Under maintenance
הויפט זייט » תורה ודעת » אנשי שם » בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל

בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל

געראטעוועטער אשכול · נאר צום לייענען
שריפט
ארכיוו־באצייכענונג: 2026-10-14 14:15 EDT
50 פאסטס אין ארכיוו (פון בערך 61 אויפן אריגינעלן פארום) · אשכול #14097
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 11:37 am#456067
בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל
גענומען פון "איי וועלט":

עס איז יעצט אנגעקומען די ביטערע בשורה פון ארה"ק איבער די פטירה פון הגאון הגדול מגדולי פרשני התורה רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל.
הרב שטייזאלץ איז געווען פון די גרעסטע מפרשי התורה בכל מכמניה אין דעם דור, אנגעהויבן פון זיין ריזיגן ווערק אויף גמרא תלמוד בבלי, ווי אויך זיינע ביאורים אויף תנ"ך, 9 בענדער אויפן ספר התניא או נאך צענדליגער ספרים געשריבן בשפה ברורה ובטוב טעם ודעת. יהא זכרו ברוך.

איך האב נאר געקענט די איד פון זיינע ספרים אויב איינער ווייסט עפעס פערנעליך פון דעם גאון ז"ל, ווי אויך די פרשה איבער די קול קורא פון געוויסע רבנים אויף געוויסע פון זיינע חיבורים און די התנצלות זיינע און די תיקונים וואס ער האט געטוישט כפי הוראת גדולע התורה זאל ביטע צושרייבן.
א דאנק

יהא זכרו ברוך
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 11:49 am#456069
איך האב נאר געקענט די איד פון זיינע ספרים אויב איינער ווייסט עפעס פערנעליך פון דעם גאון ז"ל, ווי אויך די פרשה איבער די קול קורא פון געוויסע רבנים אויף געוויסע פון זיינע חיבורים און די התנצלות זיינע און די תיקונים וואס ער האט געטוישט כפי הוראת גדולע התורה זאל ביטע צושרייבן.


אט איז וואס ר''ש לורינץ שרייבט אין זיין ביך ''במחיצתם'' ערך הרב שך ז''ל:

נגד הש''ס בהוצאות שטיינזלץ יצא מרן בחרב ובחנית ופסלו לחלוטין, משום שנמצאו בו דברים המנוגדים לעיקרי האמונה.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 12:05 pm#456070
קום אריין קלאר
ביזדערווייל זעהט מיר עס אויס ווי דער איסור אויף ר' שמואל ניימאן, אן קיין קאנקרעטע זאכן וואס באדערט אים מיט זיין פירוש
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 12:15 pm#456071
מנחם ציון האט געשריבן:קום אריין קלאר
ביזדערווייל זעהט מיר עס אויס ווי דער איסור אויף ר' שמואל ניימאן, אן קיין קאנקרעטע זאכן וואס באדערט אים מיט זיין פירוש

דאס איז די גאנצע וואס שטייט דארט. אדרבה אפשר זאל ATUB @ליטוואק פון בודאפעסט ATUB און ATUB @ונבנתה העיר ATUB , מרחיב את הדיבור זיין, כגלייב זיי זענען ביידע באקאנט, דער פון הרב שך'ס זייט און דער פון ליובאוויטשע'ס זייט.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 12:15 pm#456072
עכ"פ פון וויפיל איך האב געליינט זיין פירוש און זיינע ספרים האב איך נישט געזעהן גארנישט שלעכט בכלל (בסה"כ אביסל א ברייטע מענטש)
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 12:26 pm#456075
קול קורא האט געשריבן:עכ"פ פון וויפיל איך האב געליינט זיין פירוש און זיינע ספרים האב איך נישט געזעהן גארנישט שלעכט בכלל (בסה"כ אביסל א ברייטע מענטש)

הרב שך האט אבער זייער שטארק אדאפטירט די אונגערישע ''חדש אסור מן התורה'', ממילא לשיטתו ווען איינער געט ארויס א ש''ס מיט בילדער און איבערטייטשן איז עס געווען הריסת הדת.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 12:31 pm#456076
כרם זית האט געשריבן:
מנחם ציון האט געשריבן:קום אריין קלאר
ביזדערווייל זעהט מיר עס אויס ווי דער איסור אויף ר' שמואל ניימאן, אן קיין קאנקרעטע זאכן וואס באדערט אים מיט זיין פירוש

דאס איז די גאנצע וואס שטייט דארט. אדרבה אפשר זאל @ליטוואק פון בודאפעסט און @ונבנתה העיר, מרחיב את הדיבור זיין, כגלייב זיי זענען ביידע באקאנט, דער פון הרב שך'ס זייט און דער פון ליובאוויטשע'ס זייט.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 12:32 pm#456077
פון וויקיפידיא:

על פי עדותו של הרב אבן-ישראל, את הרעיון וההדרכה לצורת הדפסת תלמוד שטיינזלץ קיבל מהרבי מנחם מנדל שניאורסון מחב"ד[1].

למהדורת שטיינזלץ הסכמות מגדולי הרבנים, ובהם הרב משה פיינשטיין[2][3], הרב עובדיה יוסף[דרוש מקור], האדמו"ר מערלוי[דרוש מקור], הרב מאיר מאזוז[4], הרב זלמן מלמד[5] ועוד. הרב פיינשטיין כתב בהסכמתו:
בשמחה ראיתי הפירוש החשוב של הרב הגאון מוהר"ר עדין שטיינזלץ שליט"א מעיה"ק ירושלים, על מסכתות ביצה ור"ה... נוסף לעוד כמה חלקים, הם באמת עבודה גדולה, שיכולים להיות לתועלת לא רק לאלו שכבר מורגלים בלמוד הגמרא, ורוצים להעמק יותר, אלא גם לאלו שמתחילים ללמוד, להדריכם בדרכי התורה איך להבין ולהעמיק בים התלמוד.

מאידך, שורה ארוכה של רבנים, בראשם הרב אלעזר מנחם מן שך[6], הרב שמואל הלוי וואזנר, הרב יוסף שלום אלישיב, הרב חיים קנייבסקי, הרב אהרן יהודה לייב שטיינמן, הרב ניסים קרליץ, הרב שמעון בעדני, הרב חיים פינחס שיינברג, הרב חיים קרייזווירטה אב"ד אנטוורפן בבלגיה, הרב אליעזר יהודה ולדנברג וכן הבד"ץ של העדה החרדית, יצאו בחריפות כנגד מהדורת שטיינזלץ, מטעמים שונים. הרב שך התנגד באופן כללי למהדורות הכוללות ביאורים חדשים לתלמוד, כמו כן התנגד לתרגום התלמוד לעברית מודרנית, ואף יצא נגד ניסיונות אחרים לביאורים כאלה. לדבריו, על ידי הלימוד של התלמוד המבואר שטיינזלץ "סר כל זיק של קדושה ואמונה", והדבר יביא לשכחת התלמוד. כמו כן, התעוררה התנגדות בעקבות התבטאויות של הרב שטיינזלץ בספרים אחרים שלו, כגון כינויה של רחל אמנו כ"צעצוע רומנטי" של יעקב אבינו בספרו "נשים במקרא" - התבטאויות שנתפסו על ידי המתנגדים כפוגעות בכבוד אמהות האומה.


