מ'מאכט פון אונזערע קינדער כ'פורים

ביי מיר אין שטוב קנאקט דער אלבום "דער הייליגער יום-טוב פורים" דורך עמיצן מיט'ן נאמען יואלי קליין. איז מיר אויסגעקומען היינט צו הערן ווי דער נאראטאר וויל באאיינפלוסן די קינדער מיט דער קדושה פון דעם יום-טוב פורים – נאך אלעם איז דער נאמען פונעם אלבום מיוסד אויף דער הנחה פון פורימ'ס הייליגקייט.

זאגט ער מיט א ברען אז פורים איז דער סאמע הייליגסטער יום-טוב פון יאר. העט איר ווען געוואלט מיינען, איז ער מסביר, אז יום כיפור איז נאך הייליגער, זאג איך דיר אז ניין. יום כיפור הייסט באמת "יום כיפורים", וואס דאס מיינט אז יום כיפור איז "כ'פורים", נאר אזויווי פורים, און פורים איז באמת הייליגער.

נו, יעדער פארשטייט אז מ'מעג נאכזאגן פאר די קינדערלעך א ווארט. ס'שאדט נישט אז די קינדער זאלן וויסן א חסידיש טייטש וואס הייבט אויף דעם פורים, און ס'שאדט נישט אז קינדער זאלן הערן אז פורים איז אין געוויסע אספעקטן העכער פון יום כיפור. אבער פארוואס שפירן נישט די מחנכים פון אונזערע קינדער א טראפקעלע אחריות צו געבן פאר די קינדער א פונדאמענטאלן ריכטיגן בליק אויף אלץ און אלעמען, בפרט אויף אידישקייט? וואס מאכט דעם הרב קליין טראכטן אז ער מעג פיטערן די קינדער מיט וואס עס קומט אים אין מוח, אן קיין שייכות צי די פאקטן זענען באמת אזוי צי נישט?

לאמיר זיך נישט נארן, הרב קליין אליין ווייסט אז פורים איז נישט הייליגער ווי יום כיפור. כ'פארשפרעך אייך אז זיינע הכנות צו יום כיפור זענען ערנסטער ווי זיינע הכנות צו פורים. ער פארשטייט אויך אז דאס חסידיש כ'פורים ווארט איז נאר אן ענין און א בחינה וואס מ'קען נאכזאגן און הנאה האבן דערפון. טא, פארוואס מיינט ער אז די קינדערלעך צו וועמען ער רעדט זענען נישט ווערד צו באקומען א ריכטיגן בליק איבער'ן יום-טוב?

מיט אביסל מער קאפ און מחשבה וואלט ער געקענט איבערגעבן אפילו פאר די גאר קליינע קינדער אז פורים איז זייער הייליג, און צדיקים האבן אפילו געזאגט אז מיט דעם ענין פון שמחה איז עס הייליגער פון יום כיפור, וכדומה, אן פארקויפן א פלאכן און עקסטרעמען בליק אויף דעם יום טוב.

נאר דאס איז א סימפטאם פון דער צוגאנג ביי כמעט אלע מלמדים צו נעמען יעדן ענין, יעדן מדרש, יעדעס ווארט, און עס נעמען ביז'ן עקסטרעם מיט'ן קאפ אין וואנט. אויב איז דא א פשט אז בתיה'ס האנט איז געווארן לענגער צו קענען נעמען משה'ן, וועט מען איגנארירן דעם פונקט-אזוי לעגיטימען פשט פון רש"י אז זי האט פשוט געשיקט א דינסט. אויב איז דא א פשט אז צפרדע אחת הייתה במצרים, וועט מען איגנארירן דעם פשוט'ן פשט פון רש"י אז עס זענען געווען מערערע צפרדעים.

די מלמדים האלטן אז די קינדער זענען בעיביס וואס מ'קען זיי איינרעדן וואס מ'וויל. און דער אמת איז אז עס איז טאקע אזוי, נאר דער פראבלעם איז אז עס איז קיינמאל נישט דא קיין מאמענט אין די שפעטערע יארן ווען מ'לערנט מיט די קינדער וויאזוי צו אפליקירן לאגיק צו ענינים און מדרשים. און דערפאר זעען מיר זיידעס און עלטער-זיידעס וואס זייער פארשטאנד אין אידישקייט איז פונקט ווי דעם קינדערגארטן-אינגל'ס.

