היות דער קעפל פונעם אשכול איז איבער נפתלי מאסטער, וועל איך צוערשט שרייבן איבער אים, איך וועל נאכדעם אדרעסירן אין קורצן די אנדערע נושאים וואס מען האט דא גערעדט.
-
ווי טייל האבן שוין געשריבן דא קומט ער פון א ערליכע, חשוב'ע אבער שווערע שטוב פון בארא פארק, קיינמאל נישט מצליח געווען אין חדר און ישיבה און בלעימט היינט די גאנצע וועלט.
אויך, ווי שוין געשריבן, איז ער יא געווען חתונה געהאט, אויך צו א בתש"ק, אבער זיך תיכף אפגעטיילט, טאקע ווייל ער האט זייער קלאר געמאכט פאר זיין פרוי אז ער איז נישט גרייט צו האלטן תורה ומצוות, און נאכדעם האט ער געפאדערט עטליכע צענדליגער אלפים פאר א גט, סתם אזוי, ווייל ער קען (ער מיינט דאך לשם שמים, ממילא האט ער געמעגט...)
ערגעץ ווי האט ער מחליט געווען אז אלע מוסדות זענען שולדיג אין זיין דורכפאל און אין זיינע צרות, האט ער זיך גענומען בונטעווען קעגן די מוסדות וועגן עדיוקעישן.
יעצט, לגבי די קלעים אז ער מיינט לשם שמים (אויסער וואס איך האב שוין דערמאנט אז איינער וואס מיינט לשם שמים פאדערט נישט עטליכע צענדליגער אלפים פון א איד אן ארעמאן פאר גט, ווען בס"ה איז עס געשעהן פאר דעם ווייל ער האט חתונה געהאט מיט א פרוי מיט'ן חשבון צו פירן א אידיש לעבן און לאחר המעשה האט ער איר דערציילט אז ער האלט נישט ביי דעם.), איז אזוי. ווען ער האט אנגעהויבן מיט דעם קאמפיין זיינעם איז ער ארום געגאנגען צו געוויסע עדיוקעיטעד היימישע אידן און גערעדט מיט זיי וועגן דעם. איך קען פערזענליך איינעם פון זיי און יענער האט מיר דערציילט אז מאסטער איז געווען ביי אים און ער האט אים מסביר געווען זייער שיין אז דאס וועט קיינמאל נישט פאסירן דורך פייטן פון דרויסן און עס קען נאר פאסירן דורך אייגענע, ווען מען טוט עס פון אינעווייניג. אויב ווילסטו אויפטון, קענסטו עס נאר טון פון אינעווייניג. ווען מען שלאגט זיך פון דרויסן ווערט דער גאנצער עולם נאר שטארקער און מען נעמט זיך צאם עס אפצושלאגן און דו וועסט אין ערגעץ נישט אנקומען.
מאסטער האט יענעם געענטפערט: "איך וועל עס יא באווייזן".
עכ"פ, ער האט עס זייער קלאר געמאכט אז ער מיינט נישט לשם שמים, נאר לשם נצחון.
און ווי אנדערע האבן שוין אנגעוויזן, פילע זענען פארווייטאגט אויפן סיסטעם, אריינגערעכנט אני הקטן, איך האב נאך נישט געהערט קיין שום הסבר אויף דעם וויאזוי מיר זענען פארקראכן צו ווי מען האלט היינט. דער סאטמאר רב זצ"ל האט איינגעשטעלט אן ענגליש דעפארטמענט אין די מוסדות, און ער האט קלאר יא געהאלטן אז מען דארף קענען כתב ולשון, און וויאזוי עס איז געווארן אזוי אז עס איז פרום און ערליך נישט צו קענען האב איך נישט קיין השגה, און אפילו די מוסדות וואס האבן יא ענגליש, אפילו די וואס זענען לגמרי נישט אפיליאירט מיט סאטמאר נעמען באמת נישט ערנסט די לימודי חול, און עס איז באמת אן עוולה.
ווען מען זאל לערנען אין די מוסדות אפילו נאר כתב ולשון, אבער אויף אן אמת, דארף מען נישט אויף דעם אזויפיל צייט, און מען קען נאך צולערנען חשבון און אפילו נאך עטליכע זאכן וועלכע זענען דירעקט נישט מנגד, און קענען אפילו צומאל העלפן, אידישקייט, וואלטן אונזערע תלמידים טאקע געהאט א גוטן העד סטארט אין די עולם הפרנסה. פארוואס מען טוט עס נישט ווייס איך נישט, און ווי געזאגט, האב איך נאך נישט באקומען קיין שום הסבר אויף דעם.
מיט דעם אלעם, צו גיין און פייטן אויף דעם אויף אזא אופן ווי ער טוט קומט קלאר נישט פון קיין לשם שמים און אפילו אויב עס וועט אויפטון אז די ענגליש זאל בעסער ווערן איז עס נישט קיין שום זכות פאר אים. בפרט ווען ער האט שוין ארויסגעוויזן זיינע אמת'ע קאלירן און זיך צאמגעשטעלט מיט די רעפארם חברה וועלכע (כ'ווייס נישט, אפשר מיינען זיי אויך לשם שמים...) יעדער בר דעת ווייסט דאך ווער און וואס זיי זענען און וואס זיי ווילן.
ער אליינס איז היינט גענצליך אומרעליגיעז און איז נישט קיין שומר תורה ומצוות. ער איז פשוט'ער שונא הדת, נישט אנדערש פון סיי וועלכען פון די באקאנטע (יו נעים דעם: פון די איזראעילישע ציונים, ביז די אמאליגע משכילים, נעאלאגן, רעפארמער, צו די פריערדיגע פראנקיסטן, צו די נאך פריערדיגע קראים, צדוקים, בייתוסים אדער נוצרים) וועלכע האבן פשוט געוואלט אויסרייסן אידישקייט צוליב שנאה.
להערה בעלמא, איך קען אסאך ליובאוויטשער וועלכע זענען פונקט אזוי ברוגז אויף דעם 'סיסטעם' אין ליובאוויטש ווי מיר זענען אויף אונזערן סיסטעם. יענעמ'ס גראז איז אייביג גרינגער און ביי יעדן דאכצעך אז ביי יענעם לאכצעך.
צום שלוס, בין איך מכבד דעם מחלל שבת און אוכל נבילות וטריפות, דעם עדיוקירטן מאסטער, ער זאל ווייזן ווי ערליך ער איז און צוריק געבן פאר זיין געוועזענעם פרוי און שווער די צוגערויבטע צענדליגער טויזענטער וואס ער האט באקומען אויף צו געבן א גט.