און דא איז די וויקי דף פאר דער וואס וויל זיך באקענען מיט די ביאגראפיע פון דער איש רב פעלים ז''ל. (זע אויך דארט אינטערן קעפל 'בקורות'.)
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 1:04 pm#456079
פאר איינער וואס לערנט זיינע ספרים איז גאנץ גרינג צו פארשטיין פארוואס יענע גדולים זענען ווילד געווארן.

הרב שטיינזאלץ איז א גרויסע פארלוסט.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 2:41 pm#456084
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 3:07 pm#456086
איך גלויב נישט אז ליובאוויטש האט זיך אנגענומן פאר אים, הגם אז מ'האט עס געוואלט מאכן א חלק פון די אלטע מחלוקת.

אויף וויקיפידיה שרייבן זיי אז די טענות אויף אים זענען צוליעב ציטאטן פון זיין ביכער וואס זענען נישט געשריבן דורך אים, נאר זיין אויסהערערס, וואס האבן עס געשריבן כפי רוחם. ער איז געווען גרייט צוריק צו געבן די געלט פאר יעדער וואס האט עס געקויפט, און ער האט געדרוקט א נייעם מהדורא פון די אלע ספרים.

עס איז אינטרעסאנט אז ווען דער טאשער רבי איז אוועק, וואס קיינער קען נישט אנצייגן וואס פאר א תועלת די וועלט האט פון אים, האט מען באשריגן יעדער פרואוו צו פרעגן פון דער עולם וואס גענוי איז געווען זיין מעלה. די גוף פון הרב שטיינזאלץ איז נאך ווארם און עס איז שוין בארעכטיגט צו שיקן לינקס צו שמוציגע סייטס פון 'ראביי' שפירא, דער ספאוקסמאן פון נטורי קרתא, באקאנט פאר זיין מעשים טובים. מ'קען גלייך אריין טאנצן אין די קאנטראווערסיא, אן געבן א שמץ ערע פאר זיין וואוילטעטן.

עולם הפוך ראיתי
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 4:08 pm#456090
פאר מען אנאליזירט דעם מענטש און זיינע װערק. וויל איך וויסן וואס פארא נאמען איז דאס עדין? כ'האב געזוכט אין סידור'ל נאך שמונה עשרה ביי די שמות אנשים ונשים און כ'האב נישט געפינען אזא נאמען. ער איז קלאר נישט געווען פון אונזערע.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 5:00 pm#456092
דאס איז געווען דיין איינציגסטע באווייז? אוודאי איז ער נישט פון אונזערע. אבער זיין פערזענליכע מעלות טוישן נישט דערפאר.

איך מיין אז עס איז דא גענוג קוועלער ווי מ'קען זיך דערוואסן זיין היסטאריא, וואס ער האט מיט חב"ד, און וויאזוי זיין לעבן האט זיך אנטוויקעלט. זיין פרוייקטן, זיין ספרים, זיין סנהדרין, ועוד ועוד. ער איז זיכער ווערט א באשרייבונג אין דער וועקער.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 5:37 pm#456093
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:איך גלויב נישט אז ליובאוויטש האט זיך אנגענומן פאר אים, הגם אז מ'האט עס געוואלט מאכן א חלק פון די אלטע מחלוקת.

אויף וויקיפידיה שרייבן זיי אז די טענות אויף אים זענען צוליעב ציטאטן פון זיין ביכער וואס זענען נישט געשריבן דורך אים, נאר זיין אויסהערערס, וואס האבן עס געשריבן כפי רוחם. ער איז געווען גרייט צוריק צו געבן די געלט פאר יעדער וואס האט עס געקויפט, און ער האט געדרוקט א נייעם מהדורא פון די אלע ספרים.

עס איז אינטרעסאנט אז ווען דער טאשער רבי איז אוועק, וואס קיינער קען נישט אנצייגן וואס פאר א תועלת די וועלט האט פון אים, האט מען באשריגן יעדער פרואוו צו פרעגן פון דער עולם וואס גענוי איז געווען זיין מעלה. די גוף פון הרב שטיינזאלץ איז נאך ווארם און עס איז שוין בארעכטיגט צו שיקן לינקס צו שמוציגע סייטס פון 'ראביי' שפירא, דער ספאוקסמאן פון נטורי קרתא, באקאנט פאר זיין מעשים טובים. מ'קען גלייך אריין טאנצן אין די קאנטראווערסיא, אן געבן א שמץ ערע פאר זיין וואוילטעטן.

עולם הפוך ראיתי


למען הפונקטליכקייט, רב שפירא איז מעולם געווען אנטי נטורי קרתא, ער האקט אויף זיי אין זיין ספר THE EMPTY WAGON.

כזאג נישט גארנישט לכאן ולכאן, בלויז למען הפונקטליכקייט

צוריק צו רב שטיינזאלץ.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 5:42 pm#456094
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:
עס איז אינטרעסאנט אז ווען דער טאשער רבי איז אוועק, וואס קיינער קען נישט אנצייגן וואס פאר א תועלת די וועלט האט פון אים,


וואס הייסט דער האלבער נועם אלימלך זאגט אז דער צדיק ברענגט אראפ די שפע אויף די וועלט,
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 5:54 pm#456095
נו שוין, איז דער גאנצע שפע פון דער וועלט אדאנק הרב שטיינזאלץ, ווייל הן איז ער געווען א צדיק, און הן האט ער אויפגעטון בגשמיות מיט זיין ספרים.
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 6:00 pm#456096
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:נו שוין, איז דער גאנצע שפע פון דער וועלט אדאנק הרב שטיינזאלץ, ווייל הן איז ער געווען א צדיק, און הן האט ער אויפגעטון בגשמיות מיט זיין ספרים.



קלערסט, לולי זיינע גשמיות אויפטאן מיט ספרים, וואלט איינער אפי' געוויסט פון דעם מענטש?
פרייטאג אוגוסט 07, 2020 6:07 pm#456097
יא, וועגן די צווייטע האלבע
מוצ"ש אוגוסט 08, 2020 11:56 pm#456099
ער איז געוועהן א בעל תשובה און האט נישט געוויסט דער חלק אז טאמער מען שרייבט אויף תנאים ואמוראים (מן הסתם ביז די היינטיגע רבי'ס) אז ער איז געוועהן א כעסן צו א עמאציאנאלע צו סיי וועלכע טערמין וואס מען ניצט אויך מענטשן ווערן מען פסול.

סך הכל האט ער גענומען די מעשיות וואס די גמרא פארציילט אויף די תנאים ואמוראים און געשריבן מעין תולדות אויף זיי, און עס איז ארויס א איסור, און דאס, זייענדיג ערגער ווי די חטא הידוע, האט נישט גע'פועל'ט קיין תשובה, כאטש ער האט כמה פעמים געזאגט אז ער איז גרייט צו טוישן די מיסטעיקס.

לויט ווי עס זעהט מיר אויס האבן די אוסרים נישט געשריבן בפירוש פארוואס זיי אסר'ן, ממילא האט ער נישט געקענט טוישן די מיסטעיקס, און זיי האבן נישט געקענט אין געבן א הכשר, ווייל אין פורסט פלייס האבן זיי געשריבן אז דער גאנצע איידיע פין מאכען אזא ש"ס ברענגט שכחת התורה, וואס דאס איז א גרויסע בולשיט.

