זונטאג דעצעמבער 25, 2016 2:21 pm#357949
דער וועקער: געגאנגען ווייטער!
כ'מוז אנפאנגען מיט א דאנק פון טיפן הארץ פאר ידידינו החכם ATUB @שש משזר ATUB וועלכער האט געברענגט דעם געוואלדיגן פראיעקט מכוח אל הפועל, ואתו עמו ידידינו היקר ATUB @פיקאסא ATUB וועלכער האט ארויסגעגעבן יעדן חודש אזא דבר נאה ומתוקן. אזוי אויך די אלע חברים וידידים וועלכע האבן געשריבן ארטיקלען, און האבן ארויסגעהאלפן מיט הגה און אלע אנדערע הילף וואס מ'האט געדארפט.
דער גרויסער ארבעט וואס איז אריינגעלייגט געווארן דורכאויס דער האלבער יאר טאר נישט פארלוירן גיין. מיר האבן געמאכט א געוואלד מיט פראגרעס הן בנוגע די צורה פון אן אויסגאבע פון אזא קאליבער, און הן אויסצוארבעטן א סיסטעם פון פארשפרייטן די אויסגאבע אנליין, עמעזאן, און פארקויפן אין בארא פארק. מיר פארמאגן היינט א שופר וואס קומט אן צו טויזנטער מענטשן, און דאס דארף ווייטער אנגיין. עס איז כדאי צו באמערקן אז טראץ דעם וואס דער וועקער איז עוועילעבל אומזיסט און ווערט אראפגעלאדנט דורך טויזנטער מענטשן יעדן חודש (אויף קאווע שטיבל, טעלעגראם, וואטסעפפ און אימעיל), האבן הונדערטער מענטשן באצאלט יעדן חודש 5 דאלאר אדער מער צו קויפן א פיזישע קאפיע אויף עמעזאן אדער ביים ניוז-סטענד אין בארא פארק.
נאך שש'ס אומדערמידליכער ארבעט פון זעקס אויסגאבעס, וועלן מיר ווייטער אנגיין מיט דעם פראיעקט, און אויסנוצן די געלעגנהייט אריינצוברענגען שינויים וואס וועלן נאך מער פארבעסערן דעם וועקער, און פארזיכערן אז עס זאל קענען אנהאלטן פאר א לאנגער צייט.
איך האב גענומען אויף מיר צו שטיין בראש פון דעם פראיעקט, אין באגלייטונג פון די טייערע ידידים (עפ"י סדר הא"ב) ATUB @בר-כוכבא ATUB , ATUB @געוואלדיג ATUB , ATUB @ונבנתה העיר ATUB , ATUB @ליטוואק פון בודאפעסט ATUB , ATUB @פיקאסא ATUB , ATUB @שלום שטיסל ATUB , און ATUB @שמעקעדיג ATUB . מיר וועלן צוזאמען דינען ווי די רעדאקציע פונעם וועקער. (נאך א פאר הענט איז אייביג א הילף, און ווער עס קען צולייגן א האנט מיט סיי וואס, זאל זיך ביטע מעלדן.)
מיר האבן געעפנט דעם ניק ATUB @דער וועקער ATUB , וואס וועט דינען פאר אפיציעלע מעלדונגען, און אויף ארויסצושטעלן די פרישע אויסגאבעס. דער וועקער איז נישט נאר מיין ארבעט, נאר א קאלאבאראציע פון פילע חברים, און אט דער פאקט ווערט בעסער רעפרעזענטירט דורך א ניק פאר דער גאנצער רעדאקציע.
פארשטייט זיך אז אן קיינע שרייבער איז נישט דא קיין אויסגאבע. מיר קוקן ארויס אז דער עולם דא וועט זיך ווארעם אנרופן, אריינצושיקן ארטיקלען אויף אלע נושאים. מיר מאכן א רעוואלוציע אין דער וועלט פון היימישער לייען-מאטעריאל און אין פראדוצירן א שופר פאר די דעות פונעם ציבור. נעמט א חלק דערין!
אנשטאט ארויסקומען יעדן חודש, וועלן מיר ארויסקומען בערך יעדע צוויי חדשים אויף דעם פאלגנדן אופן: סוכות, חנוכה, ווינטער, פסח, שבועות, און זומער.
