בעלזא, בריסק און סאטמאר

סמבטיון האט געשריבן:מיסטער חכם לב, וואס האט לאנדא'ס פראצעס מיט די בעלזע היטאריע, דו קומסט מיר פאר ווי איינער וואס האט אביסעל געהערט היסטוריה, און שיסט אזעכע האלבע זאצן פון צייט צי צייט צי ווייזן פארן עולם אז ווער ווייסט וואס נאך דער חכם לב ווייסט, כאולי גאנץ בעלזא גייט עקספלאדן נאך וואס דיינע סודות פון לעזר לאנדאס חלק אין די הצלה וועט ארויסליעקן,עס איז נישט דא עפעס וואס דו ווייסט און מיר ווייסן נישט, בעלזער רב ז"ל'ס צדקות און קדושה רירט זיך נישט קיין אינטש נאכן וויסן אלע דיינע שרעקדיגע סודות וואס דו ווייסט, איך ווייס נישט וועגן תורה ומדע, אבער דיין שנאה קיין בעלזא זעט זיך אן אין יעדע שורה דיינע. דיין בעסטע ליין איז מיר געפאלן ווי די שרייבסט אז "בעלזע האט א פראבלעם מיט איידענטיטעיט און אויסער אפאר מעשה'לעך איז גארנישט דא אין זייער חינוך". איך ווייס נישט צו עס איז דא נאך א חסידות וואס האט געהאט אזאנע לייבן וואס האבן געשאקלט די וועלט, פאר רעבעס.

חכם-לב האט געשריבן:

סמבטיון האט געשריבן:מיסטער חכם לב, וואס האט לאנדא'ס פראצעס מיט די בעלזע היטאריע, דו קומסט מיר פאר ווי איינער וואס האט אביסעל געהערט היסטוריה, און שיסט אזעכע האלבע זאצן פון צייט צי צייט צי ווייזן פארן עולם אז ווער ווייסט וואס נאך דער חכם לב ווייסט, כאולי גאנץ בעלזא גייט עקספלאדן נאך וואס דיינע סודות פון לעזר לאנדאס חלק אין די הצלה וועט ארויסליעקן,עס איז נישט דא עפעס וואס דו ווייסט און מיר ווייסן נישט, בעלזער רב ז"ל'ס צדקות און קדושה רירט זיך נישט קיין אינטש נאכן וויסן אלע דיינע שרעקדיגע סודות וואס דו ווייסט, איך ווייס נישט וועגן תורה ומדע, אבער דיין שנאה קיין בעלזא זעט זיך אן אין יעדע שורה דיינע. דיין בעסטע ליין איז מיר געפאלן ווי די שרייבסט אז "בעלזע האט א פראבלעם מיט איידענטיטעיט און אויסער אפאר מעשה'לעך איז גארנישט דא אין זייער חינוך". איך ווייס נישט צו עס איז דא נאך א חסידות וואס האט געהאט אזאנע לייבן וואס האבן געשאקלט די וועלט, פאר רעבעס.

איר זאלט וויסן אז איך בין נישט אין גיי נישט אריבער די סמבטיון. מיט דעם וואס האסט דערמאנט א נאמען גיי איך נאך אלץ נישט זאגן קיין נעמען און דאס וואס איר דערמאנט איז אויפן 'שפיץ' גאפל און נישט די גאפל וואס איינער פון די מקורבים האבן גענוצט צו שפאלטן די קאפ פון א איד אין געטא.

בעלזא רב'ס גדלות איז נישט קיין שאלה - ער איז געווען א בעל נפש ומשכמו ולמעלה גבוה מכל עם. ער האט זיך געפירט בזהירות ובפרישות לית מאן דפליג עלה דוכט זיך.

די אשכול האט גערעדט איבער איבער-מענטשליכקייט, איבער א נשמה טהורה וואס די יצר הרע זאל האבן אויף אים קיין שליטה מחמת שכחה, עפעס א שרף וואס האט מרגיש געווען דברים נסתרים, דאס איז אנ'הכחשה צו היסטאריה.