און יא, אלה אלקיך ישראל, דא רעדט מען שוין פין די גרויסע פין דער דור הקודם, וואס האבן זיך מיאוס אויפגעפירט.
זונטאג אוגוסט 09, 2020 1:55 pm#456114
מאנכע ווייסן נישט אז זיין ש''ס המבואר האט געהאט א הסכמה פון ר' משה ז''ל.
אזוי אויך איז ער געווען די ערשטע אין די היינטיגע וועלט אריינצוברענגען די געדאנק פון גמרא המבואר, א געדאנק וועלכע איז נאכגעפאלגט געווארן דורך מסורה (ארטסקרול) און עוז והדור.
זונטאג אוגוסט 09, 2020 2:14 pm#456115
למעשה איז זיין פירוש גוט?
זונטאג אוגוסט 09, 2020 2:33 pm#456118
אישתישבי האט געשריבן:למעשה איז זיין פירוש גוט?


איך קען נישט זאגן ווייל איך האב נישט צופיל געלערנט אין דעם, כהאב נאר אריינגעקוקט אין דעם צו וויסן וואס מטאר נישט וויסן.
אזוי פיל קען איך יא זאגן אז עס איז שטארק אקאדעמיש, דהיינו יעדע מאל א נאמען פון א תנא צי אן אמורא ווערט דערמאנט, איז דא אין די זייט די ביאגראפיע פון דער תנא כאליו בעל השמוע עומד כנגדו. אזוי אויך איז עס באגלייט מיט בילדער פון אומבאקאנטע כלים וכדומה.
זונטאג אוגוסט 09, 2020 5:59 pm#456130
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:נו שוין, איז דער גאנצע שפע פון דער וועלט אדאנק הרב שטיינזאלץ, ווייל הן איז ער געווען א צדיק, און הן האט ער אויפגעטון בגשמיות מיט זיין ספרים.

ליטוואק פון בודאפעסט: מ'קען נישט לייגן אויף א סקעיל. טאשער רבי ווס. הרב שטיינזאלץ. א יעדער פון זיי האט אויפגעטון אין אנדערע וועלטן. נאר די גרעסטע איראניע איז אז די אונגערישע רבנים (מערסטנס פון וויליאמסבורג) האבן אלע געקויפט די שטיינזאלץ גמרות מאסנווייז. און ווען זייער בד"צ העדה החרדית איז ארויסגעקומען אקעגן הרב שטיינזאלץ האבן זיי אלע געווארפן די גמרות אין שמות (הטובים שבהם.) די שמאלע קעפ האבן נישט אדורכגעליינט די הקדמה פון הרב שטיינזאלץ. אז ער האט נישט געשריבן די גמרות פאר זיי. (א ראיה, אז ער האט עס נישט געשריבן אויף אונגעריש.) ער זאגט בפירוש אין די הקדמה אז ער האט געמאכט דעם פירוש פאר סטודענטן וועלכע רעדן עברית. און זיי זענען נישט צוגעוואוינט צום לשון הגמרא. ער פארפולט דעם ..."געפ" צווישן דעם פארצייטישן לשון הגמרא און מאדערן עברית...! אבער די אונגערישע אידעלעך (די מערסטע פון זיי) קענען דאך נישט קיין עברית. ממילא האבן זיי נישט געהאט קיין שום נוצן פון אט די גמרות. נאר די שיינע פיקטשערס מיט די רויטע שריפט איז וואס ס'האט געצויגן זייער אויפמערקזאמקייט צו די גמרות...!
זונטאג אוגוסט 09, 2020 11:55 pm#456160
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:עס איז אינטרעסאנט אז ווען דער טאשער רבי זצוק"ל איז אוועק, וואס קיינער קען נישט אנצייגן וואס פאר א תועלת די וועלט האט פון אים

'קיינער' מיינסטו צו זאגן אפאר ליטוואקעס וואס האבן אים נישט געקענט, ריכטיג?
מאנטאג אוגוסט 10, 2020 12:24 am#456165
וואסערע תועלת די וועלט האט פון דער ר"ר אלימלך און ר"ר זושא ווייסטו יא?

סיעריסלי מיסטער ליטוואק פון בודאפעסט. די טאשער רבי סטייטמענט האט לגמרי נישט אויסגעפעהלט, סאיז טייסטלעסס און אינעפראפריעט. חזור בך.
מאנטאג אוגוסט 10, 2020 7:26 am#456178
גאלד האט געשריבן:וואסערע תועלת די וועלט האט פון דער ר"ר אלימלך און ר"ר זושא ווייסטו יא?

סיעריסלי מיסטער ליטוואק פון בודאפעסט. די טאשער רבי סטייטמענט האט לגמרי נישט אויסגעפעהלט, סאיז טייסטלעסס און אינעפראפריעט. חזור בך.

"טייסטלעסס" איז זייער א גוטע ווארט, עס פאסט דא ממש אריין. ווען הרב שטיינזאלץ איז אוועק, נאך אין די זעלבע טאג, האסטו געקענט לינקן און אויסרעדן שלעכטע זאכן אויף אים. יא, די גוף איז נאך ווארם און עס האט דיר נישט געשטערט. טייסטלעסס איז ממש די ווארט.

און ווען דער טאשער איז אוועק, און איך האב נאכנאנאד געבעטן מ'זאל אונז זאגן וואס זענען זיין מעלות און אויפהערן פלוידערן לאזונגן, האט מען מיר באשייגעצט אז דאס מעג מען נישט, ווייל די גוף איז נאך ווארם. מיט וואס איז דער טאשער הייליגער ווי הרב שטיינזאלץ? קען מען מיר נישט ענטפערן. וואס פאר א נוצן האט דער וועלט בכלל געהאט פון דער טאשער? מ'קען מיר באשייגעצן, אבער למעשה קען מען מיר נישט ענטפערן (איין זאך, דער באס קאמפאני וואס האט געפירט מענטשן קיין טאש צו זען גארנישט, ער האט פארדינט דערפון). אבער אויף אים מעג מען נאר זאגן 'הייליג הייליג הייליג' אן קיין שום טייטש וואס מיינט גאר די 'הייליגקייט', אבער אויף דער הייליגע הרב שטיינזאלץ, וואס האט פיל אויגעטון לתורה ולתעודה, איז הותר דמו, מ'מעג אלס שרייבן און זאגן. ער איז דאך נישט 'פון אונזערע', אלע הלכות בין אדם לחבירו גילטן נישט ביי אים.