די קומענדיגע אויסגאבע וועט זיין אויף ווינטער, און דער דעדליין אריינצושיקן ארטיקלען איז כ' טבת, מיטוואך פרשת שמות.
וואס איז דער וועקער, און פארוואס דארף עס ארויסקומען?
דער וועקער איז א פלאטפארמע פאר טאלאנט;
דער וועקער איז אן אוצר פון חכמה;
דער וועקער איז א שופר פאר'ן ציבור;
דער וועקער איז א קוואל פון אמת און אפנקייט.
א) די פלאטפארמע. דער וועקער איז א פלאטפארמע פאר יעדן מענטש וואס שפירט אז ער (אדער זי) האט א פעדער אין דער האנט, צו קענען ארויסגעבן זיינע גאט-געבענטשטע טאלאנטן. מיר ווייסן ווי שווער עס איז פאר א מענטש צו באקומען אנערקענונג פאר זיינע טאלאנטן – דאס איז אזוי אין דער גאנצער וועלט, און עאכו"כ אין אונזער געזעלשאפט וואו געברויכן וואס האבן נישט קיין דירעקטן שייכות מיט תורה ווערן פארזען און צומאל דערשטיקט.
מיר זענען דא אז יעדער מענטש וואס שפירט אז ער קען עפעס צוגעבן מיט זיין פעדער זאל וויסן אז ער האט אן אויסגאבע מיט א רעדאקציע וואס איז גרייט מיט אפענע הענט צו דינען ווי א פלאטפארמע פאר טאלאנט.
זאל עס זיין א בחור'ל צי א יונגערמאנטשיק, צי אפילו אן עלטערער מענטש וואס האט אייביג געשפירט אז ער האט וואס צו פארקויפן און די כלים וויאזוי עס צו פארקויפן – מיר ווילן אז די אלע זאלן וויסן אז זיי האבן א קבוצה שרייבער און בעלי מחשבה וואס וועלן זיי שטיין צו הילף, און זען אז זייערע טאלאנטן זאלן באקומען די ריכטיגע אנערקענונג.
דאס האט נישט דירעקט מיט קאווע שטיבל, נאר מיט'ן גאנצן היימישן ציבור. מיר אינעם וועקער ווילן העלפן פלעגן און האדעווען שריפטשטעלער.
ב) דער אוצר. די היימישע אידישע פרעסע זוכט צו באפרידיגן ווי מער לייענער, און נעמט כמעט נישט די ריזיקע צו דרוקן אינטעלעקטואלע ארטיקלען פון מחקר און היסטאריע כדי צו הייבן דעם אינטעליגענץ פון די לייענער. היות דער עיקר ציל פון רעדאקציעס איז אנצופילן בלעטער, און געבן ווי מער ארטיקלען, האבן זיי נישט קיין דרך ארץ פאר ארטיקלען וועלכע פארמאגן א געוואלד מיט ארבעט, און זיי שאצן ארטיקלען נאר לויט וויפיל "קערעקטערס" זיי פארמאגן. א נארישער לופטיגער ארטיקל פון 25,000 אותיות וואס האט גענומען איין שעה צו שרייבן, טראגט מער געוויכט און חשיבות ווי א הערליכער פארש-ארבעט פון 15,000 אותיות וואס האט געקאסט צען שעה ארבעט.
דער שרייבער וואס קוועלט פון פארשן און שרייבן דארף אן אויסגאבע וואו שווערער ארבעט ווערט אנגענומען מיט כבוד און רעספעקט, און די לייענער דורשטן און טאנצן אריין מיט אייפער אנצופילן דעם קאפ מיט חכמה און וויסנשאפט. דער וועקער איז א קוואל פון חכמה און וויסנשאפט; דער פלאץ וואו דער חכם געפונט א היים מיטצוטיילן מיט דער וועלט זיין ארבעט.
ג) דער שופר. מיר ווייסן זייער גוט אז די היימישע פרעסע דינט נישט באמת די אינטערעסן פונעם ציבור, און רוב אמת'ע פראבלעמען וועלכע דארפן דיסאינפעקטירט ווערן דורך זון-ליכטיגקייט קענען נישט אויסגעשמועסט ווערן. דער וועקער איז דאס ערשטע מאל וואס מיר, מענטשן וואס זענען נישט פון דעם "עסטעבלישמענט", קענען זיך לאזן הערן מיט אונזערע דעות, און וואו מיר קענען אויסשמועסן אונזערע פראגעס און קווענקלנישן איבער אלעמען וואס ליגט אויפ'ן סדר היום אדער אונזער געוויסן. מיר קענען שרייבן אויף יעדער נושא וואס איז וויכטיג ארויפצושטעלן אויף דער ארענע.