אנדערע קינדער וואס באווייזן יא ארויסצוקריכן פון דעם חינוך, כאפן אויך דערמיט אז נאך א טוץ מושגים און שיטות וואס די מלמדים האבן אויסגעלערנט זענען הבל ורעות רוח. ציט איר אלזא אויף א דור פון שוטים און משכילים. ווילט איר נישט עפעס אינצווישן?

.

זייער גוט. נאר א קליינע הערה'לע. דער כ'פורים איז פון תיקוני זהר דוכט זיך, נישט א חסידישע טייטש. אבער דער מאמר בלייבט גערעכט. מתוך חבתם פארדרייט מען זיי א קאפ, ובבא היום וועט די פירות פונ'ם חינוך זיין אז ער וועט ווייטער פארדרייען זיין קינדער א קאפ, און די גאלדענע קייט וועט זיך ווייטער ציען.
די פראבלעם איז אבער ווען די זאכען שפרינגען א גרעניץ. חסידים ווייסען שוין לאנג נישט צו גלויבען אזוי כפשוטו, און אלס איז נאר א שפראך און אן אויסדרוק. ווען מ'פיהרט איבער די זאכען אין דער ליטא, איז מען אויף צרות. די לעיקוואוד'ער גלייבען די זאכען כפשוטם, און מ'מיינט שוין אז דאס איז דאס. מ'שרייט איהש"ר פורים ווי ביי יוכ"פ קטן פון אלול.
צמצום כפשוטו, זאגט מען אין חב"ד

Sent from my HTC Desire 510 using Tapatalk

האסט דערמאנט חב"ד, זיי ליידן אויף דעם זעלבן פראבלעם ווי די ליטאים. א מאמר פון א רבי אין די לעצטע 200 יאר טראגט - די זעלבע אדער נאך - מער געוויכט ווי א פסוק אין די תורה.

פילייכט איז דאס א רוסישע פראבלעם?

דוכט זיך די ליטא איז גאר אן אמערעקאנישער תמימות, נישט עפעס פון ליטא.
סתם אזוי, יעדער חסיד פארלירט זיין שכל בנוגע זיין רבי'ן. ממילא איז חב"ד אויך אזוי, וכמבואר במקו"א שאין שום חילוק יסודי בין חב"ד לשאר קרייזען

Sent from my HTC Desire 510 using Tapatalk

דער נושא פארלאנגט באמת א טיפערע התבוננות אין די ענין פון מדרשים בכלל. ווייל פון איין זייט זעט מען אין די ראשונים אז זיי מאכן די פשוטע פשט אלס די עיקר און די דרש אלס טפל, זיי ברענגען עס צום סוף. לאידך גיסא איז דאס צריך ביאור, ווייל א טייטש וואס האט מיט א מעשה וואס האט פאסירט אין פאקט, איז נישט שייך קיין צוויי פשטים. למשל ביי ותשלח את אמתה איז אדער געווען די ארעם אדער א דינסט. סא אויב דו נעמסט אהן בעיקר ווי די ערשטע פשט, מיינט דאס אז מערסט לייקלי איז די מעשה פון די מדרש נישט אמת, א זאך וואס מען וואלט געקענט זאגן אויפן רלב"ג למשל, אבער נישט אויף רש"י.

סא לענייננו זענען לכאורה די מלמדים גערעכט. ווייל אויב ווילסטו אויסלערנען קינדער אז דברי המדרש זענען 100% אמת, מוזטו טייטשן ווי די דרש.

אבער בנוגע פורים מיט יום כיפור איז העניך'ס נקודה 100% אמת. מען טאר נישט נעמען א "בחינה" און מאכן דערפון א תורה שלימה, וזה ברור.

פונקט נעכטען זאגט מיר א חבר אז ער געבט פינף יאר פאר א קול קורא וואס אסר'ט מוזיק אין פורים צוליב קדושת היום.