איך ווייס אז די וואס האבן נישט קיין עמטליכע תשובה וועלן פראבירן צו פארדרייען אז איך רעד סתם אלס ליטוואק. איי, הרב שך איז דאך יא ארויס קעגן אים, מוז מיין נגיעה זיין קעגן אים? לפעטיציאנטן פתרונים.
מאנטאג אוגוסט 10, 2020 11:42 am#456189
עצה עמי אות לטובה און לאז מנוחה טאשער רבי, ער איז דא גענצליך אומשולדיג, קענסט זייער שיין ארויסברענגן דיין פונקט אן באלעסטערן אנדערע ערליכע אידן,

און אויב זעהסטו נישט די מציאה פון פון א געוויסן רבי'ן איז לגמרי נישט קיין עולה, געזונטערהייט, פאר דעם מוזטו נאך נישט יענעם ציפליקן, ער זאגט דאך נישט לך עבוד עבודה זרה,

סדא טויזנטער זאכן אין די וועלט וואס מענטשן האבן ליב און זענען הייסע חסידים וואס איך בין לגמרי נישט משיג די מציאה, ווי למשל ספארטס אדער חזנים, סמיר קיינמאל בייגעפאלן צו פארהאלטן ספארטס פענס היתכן זיי האבן ליב ספארטס,
מאנטאג אוגוסט 10, 2020 11:49 am#456190
דו ביסט צו דו מאכסט זיך?

דו האסט אנגעהויבן מיט הרב שטיינזאלץ, ווייל דו זעסט נישט איין די חשיבות פון תלמוד בבלי. דריי עס נישט צוריק.
מאנטאג אוגוסט 10, 2020 12:07 pm#456192
ר' עדין ביי א פארברענג און 770 ווי ער טרעט אויף אין אידיש, מיט זיין כאראקטעריסטישע בייסיגע הומאר און חבד''דסקע פופיק שפראך און נאכאלץ מיט אזא ''עדינ''ות.

https://www.youtube.com/watch?v=HzOUSVvdOHM
מיטוואך אוגוסט 12, 2020 3:14 am#456323
במדבר האט געשריבן:ר' עדין ביי א פארברענג און 770 ווי ער טרעט אויף אין אידיש, מיט זיין כאראקטעריסטישע בייסיגע הומאר און חבד''דסקע פופיק שפראך אין נאכאלץ מיט אזא ''עדינ''ות איידלקייט.
https://www.youtube.com/watch?v=HzOUSVvdOHM

במדבר: דער גרעסטער חידוש ביי מיר איז אז הרב עדין שטיינזאלץ ז"ל האט גערעדט א גוטן אידיש. קומענדיג פון א בעקגראונד וואו מ'האט בכלל נישט גערעדט די שפראך. נאר ער האט זיך עס מסתמא דערלערנט זייענדיג אין די מירער ישיבה...!
מיטוואך אוגוסט 19, 2020 6:00 pm#457014
במדבר האט געשריבן:ר' עדין ביי א פארברענג און 770 ווי ער טרעט אויף אין אידיש, מיט זיין כאראקטעריסטישע בייסיגע הומאר און חבד''דסקע פופיק שפראך און נאכאלץ מיט אזא ''עדינ''ות.

https://www.youtube.com/watch?v=HzOUSVvdOHM



זייער זיס
זיין געאונישע טשופ און לאנגע אומגעשניטענע האר איז מאדנע אויף "הגאון האדיר" "זצ"ל"...
מאנטאג אוגוסט 24, 2020 10:50 pm#457505
בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל
אנטשילדיגט פארן אראפנעמען וואס איך האב דא געשריבען, עס וועט זיין אי״ה בקרוב נאכאמאל אוועליבעל.
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 12:25 am#457509
לאמיר מאכן א ביסל ארדענונג אין די גאנצע סומאטאכע פון הרב עדין שטיינזאלץ מיט גאלד און ליטוואק פון בודאפעסט און טאשער רבי און להבדיל, הרב ש"ך און להבדיל, ליובאוויטשער רבי. והנה: הרב עדין שטיינזאלץ איז געווען א גדול בישראל. אויסער זיינע געוואלדיגע אויפטוען. (נישט דירעקט פאר די אונגערישע/סאטמאר'ע/ווילאמסבורג'ע אידן.). אויך האביך געהאט אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו איהם. איך האב איהם ליעב געהאט. גאלד האט איהם נישט רעספעקטירט. ווייל אזוי האט מען איהם געלערנט אין זיין היימלאנד סאטמאר. כאטש סאטמאר איז גאר שטארק אויסגעארבעט אין די מידה פון צדקה, גמילות חסד און הכנסת אורחים. זענען זיי שטארק הינטערשטעליג אין די מידה פון רעספעקטירן א צווייטן גדול בישראל.סיי א גדול בתורה. און סיי א צדיק אמת ווי ליובאוויטשער רבי. אדער טאהשער רבי זצ"ל. ליטוואק פון בודאפעסט איז אן אמת'ער ליטוואק. ער האט נישט דעם טשיפ פון אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו א צדיק אמת. ווי ליובאוויטשער רבי אדער טאהשער רבי. וועלכע האבן אוועקגעגעבן זייער גאנצן מהות סיי בגשמיות און סיי ברוחניות פאר א צווייטן איד. איך האב יא סיי רעספעקט און סיי אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו בארימטע גדולי ישראל ווי הרב עדין שטיינזאלץ וועלכע האבן אויפגעטון זייער א סאך לתורה ולתעודה. און זענען געווען אמת'ע יראי ה' ומרביצי תורה לרבים. אויך האב איך אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו די צדיקי אמת. איך האב זיי זייער שטארק ליעב. איך האב נישט קיין עמאשיאנעל עטעטשמענט צו הרב ש"ך. איך האב איהם אפשר רעספעקטירט אלס גדול בתורה ומרביץ תורה. אבער אלס מענטש, און אלס אמת'ער עובד ה' האלט איך פון איהם ווייניגער ווי זיראו. כאטש ס'גייען ארום איבער איהם ליטווישע .."מופתים"... ס'איז אלץ בלאף (ווען מ'נארט זיך אליינס הייסט אויך געבלאפט.). אויסער זיין פערזענליכער התנהגות וואס האט נישט געפיהלט קיין טראפ אהבת ה'. כמו שבנו ה'"צאדיק"...מעיד בעצמו. ואכמ"ל. נאר ער האט געהאלטן אזא גרויסן צדיק אמת ווי ליובאוויטשער רבי ווי בלאטע. און א פשוט'ער שווינדלער. אזוי ווי ר' ליטוואק דנן האט זיך אויסגעדריקט אויפ'ן הייליגן טאהשער רבי זצוק"ל. איך בלעים איהם נישט. ער האט נישט דעם טשיפ. כמו שכתבתי לעיל...!
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 8:01 am#457516
וואס האב איך געשריבן אויף דער ליובאוויטשער רבי?

און וואס האט דער ליובאוויטשער רבי אוועק געגעבן פאר אנדערע וואס הרב שך האט נישט? איך מיין אז ביידער האבן זיך אוועק געגעבן לייב און לעבן פאר א צווייטע איד. נישט פון דער רביסטיווע און ראש ישיבה, דאס איז זייער פאך געווען. נאר דער ליובאוויטשער רבי האט זיך אוועק געגעבן ווען ער איז ארויס פון זיין באקס צו טון פאר יענעם, און אזוי אויך הרב שך. זאגן דער שיעור און פירן דער ישיבה איז פשוט זיין פאך, אבער זיין גיין מחזק זיין אידן אין שפיטאל, נאכגיין יעדער בחור'ס אישוס און אים ארויס העלפן, און דאס אריין לייגן אין פאליטיק היפך זיין נאטור לטובת זיין סטאדע, איז יא זיך אוועק געגעבן פאר יענעם. ווי אויך דער ליובאוויטשער רבי'ס זיך זארגן פאר יעדער וואס ער האט נאר געקענט, און זיין געדענקן די פראבלעמן פון די וואס ער האט באגעגענט. איך זעי נישט קיין גרויסע חילוק צווישן די צווי אין דער געביט, נאר אין די חיצוניות'דיגן אויסשטעל.

