דער חרדי אין אים איז מחלל שבת

berlbalaguleh האט געשריבן:

יעקב מענטש האט געשריבן:איך אלץ חרידי איז מיר טאקע זייער שווער צו פארשטיין וואס דאס מיינט שעפן אינספיראציע פון א רעליגיע וואס איך באטראכט אלץ פאלש, פון נישט נוצן דעם סעלפאון שבת און דורך דעם דינען א ג-ט וואס איך גלייב נישט אין אים גיבט מיר עפעס חיות ? איי דאונט געט איט.


הערליכע ארטיקל ראובן, איך עגרי מיט דיר, נאר איך האלט אז רעליגיע באלאנגט טאקע אין דעם פארמאט, אלץ אן אבסאלוט אמת.

יעקב מענטש: אטעאיזם איז אויך א רעליגיע...! והשנית. ווייסטו וואס...? גאט לאזט דיך נוצן דעם סעלפאן אום שבת. ער זאגט ...טוה מיר נישט קיין טובות. ברענג נישט אזעלכע גרויסע און שווערע קרבנות. נוץ יא דעם סעלפאון אום שבת קודש...איך בין ביזי מיט וויכטיגערע זאכן...נאר איין זאך. נישט אין ביהמ"ד...!

יעקב מענטש האלט אז רעליגיע איז טאקע אן אבסעלוט, נו אוודאי, ער איז דאך א חרדי.

בערל,
קענסט נוצען דער סעלפאון שבת, און אין בית המדרש, אבער נישט ביים דרייוון דער באס....


ראובן,
אוי זאגסטו גוט, דערמאנסט מיר פון דער חרדי וואס ווארט אז די סייענטיסטען זאלען איינזעהן אז טשולענט איז א רפואה פאר קענסער.
אופס, דערמאנסט מיר דער ווידעא פין דער שוטה וואס זאגט פאר די נייעס אויף טעלעוויזיע אז אויב אונזערע חכמים האבן עס געהאט גערעכט, וועלען די מצות אויסהיילן די מיזעלס.... דאס איז א קלאסישע משל פין חרידישע איגנארענץ לויט די גדרים פין ראובן'ס חידוש, אז מען נעמט אהן רעליגיע פאר א מציאות, עס מוז זיין אז אין דער רעליגיע איז דא א רפואה פאר די מיזעלס און די גוים זענען אפיקורסים פאר נישט גלייבן אין דעם. זאל עס זיין מצות פאר מיזעלס, זאל עס זיין מציצה בפה פאר א ברית, און דער וויין וואס מען שפייט ווען שוין הרג'נען די הערפיס.

אישתישבי האט געשריבן:דערמאנסט מיר פון דער חרדי וואס ווארט אז די סייענטיסטען זאלען איינזעהן אז טשולענט איז א רפואה פאר קענסער.

מענין לענין... איי, די הייליגע מאמע גאנגא...

ליפא האט געשריבן:ס'דא מער חרדים וואס זענען געווארן מאדערן ווי וואס זענען געווארן גענצליך אטד. פון יענע הערט מען נישט

ליפא: ס'איז פאר א פשוט'ע סיבה. ווייל זיי זענען ווייטער 100% ערליכע אידן. נאר זיי האבן איינגעזעהן דעם חילוק פון אידישקייט מיט חרדיזם וואס ווערט פראקטיצירט דורך 90% פון אונז היינט...! וואס די סיבה פאר דעם עקסטרא, איבריגן און אומ-נויטיגן פעקל וואס מיר שלעפן איז. דארף מער אויסגעפארשט ווערן. צי איז דאס א רעאקציע צו די רעפארם און קאנסערוואטיווע באוועגונג. וואס האט אונז געמאכט אנטלויפן אל הקצה האחרון. אדער איז עס סתם א זאמלונג פון פערזענליכע, אייגענע חומרות וועלכע זענען אריין אין רשות הרבים. און זענען פארבליבן דארט. און פארוואנדלט געווארן אין די יסודות פון אידישקייט. און ווער ס'שטעלט זיך נישט צו הייסט אן אפגעפארענער און אפיקורס...!

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:

אישתישבי האט געשריבן:דערמאנסט מיר פון דער חרדי וואס ווארט אז די סייענטיסטען זאלען איינזעהן אז טשולענט איז א רפואה פאר קענסער.

מענין לענין... איי, די הייליגע מאמע גאנגא...

נישטא נאך אזא ריינע זאך ווי א מקוה די צווייטע יום טוב פון א פארשוויצטע שבועות.

מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב"ה מטהר את המים...