די אשכול טוט דורך די פראבלעם.
תמיה על כוונת הפרשנים שפירשו ע"פ פשוטו של מקרא
l viewtopic.php?t=8831 l

די ריכטיגע צוגאנג צו דרשות, אווי צו פשט, זעהט מען אין די גמ' אין מגילה ביי די צען פירושים אין אסתר'ס כוונה צו לאדענען המן. דאס מיינט, אז פרשנים פונקט ווי דרשנים, זאגן בסך הכל א השערה, זיי זענען משער און פרובירן צו צו טרעפן צום אמת, אבער ס'איז כמעט סומא בארובה. עס איז נישט אז זיי האבן בעק טשענעלס אין הימל, און דורך נבואה אדער רוה"ק ווערט זיי נתגלה די כוונה, אוודאי אז מ'רעדט פון קדושי עליון האבן זיי מסתמא א סייעתא דשמיא און זיי זענען - אסאך מאל, צי אלעמאל - מכוון לאמיתה של תורה, אבער די כלים וואס זיי נוצן איז כלי הדרוש, און די טולס פון פשט.

ווי אלי' הנביא איז מגלה ווייסן מיר דאך שוין דעם רעזולטאט וואס דער אמת איז טאקע געווען, און ווי נישט בלייבן מיר מיט די - אפטמאל קאנפליקטינג - הנחות.

דאס איז גוט פאר ק"ש, אבער אין חדר לערנט מען אויס אז דברי חז"ל זענען 1000% אמת, און צאנזער רב וואלט געהייסן מעביר זיין א מלמד וואס זאגט אנדערש

מאן יימר? איך זאג דאך נאר וואס צאנזער רב אליין'ס האט געזאגט, אזוי איז ער דאך מסביר דעם ענין פון רוה"ק. נישט אז דער אוהחה"ק האט מקבל געווען אדער געזען אין הימל זיינע פשטים, נאר ער האט זוכה געווען לכוון לאמיתה של תורה, דאס מיינט ביי אים רוה"ק.

פורים איז באמת הייליגער ווי יום כיפור,
טאקע היא הנותנת,
יום כיפור, דארף מען זיך צוגרייטן מיט תשובה און תיקון המעשים, און נישט טוהן קיין מלאכה און דאווענען א גאנצן טאג,

פורים איז מען זוכה אהן די אלע זאכן, עס איז סאך גרעסער

מיט שמחה טוט מען סאך מער אויף,
סעודת פורים (משתה ושמחה) ומתנות לאביונים אום פורים איז מער ווי תפלה אום יום כיפור

פארוואס ביי יום כיפור מאכן מענטשן א גרעסערע הכנה איז מפחד יום הדין (גמר חתימה), וואס איז נישטא פורים,


טיפער גערעדט,
בנגלה איז יום כיפור גרעסער,
אין תורה שבכתב איז יום כיפור סאך גרעסער ווי פורים,
ביי יום כיפור שטייט "כי ביום הזה יכפר" "תטהרו",
ביי פורים שטייט "לעשות אותם ימי משתה ושמחה ומשלוח וגו',

בנסתר איז פורים גרעסער,
אין תורה שבעל פה, בפרט אין תורת הח"ן איז פורים א גרעסערע בחינה

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:זייער גוט. נאר א קליינע הערה'לע. דער כ'פורים איז פון תיקוני זהר דוכט זיך, נישט א חסידישע טייטש.

גראדע דוכט זיך אז דאס ווארט שטאמט פונעם בעל התניא.

העלא האט געשריבן:
טיפער גערעדט,
בנגלה איז יום כיפור גרעסער,
אין תורה שבכתב איז יום כיפור סאך גרעסער ווי פורים,
ביי יום כיפור שטייט "כי ביום הזה יכפר" "תטהרו",
ביי פורים שטייט "לעשות אותם ימי משתה ושמחה ומשלוח וגו',

בנסתר איז פורים גרעסער,
אין תורה שבעל פה, בפרט אין תורת הח"ן איז פורים א גרעסערע בחינה

גוט ארויסגעברענגט. און קליינע קינדער וואס פאנגען אן זייער אידיש לעבן דארף מען געבן א ריכטיגן בליק עפ"י נגלה. לאז תורת הח"ן צוזאמען מיט די ר"ת תפילין. (אדער מיט די ר"ת גאטשעס - אויב איר ווילט דווקא עטליכע יאר פריער.)