אינעם וועקער קענען מיר מעורר זיין אויף ענינים הצריכים חיזוק, און מיר קענען לאזן הערן מיינונגען וועלכע ווערן אקטיוו דערשטיקט. דער וועקער איז אויך א שופר פאר יעדע סארט מיינונג – לאו דווקא חידוש'דיגע. נאר דא דארפט איר נישט ציילן יעדעס ווארט אז עס זאל שטימען מיט פארגעשריבענע אגענדעס, און איר קענט אויסגיסן אייער הארץ און מוח אויפ'ן פאפיר, און לאזן אפקלונגען אייערע געדאנקען.
מיר זענען דא צו לאזן הערן ווייטאג און צער, אבער נאך מער פון דעם: קאנסטרוקטיווע מחשבה צו העלפן מאכן דעם לעבן בעסער און געזונטער ברוחניות ובגשמיות.
ד) דער קוואל. פאר דער תקופה פון דעם "רענאסאנס", האט מען נישט צוגעטיילט קיין שום חשיבות פאר מעלער. מאלן איז אנגעקוקט געווארן ווי א ביליגער ארבעט וואס נידריג-ראנגיקע מענטשן האבן געטון פאר די וואס האבן באשטעלט. דער רענאסאנס האט געברענגט אנערקענונג פאר דעם מאלער ווי אן אינטעלעקטואל – א מענטש וואס דרוקט אויס טיפע געדאנקען אין דעם וועג פון זיין מאלן און מיט וואס ער מאלט. מ'האט אנגעהויבן שעצן דעם טאלאנט און אנגעהויבן אנערקענען אז "ארט" איז נישט א מלאכה; עס איז א חכמה ומלאכה.
שרייבעריי איז נישט אנדערש, און באמת קענען מיר געפונען צוויי סארטן שרייבער. דער שרייבער וואס פאטשקעט אפ זיין ארטיקל ווייל דאס האט עמיצער באשטעלט פאר זיינע צרכים, אדער דער שרייבער וואס מיט זיין פענע גיסט ער נשמה. דער ערשטער שרייבער קען גרינג געפונען זיין פלאץ אין דער היימישער פרעסע, וואו ער וועט שרייבן לויט די באפעלן פון יענע רעדאקציעס. דער צווייטער שרייבער דארף שרייבן פאר'ן "וועקער" – אינעם וועקער קענט איר נעמען וועלכע נושא עס איז אייך נאנט צום הארץ, און עס באשרייבן לויט די נאטן פון אייער נשמה.
ווי יעדער ערנסטער אויסגאבע, פארמאגן מיר א סעט פון פרינציפן וויאזוי ארטיקלען דארפן געשריבן ווערן, דאס רעכנט אריין דאס נישט ערלויבן ניבול פה אדער געדאנקען וועלכע זענען גענצליך ארויס פון די ראמען פון ארטאדאקסישער אידישקייט. אינערהאלב די פרינציפן, איז די רעדאקציע פונעם וועקער נאר דא אייך צו העלפן לטובת דעם קוואליטעט פון דעם שרייבן, אבער נישט מסרס צו זיין אדער צענזורירן אייערע ווערטער, און ארויסגעבן דיקטאטן לויט א סעט פון ענגע פרינציפן געבויט אויף ביזנעס-חשבונות אדער פחד פון עקסטרעמיסטן.
מיר דא אין דעם "וועקער" ווילן א פלאטפארמע וואו מ'זאל קענען רעדן פון יעדער וויכטיגער נושא, וואו יעדער מיט טאלאנט זאל באקומען אנערקענונג, און וואו מ'זאל קענען שרייבן אפן און ברייט פון סיי וואס – אן דורכגיין צענזור און פארקרימענישן. מיר זענען דא פאר אייך, און מיר ווילן הערן אייער שטימע אין אונזערע בלעטער.