נו נו, ווארט נאר צו, די וועסט זעהן אז אפילו די גוים וועלען באווינדערן ווי אונז זענען געזונט א דאנק די מקוה, און אלע גוים וועלען אנהייבן גיין אין מקוה.

אישתישבי האט געשריבן:נו נו, ווארט נאר צו, די וועסט זעהן אז אפילו די גוים וועלען באווינדערן ווי אונז זענען געזונט א דאנק די מקוה, און אלע גוים וועלען אנהייבן גיין אין מקוה.

אזוי ווי מאדאנא מיט'ן רויטע בענדל...

הקטן האט געשריבן:גאט האט אדער יא אדער נישט געגעבען די תורה אויף בארג סיני
די אידען זענען אדער יא ארויס פין מצריים אזוי וואו ס'שטייט אין תורה, אדער נישט
יויזעל האט אדער יא אדער נישט געהיילט קראנקע, געשפאלטען דעם טייך
מאחאמד איז אדער יא געווען א נביא אדער נישט געווען א נביא

די שאלה איז א ביינערי שאלה ס'איז אדער א יא אדער א ניין!
רעליגיע'ס claim איז א קלארע יא
און די claim איז איבער א פאקט
טאקע פין די זעלבע סארט claim וואס סייענס טרייט צי מאכן

מיר קענען דן זיין וואו אזוי איינער קימט צי א קלארע יא טייל דארך פילזאפיע, לאגיק, מסורה, אינטאישען ...


ס'קען זיין אמת אדער קען עס זיין שקר, אבער ס'קען נישט זיין ביידע!
דו קענסט זיך דינגען, דו קענסט זאגן ס'איז שקר, דו קענסט אויך זאגן איך ווייס נישט, אבער דו קענסט דעלמאסט נישט זאגן ביזט רעליגעז - נישט ארטאדאקס און נישט מאדערן ארטאדאקס

דער חרדישער OTD, ב"ה, פארשטייט דאס! -
איז פארוואס זאל ער זיך משוגע מאכן מיט ספיריטאלעטי, אז ער האלט ס'איז שקר איז עס שקר
ער איז בכלל נישט קיין גרעסערע כופר וואו ראובן'ס מאדערנע ארטאדאקס

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:@הקטן: למעשה גערעדט, האט דוד המלך געזינדיגט (ווי ס'שטייט אין אברבנאל) אדער נישט (ווי ס'שטייט אין גמרא)?
איז שבט אפרים געווען צווישן די יוצאי מצרים אדער נישט?
ווער האט פארפאסט דעם הלל, משה רבינו, דוד המלך, מרדכי ואסתר אדער חזקיהו המלך?
איז יאשקע ערמארדעט געווארן ערב פסח (ווי ס'שטייט אין גמרא), אדער די ערשטע טאג פסח (ווי ס'שטייט אין ברית החדשה)?
איז דער וועלט באשאפן געווארן אין ניסן אדער תשרי?
וואו פונקטליך געפונט זיך די סמבטיון?
דרייט זיך די זון ארום די וועלט, די וועלט ארום די זון (קופרניקוס), אדער ביידע נישט (איינשטיין)?
איז דא בחירה חופשית (ווי דער רמב"ם) אדער נישט (ווי רבינו חסדאי אבן קרשקש)?
וועט משיח קומען אדער אין משיח לישראל?
איז יעדע ווארט אין די תורה פונקט ווי משה רבינו האט עס אראפגעשריבן (ווי רבי שמעון), אדער נישט (ווי ר"ש לקיש)?
איז די תורה געשריבן געווארן אין כתב עברי, אדער כתב אשורית?
...איך מוז זייער וויכטיג וואוסן...(???)

רוב פין רביה"ק ליסט זענען אויך claims of fact ס'איז אדער א יא אדער א ניין
אבער די אלע זענען בכלל נישט סענטרעל צי די רעליגיע זעלבסט
די וועסט קענען טרעפען צוויי מיינאנגען within די רעליגיע
ס'וועט בכלל נישט זיין וויכטיג פאר איינער וואס פראקטעצירט די רעליגיע צי נעמען א שטעלאנג, אדער מברר זיין ווער איז גערעכט


יאשקע איז אדער יא אדער נישט ערמארדעט געווארן ערב פסח
איך פארשטיי אבער, אז איינער קען זיין אן ערליכע קריסט און האלטן אז ער איז ערמארדעט געווארן ערב פסח
די קנעסט אבער נישט זיין קיין קריסט אויב די האלסט "יאשקע לא היה ולא נברא, אלא משל היה"
איי דאנט קער אויב די ריפסט דיך ארטעדאקס אר וואט-עווער
עפען אן אייגענע רעליגיע ריף עס מארקצביברעטלער