כ'פארשטיי נישט די פראבלעם. מיינסט טאקע די קינדער מיינען אז פורים איז פונקט ווי יום כיפור? זעהן זיי נישט אז מטאנצט און משפרינגט און ממאכט לוסטיג און מ'גייט נישט קיין קיטל און מ'טוהט נישט תשובה? וואס איז שלעכט אז מ'לערנט זיי אויס א מער פנימיות'דיגע ענין אז פורים כפורים וכו'? די געדאנק וואס מאנכע האבען דא אז קינדער זאל מען אויסלערנען דווקא פשטט און עיקר הדברים ע"פ שו"ע ווי כאילו דאס איז די עיקר יסוד און נאר שפעטער זאל מען אויסזאגען די רמזים און עניינים און מדרשים מאכט נישט קיין סענס נישט ע"פ פשט און נישט ע"פ סוד. קינדער פארשטיין נישט די אלע תורות פון עיקר און טפל, ביי זיי איז שבת אז טאטי מאכט קידוש און חנוכה ח' נרות ו'הלכה כ'בית ה'לל און פורים כפורים און המן מיט די גארביזש און פסח איז פרעה מיט פידזשעמעס די עיקר. די מדרשים און רמזים זענען דירעקט געמאכט געווארען מקרב זיין צו די דמיון פון קינדער זאלן הנאה האבען און האבען א שייכות מיט'ן יום טוב. די חילוק פון דאורייתא און דרבנן און מנהג און רמז פאסט פאר ערוואקסענע, עס האט נישט קיין זין צו לערנען מיט קינדער.

(טאמער ביסטו נישט מסכים מיט דער דרשה וויאזוי יענער לערנט אפ פורים כפורים יהיבנא לך, דאס איז א באזונדערע שמועס, אבער נו, ביסט דען מסכים מיט יעדער דרשה וואס דער מלמד זאגט? זאג דו א פארקערטע דרשה. )

כלעיקוואד ועוד איך האב אויך נישט פארשטאנען די פראבלעם מיט דעם דייקא
וואס איך האב יא א פראבלעם איז ווען מען קומט מכוח די תורות טוישן דער יום טוב למשל ווען מען זאגט אז ווייל עס איז א אזא גרויסע טאג דארף מען זאגן אסאך תהלים אדער לערנען צוויי שעה רצופות וכו' וואס דא טוישט מען שוין דער אינהאלט פונעם יום טוב און יעמאלט איז עס שוין נישט פורים
ואולי לזה נתכוון המתלוננן בריש אשכולינו ודוק היטב

אין זוהר שטייט די מימרא פארקערט:
"פורים איתקריאת על שמיה דיום כיפורים" (תיקוני זוהר תיקון כ"א), דהיינו פורים איז קלענער, ווי די גמרא זאגט "מי נתלה במי, קטן בגדול".
אבער אלע חסידישע ספרים (און בעיקר חב"ד) ברענגען עס כאילו יום כיפור הייסט גאר על שם פורים.

ATUB @לעיקוואד ATUB איז גערעכט אז קינדער זע'ען אז ס'איז נישט אמת אז פורים און יוכ"פ זענען איינס. דאס רופט זיך אויף ענגליש cognitive dissonance ווען מ'לעבט אין א שקר וויסענדיג ס'איז א שקר און מ'טאר צו זיך נישט מודה זיין דערין. דאס איז די חרבן, נישט אז מ'גייט מאכען א יוכ"פ פון פורים.

און דאס אז קינדער קענען נישט דערהייבען דער חילוק פון עקיר און טפל איז נישט אמת. נישט ווי איך געדענק און נישט אויף מיין קינדער. זיי קענען אפשר נישט קלאר אויסחשבונ'ן פארוואס און פארווען, אבער עפעס ווייסען זיי אז אנצינדען א לעכט שבת איז הארבער ווי עסן אן א ברכה וכדו', און די זאכען קען מען טוהן לגבי פורים כפורים.

