מארקוס האט געשריבן:אמונת חכמים מיט אמנות צדיקים היינו הך, ס׳איז נישט תלוי אינ׳ם חכם און נישט אינ׳ם צדיק, ס׳איז תלוי אינ׳ם מענטש וואס גלייבט.
אבער דו האלט דיך מיט דאס דייניגע, אן אפיקורס בלייבט אן אפיקורס.
״אמר רבי שמעון בן לקיש רשעים אפילו על פתחו של גיהנם אינם חוזרין!!!!״
און דו האלט דיך מיט דאס דייניגע, א טיפש בלייבט א טיפש.
מילא אויף דיין רעבע האב איך קיין סאך נישט צו דערציילן, אוודאי נישט צדקות, און ער איז נישט ווערד געווען כ'זאל אפילו מגיב זיין אין דעם אשכול.
אבער דיין רשעות, חוצפה, אמעראצעס, און איבערהויפט - בלינדע טיפשות, נישט צו קענען אפלערנען א פשוט'ע מאמר חז"ל, נישט צו פארשטיין אז איר שייכות צו דיין רעבע איז ווייניגער ווי נול און היבש מער פון אבסורד, און נישט צו כאפן די אויפריכטיגע ווערטער פון ליטוואק פון בודאפעסט, דאס איז שוין יא ווערד א תגובה.
ווען חז"ל רעדן פון אמונת חכמים, רעדט מען פון גלייבן די ווערטער פונעם חכם. נישט גלייבן אז ער איז א חכם. ווען איינער קומט זאגן אז ער איז א תלמיד חכם, איז נישטא קיין 'אמונת חכמים' צו גלייבן זיינע ווערטער. אויב איינער ווייזט אויף אז ער איז א תלמיד חכם, דארף מען גלייבן זיין פסק הלכה [אפילו ווען ס'איז אומפארשטענדליך], באזירט אויף דעם אז ער איז א ת"ח וואס ווייסט געוויס וואס ער האט גע'פסק'נט. לענינינו, ווען איינער איז א צדיק דארף מען [אפשר, פאקטיש נישט, וכדלהלן] גלייבן זיינע ווערטער בתורת 'אמונת צדיקים'. מ'דארף אבער נישט גלייבן אז ער איז א צדיק. אויב ר' בצ"ל קומט פארקויפן אז ער איז א צדיק, איז נישטא קיין 'אמונת צדיקים' צו גלייבן זיינע ווערטער. אויב ער ווייזט אויף אז ער איז א צדיק, דארף מען [וכנ"ל] גלייבן זיינע ווערטער. דער רעבע דיינע האט נישט אויפגעוויזן אז ער איז א צדיק, ער האט אויפגעוויזן אז ער איז אויפגעוואקסן על סיר הבשר ביי א טאטן א רבי, ער האט אויפגעוויזן אז ער האט אסאך שונאים מבית ומבחוץ - הרב יחד איינע פון זיי, און ער האט נישט געוויזן פארן גאס אז ער איז א צדיק. די סארט אמונת צדיקים איז אזויווי איך זאל זאגן אז דו האסט א חיוב צו גלייבן אין מיר ווייל איך זאגט דיר אז איך בין א צדיק.
אויב דיין מח דחוק קען פארנעמען עפעס מער טיף, לאמיר גיין א שטאפל ווייטער. 'אמונת חכמים' איז איינע פון די מ"ח קנינים, ווייל אויף צו מקבל זיין תורה דארף מען גלייבן דעם רב/ת"ח אפילו דו ביזט נישט יורד לסוף דעתו. 'אמונת חכמים' מיינט אבער נישט אז מ'דארף גלייבן אז ער קען אסטראנאמיע, אז ער פארשטייט צו מענטשליכע פראבלעמען, אז ער איז א צדיק, אז ער איז א בעל מידות, אז ער האט הארות מן השמים. עס מיינט אזויפיל, אז ווען ר' יחזקאל ראטה זאגט א פסק דין, זאלסטו האבן 'אמונת חכמים' אין זיין פסק, ווייל ער פארשטייט וואס ער רעדט [הגם ס'קען ליגן מער אין דעם אפטייטש, איז דאס אבער פשוט פשט ופשטות הענין והכונה]. דערפאר, אפילו לו יהא די מדובר איז נאר אמונת חכמים, איז ווייטער נישטא די סארט בלינדע כלליות'דיגע אמונה פון וואס דו רעדסט. עס איז אראפגעבינדן צום נושא פון קונה זיין תורה, וואס דארט איז דער חכם מימות חז"ל דער לייב וואס ווייסט וואס ער רעדט. זהו.