ר' בערל בעליגאלע האט געשריבן פריער אז ער האט געשריגן 'וואסער... וואסער..!' ווייל ער האט געזעהן איינער וואס איז ארויס לתרבות רעה. ווען די געוועזענע דזיקובע חסיד איז געקומען האט ער באקומען א ברכה.

כ'ווייס אז ס'שווער פאר מאנכע צו פארשטיין מיין שיחת חולין, איתכם הסליחה. די וואס קענען היסטאריה וועלן הנאה האבן מכל קוץ וקוץ פון די תגובה.

און ניין, איך האב נישט פיינט בעלזא, כ'ארבעט נישט צו פיינט האבן קיין שום מענטש, און נאכדערצו א איד וואס דינט דעם אויבערשטן ווי מ'האט אים מחנך געווען. גראדע האב איך א הערצה צו בעלז.

והמאמין יאמין.

berlbalaguleh האט געשריבן:חכם לב: דו ביסט זייער א זיסער איד. און א חכם לב אויכעט, פארשטייצעך. אבער ווי ס'זעהט אויס אז דיין חכמת הלב האט נישט דערכאפט דאס עמקות און די מיינונג פון דעם פאקט אז דער רב האט געשריגן..."וואסער, וואסער"...! ווייל דער בעלזער רב זצ"ל איז געווען זייער אפגעהיטן פאר וועמען ער האט געגעבן די האנט. אפילו פאר א יונגל האט ער געגעבן די הענט נאר דורך א האנטוך. און דער איד וואס איז ארויס .."לתרבות רעה"... כדבריך. מיינט נישט אז ער האט געגעסן פאטעיטא טשיפס אן א הכשר פון "התאחדות". נאר אז ער האט מחלל שבת געווען און געגעסן טריפות גמור. און געגאנגען אויף טמא'נע פלעצער און געטון וואס מ'טוט דארט...! און ער האט געוואלט אויספראבירן דעם רב אויב ער וועט קענען מבחין זיין בין טהור לטמא...!

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:קענסט אנצייגען איין מעשה פון ׳הכנעה׳ פון טשעבינער רב? נישט ערע, נישט דביקות, נישט התפעלות, נאר הכנעה. ווען האט ער געטוישט זיין הנהגב צוליעב א ׳פסק׳ אדער באפויל פון בעלזער רב? וועלכע זאכען האט ער צוערשט געפרעגט בעלזער רב איידער אליינס פסקנ׳ן?

יא, א געוואלדיגע יראת הכבוד געהאט פאר אים. אבער אין די זאכען ווי דער בעלזער רב האט זיך נישט אריינגעמישט, א שטייגער ווי פסק הלכה צו הנהגת הכלל, פאסט נישט צו דערמאנען די ווארט ׳הכנעה׳.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

חכם-לב האט געשריבן:

berlbalaguleh האט געשריבן:חכם לב: דו ביסט זייער א זיסער איד. און א חכם לב אויכעט, פארשטייצעך. אבער ווי ס'זעהט אויס אז דיין חכמת הלב האט נישט דערכאפט דאס עמקות און די מיינונג פון דעם פאקט אז דער רב האט געשריגן..."וואסער, וואסער"...! ווייל דער בעלזער רב זצ"ל איז געווען זייער אפגעהיטן פאר וועמען ער האט געגעבן די האנט. אפילו פאר א יונגל האט ער געגעבן די הענט נאר דורך א האנטוך. און דער איד וואס איז ארויס .."לתרבות רעה"... כדבריך. מיינט נישט אז ער האט געגעסן פאטעיטא טשיפס אן א הכשר פון "התאחדות". נאר אז ער האט מחלל שבת געווען און געגעסן טריפות גמור. און געגאנגען אויף טמא'נע פלעצער און געטון וואס מ'טוט דארט...! און ער האט געוואלט אויספראבירן דעם רב אויב ער וועט קענען מבחין זיין בין טהור לטמא...!

איר האט מיך נישט גוט פארשטאנען. די געוועזענע דזיקובע חסיד פון וועם איך רעד איז געווען פאראנטפארטליך אויף די רציחות פון קרוב צו ''צעהן טויזנט אידן" וואס ער האט געשיקט קיין פלאשוב טויט לאגער, אויסער דעם וואס ער האט גע'הרג'ט אידן מיט די אייגענע הענט וואס האט שלום גענומען. ער איז געווען די לעצטע מענטש וואס מ'האט אומגעברענגט אויף די אש'ן פון פלאשוב. דערנאך האט מען חרוב געמאכט דעם טויט לאגער.