נאך א נקודה. פורים איז מען פרייליך, מ'גיבט צדקה און מ'עסט א סעודה און מ'איז פרייליך. ס'איז א מצוה מעשית א טרוקענע פאר יעדער איינער, און פאר א בעל השגה האבען די זאכען א טיפערע באדייט, כדרכם של בעלי השגה. דאס רעדען פון פורים כפורים איז נישט אין אן אופן פון די טיפערע באדייט פון די מצוות, נאר צו מאכען נייע מצוות, וכמו"ש ATUB @mevakesh ATUB , און דאס איז די חרבן. זייט'ז פרייליך און ווייס אז דיין פרייליכקייט איז עבודת ה', נישט קיין סבה צו וויינען ביים סעודה מחמת גודל קדושת היום, נאר טאקע די געמוטליכקייט, די רואיגקייט און געשמאק איז גאר כוונת הבורא, און דערמיט ביסטו זיין עובד. דאס אריינבאכען אז מ'דארף דערמאנען יעדער צרה פון לעבען אום פורים וויבאלד מ'קען עס אויספועל'ן, און מאכען א וויינעריי און אן אנגעצויגענקייט פון פורים איז נישט די טיפקייט פון פורים, נאר דאס פארדרייען פון פורים.

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:דוכט זיך די ליטא איז גאר אן אמערעקאנישער תמימות, נישט עפעס פון ליטא.
סתם אזוי, יעדער חסיד פארלירט זיין שכל בנוגע זיין רבי'ן. ממילא איז חב"ד אויך אזוי, וכמבואר במקו"א שאין שום חילוק יסודי בין חב"ד לשאר קרייזען

Sent from my HTC Desire 510 using Tapatalk

אבער די ליטאים סיי דאהי און סיי אין ארץ ישראל זענען גרייט צו הרג'נען מענטשן אויב ס'דוכט זיך זיי אז מ'האט פוגע געווען אין כבוד פון זייער'ס א גדול. למשל, נישט געווארט ביי קר"ש. און זיי גייען אויך פרעגן א דאאס טעירע אויב זיי זאללן היינט אנטון די הויזן אדער ניט. און הרב ש"ך ז"ל במחכת"ה האט זיך צולאזט אויף חסידות בכלל און אויף חב"ד בפרט. און ס'האט קיינער נישט מוחה געווען אויף זיינע דברי בלע...!

בערל, נו! סטאפ שוין!!

berlbalaguleh האט געשריבן:און ס'האט קיינער נישט מוחה געווען אויף זיינע דברי בלע...!

דו אליינס האסט שוין מוחה געווען דערויף איבער 50 מאל אין שטיבל.

פריש וואסער האט געשריבן:דהיינו פורים איז קלענער, ווי די גמרא זאגט "מי נתלה במי, קטן בגדול".

מי נתלה במי איז פשט פארקערט, ווער איז תלוי אין וועמען? הוי אומר קטן נתלה בגדול, יום כ'פורים מיינט מען אז פורים איז די גדול, און די קלענערע יוכ"פ איז נאר א צוגלייך צו די גרויסע פורים.

הרב ATUB @לעיקוואד ATUB , איר זאגט א ריכטיגע נקודה, אבער אויף דעם איז נוגע וואס כ'האב געשריבן:

די מלמדים האלטן אז די קינדער זענען בעיביס וואס מ'קען זיי איינרעדן וואס מ'וויל. און דער אמת איז אז עס איז טאקע אזוי, נאר דער פראבלעם איז אז עס איז קיינמאל נישט דא קיין מאמענט אין די שפעטערע יארן ווען מ'לערנט מיט די קינדער וויאזוי צו אפליקירן לאגיק צו ענינים און מדרשים. און דערפאר זעען מיר זיידעס און עלטער-זיידעס וואס זייער פארשטאנד אין אידישקייט איז פונקט ווי דעם קינדערגארטן-אינגל'ס.