איך ווייס נישט וואס דער טאשער רבי האט אוועק געגעבן פאר א צווייטן איד, אבער פון דיין שרייבאכץ זעט זיך אויס אז ווען דו וואלסט געגלויבט אין די מופתים פון הרב שך, וואלט עס געמיינט אז ער האט יא געטויגט, עפעס וואס איך פארשטיי פונקט נישט.
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 8:03 am#457517
Re: בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל
berlbalaguleh האט געשריבן:לאמיר מאכן א ביסל ארדענונג אין די גאנצע סומאטאכע פון הרב עדין שטיינזאלץ מיט גאלד און ליטוואק פון בודאפעסט און טאשער רבי און להבדיל, הרב ש"ך און להבדיל, ליובאוויטשער רבי. והנה: הרב עדין שטיינזאלץ איז געווען א גדול בישראל. אויסער זיינע געוואלדיגע אויפטוען. (נישט דירעקט פאר די אונגערישע/סאטמאר'ע/ווילאמסבורג'ע אידן.). אויך האביך געהאט אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו איהם. איך האב איהם ליעב געהאט. גאלד האט איהם נישט רעספעקטירט. ווייל אזוי האט מען איהם געלערנט אין זיין היימלאנד סאטמאר. כאטש סאטמאר איז גאר שטארק אויסגעארבעט אין די מידה פון צדקה, גמילות חסד און הכנסת אורחים. זענען זיי שטארק הינטערשטעליג אין די מידה פון רעספעקטירן א צווייטן גדול בישראל.סיי א גדול בתורה. און סיי א צדיק אמת ווי ליובאוויטשער רבי. אדער טאהשער רבי זצ"ל. ליטוואק פון בודאפעסט איז אן אמת'ער ליטוואק. ער האט נישט דעם טשיפ פון אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו א צדיק אמת. ווי ליובאוויטשער רבי אדער טאהשער רבי. וועלכע האבן אוועקגעגעבן זייער גאנצן מהות סיי בגשמיות און סיי ברוחניות פאר א צווייטן איד. איך האב יא סיי רעספעקט און סיי אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו בארימטע גדולי ישראל ווי הרב עדין שטיינזאלץ וועלכע האבן אויפגעטון זייער א סאך לתורה ולתעודה. און זענען געווען אמת'ע יראי ה' ומרביצי תורה לרבים. אויך האב איך אן עמאשיאנעל עטעטשמענט צו די צדיקי אמת. איך האב זיי זייער שטארק ליעב. איך האב נישט קיין עמאשיאנעל עטעטשמענט צו הרב ש"ך. איך האב איהם אפשר רעספעקטירט אלס גדול בתורה ומרביץ תורה. אבער אלס מענטש, און אלס אמת'ער עובד ה' האלט איך פון איהם ווייניגער ווי זיראו. כאטש ס'גייען ארום איבער איהם ליטווישע .."מופתים"... ס'איז אלץ בלאף (ווען מ'נארט זיך אליינס הייסט אויך געבלאפט.). אויסער זיין פערזענליכער התנהגות וואס האט נישט געפיהלט קיין טראפ אהבת ה'. כמו שבנו ה'"צאדיק"...מעיד בעצמו. ואכמ"ל. נאר ער האט געהאלטן אזא גרויסן צדיק אמת ווי ליובאוויטשער רבי ווי בלאטע. און א פשוט'ער שווינדלער. אזוי ווי ר' ליטוואק דנן האט זיך אויסגעדריקט אויפ'ן הייליגן טאהשער רבי זצוק"ל. איך בלעים איהם נישט. ער האט נישט דעם טשיפ. כמו שכתבתי לעיל...!
דאס וואס די זאגסט אז סאטמאר האט נישט קיין געפיל צו צדיקים איז נישט ריכטיג, אטו כי רוכלא ניזיל ונחשיב?
בעלזער רב, פשעווארסקער רבי׳ס, ספינקא, טאש ועוד
זיי האבן נאר א אישו מיט די שיטה
לאמיר עס מסביר זיין, כו"ע מודי אז איינער וואס האט דיעות כוזבות און א אפיקורס, מעג ער קענן און לערנען כל התורה כולה איז עס גארנישט ווערט, אזוי שטייט אין די חורה, חז"ל (אחר) און נאך
די מחלוקה ווערט נאר וויאזוי ווערט מען א אפיקורס, לדעת סאטמארער רבי זצ"ל איז הודאה אין די מדינה בעצם כפירה ממש און אפילו מ׳ לערענט יומם ולילה און מ׳ דינט השי"ת במסינ"פ איז גארנישט ווערט
ווידעראום התחברות לרשעים איז אויך א גרויסע פראבלעם אויף נישט צו האבן א געפיל צו אזעלעכע גדולים, אבער ח"ו זיי בארעדן אדער שעלטן (בדרך כלל, אוודאי איז דא עקסטרעמע יוצאים מן הכלל)
אבער אזעלעכע ווי הנ"ל האבן באקומען כל הכבוד (און געלט שטיצע) אין סאטמאר
קען נישט יעצט מאריך זיין ועוד חזון למועד

Sent from my LM-X210CM using Tapatalk
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 8:34 am#457519
א מחלוקת אין די שיטה, ווילאנג ביידער זוכן זייער שיטה אין די תורה, האט גארנישט מיט יענעמ'ס חשיבות אלס צדיק ועובד ה'. א מענטש וואס גלויבט אז די מדינה הציונית איז כפירה, ווערט נישט קיין שייגעץ. ער איז נאר א טועה. זיין פערזענליכע מעלות בלייבן זיינס. טאמער ער פירט זיך אויף איידעל צו אנדערע, און לערנט אויס זיין תלמידים זיך צו פירן איידעל, איז גוט. און אז נישט, פעלט אים עפעס.

די שיטה און דער מענטש האבן נישט קיין שייכות.

ווען אבער יענער זוכט זיין דעות אין זיין בויך, אדער אור-אלטע טראדיציעס, און עס גייט אים אן די תורה א רעטעך, מאכט בכלל נישט אויס וואס זיין פערזענליכע מעלות זיינען, עס קומט אים נישט קיין כבוד.

און דארט שטעקט דער סאטמארער טעות. מעגסט האלטן וואס דו ווילסט, דער ליובאוויטשער רבי און הרב קוק זענען נאכאלס נישט קיין אפיקורסים. נישט ווייל זיי זענען גערעכט, נאר ווייל זיי מעגן פונקט אזוי האבן א שיטה ווי דו. משה מנדלסון און גייגער ודעימיה זענען אפיקורסים, אפילו טאמער זיי האבן געוואלטן געהאלטן די גאנצע תורה, ווייל זיי גלויבן נישט דערין. פון שיטות אין די תורה ווערט מען נישט קיין אפיקורס, ופשוט.
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 10:00 am#457522
Re: בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:א מחלוקת אין די שיטה, ווילאנג ביידער זוכן זייער שיטה אין די תורה, האט גארנישט מיט יענעמ'ס חשיבות אלס צדיק ועובד ה'. א מענטש וואס גלויבט אז די מדינה הציונית איז כפירה, ווערט נישט קיין שייגעץ. ער איז נאר א טועה. זיין פערזענליכע מעלות בלייבן זיינס. טאמער ער פירט זיך אויף איידעל צו אנדערע, און לערנט אויס זיין תלמידים זיך צו פירן איידעל, איז גוט. און אז נישט, פעלט אים עפעס.

