברוין אפגעפארבט. א איינצעלנע בירנע אין צענטער פון דאך ווארפט א שוואכע ליכט. די שאטן פון דער מאן ווערט געזעהן לויט זיינע טריט. אויב שטעלט ער זיך גענוי אונטער דער לעקטער וועט זיין שאטן צוקוועטשט ווערן אונטער זיינע פוס, כדוגמת חמה בראש כל אדם ביי חצות. ביים עק איז דא א בענקל. איין פיסל הינקעדיג. דער מאן זעצט זיך אראפ. הייבט אן רעדן. רעדט, רעדט און רעדט. שמועסט איבער וויכטיגע נושאים. אלעס מיטן וואנט. וואנט וואנט וואנט איך וויל זיך מתווכח זיין מיט דיר, אוי וואנט וואנט וואנט וואנט וואנט איך וויל זיך מתווכח זיין מיט דיר. אלעס וואס ער זאגט קלאפט אויף די וואנט'ס אויערן און קומט צוריק מיט די ווייבערעישן. איין שעה, צוויי, דריי ווילאנג ער וויל.

אבער דאס קען מען אויך אנקוקן ווי רעדן צו זיך אליינס, ניין? ער רעדט דאך צו זיך אליינס.

איז איך טראכט אז רעדן צום וואנט איז אויך רעדן צו זיך אליינס, נאר אויב רעדט מען צו זיך אליינס אין א ליידיגער פלאץ, א פעלד, א וואלד, דאן רעדט מען נאר צו זיך אליינס און נישט צום וואנט.

קום צוריק מיט א תשובה.

כבוד הרב, איר שטעלט אוועק א הנחה אז רעדן צום וואנט און רעדן צו זיך, איז איינס און דער זעלבע.
פרעג איך אייך, על סמך מה הנחה זו עומדת?

קען מען זאגן אויף צוויי אופנים, אופן אחד: ווען איינער רעדט צו זיך רעדט ער אויך צום וואנט וויבאלד דער וואנט איז דערביי, - פארשטייט זיך נאר אויב ער איז טאקע נעבן א וואנט. - וויל איך פרעגן: ווען איינער רעדט צו א צווייטן און ס'דא א וואנט דערביי וועט עס אויך הייסן גערעדט צום וואנט?

ואולי יש לומר באופן אחר: ווען איינער רעדט צום וואנט הייסט עס אויך אז ער רעדט צו זיך וויבאלד ער איז אויך דערביי, וכמובן אז ס'איז נאר בתנאי אויב ער איז טאקע דערביי. פרעג איך ווידער: ווען ער רעדט צו א צווייטן, הייסט עס אויך אז ער רעדט צו זיך וויבאלד ער איז דערביי, טאמער ער איז דערביי?

עס ווערט שוין צו קאמפלעצירט

וועלן מיר אויסשמועסן די צדדי השאלה.
מצד אחד, ווען מ'רעדט צו זיך רעדט מען דאך צו אן אינטעליגענטער מענטש, משא''כ די וואנט האט דאך שכל ווי א שטיין.

מצד שני ווידער, די וואנט הערט דיך אויס כידוע שאזנים לכותל. אבער די אייגענע אויערן נישט, כידוע אז דער וואס רעדט הערט נישט.

האסט א גרויסע טעות א מענטש קען און האט אסאך וואס צו רעדן צו זיך, און נאך ווי דער מענטש הערט
עי' סארנא מעטאד

וואס איז דאס סארנא מעטאד?

איבערלעבער האט געשריבן:כבוד הרב, איר שטעלט אוועק א הנחה אז רעדן צום וואנט און רעדן צו זיך, איז איינס און דער זעלבע.
פרעג איך אייך, על סמך מה הנחה זו עומדת?

קען מען זאגן אויף צוויי אופנים, אופן אחד: ווען איינער רעדט צו זיך רעדט ער אויך צום וואנט וויבאלד דער וואנט איז דערביי, - פארשטייט זיך נאר אויב ער איז טאקע נעבן א וואנט. - וויל איך פרעגן: ווען איינער רעדט צו א צווייטן און ס'דא א וואנט דערביי וועט עס אויך הייסן גערעדט צום וואנט?

ואולי יש לומר באופן אחר: ווען איינער רעדט צום וואנט הייסט עס אויך אז ער רעדט צו זיך וויבאלד ער איז אויך דערביי, וכמובן אז ס'איז נאר בתנאי אויב ער איז טאקע דערביי. פרעג איך ווידער: ווען ער רעדט צו א צווייטן, הייסט עס אויך אז ער רעדט צו זיך וויבאלד ער איז דערביי, טאמער ער איז דערביי?

אויף רעדל א') אודאי! ווען האסטו די לעצטע מאל גערעדט צו איינעם און האסט נישט גערעדט צום וואנט?
נאר אויב איז דא א וואנט דעמאלטס רעדט ער צו צוויי ווענט, און אויב איז נישטא קיין וואנט דאן רעדט ער צו איין וואנט. א וואנט וועט נאר מוסיף זיין וואנטישקייט, אבער אן דעם שטיינערנעם וואנט רעדט ער דאך אויך צו א וואנט...

אויף רעדל ב') איינער וואס רעדט צו א צווייטן וויל דאך נישט רעדן צו זיך, נו ווי קען מען זאגן "טאמער ער איז דערביי" ווען ער איז דאך זיכער נישט דערביי צו רעדן צו זיך? וואס דען, עס איז נישט בידו, ווייל היות זיין פארטנער קען זיך דאך פארוואנטענען ווי געשמועסט, און אויב דער חבר איז א וואנט רעדט ער דאך צום וואנט, און אויב רעדט ער צום וואנט רעדט ער דאך צו זיך אליינס, כדחידשני, קומט אויס אז הגם ער איז נישט דערביי צו רעדן צו זיך דאך רעדט ער צו זיך.

איבערלעבער האט געשריבן:וואס איז דאס סארנא מעטאד?

א מעטאד פון א געוויסער דאקטאר
אויף אייוועלט ווערט עס באריכות אויסגעשמועסט

וואס איז ערגער, א מענטש וואס האט נישט קיין שכל, אדער א מענטש וואס האט אבער ניצט נישט זיין שכל?

איינער וואס ניצט נישט האט נאך די מעגליכקייט עס צו אנהייבן ניצען

איינער וואס נוצט שכל אבער ער האט נישט

וואס איז ערגער, א מאסקיטא בייט אויף די פיס פלאך אדער אויפן ריקן דארט וואו מען קען נישט קראצן?

אויף די פיס פלאך איז ערגער
ווייל דעמאלס קען מען נישט געהעריג וואקן

זאג, דיין ריקן האט דיר קיינמאל געקראצט אויף א פאזיציע וואס מאכט דאס אוממעגליך צו קראצן? איי דאוט איט...

אין אזא פאל שטעלט מען זיך ביים וואנט נעבן די טיר און דאס מאכט די דזשאב.

פארוואס שטייט 'שמע ישראל' אין סידור, מען דעקט דאך צו די אויגן ווען מען זאגט עס?

ווייל דער דרוקער וויל אז מען זאל קויפן די סידור. וואלסט געקויפט א סידור וואס עס שטייט נישט שמע ישראל אין איר??? (קרעדיט: הגה"צ מיארמע שליט"א)

יא (קרעדיט יאהאן...)

דעמאלטס בלייב מיט די קשיא...

וואס האט עס שייכות מיט מיין קשיא? (א ריכטיגע 'שווערע' שאלה...)

נישט אייביג מוז עס האבן