דאס איז א ריכטיגע טענה, שולדיג אין דעם איז אבער נישט דער מלמד תינוקות וואס טוהט מער ווייניגער וואס ער דארף טאקע צו טוהן, נאר אויף די ישיבה קטנה/גדולה/כולל/ ווען עס זאל נאר זיין די ריכטיגע צייט צו אויסלערנען די ריכטיגע מעטשור בליק אויף אידישקייט, אז זיי טוהן דאס נישט, און לאזען ענדערש די יסודות זאלן בלייבן מיט די חיידר יונגל'ס הבנה.

שמעקעדיג האט געשריבן:

פריש וואסער האט געשריבן:דהיינו פורים איז קלענער, ווי די גמרא זאגט "מי נתלה במי, קטן בגדול".

מי נתלה במי איז פשט פארקערט, ווער איז תלוי אין וועמען? הוי אומר קטן נתלה בגדול, יום כ'פורים מיינט מען אז פורים איז די גדול, און די קלענערע יוכ"פ איז נאר א צוגלייך צו די גרויסע פורים.

דא האט זיך 'דער איד' טועה געווען מיטן ווערטל.

.

(אז מען רעדט שוין, דא האט @יאיר אפגעשריבן א לאנגע דרשה אויף דעם ענין).


..

ATUB @שמעקעדיג ATUB האסט פארגעסן צו לינקען

שמעקעדיג האט געשריבן:

שמעקעדיג האט געשריבן:

פריש וואסער האט געשריבן:דהיינו פורים איז קלענער, ווי די גמרא זאגט "מי נתלה במי, קטן בגדול".

מי נתלה במי איז פשט פארקערט, ווער איז תלוי אין וועמען? הוי אומר קטן נתלה בגדול, יום כ'פורים מיינט מען אז פורים איז די גדול, און די קלענערע יוכ"פ איז נאר א צוגלייך צו די גרויסע פורים.

איך האב געשריבן אז אין זוהר שטייט אז פורים איז אזויווי יום כיפור, און אויף דעם האב איך געברענגט דעם "מי נתלה במי".
אין זוהר שטייט נישט דעם רמז פורים=כיפורים.

אונטערעסאנט איז, אז אין אסאך פלעצער זינגט מען פורים התעוררות׳דיגע ימים נוראים ניגונים, אבער ערב יום כיפור זינגט קיינער נישט שושנת יעקב. והוא לפלא.

ס'דא פלעצער וואס פורים איז א רעלאטיוו ערנסטער טאג, מוקדש אויס צו פועל'ן ישועות, און דאס איז נישט קיין היינטיגע נייע זאך. דוכט זיך אין בעלזא איז אזוי.

סלאנים.

דעת תורה האט געשריבן:ס'דא פלעצער וואס פורים איז א רעלאטיוו ערנסטער טאג, מוקדש אויס צו פועל'ן ישועות, און דאס איז נישט קיין היינטיגע נייע זאך. דוכט זיך אין בעלזא איז אזוי.

איך האב הנאה ווי דו שרייבסט. כאילו ס'איז אן ערנסטע זאך. מוקדש אויף אויסצופועל'ן ישועות. וואס דארף עס צו מיינען?

געוואלדיג האט געשריבן:@שמעקעדיג האסט פארגעסן צו לינקען

סארי,
l viewtopic.php?f=13&t=8383 l

ווידעראמאל קנאקט מיר יואלי קליין אין קאפ אריין.

מ׳דארף אנהייבען דא אין שטיבעל. דער מוט איז אזוי ערנסט היינט, מ׳רייסט זיך אויף בעלזא און אויף דער בעלזער מאסטער. שטיסל ווערט מיר מיטאמאל א וועלטס פארזארגער פאר עדיוקעישען און וויל פון פורים זיך נישט דערמאנען.

רבותי, הייבטס ענק די פיס, די שטימע, די גוסטע! פורים קומט און ס׳ווערט פרייליך. דערמאן דיר דער ווערטעל דא פון ׳מוקדש אויף אויסצופועל׳ן ישועות׳ און פלאץ פון געלעכטער!

Sent from my LG-K373 using Tapatalk