חכם-לב האט געשריבן:

סמבטיון האט געשריבן:מיסטער חכם לב, וואס האט לאנדא'ס פראצעס מיט די בעלזע היטאריע, דו קומסט מיר פאר ווי איינער וואס האט אביסעל געהערט היסטוריה, און שיסט אזעכע האלבע זאצן פון צייט צי צייט צי ווייזן פארן עולם אז ווער ווייסט וואס נאך דער חכם לב ווייסט, כאולי גאנץ בעלזא גייט עקספלאדן נאך וואס דיינע סודות פון לעזר לאנדאס חלק אין די הצלה וועט ארויסליעקן,עס איז נישט דא עפעס וואס דו ווייסט און מיר ווייסן נישט, בעלזער רב ז"ל'ס צדקות און קדושה רירט זיך נישט קיין אינטש נאכן וויסן אלע דיינע שרעקדיגע סודות וואס דו ווייסט, איך ווייס נישט וועגן תורה ומדע, אבער דיין שנאה קיין בעלזא זעט זיך אן אין יעדע שורה דיינע. דיין בעסטע ליין איז מיר געפאלן ווי די שרייבסט אז "בעלזע האט א פראבלעם מיט איידענטיטעיט און אויסער אפאר מעשה'לעך איז גארנישט דא אין זייער חינוך". איך ווייס נישט צו עס איז דא נאך א חסידות וואס האט געהאט אזאנע לייבן וואס האבן געשאקלט די וועלט, פאר רעבעס.

איר זאלט וויסן אז איך בין נישט אריבער די סמבטיון און מיט דעם וואס האסט דערמאנט א נאמען גיי איך נאך אלץ נישט זאגן קיין נעמען און דאס וואס איר דערמאנט איז אויפן 'שפיץ' גאפל און נישט די גאפל וואס איינער פון די מקורבים האבן גענוצט צו שפאלטן די קאפ פון א איד אין געטא.

בעלזא רב'ס גדלות איז נישט קיין שאלה - ער איז געווען א בעל נפש ומשכמו ולמעלה גבוה מכל עם. ער האט זיך געפירט בזהירות ובפרישות לית מאן דפליג עלה דוכט זיך.

די אשכול האט גערעדט איבער איבער-מענטשליכקייט, איבער א נשמה טהורה וואס די יצר הרע זאל האבן אויף אים קיין שליטה מחמת שכחה, עפעס א שרף וואס האט מרגיש געווען דברים נסתרים, דאס איז אנ'הכחשה צו היסטאריה.

ר' בערל בעליגאלע האט געשריבן פריער אז ער האט געשריגן 'וואסער... וואסער..!' ווייל ער האט געזעהן איינער וואס איז ארויס לתרבות רעה. ווען די געוועזענע דזיקובע חסיד איז געקומען האט ער באקומען א ברכה.

כ'ווייס אז ס'שווער פאר מאנכע צו פארשטיין מיין שיחת חולין, איתכם הסליחה. די וואס קענען היסטאריה וועלן הנאה האבן מכל קוץ וקוץ פון די תגובה.

און ניין, איך האב נישט פיינט בעלזא, כ'ארבעט נישט צו פיינט האבן קיין שום מענטש, און נאכדערצו א איד וואס דינט שעם אויבערשטן ווי מ'האט אים מחנך געווען. גראדע האב איך א הערצה צו בעלז.

והמאמין יאמין.

