Under maintenance
הויפט זייט » פארברענגען » דער וועקער » תורה ווירדן (וועקער 8)

תורה ווירדן (וועקער 8)

געראטעוועטער אשכול · נאר צום לייענען
שריפט
ארכיוו־באצייכענונג: 2026-10-14 14:15 EDT
11 פאסטס אין ארכיוו · אשכול #11450
מאנטאג אפריל 24, 2017 4:56 pm#368927
תורה ווירדן (וועקער 8)
שוין צייט אז טוביה גוטפארב זאל נתגלה ווערן און עס זאל זיין א ווינקל וואו מען קען דעבאטירן דעם נושא.

איך האף צו אריינלייגן אין ״וועקער 9״ א המשך ארטיקל.
מאנטאג אפריל 24, 2017 5:10 pm#368929
א גרויסן דאנק פאר דעם שיינעם ארטיקל.

מיין גרעסטע הערה איז אז עס איז נישט יתכן צו בויען מאראלן אויף דער תורה אליין, ווייל מאראלן, אמת, יושר און צדק, זענען במהותם אזעלכע זאכן וואס קענען נישט נאכגעפאלגט ווערן ווייל "מ'מוז". טראכט אריין: פארוואס שפירט א פרומער איד א התחייבות צו היטן די תורה? ווייל ער איז איבערצייגט אז עס איז אמת. ריכטיג? זאת אומרת אז ער איז געווען איבערצייגט אז עס איז דא אזא זאך ווי אמת, נאך פאר ער האט אנגענומען דעם אמת פון דער תורה.

אבער פון וואנעט האט ער דאס געוואוסט? ווער האט אים מגלה געווען אז עס איז בכלל דא אזא מושג פון אמת, און אז מ'קען פארשן און דערגיין וואס איז אמת און וואס איז שקר? דאס האט ער נישט געוואוסט פון דער תורה, ווייל ער האט דאס געדארפט וויסן נאך פאר'ן אננעמען דעם אמת פון דער תורה. דאס האט ער געוואוסט, ווייל... ער האט געוואוסט! זיין הארץ האט אים געזאגט. די אוניווערסאלע מאראליטעט וואס ליגט ביי יעדן האט דאס אים מגלה געווען.

און אפילו ער ווייסט שוין אז די תורה איז אמת, ווער זאגט אז מ'דארף נאכגיין א זאך וואס איז אמת? אפשר דארף מען דווקא נאכגיין עפעס וואס איז ליגנט?

על כרחך מוזסטו צוקומען צו יסודות פון אמת און מאראלישקייט נאך פאר'ן אוועקשטעלן אז די תורה איז בכלל אן אויטאריטעט. ממילא, נישט נאר וואס מ'קען נישט דווקא פון דער תורה ארויסנעמען די יסודות פון אמת און מאראליטעט, נאר די גאנצע מאראליטעט וואס קומט פון דער תורה איז אנגעהאנגען אויף דעם מאראלישן געוויסן וואס געפונט זיך אין יעדן הארץ וואס זאגט אונז מאראלישע יסודות אויף וועלכע מיר קענען בויען.

די איינגעבוירענע מאראליטעט וואס ליגט אין הארץ קען גענוצט ווערן אויף פארשידענע אופנים. איר נוצט עס אוועקצושטעלן אז די תורה איז אמת און ממילא איז עס מחייב, און ממילא דארף מען זיך רעכנען מיט איר בליק אויף דער וועלט. א צווייטער נעמט זיינע אינערליכע מאראלישע געפילן אויף אן אנדערער ריכטונג. אבער ביידע קומען למעשה צוריק צו פשוט'ע יסודות פון מאראליטעט וואס האבן גארנישט מיט קיין שום רעליגיע און קיין שום תורה.
מאנטאג אפריל 24, 2017 5:22 pm#368931
איך בין נישט אין אריכות מוד אבער בקיצור איך ווייס אז די תורה איז אמת ווייל מיין שכל -נישט מיינע ווירדן נאר די שכל - זאגן מיר אז עס איז אמת מכח די פילע עדות אויף מתן תורה.
מאנטאג אפריל 24, 2017 6:43 pm#368935
Re: תורה ווירדן (וועקער 8)
אוודאי איז די תורה געגעבן געווארן אין א שוין - עקזיסטירנדע מאראלישע פרעים ווארק. אז נישט האט דאך נישט קיין פשט צו באשווערן צו פאלגן די תורה. ער קען דאך פונקט אזוי עובר זיין די שבועה
דינסטאג אפריל 25, 2017 2:05 am#368969
ראובן, דאס אז "אמת איז מחייב" העט איך אפשר מסכים געווען אז דאס גייט אפשר אריין בגדר אונעווערסיאלע מאראל (אויך נישט ברור, "אריינגיין אין וואנט אריין איז מחייב א קלאפ אין קאפ" איז נישט קיין מאראל, ווידער "פאלגן דאס וואס דער רבונו של עולם הייסט" שיינט יא צו זיין א מאראל, הגם אין דעם אליין בין איך אויך נישט זיכער, ווילאנג איך ווייס נישט גענוי וואס איז די דעפעניציע פון מאראל (הומאניזם? הסכמת בני אדם? מיין פערזענליכע הרגש?) בין איך נישט איבערצייגט אז דאס איז צופיהל אנדערש פון "גיין אין וואנט אריין", סוכ"ס איז עפעס יא אנגענומען מחלק צו זיין ציווישן "אמת ושקר" און "טוב ורע" מען ברויך דעפענירן די פונקטליכע גבולים וכבר נגעת ב- is-ought problem ).