שיקט אריין אייער ארטיקל פאר דער קומענדיגער אויסגאבע. ווי פריער איר שיקט אריין, וועט אונזער שטאב פון מגיהים און גראפיקער זיך קענען בעסער אפגעבן דערמיט. דער דעדליין איז כ' טבת, אבער מיר נעמען אן בייטראגעס אנגעהויבן פון היינט!
דער גרויסער ארבעט וואס איז אריינגעלייגט געווארן דורכאויס דער האלבער יאר טאר נישט פארלוירן גיין. מיר האבן געמאכט א געוואלד מיט פראגרעס הן בנוגע די צורה פון אן אויסגאבע פון אזא קאליבער, און הן אויסצוארבעטן א סיסטעם פון פארשפרייטן די אויסגאבע אנליין, עמעזאן, און פארקויפן אין בארא פארק. מיר פארמאגן היינט א שופר וואס קומט אן צו טויזנטער מענטשן, און דאס דארף ווייטער אנגיין. עס איז כדאי צו באמערקן אז טראץ דעם וואס דער וועקער איז עוועילעבל אומזיסט און ווערט אראפגעלאדנט דורך טויזנטער מענטשן יעדן חודש (אויף קאווע שטיבל, טעלעגראם, וואטסעפפ און אימעיל), האבן הונדערטער מענטשן באצאלט יעדן חודש 5 דאלאר אדער מער צו קויפן א פיזישע קאפיע אויף עמעזאן אדער ביים ניוז-סטענד אין בארא פארק.
נאך שש'ס אומדערמידליכער ארבעט פון זעקס אויסגאבעס, וועלן מיר ווייטער אנגיין מיט דעם פראיעקט, און אויסנוצן די געלעגנהייט אריינצוברענגען שינויים וואס וועלן נאך מער פארבעסערן דעם וועקער, און פארזיכערן אז עס זאל קענען אנהאלטן פאר א לאנגער צייט.
איך האב גענומען אויף מיר צו שטיין בראש פון דעם פראיעקט, אין באגלייטונג פון די טייערע ידידים (עפ"י סדר הא"ב) ATUB @בר-כוכבא ATUB , ATUB @געוואלדיג ATUB , ATUB @ונבנתה העיר ATUB , ATUB @ליטוואק פון בודאפעסט ATUB , ATUB @פיקאסא ATUB , ATUB @שלום שטיסל ATUB , און ATUB @שמעקעדיג ATUB . מיר וועלן צוזאמען דינען ווי די רעדאקציע פונעם וועקער. (נאך א פאר הענט איז אייביג א הילף, און ווער עס קען צולייגן א האנט מיט סיי וואס, זאל זיך ביטע מעלדן.)
מיר האבן געעפנט דעם ניק ATUB @דער וועקער ATUB , וואס וועט דינען פאר אפיציעלע מעלדונגען, און אויף ארויסצושטעלן די פרישע אויסגאבעס. דער וועקער איז נישט נאר מיין ארבעט, נאר א קאלאבאראציע פון פילע חברים, און אט דער פאקט ווערט בעסער רעפרעזענטירט דורך א ניק פאר דער גאנצער רעדאקציע.
פארשטייט זיך אז אן קיינע שרייבער איז נישט דא קיין אויסגאבע. מיר קוקן ארויס אז דער עולם דא וועט זיך ווארעם אנרופן, אריינצושיקן ארטיקלען אויף אלע נושאים. מיר מאכן א רעוואלוציע אין דער וועלט פון היימישער לייען-מאטעריאל און אין פראדוצירן א שופר פאר די דעות פונעם ציבור. נעמט א חלק דערין!
אנשטאט ארויסקומען יעדן חודש, וועלן מיר ארויסקומען בערך יעדע צוויי חדשים אויף דעם פאלגנדן אופן: סוכות, חנוכה, ווינטער, פסח, שבועות, און זומער.
די קומענדיגע אויסגאבע וועט זיין אויף ווינטער, און דער דעדליין אריינצושיקן ארטיקלען איז כ' טבת, מיטוואך פרשת שמות.
וואס איז דער וועקער, און פארוואס דארף עס ארויסקומען?