תורה ומדע האט געשריבן:

חכם-לב האט געשריבן:

סמבטיון האט געשריבן:מיסטער חכם לב, וואס האט לאנדא'ס פראצעס מיט די בעלזע היטאריע, דו קומסט מיר פאר ווי איינער וואס האט אביסעל געהערט היסטוריה, און שיסט אזעכע האלבע זאצן פון צייט צי צייט צי ווייזן פארן עולם אז ווער ווייסט וואס נאך דער חכם לב ווייסט, כאולי גאנץ בעלזא גייט עקספלאדן נאך וואס דיינע סודות פון לעזר לאנדאס חלק אין די הצלה וועט ארויסליעקן,עס איז נישט דא עפעס וואס דו ווייסט און מיר ווייסן נישט, בעלזער רב ז"ל'ס צדקות און קדושה רירט זיך נישט קיין אינטש נאכן וויסן אלע דיינע שרעקדיגע סודות וואס דו ווייסט, איך ווייס נישט וועגן תורה ומדע, אבער דיין שנאה קיין בעלזא זעט זיך אן אין יעדע שורה דיינע. דיין בעסטע ליין איז מיר געפאלן ווי די שרייבסט אז "בעלזע האט א פראבלעם מיט איידענטיטעיט און אויסער אפאר מעשה'לעך איז גארנישט דא אין זייער חינוך". איך ווייס נישט צו עס איז דא נאך א חסידות וואס האט געהאט אזאנע לייבן וואס האבן געשאקלט די וועלט, פאר רעבעס.

איר זאלט וויסן אז איך בין נישט אריבער די סמבטיון און מיט דעם וואס האסט דערמאנט א נאמען גיי איך נאך אלץ נישט זאגן קיין נעמען און דאס וואס איר דערמאנט איז אויפן 'שפיץ' גאפל און נישט די גאפל וואס איינער פון די מקורבים האבן גענוצט צו שפאלטן די קאפ פון א איד אין געטא.

בעלזא רב'ס גדלות איז נישט קיין שאלה - ער איז געווען א בעל נפש ומשכמו ולמעלה גבוה מכל עם. ער האט זיך געפירט בזהירות ובפרישות לית מאן דפליג עלה דוכט זיך.

די אשכול האט גערעדט איבער איבער-מענטשליכקייט, איבער א נשמה טהורה וואס די יצר הרע זאל האבן אויף אים קיין שליטה מחמת שכחה, עפעס א שרף וואס האט מרגיש געווען דברים נסתרים, דאס איז אנ'הכחשה צו היסטאריה.

ר' בערל בעליגאלע האט געשריבן פריער אז ער האט געשריגן 'וואסער... וואסער..!' ווייל ער האט געזעהן איינער וואס איז ארויס לתרבות רעה. ווען די געוועזענע דזיקובע חסיד איז געקומען האט ער באקומען א ברכה.

כ'ווייס אז ס'שווער פאר מאנכע צו פארשטיין מיין שיחת חולין, איתכם הסליחה. די וואס קענען היסטאריה וועלן הנאה האבן מכל קוץ וקוץ פון די תגובה.

און ניין, איך האב נישט פיינט בעלזא, כ'ארבעט נישט צו פיינט האבן קיין שום מענטש, און נאכדערצו א איד וואס דינט שעם אויבערשטן ווי מ'האט אים מחנך געווען. גראדע האב איך א הערצה צו בעלז.

והמאמין יאמין.

איינער וואס איז בדורינו מכחיש די הונדערטער מעשיות און אפענער רוח הקודש פונעם מהר״א מבעלז איז אדער אפיקורס וועלכער וויל נישט גלייבען אז סקאן מעגליך זיין אזא מציאות אדער א גר צדק. חכם לב, זייט אזוי גוט און לייענט אדורם די ספרים ״בקדושתו של אהרן״ (פערלאוו) הרב הקדוש מבעלז (לנדוי), בקודש פנימה (ר״י לנדא), אדמורי בעלז חלק ד (קלפהולץ), דבר חן (אורטנר), און נאך אובייקטיווער ליטערטור וועלכער דערציילען ערשט האנטיקע הימלישע איבעלעבענישן פונעם יום יומידיגער הלוך ילך פונעם רב ז״ל. שווער צו גלייבען אז איהר לייקנט דאס אלעס.