אבער דאס אז אמת עקזיסטירט זעה איך בכלל נישט וואס דאס האט מיט מאראל אדער ווירדן, ס'איז פונקט אזויווי מען זאל טענה'ן אז "פאקטן" אדער "מאטעמאטיק" איז עפעס מאראלישע אדער הומאניסטישע מושגים. מען קען זיך אפשר טענה'ן וואס דעפינירט "אמת" וע"ז נלאו כל חכמי הלוגיקה והפילוסופים, פונקט ווי מען זיך טענה'ן וואס דעפענירט "פאקט".

איך האף איך בין גענוג קלאר, כ'קען עס נישט בעסער מסביר זיין.
דינסטאג אפריל 25, 2017 3:15 pm#369016
איך האב עס נישט געליינט ביז היינט. ווען איך זע אן ארטיקל וואס רופט זיך עפעס מיט 'רבנים' און 'חזירים' אדער 'תורה ווירדן' דא אויף קאווע שטיבל אדער אין וועקער איז עס געווענליך נישט כפי מזג טבעי, און ענדיגט זיך ביי מיר מיט אנדריסונג. איך זוך נישט בטבע צו באשולדיגן יעדעם אין אלעס מיט וואס מיר זענען אויפגעוואקסן א שטייגער ווי די חוה פויגל ארטיקל...
זעענדיג דעם אשכול האב איך עס שנעל דורכגעליינט 'תורה ווירדן' און באמת הנאה געהאט! א ריכטיגער געדאנק וואס איז שיין אויסגעשמועסט געווארן. מיר ווארטן אויפן המשך!!
דינסטאג אפריל 25, 2017 4:56 pm#369032
ריכטיג האט געשריבן:ראובן, דאס אז "אמת איז מחייב" העט איך אפשר מסכים געווען אז דאס גייט אפשר אריין בגדר אונעווערסיאלע מאראל (אויך נישט ברור, "אריינגיין אין וואנט אריין איז מחייב א קלאפ אין קאפ" איז נישט קיין מאראל, ווידער "פאלגן דאס וואס דער רבונו של עולם הייסט" שיינט יא צו זיין א מאראל, הגם אין דעם אליין בין איך אויך נישט זיכער, ווילאנג איך ווייס נישט גענוי וואס איז די דעפעניציע פון מאראל (הומאניזם? הסכמת בני אדם? מיין פערזענליכע הרגש?) בין איך נישט איבערצייגט אז דאס איז צופיהל אנדערש פון "גיין אין וואנט אריין", סוכ"ס איז עפעס יא אנגענומען מחלק צו זיין ציווישן "אמת ושקר" און "טוב ורע" מען ברויך דעפענירן די פונקטליכע גבולים וכבר נגעת ב- is-ought problem ).

אבער דאס אז אמת עקזיסטירט זעה איך בכלל נישט וואס דאס האט מיט מאראל אדער ווירדן, ס'איז פונקט אזויווי מען זאל טענה'ן אז "פאקטן" אדער "מאטעמאטיק" איז עפעס מאראלישע אדער הומאניסטישע מושגים. מען קען זיך אפשר טענה'ן וואס דעפינירט "אמת" וע"ז נלאו כל חכמי הלוגיקה והפילוסופים, פונקט ווי מען זיך טענה'ן וואס דעפענירט "פאקט".

איך האף איך בין גענוג קלאר, כ'קען עס נישט בעסער מסביר זיין.

זאגסט עפעס, אבער ס'איז מער פון דעם. די גאנצע תורה איז געבויט אויף דעם "פרעימווארק", ווי ATUB @דעת תורה ATUB האט עס גערופן, פון אוניווערסאלער מאראליטעט. ס'איז אנגענומען אז גאט וויל אונז גוטס טון. פארוואס? ווייל מיר זעען דעם אקט פון טון גוטס ווי א הויכן מאראלישן אקט. אבער מאן יימר אז טון גוטס איז מאראליש, אפשר איז טון שלעכטס מאראליש? און ווער זאגט אז ס'איז מאראליש צו זאגן אמת, אפשר איז ליגנט מער מאראליש, און דערפאר האט גאט מחליט געווען אונז צו זאגן ליגנט אין דער תורה? א משוגענער געדאנק, אמת? אבער אויב זאל איינער טענה'ן אז ס'איז נישט פאראן אזא זאך ווי אוניווערסאלער מאראליטעט, און אז מ'מוז צוקומען צו דער תורה וואס זאל אונז זאגן וואס איז ריכטיג און וואס נישט, דאן אויף וואס איז די תורה, און אונזער הבנה פון דער תורה, געבויט?

