ליינענדיג דער איד פון יו"ט, האב איך באמערקט א פאר אינטרעסאנטע זאכען וואס זענען אפשר פשוט פאר די וואס ליינען דער איד יעדער וואך, אבער פאר א גאסט ווי מיר איז עס עפעס אנצומערקען.
איך האב דא דער ׳חג המצות - יו"ט פסח ביילאגע׳
די אגענדעס זענען עפעס מורא׳דיק. ווען מ׳באשרייבט די גרויסע הכרזה פון שנת תק"ע, שטופט מען אריין די גאנצע ׳היסטוריה׳ פון די רעפארם באוועגונג אין דייטשלאנד. זיי באשרייבען מדינת וועסטפאליא און די קאנסיסטואר וואס נאפאליאנ׳ס ברודער האט, אלס קעניג, אוועק געשטעלט פאר די אידען. זיי שרייבען אז די אלע פיהרער׳ס האבען געהאט איין ציל, אויסצורייסען אידישקייט גענצליך פון אידען. די פראבלעמען מיט דער ווערזיע פון היסטוריה פאדערט די גאנצע שעפערישקייט פון דער איד׳ס שטאב אויף צו פארענטפערען (אפשר וועגען דעם איז קענטיג דער מאנגאל פון שעפערישקייט אין די היימישע צייטונגען, ס׳איז אלס אויסגענוצט פאר דער וויכטיגע צוועק).
דער הויפט רב פון דער קאנסיסטואר האט געדרוקטע חידושים אויף ש"ס און דער דרכי תשובה ברענגט פון איהם? נעה, ער איז געווען אלט און שוואך און האט זיך נישט געקענט שלאגען מיט זיי (ווער רעדט פון שלאגען? אלט און שוואך איז נישט גענוג א תירוץ זיך אפצוזאגען כאטש פונ׳ם אמט?)
מ׳האט געמאכט א רשימה פון תקנות אין שולען, און מ׳זעט אז צווישען חסידים זענען זיי היינט אנגענומען? ווייל זיי האבען גענומען יענער מנהגים פון די ספרדים!
נאר א געציילטע פאר קענען זיי אויפווייזען אדער כאטש פארטייטשען אז ס׳האט עפעס א באהאלטענעם ציל. אלע אנדערע קוקען מיר אויס ווי גרייזען פון אומוויסענדע מענטשען, נישט כיטרע שטיקלעך אויסצורייסען אידישקייט. מ׳האט געוואלט ס׳זאל הערשען סדר. נו נו.
וועגען דער ראזעווע מעהל, האבען זיי א תשובה אין דברי חיים להתיר. אבער וואס טוט מען ווען די בעלזער האבען עס גע׳אסרט? ט׳קענען מיר זיין ווייניגער פרום ווי בעלזא, דער פאן טרעגער פון פרומקייט? נעה, דער צאנזער רב האט זיך צוריק געצויגען. וואס איז די מקור? וואס הייסט? דער איד זעלבסט! נישט ממש, מ׳האט געטראפען א בריוו וואס שטייט דארט ׳הנה עפ"י הדין אין לאוסרה, אך אם אפשר למעט מזה יותר טוב׳. דאס דארף הייסען צוריק געצויגען.....
ביים מאמר אויף דער רבינ׳ס סדר בשנת תש"ז איז די מערסטע קענטיג די פארדרייענישען. קודם דער שפראך פון ׳ערליכער רבנים׳ און ׳אמעריקאנער רבנים׳, כאילו הרב הנקין דארף זיך גייען קוויטלען ביי די אונגארישער רבנים. ווייטער ביים מעשה מיט די ווייץ, וואס מ׳האט מפרסם געווען אז מ׳האט געטראפען קנאבעל ביי די חרדים מצה בעקעריי ווייץ, און ווי דער רבי האט חושד געווען אפילו נאכ׳ן בודק זיין, און פון דעם גייט מען ווייטער אין אביסל היסטוריה פון דער מצה בעקעריי פון סאטמאר וואס האט ווייניג צו טוהן מיט די מאמר זעלבסט. מ׳פארענטפערט דרך אגב פארוואס סאטמארער מצות זענען נישט אלע ׳שיטת הרא"ש׳ מאכענדיג א רושם כאילו דער רבי האט עס אליינס אויך נישט געפאדערט. און דאס אז מערערים דארף מען הארכען אפילו נאכ׳ן טרעפען די שקר אין זייער ווערטער, ועוד.
סתם אזוי, די מעשה\מימרא פונ׳ם צאנזער רב אז צדיקים עסען קרבן פסח יעדעס יאר, און נישט ברוחניות נאר בגשמיות, און מ׳האט געזען דער פעטס רינען פון צאנזער רב׳ס מויל, וטאס דער סאטמארער רבי האט צוגעלייגט אז נישט יעדער האט געקענט זע׳ען, נאר די אנשי מעלה. עההם, טאמער דאס איז בגשמיות, וואס מיינט ברוחניות?
Sent from my LG-K373 using Tapatalk