ביי ר' חיים און סאטמאר האט ער געהאט מעשיות פון חכמה, מסירת נפש פאר אידן, גדלות בתורה, שמירת המצוות, היקף, העמדת תלמידים, און עפעס ביי בעלז איז אלעסש געווען מעשיות פון פיש, ציבילעס, קפידה'ס, עס איז געווען אזוי בולט, אז איך בין געלאפן אין ספרים געשעפט קוקן אין אלע בעלזא ספרים, און טאקע אזוי, ממש אלעס אזעלכע מאדנע מעשיות, גארנישט עפעס ווי מען זעהט עפעס וואס מ'קען זיך לערנען, מ'דארף גלייבן אז ס'איז גדלות...

תורה ומדע האט געשריבן:איינער וואס איז בדורינו מכחיש די הונדערטער מעשיות און אפענער רוח הקודש פונעם מהר״א מבעלז איז אדער אפיקורס וועלכער וויל נישט גלייבען אז סקאן מעגליך זיין אזא מציאות אדער א גר צדק. חכם לב, זייט אזוי גוט און לייענט אדורם די ספרים ״בקדושתו של אהרן״ (פערלאוו) הרב הקדוש מבעלז (לנדוי), בקודש פנימה (ר״י לנדא), אדמורי בעלז חלק ד (קלפהולץ), דבר חן (אורטנר), און נאך אובייקטיווער ליטערטור וועלכער דערציילען ערשט האנטיקע הימלישע איבעלעבענישן פונעם יום יומידיגער הלוך ילך פונעם רב ז״ל. שווער צו גלייבען אז איהר לייקנט דאס אלעס.

תורה ומדע האט געשריבן:כבין נאר נייגעריג צו אויף פריערדיגע צדיקים, למשל דער חוזה פון לובלין אדער דער רבי ר׳ אלימלך זענט איהר אויך מפקפק. אויב יא, ווי האלט איהר לגבי דער רבי ר יונתן, דער רמחל, ווילנער גאון, אדער דער בעש״ט.

נקודת-אמת האט געשריבן:דער טשיבינער רב ז"ל וואס זיין משפחה האט געשטאמט פון ריזשינע חסידים (הושיאטין)
האט נאכ'ן קריג אין ארץ-ישראל זיך מכניע געוועזן אונטער'ן בעלזער-רב-ז"ל'ס-הנהגה
ווען איינער האט עם געפרעגט מפני מה האט ער זיך אויסגעוועהלט דייקא דעם בעלזער רב זכרונו לברכה פאר זיין רבי.
האט ער געענטפערט:
"א יעדער חסיד האלט דאך אז זיין רבי איז דער גרעסטער און די הייליגסטער רבי'ן אויפ'ן וועלט,
און במילא זיין מיינונג איבער ווער איז דער גרעסטער איז מיט א נגיעה,
אז דו ווילסט האבן א מעסטער פון דעת הרוב, דארפסטו פרעגן וועמען האלט ער פאר דער צווייטער גרעסטער צדיק נאך זיין רבי
און דא וועסטו הערן פון אלע-מען אז נאך זייער רבי'ן קומט דער בעלזער רב
וועגן דעם האב איך עם אויסגעוועהלט פאר מיין רבי".
ודפח"ח.

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:אינטרעסאנט, לכאורה איז דאס א מעשה לסתור. דער טשעבינער רב האט טאקע קיין אייגענע ידיעה נישט געהאט, נאר זיך פארלאזט אויף דעת הקהל.
אויף וועמען פארלאזט מען זיך יא?

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:תכלית, האט ער זיך פארלאזט אויף דעת הקהל?

תורה ומדע האט געשריבן:אז איהר זוכט דעם אמת קאנט איהר טרעפן אידען וועמען איהר קאנט אליין, און ווייסט צו זיי זענען בעלי סמכא, און הערן ערשט האנטיגע מעשיות פון תל אביב, בשעתן קריג וכדו. אויב איהר ווילט דווקא נישט הערן און מברר זיין ווייל עס וועט אייך גורם זיין א בלבול המוחין, זענט איהר פריי ממשיך צו זיין אין אייער וועג. כבין נאר נייגעריג צו אויף פריערדיגע צדיקים, למשל דער חוזה פון לובלין אדער דער רבי ר׳ אלימלך זענט איהר אויך מפקפק. אויב יא, ווי האלט איהר לגבי דער רבי ר יונתן, דער רמחל, ווילנער גאון, אדער דער בעש״ט.