א חלק פין זיין ליסט זענען נישט הארטע פאקטן נאר ליבערשט א פרעספעקטיוו, אדער צוויי פאקטען נישט מעיאטעל עקלאסיוו אדער גרינג צי רעקענסיילן ביידע, א חלק איז סתם ראנג, אויבערפלעכלך עס-יאשעל

רעדאגירט

הקטן האט געשריבן:רוב פין רביה"ק ליסט זענען אויך claims of fact ס'איז אדער א יא אדער א ניין
אבער די אלע זענען בכלל נישט סענטרעל צי די רעליגיע זעלבסט
די וועסט קענען טרעפען צוויי מיינאנגען within די רעליגיע
ס'וועט בכלל נישט זיין וויכטיג פאר איינער וואס פראקטעצירט די רעליגיע צי נעמען א שטעלאנג, אדער מברר זיין ווער איז גערעכט

א. אמונה בביאת המשיח לויט די רמב"ם, און כפירה אין שיטת קופרניקוס לויט ר' יהונתן און נאך, זענען דייקא יא צענטראל צו אידישקייט זעלבסט.

ב. הייסט עס אז מ'קען יא זיין אן ערליכע איד אן גלייבן אין יעדע ווארט פון חז"ל, גוט צו וואוסן, די הודאת בע"ד וועט מיך נאך גוט צונוץ קומען...

הקטן האט געשריבן:די קענסט אבער נישט זיין קיין קריסט אויב די האלסט "יאשקע לא היה ולא נברא, אלא משל היה"

מ'קען יא.

וויאזוי איך פארשטיי איז רביה״ק׳ס פונקט געווען אפצושוואכען דעם קאנצעפט פון ביינערי ״פאקטן״ בנוגע רעליגעזע לערנונגען/דערציילונגען/פאקטן. אין אנדערע ווערטער, קעגן דעם סייענטיפישע אפטייטש פון רעליגיעזע ״אמת״ ביי חרדים; די נושא פונ׳ם אשכול. דאס אטאמאטיש טוט אינטראדוסן אן עלעמענט פון ambiguity אין די ״פאקטן״ (וואס זענען טאקע נישט אזעלכע רעליגיעזע יסודות׳דיגע פאקטן, ווי ערווענט), וואס דאס פירט ווייטער, לכאורה, צו אינטראדוסן אן אלעגארישן אפטייטש אין די סארט ״פאקטן״ (בפרט ביי חרדים, ווען ס׳איז א מחלוקת בין תנאים ואמוראים אין די פאקטן וכו׳, וואס זיי האלטן ביידע מ״ד אלס הייליג און בעלי רוה״ק).

יעצט, איינמאל אלעגאריע ווערט אינטראדוסט, ליגט דעמאלטס אויף אונז [רעליגיעזע גלויביגע] אפצומאכען וואו מאכט מען די הגדרה אז די רעליגיעזע פאקט מוז מען [א מיטגלידער אין די רעליגיע] אננעמען אז ס׳איז ליטעראל [אזויווי א סייענטיפישע פאקט], און די קען מען אננעמען אלס אלעגאריע. במושכל ראשון שטעלט מען דאס אוועק ביי דאגמאטישע פאקטן [בריאת העולם, יציאת מצרים, קבלת התורה וכו׳]. די פראבלעם מיט דעם איז אז דאס שטעלט אוועק אידישקייט (און אנדערע רעליגיעס מיט זייערע פאקטן) אלס מיוסד אויף פאקטן וואס האבן פאסירט פשוטם כמשמעם. דאס פירט אריין אין צו ראובן׳ס אפשאצונג אויף פארוואס חרדים פארן אפ; ווען זיי ווערן געוואר פון קשיות וואס פרעגן אפ אט די יסודות׳דיגע דאגמאטישע ״פאקטן״ וואס זיי האבן אפגעטייטשט אלס ממש ביינערי (e.g. גיל העולם און עוואלושען כנגד דעם פשוט׳ן אפטייטש פון בריאת העולם). די (עכ״פ היינטיגע) מאדערן-ארטאדאקס נעמען פשוט די basic געדאנק פון אלעגאריע נאך ווייטער, אפילו בנוגע די סארט דאגמאטישע פאקטן (ומקורו ויסודו במו״נ ועוד כידוע ואכמ״ל; איך פארשטיי אז איך האב oversimplified).