דער וועקער איז א פלאטפארמע פאר טאלאנט;
דער וועקער איז אן אוצר פון חכמה;
דער וועקער איז א שופר פאר'ן ציבור;
דער וועקער איז א קוואל פון אמת און אפנקייט.
א) די פלאטפארמע. דער וועקער איז א פלאטפארמע פאר יעדן מענטש וואס שפירט אז ער (אדער זי) האט א פעדער אין דער האנט, צו קענען ארויסגעבן זיינע גאט-געבענטשטע טאלאנטן. מיר ווייסן ווי שווער עס איז פאר א מענטש צו באקומען אנערקענונג פאר זיינע טאלאנטן – דאס איז אזוי אין דער גאנצער וועלט, און עאכו"כ אין אונזער געזעלשאפט וואו געברויכן וואס האבן נישט קיין דירעקטן שייכות מיט תורה ווערן פארזען און צומאל דערשטיקט.
מיר זענען דא אז יעדער מענטש וואס שפירט אז ער קען עפעס צוגעבן מיט זיין פעדער זאל וויסן אז ער האט אן אויסגאבע מיט א רעדאקציע וואס איז גרייט מיט אפענע הענט צו דינען ווי א פלאטפארמע פאר טאלאנט.
זאל עס זיין א בחור'ל צי א יונגערמאנטשיק, צי אפילו אן עלטערער מענטש וואס האט אייביג געשפירט אז ער האט וואס צו פארקויפן און די כלים וויאזוי עס צו פארקויפן – מיר ווילן אז די אלע זאלן וויסן אז זיי האבן א קבוצה שרייבער און בעלי מחשבה וואס וועלן זיי שטיין צו הילף, און זען אז זייערע טאלאנטן זאלן באקומען די ריכטיגע אנערקענונג.
דאס האט נישט דירעקט מיט קאווע שטיבל, נאר מיט'ן גאנצן היימישן ציבור. מיר אינעם וועקער ווילן העלפן פלעגן און האדעווען שריפטשטעלער.
ב) דער אוצר. די היימישע אידישע פרעסע זוכט צו באפרידיגן ווי מער לייענער, און נעמט כמעט נישט די ריזיקע צו דרוקן אינטעלעקטואלע ארטיקלען פון מחקר און היסטאריע כדי צו הייבן דעם אינטעליגענץ פון די לייענער. היות דער עיקר ציל פון רעדאקציעס איז אנצופילן בלעטער, און געבן ווי מער ארטיקלען, האבן זיי נישט קיין דרך ארץ פאר ארטיקלען וועלכע פארמאגן א געוואלד מיט ארבעט, און זיי שאצן ארטיקלען נאר לויט וויפיל "קערעקטערס" זיי פארמאגן. א נארישער לופטיגער ארטיקל פון 25,000 אותיות וואס האט גענומען איין שעה צו שרייבן, טראגט מער געוויכט און חשיבות ווי א הערליכער פארש-ארבעט פון 15,000 אותיות וואס האט געקאסט צען שעה ארבעט.
דער שרייבער וואס קוועלט פון פארשן און שרייבן דארף אן אויסגאבע וואו שווערער ארבעט ווערט אנגענומען מיט כבוד און רעספעקט, און די לייענער דורשטן און טאנצן אריין מיט אייפער אנצופילן דעם קאפ מיט חכמה און וויסנשאפט. דער וועקער איז א קוואל פון חכמה און וויסנשאפט; דער פלאץ וואו דער חכם געפונט א היים מיטצוטיילן מיט דער וועלט זיין ארבעט.
ג) דער שופר. מיר ווייסן זייער גוט אז די היימישע פרעסע דינט נישט באמת די אינטערעסן פונעם ציבור, און רוב אמת'ע פראבלעמען וועלכע דארפן דיסאינפעקטירט ווערן דורך זון-ליכטיגקייט קענען נישט אויסגעשמועסט ווערן. דער וועקער איז דאס ערשטע מאל וואס מיר, מענטשן וואס זענען נישט פון דעם "עסטעבלישמענט", קענען זיך לאזן הערן מיט אונזערע דעות, און וואו מיר קענען אויסשמועסן אונזערע פראגעס און קווענקלנישן איבער אלעמען וואס ליגט אויפ'ן סדר היום אדער אונזער געוויסן. מיר קענען שרייבן אויף יעדער נושא וואס איז וויכטיג ארויפצושטעלן אויף דער ארענע.