די שיטה און דער מענטש האבן נישט קיין שייכות.

ווען אבער יענער זוכט זיין דעות אין זיין בויך, אדער אור-אלטע טראדיציעס, און עס גייט אים אן די תורה א רעטעך, מאכט בכלל נישט אויס וואס זיין פערזענליכע מעלות זיינען, עס קומט אים נישט קיין כבוד.

און דארט שטעקט דער סאטמארער טעות. מעגסט האלטן וואס דו ווילסט, דער ליובאוויטשער רבי און הרב קוק זענען נאכאלס נישט קיין אפיקורסים. נישט ווייל זיי זענען גערעכט, נאר ווייל זיי מעגן פונקט אזוי האבן א שיטה ווי דו. משה מנדלסון און גייגער ודעימיה זענען אפיקורסים, אפילו טאמער זיי האבן געוואלטן געהאלטן די גאנצע תורה, ווייל זיי גלויבן נישט דערין. פון שיטות אין די תורה ווערט מען נישט קיין אפיקורס, ופשוט.
ווען איינער שטעלט זיך אויף און איז כופר בגאולה איז ער א כופר וואס מורידן ולא מעלין? מעג ער זיין דער גרעסטער גאון וצדיק, דאס ביסטו מודה?
די אלע גדו"י האבן אזוי געהאלטן און סאטמארער רב האט עס מברר געווען אין זיין ספר, ווילסט קריגן אויף אים? מעגסט, אבער זיין מיינונג איז די זענן מינים ואפיקורסים (אנדערע האבן נישט געהאלטן צו אזא עקסטענד) און א מין שעלטסטו אויך יעדען טאג 3 מאל ביי ולמלשינים

Sent from my LM-X210CM using Tapatalk
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 10:13 am#457523
Re: בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:וואס האב איך געשריבן אויף דער ליובאוויטשער רבי?

און וואס האט דער ליובאוויטשער רבי אוועק געגעבן פאר אנדערע וואס הרב שך האט נישט? איך מיין אז ביידער האבן זיך אוועק געגעבן לייב און לעבן פאר א צווייטע איד. נישט פון דער רביסטיווע און ראש ישיבה, דאס איז זייער פאך געווען. נאר דער ליובאוויטשער רבי האט זיך אוועק געגעבן ווען ער איז ארויס פון זיין באקס צו טון פאר יענעם, און אזוי אויך הרב שך. זאגן דער שיעור און פירן דער ישיבה איז פשוט זיין פאך, אבער זיין גיין מחזק זיין אידן אין שפיטאל, נאכגיין יעדער בחור'ס אישוס און אים ארויס העלפן, און דאס אריין לייגן אין פאליטיק היפך זיין נאטור לטובת זיין סטאדע, איז יא זיך אוועק געגעבן פאר יענעם. ווי אויך דער ליובאוויטשער רבי'ס זיך זארגן פאר יעדער וואס ער האט נאר געקענט, און זיין געדענקן די פראבלעמן פון די וואס ער האט באגעגענט. איך זעי נישט קיין גרויסע חילוק צווישן די צווי אין דער געביט, נאר אין די חיצוניות'דיגן אויסשטעל.

איך ווייס נישט וואס דער טאשער רבי האט אוועק געגעבן פאר א צווייטן איד, אבער פון דיין שרייבאכץ זעט זיך אויס אז ווען דו וואלסט געגלויבט אין די מופתים פון הרב שך, וואלט עס געמיינט אז ער האט יא געטויגט, עפעס וואס איך פארשטיי פונקט נישט.
איך בין נישט קיין חסיד פון טאהשער רבי און אוודאי נישט פון ליבאוויטשער, אויך נישט קיין מתנגד פון הרב שך, אבער ווען מ׳ פארמעסט וואס זיי האבן אויפגעטון ווס. אים, איז עס א געלעכטער
טאהשער רבי חוץ וואס ער האט געדינט דעם אייבערשטן מיט מסינ"פ כמעט נישט געגעסן און געשלאפן האט ער אוועק געגעבן שעות ארוכות אויסצוהערן צובראכענע הערצער, פארטיילט מיליאנען דאלאר פאר צדקה און נאך, חוץ וואס ער האט אויפגעשטעלט א קהלה און ישיבה ווי עד היום איז מען מחנך אידישע דורות
ליבאוויטשער רבי, האט אויך 24 שעה אויסגעהערט בפה ובכתב אידן פון די גאנצע וועלט און געהאלפן בעצה ובתשיה, געארבעט איבערמידלעך צו פארשפרייטן אידישקייט (לפי דרכו) אין די גאנצע וועלט, אז יעדער יוד זאל האלטן תומ"צ
רב שך, כבודו במקומו מונח, זיין א ראש ישיבה און זאגן שיעורים? 100טער אזעלעכע טיען דאס לש"ש אדער שלא לש"ש נאר זיך צו בויען א מיליטער וכדומה
ער האט געפירט אגו"י ווייל ער האט זיך אוועקגעגעבן? ווער וואלט נישט געוואלט זיין ראש האגודה, זיך צוקריגט און געפענט א אייגענע פארטיי איז אויך
געווען ווייל ער האט זיך אוועקגעגעבן פאר יודן?
משום כבוד תורתו אקצר

Sent from my LM-X210CM using Tapatalk
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 4:03 pm#457544
ווען איינער זאגט אז אין תורה הייסט דאס נישט קיין כפירה אין די גאולה, און אזוי קומט די גאולה, איז ער נישט קיין אפיקורס. דאס 'מברר' זיין מיינט גארנישט, ווילאנג יענער דינגט זיך נישט אויף די תורה זעלבסט, נאר פארשטייט אנדערש, איז ער נישט קיין אפיקורס, פונקט ווי אביי האט נישט געהאלטן רבא פאר קיין גנב. און דער חולק אויף דער סאטמארער רב איז פונקט אזא עובד ה' ווען ער האלט אנדערש.