מען מוז אבער מודה זיין אז די (עכ״פ אריגינעלע) אפטייטש פון ״ארטאדאקס״ לגבי אידישקייט איז (עכ״פ געווען) אז די (עכ״פ דאגמאטישע יסודות׳דיגע) פאקטן וואס די תורה פארציילט זענען יא ליטעראל און ביינערי. m https://en.wikipedia.org/wiki/Orthodox_ ... prov=sfti1 m


Sent from my iPhone using Tapatalk

א. אויב דו גלייבסט חז"ל אז אסאך פסוקים פון די תורה זענען נישט ליטעראל, איוב, ראובן ובלהה, בן שנה שאול במלכו, כל האומר דוד חטא אינו אלא טועה, וכו' וכו', דאן קענסטו שוין נישט וואוסן וואס נאך איז נישט ליטעראל. רוב דרשות פון חז"ל זענען פארלוירן געגאנגען, עיין ערך ספר יוחסין, קענסט נישט וואוסן אויף וואס אלץ ס'איז דארט געשטאנען אז ס'איז נישט כפשוטו.

ב. אויב רש"י האט געקענט זאגן אז די פסוק ויבדל אלקים בין האור ובין החושך איז נישט כפשוטו ווייל ס'האט אים נישט געשטימט אנדערש פשט, דאן פארוואס קענען אונז נישט זאגן אז גאנץ מעשי בראשית איז נישט כפשוטו?

ג. ווער מאכט אפ וואס איז דאגמאטיש און וואס נישט?

צי משיח וועט יא קימען צי ער וועט נישט קימען איז א פאקט
ווען איינער זאגט משיח וועט קימען זאגט ער אדער אמת אדער ליגענט
צי די פאקט איז סענטרעל צי דיין רעליגיע? גיי זיי מברר - דאס איז שוין א קאנסעפט

יאשקע איז יא געווען אדער נישט געווען דאס איז א ביינערי שאלה
ווילסט זאגן אז מען קען יא זיין א קריסט אן האלטן אז ער האט געלעבט, נו זאג
ס'איז נישט משנה, און ס'וועט נישט זיין די ערשטע זאך וואס איינער, וואס קען נאר צאטירען, אדער טראכטן אויבערפלעכל, זאגט סתם צי האקן א טשיינק, און געט גארנישט צי ארגיאמענט

הקטן האט געשריבן:צי משיח וועט יא קימען צי ער וועט נישט קימען איז א פאקט. צי די פאקט איז סענטרעל צי דיין רעליגיע? גיי זיי מברר.

נו טאקע פארדעם פרעג איך, איך דארף זייער וויכטיג וואוסן.

מען פארפארט פין דער נקודה וואס ראובן ברענגט ארויס. ער זאגט אז אליבא דחרדים דעקט אידישקייט אלעס, אלע פראבלעמען פין דער וועלט, מחלות גניבות אלעס ווערט געלעזט דורך אידישקייט, אידישקייט איז אן אמת וואס טוט אלעס מיישר זיין און לייגען אין ריכטיגן פלאץ.
און מען הערט עס ביי דרשות כמה פעמים, קרענק? מאדעס, רעדען ביי קדיש, און דער ליסטע גייט אויף אייביג. עס האט נישט מיט זאגען צו אלעס אין יהדות איז אמת אדער נישט.

אישתישבי האט געשריבן:מען פארפארט פין דער נקודה וואס ראובן ברענגט ארויס. ער זאגט אז אליבא דחרדים דעקט אידישקייט אלעס, אלע פראבלעמען פין דער וועלט, מחלות גניבות אלעס ווערט געלעזט דורך אידישקייט, אידישקייט איז אן אמת וואס טוט אלעס מיישר זיין און לייגען אין ריכטיגן פלאץ.
און מען הערט עס ביי דרשות כמה פעמים, קרענק? מאדעס, רעדען ביי קדיש, און דער ליסטע גייט אויף אייביג. עס האט נישט מיט זאגען צו אלעס אין יהדות איז אמת אדער נישט.

אידישקייט האט די all encompassing דאגמא און claims אלס א פאקט אז גאט איז דער בורא ומנהיג לכל הברואים, לו לבדו ראוי להתפלל
די תנ"ך זייערע איז פיל מיט די קאנסעפט, און מאכט דע פוינט איבער און איבער

קענסט מיר אפשר זאגן וויפיל פון די איבער פיר טויזענט רעליגיעס איבער דער וועלט מאכן נישט אזא סארט באהויפטונג? דאס האט גארנישט מיט אידישקייט צוטון.