אינעם וועקער קענען מיר מעורר זיין אויף ענינים הצריכים חיזוק, און מיר קענען לאזן הערן מיינונגען וועלכע ווערן אקטיוו דערשטיקט. דער וועקער איז אויך א שופר פאר יעדע סארט מיינונג – לאו דווקא חידוש'דיגע. נאר דא דארפט איר נישט ציילן יעדעס ווארט אז עס זאל שטימען מיט פארגעשריבענע אגענדעס, און איר קענט אויסגיסן אייער הארץ און מוח אויפ'ן פאפיר, און לאזן אפקלונגען אייערע געדאנקען.
מיר זענען דא צו לאזן הערן ווייטאג און צער, אבער נאך מער פון דעם: קאנסטרוקטיווע מחשבה צו העלפן מאכן דעם לעבן בעסער און געזונטער ברוחניות ובגשמיות.
ד) דער קוואל. פאר דער תקופה פון דעם "רענאסאנס", האט מען נישט צוגעטיילט קיין שום חשיבות פאר מעלער. מאלן איז אנגעקוקט געווארן ווי א ביליגער ארבעט וואס נידריג-ראנגיקע מענטשן האבן געטון פאר די וואס האבן באשטעלט. דער רענאסאנס האט געברענגט אנערקענונג פאר דעם מאלער ווי אן אינטעלעקטואל – א מענטש וואס דרוקט אויס טיפע געדאנקען אין דעם וועג פון זיין מאלן און מיט וואס ער מאלט. מ'האט אנגעהויבן שעצן דעם טאלאנט און אנגעהויבן אנערקענען אז "ארט" איז נישט א מלאכה; עס איז א חכמה ומלאכה.
שרייבעריי איז נישט אנדערש, און באמת קענען מיר געפונען צוויי סארטן שרייבער. דער שרייבער וואס פאטשקעט אפ זיין ארטיקל ווייל דאס האט עמיצער באשטעלט פאר זיינע צרכים, אדער דער שרייבער וואס מיט זיין פענע גיסט ער נשמה. דער ערשטער שרייבער קען גרינג געפונען זיין פלאץ אין דער היימישער פרעסע, וואו ער וועט שרייבן לויט די באפעלן פון יענע רעדאקציעס. דער צווייטער שרייבער דארף שרייבן פאר'ן "וועקער" – אינעם וועקער קענט איר נעמען וועלכע נושא עס איז אייך נאנט צום הארץ, און עס באשרייבן לויט די נאטן פון אייער נשמה.
ווי יעדער ערנסטער אויסגאבע, פארמאגן מיר א סעט פון פרינציפן וויאזוי ארטיקלען דארפן געשריבן ווערן, דאס רעכנט אריין דאס נישט ערלויבן ניבול פה אדער געדאנקען וועלכע זענען גענצליך ארויס פון די ראמען פון ארטאדאקסישער אידישקייט. אינערהאלב די פרינציפן, איז די רעדאקציע פונעם וועקער נאר דא אייך צו העלפן לטובת דעם קוואליטעט פון דעם שרייבן, אבער נישט מסרס צו זיין אדער צענזורירן אייערע ווערטער, און ארויסגעבן דיקטאטן לויט א סעט פון ענגע פרינציפן געבויט אויף ביזנעס-חשבונות אדער פחד פון עקסטרעמיסטן.
מיר דא אין דעם "וועקער" ווילן א פלאטפארמע וואו מ'זאל קענען רעדן פון יעדער וויכטיגער נושא, וואו יעדער מיט טאלאנט זאל באקומען אנערקענונג, און וואו מ'זאל קענען שרייבן אפן און ברייט פון סיי וואס – אן דורכגיין צענזור און פארקרימענישן. מיר זענען דא פאר אייך, און מיר ווילן הערן אייער שטימע אין אונזערע בלעטער.
שיקט אריין אייער ארטיקל פאר דער קומענדיגער אויסגאבע. ווי פריער איר שיקט אריין, וועט אונזער שטאב פון מגיהים און גראפיקער זיך קענען בעסער אפגעבן דערמיט. דער דעדליין איז כ' טבת, אבער מיר נעמען אן בייטראגעס אנגעהויבן פון היינט!