פארוואס איז ווערן א רבי און אויפנעמן מענטשן 'זיך אוועק געגעבן', און פארמאכן די גמרא זיך אריין צו טון אין נייטיגע עסקנות נישט? ער האט דאך זיבעציג יאר געלערנט טאג און נאכט, און פלוצלונג איז ער געלאפן עפעס אויפצוטון, מיינסט אז דאס האט ער טאקע געוואלט טון? ער האט זיך איינגעהאלטן זיבעציג יאר, אויף צו קענען עסקנ'ן? און נאכדעם געווארט צוואנציג יאר צו עפענן א מפלגה אין כנסת? ער האט עס געזען פאר נייטיג און געטון, היפך טבעו ודרכו. די יונגער דור וואס האט נאר געזען די מסקנא, קען זיך דוכטן אז דא רעדט זיך פון איינער וואס אגאנץ לעבן האט געווארט דערויף, אבער די וואס קענען אים פון פריער זענען נשתומם געווארן פון די טויש וואס ער האט געמאכט, און טאמער דו האסט נישט געהאט קיין הנחה קדומה, וואלטסטו געקענט פארשטיין אז נאר לש"ש טוט מען אזא זאך. און דאס ליגט אין דיין 'ווער וואלט נישט געוואלט זיין ראש האגודה'. איך קען דיר זאגן ווער וואלט נישט געוואלט זיין, יעדער וואס האט עפעס נייטיג צו טון, אזוי ווי לערנען תורה. נאר ווען מ'מוז, האט מען נישט קיין ברירה. ער האט נישט געהייסן טייטלבוים אדער רוקח, געוועלדיגן איז קיינמאל נישט געווען זיין תכלית אין דער וועלט. עסט נישט איין מענטש מיט די מעסטער פון א צווייטן.

עס איז דא טויזענטער רבי'ס, איך זעי נישט וואס דו ווילסט פון דער טאשער רבי. און טאקע אזוי איז, אז פון טויזענטער ראשי ישיבה האט מען אויסגעקליבן הרב שך, מיינט עס נישט דען אז ער האט עפעס וואס אנדערע האבן נישט? נאר היינט טעמא ד...., אז מ'איז צוגעוואינט צו רביס וואס פאררשכבהגן זיך מיט כח האגרוף, קען מען נישט איינזען וואס מיינט איינער וואס ווערט אנגענומן אן דעם. און דערנאך זוכט מען תהלים אידן מיט וועמן זיך צו צוקלעבן.
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 6:11 pm#457567
ליטוואק פון בודאפעסט, פון וואו נעמסטו אז ר' משה מענדלסאן האט נישט געגלויבט אין תורה שבכתב אדער תושפע"פ. ער ברענגט כסדר חז"ל און איז אפילו מברר הלכה למעשה לויט תושבע"פ ( ענין הלנת קבורה שמורו ורבו היעב"ץ חולק עליו מובא בחתם סופר) אין ערגעץ מאכט ער נישט אוועק חז"ל און כידוע האט ער מקיים געווען אלע מצות מעשיות.
נאר אפשר מיינסטו דאס אז ווען איינער טוישט עפעס אויף א ראדיקאלן אופן נעמט מען אן אז יענער גלויבט מילא נישט אין די סמכות התורה און דערפאר איז ער מעיז לגלות פנים בתורה שלא כהלכה בכוונה והיינו טעמא דסאטמארע וואס האלטן אז הרב קוק האט געהאט אזוינע ראדיקאלע שיטות אז מסתמא נוצט ער די תורה כקרדום לחפור בו וכאדם העושה בתוך שלו.
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 7:23 pm#457570
ער ברענגט חז"ל טאקע, אבער לויט ווי איך געדענק האט ער געהאלטן מער ווייניגער ווי די קאנסערוואטיווע, אז די תורה איז א מקור פאר אונזער אידישקייט, אבער נישט די איינציגסטע און אנדערע מקורות קענען אויך זיך פארמעסטן דערמיט. דאס הייסט כפירה בתורה, ווייל ער זוכט אין אנדער ערטער אויך
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 7:38 pm#457572
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:ער ברענגט חז"ל טאקע, אבער לויט ווי איך געדענק האט ער געהאלטן מער ווייניגער ווי די קאנסערוואטיווע, אז די תורה איז א מקור פאר אונזער אידישקייט, אבער נישט די איינציגסטע און אנדערע מקורות קענען אויך זיך פארמעסטן דערמיט. דאס הייסט כפירה בתורה, ווייל ער זוכט אין אנדער ערטער אויך

דאס אז די תורה קען ווערן פארשטאנדיק פון אנדערע אמתע מקורות איז נישט עפעס וואס ער האט מחדש געווען דאס איז די קלאסישע רמב"ם צוגאנג אז אריסטאטליען פיליזאפיע קען מגלה זיין דעם אמת אין די תורה.
און פארגעס נישט אז אויך הרב קוק טיישט אריין זיין מיסטישע פאנטאזיעס אין די תורה און הלכה.
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 9:21 pm#457579
דער סאטמארער רב האט נישט געמעגט האלטן א קבלה איז מיסטישע פאנטאזיעס
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 10:47 pm#457584
Re: בד"ה הגאון האדיר רבי עדין שטיינזאלץ זצ"ל
איך האב נישט קיין נערוון אריין צו קריכן און איבערקייען, פארגעס פון סאטמארער רב, טאשער רבי איז א ׳תהלים יוד? מער האסטו נישט געטראפן אויף אים?
בד"וו רב שך׳ס הספד אויף סאטמארער רבי זצ"ל האסטו געהערט?

Sent from my LM-X210CM using Tapatalk
דינסטאג אוגוסט 25, 2020 11:02 pm#457586
אזיל גברא דמסתפינא מיניה.

-הגאון ר' אליעזר מנחם מן שך ז''ל בהספידו על האדמו''ר מסאטמאר ז''ל.
מיטוואך אוגוסט 26, 2020 12:06 am#457592
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:דער סאטמארער רב האט נישט געמעגט האלטן א קבלה איז מיסטישע פאנטאזיעס

האסט מיר נישט פארשטאנען פילפאכיג. ערשטענס, בין איך נישט דא צו דיליגימיטיזירן קבלה לא מיניה ולא מקצתיה. צווייטענס מיינעך נישט דא מיט מיסטעציזם דוקא די לערע פון קבלה נאר בכלליות די מיסטישקייט און כח הדמיון פון הרב קוק. דריטענס זאג איך עס נישט בכלל אויף א נעגעטיווע וועג נאר אלס א כאראקטעריסטישע שטריך פון הרב קוק.
פון סיי ווען אן אז עס איז געווען א אידישער מלומד אדער חכם וואס האט געהאט אומקאנווענציאלע דיעות האבן אים געוויסע פארשריגן אלס אן אפיקורס. נישט ווייל די דיעות קענען נישט אריינפאסן, אדרבה היסטאריש זענען פארהאן מערערע אויסטייטשונגען און צוגאנגען אבער בדרך כלל גייען אריבער שינויים אין דיעות בהדרגה . נאר אז עס מאכט זיך אז איינער באזיצט דיעות וואס זענען דראסטיש פארענדערט דאן וועט מען בדרך כלל אים חושד זיין מיט קלות הדעת און אפיקורסות. געווינער (אדער צו וועם די השגחה עליונה פירט צו) זענען אבער די וואס שרייבן היסטאריע און צומאל ווערן די דיעות במשך הימים גאר אדאפטירט אדער לעגיטימיזירט און עס ווערט אראפגענומען דערפין די אסאסיאציע צו אפיקורסות.
פרייטאג אוגוסט 28, 2020 11:39 am#457869
נהורא נפישא האט געשריבן:
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:ער ברענגט חז"ל טאקע, אבער לויט ווי איך געדענק האט ער געהאלטן מער ווייניגער ווי די קאנסערוואטיווע, אז די תורה איז א מקור פאר אונזער אידישקייט, אבער נישט די איינציגסטע און אנדערע מקורות קענען אויך זיך פארמעסטן דערמיט. דאס הייסט כפירה בתורה, ווייל ער זוכט אין אנדער ערטער אויך