ATUB @געוואלדיג ATUB , דו שרייבסט אז דיין שכל זאגט דיר אז די תורה איז אמת. דאס מיינט לכאורה אז דיין מאראליטעט איז אין דעם זעלבן מצב פון דעם אוניווערסאלן מאראליסט, ווייל דו באשטימט אלעס לויט דיין פערזענליכן שכל. דיין שכל האט מחליט געווען אז די תורה איז אמת, און דערפאר זעסטו די גאנצע וועלט אין די תורה'דיגע קאלירן. און אפשר ווען דו וואלטסט געלעבן 800 יאר צוריק וואלט דיין שכל מחליט געווען אז די קריסטליכע תורה איז אמת? הייסט עס אז דיין מאראליטעט איז אויך אנגעוואנדן אין דער תקופה אין וואס דו לעבסט, און אין דעם פלאץ וואו דו ביסט געבוירן געווארן, און אין וואס עס איז משפיע אויף דיין שכל. אויב אזוי מיט וואס ביסטו אנדערש פון דעם וואס זיין שכל זעט אז רחמנות-מארד איז יא מאראליש, הגם אויב וואלט ער געלעבט 800 יאר צוריק וואלט ער אפשר געהאלטן אנדערש?
דינסטאג אפריל 25, 2017 5:05 pm#369038
מיין שכל זאגט מיר אז תורה איז אמת און מחייב ווייל מיין זיידע האט אליין מיטגעהאלטן און געזעהן בהגלותך מלכינו על הר סיני ללמד לעמך תורה ומצות, די ידיעה מאכט מיך וויסן דעם אמת און די ידיעה איז מיר מחייב צו צושטעלן מיינע מאראלן צו די תורה.
דינסטאג אפריל 25, 2017 5:49 pm#369046
פארוואס איז דיין שכל'דיגע אפשאצונג אז אונזער מסורה איז א ראיה מוכרחת פאר דער תורה מער מחייב ווי אוניווערסאלן מאראליסט'ס שכל'דיגע אפשאצונג אז רחמנות-מארד איז מאראליש?
דינסטאג אפריל 25, 2017 6:34 pm#369052
Re: תורה ווירדן (וועקער 8)
דער שמועס איז פארקראכן, די גרונדן פארוואס צו גלייבן איז דא נישט נוגע.
אין אמת'ן איז דאס שוין א חקירה פון די פילאזאפן צי טוב איז אן ערך פאר זיך אדער ס'ווענדט זיך אין וואס גאט וויל וואס ווערט אויטאמאטיש פאררעכנט​ אלס טוב.
אבער למעשה רירט דער ארטיקל נישט אן די חקירה. ס'איז אן אנדערע פונקט, לאמיר זאגן אז מיר ווייסן יא וואס הייסט גוט, קען מען עס איינהאלטן בלויז מכח הסכמת החברה להתנהג לטובת הכלל אדער מוז מען צוקומען צו גאט'ס אויטאריטעט וואס איז עס מחייב.

פון דא: l viewtopic.php?p=354736#p354736 l און ווייטער האט זיך אנטוויקלט א שמועס דערוועגן. און דא איז וואס איך שרייב דארט צום סוף: l viewtopic.php?p=354846#p354846 l
דינסטאג אפריל 25, 2017 7:58 pm#369063
ראובן, כ'האב זיך בלויז באצויגן צו דיין טענה אז אמיתת התורה (דאס אז גאט האט דאס געגיבן און דאס האט ער פארלאנגט און דאס וויל ער) איז אנגעוויזן אויף מאראל, און דאס איז לדעתי נישט ריכטיג, אמת איז אמת ווייל ס'איז אמת, דאס איז א פרינציפ, אן אקסיום, פאקט איז פאקט ווייל ס'איז פאקט. זאגן אז שקר איז טוב איז אפשר א משוגענע געדאנק אבער פארט מעגליך לויט ריינע לאגיק (און אין געוויסע פעלער וועסטו אפילו באקומען אן הסכמה פון רבנים... ע"ע המטרה מקדשת האמצעים, אדער להבדיל פון אפלטון ואריסטו ע"ע שקרים קדושים), אבער צו זאגן אז אמת איז מעגליך נישט אמת איז פשוט סעמענטיקס.