דאס אז די תורה קען ווערן פארשטאנדיק פון אנדערע אמתע מקורות איז נישט עפעס וואס ער האט מחדש געווען דאס איז די קלאסישע רמב"ם צוגאנג אז אריסטאטליען פיליזאפיע קען מגלה זיין דעם אמת אין די תורה.
און פארגעס נישט אז אויך הרב קוק טיישט אריין זיין מיסטישע פאנטאזיעס אין די תורה און הלכה.
0
נהורא נפישא: ברענג נישט קיין ראיה פון הרב קוק. ער איז געווען א גדול בישראל. און א ירא שמים. נאר ער האט געזאגט געוויסע קאנטראווערסיאלע סטעיטמענטס. ער האט אבער נישט צוגערירט אין די עצם קיום התורה והמצוות. משא"כ ר' משה מענדלסון (דעסויער). וועלכער איז פערזענליך געווען אן ערליכער איד. אבער ער האט געוואלט ..."א ביסל"...רעפארמירן די תורה. און ראציאנאליזירן דעם קיום פון געוויסע מצוות. ער האט אבער אויפגעמאכט א טיר פאר די נאכפאלגענדע רעפארמירער וועלכע האבן רעפארמירט די גאנצע תורה וקיום המצוות. זאגאר די אמונה אז תורה איז מן השמים האבן זיי אויך געלייקנט. אין זייער גוטהארציגקייט האבן זיי (די שפעטערע רעפארמער) געזאגט אז ס'איז געטליך אינספירירט...!

אקעגן דעם האט דער חת"ם סופר געקעמפט...!
מיטוואך סעפטעמבער 02, 2020 9:17 pm#458188
ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:וואס האב איך געשריבן אויף דער ליובאוויטשער רבי?

און וואס האט דער ליובאוויטשער רבי אוועק געגעבן פאר אנדערע וואס הרב שך האט נישט? איך מיין אז ביידער האבן זיך אוועק געגעבן לייב און לעבן פאר א צווייטע איד. נישט פון דער רביסטיווע און ראש ישיבה, דאס איז זייער פאך געווען. נאר דער ליובאוויטשער רבי האט זיך אוועק געגעבן ווען ער איז ארויס פון זיין באקס צו טון פאר יענעם, און אזוי אויך הרב שך. זאגן דער שיעור און פירן דער ישיבה איז פשוט זיין פאך, אבער זיין גיין מחזק זיין אידן אין שפיטאל, נאכגיין יעדער בחור'ס אישוס און אים ארויס העלפן, און דאס אריין לייגן אין פאליטיק היפך זיין נאטור לטובת זיין סטאדע, איז יא זיך אוועק געגעבן פאר יענעם. ווי אויך דער ליובאוויטשער רבי'ס זיך זארגן פאר יעדער וואס ער האט נאר געקענט, און זיין געדענקן די פראבלעמן פון די וואס ער האט באגעגענט. איך זעי נישט קיין גרויסע חילוק צווישן די צווי אין דער געביט, נאר אין די חיצוניות'דיגן אויסשטעל.

איך ווייס נישט וואס דער טאשער רבי האט אוועק געגעבן פאר א צווייטן איד, אבער פון דיין שרייבאכץ זעט זיך אויס אז ווען דו וואלסט געגלויבט אין די מופתים פון הרב שך, וואלט עס געמיינט אז ער האט יא געטויגט, עפעס וואס איך פארשטיי פונקט נישט.

ליטוואק: ווען איך זאג ..."מופתים"... מיין איך נישט קיין הימלישע זאכן. נאר איך האב געליינט כמה מעשיות ווי הרב ש"ך, שוין אין זיינע עלטערע יארן האט זיך שטארק מטריח געווען צו פארן אין א צווייטע שטאט כדי צו רעדן מיט א ראש ישיבה אז ער זאלל ארייננעמען א בחור וואס מ'האט ארויסגעווארפן פון א צווייטע ישיבה. כדי דער בחור זאלל נישט בלייבן אויף די גאס.

איך וואלט געהאט מער התפעלות פון הרב ש"ך ווען ער וואלט געהאט די ברייטקייט צו רעספעקטירן א צווייטן מנהיג ישראל. וואס הרב ש"ך האט ליידער נישט געהאט. פיין. אלס ליטוואק האט ער נישט דערהויבן זאכן אין חסידות, ובפרט פון ליובאוויטש וועלכע זענען געווען פרעמד פאר איהם. אבער מאך נישט יענעם מנהיג ישראל פאר א שווינדלער און פאפער. ווייל דער ליובאוויטשער רבי האט געהאט עפעס ספעציעלע זכותים. שאכמ"ל. און דעריבער האט איהם טאקע זיין שווער שטארק ליעב געהאט. און מכיר טובה געווען.

לגבי טאהשער רבי זצ"ל. קען איך דיר זאגן אז דו ביסט קיינמאל נישט געווען ביי איהם. און צוגעזעהן זיין עבודת התפילה. אדער זיין אוועקגעבן זיך פאר א צווייטן איד. און ער האט ממש דערהאלטן א סאך אידן ביים לעבן סיי בגשמיות.און סיי ברוחניות. אויסרעכענען פרטים קענמען טויזנטער. אבער די מענטשן וועלכע האבן זיך געדרייט ארום איהם וועט א יעדער קענען מעיד זיין אז ר'איז געווען א צדיק אמת...!
מיטוואך סעפטעמבער 02, 2020 9:30 pm#458189
הייסט'ס ביי דיר איז א מנהיג ישראל העכער קריטיק, און קיינער מעג נישט זאגן קריטיק אויף אים.
איך וואלט דיר געגלויבט, נאר דאס מאכט מיר אביסל דיז"י, איך האף דו פארשטייסט פארוואס.

אבער, איך האב גערעדט מיט הרב שך, און ער וועט זיך אן עצה געבן אן דיין רעספעקט. ער האט געטון וואס איז אים געווען וויכטיג בשעתו, און אז עס האט אים געקאסט דיין רעספעקט, נו נו.

איך האב פאר דיר א שאלה. דו זאגסט מיט א ברייטקייט אז הרב שך האט נישט פארשטאנן חסידות. אפשר פארשטייסטו נישט התנגדות? אפשר האט דער ליובאוויטשער רבי נישט פארשטאנן התנגדות?
מיטוואך סעפטעמבער 02, 2020 9:40 pm#458191
ביידע אידן סיי דער ליובאוויטשער און סיי הרב שך, זענען גאר טייער ביי מיר (און עס מאכט ניטאמאל אויס, ווייל כרם זית קעגן זיי איז אזוי ווי א מוריטשקע קעגן א מענטש, טא וועם גייט אן וואס די מוריטשקע האלט אויפן מענטשהייט?), אבער איך טראכט אסאך מאל צו מיר אז די גאנצע מחלוקות וואלט לכאורה געקענט פארמיטן ווערן ווען די צוויי גדולים פארשטייען אז זיי דארפן נישט פירן די וועלט, נאר קער נעמען פון זייערע לאקאלע געמיינדע.