אויב דו האסט נישט געדארפט ארומוויקלן א נאסע שמאטע ארום דיין זיס קעפעלע ביז דא, צוליב די געפערליכע טיפקייט פון די פשוט'ע מושגים וואס דו האסט משום מה נישט פארשטאנען ביז יעצט, דאן עמיר גיין צום נעקסטן נקודה, וואס דאס איז בעיקר וואס ליטוואק האט לכאורה פרובירט ארויסצוברענגען - מיט ווייניג ערפאלג [ווייל שרייען קענסטו בעסער, ביז איינער קען שרייען בעסער פון דיר]. ווען מ'קומט מדמה זיין 'אמונת צדיקים' צו 'אמונת חכמים', איז עס ניטאמאל לאכעדיג. ס'איז בלינדע חסידישע אמעראצעס. דו טרעף די נושא פון אמונת צדיקים אין איר חסידישער אפטייטש אין חז"ל. עס איז פשוט נישט צום געפונען. אוודאי וועט מען בלית ברירה זיך ארויפכאפן אויף א לשון וואס איז ממש נישט נוגע דא אהער, אבי צו קענען מאכן א נארישע צד השוה צווישן אמונת צדיקים און אמונת חכמים, אבער די שייכות, סיי צווישן דעם חכם און דעם צדיק, און סיי צווישן די זאך איבער וואס די אמונת חכמים און אמונת צדיקים דרייט זיך, איז בעצם - נול, זילטשא, נאדא, אדער בלשונינו הטמאה: אפס.
אה, און שיער נישט פארגעסן. צייט זיך צוריקצוזעצן דורכלערנען די טיפע סוגיות איבער מין, צדוקי, אפיקורס, רשע, לץ, און-ווייסעך-וואס-נאך. כ'זע אז דיין גרויסע פיסק און נאך גרעסערע מח האבן פארגעסן לרגע די טייטש דערפון, און ס'גליטשט זיך זייער שנעל ארויס פון דיין מויל טיטלען - ווען מ'רירט צו די קרוינדל פון דיין רעבע [כ'וואונדער מיך אויב דו וואלטסט אזוי געווילדעוועט ווען דאס זעלביגע וואלט פאסירט ביי ר' מ"ד. מסתמא יא, אקעגן יענע רעבע. אמונת צדיקים/חכמים/צדוקי, א שטויס אין אחור].
איידער איך יאג ארויס פונעם גרויליגן ווינקל הנקרא צימעס, און איידער דו גרייטסט צו דיין ענטפער, וויל איך שנעל מבהיר זיין. געווענליך שווייג איך אין צימעס, ווייל די מאס קליינקעפיגקייט און ביליגקייט איז אזוי נידעריג, אז ס'פאסט פשוט נישט צו אנהייבן זינקן אין די שמוץ. אבער כאן יצאתי מגדרי, האק אויף מרדכי דוד, מאך גרויס דיין בצ"ל, באליידיג אפילו יחד, טו וואס דו ווילסט, ווער ס'הערט דיין בויך וויי מאז ומקדם און האט נישט באקומען קיין עיק אינעם איצטומכא וועט נישט צושאקלט ווערן. אבער דא האסטו גענומען א ניק, זאגאר א חשוב'ע ניק א ת"ח ויודע ספר [כ'קען ליטוואק פערזענליך], און אים אראפגעריסן. נישט סתם אראפגעריסן, נאר זאגאר געקרוינט אלס מין ואפיקורס. און נישט סתם געקרוינט אלס אפיקורס, נאר זאגאר גענומען די תורה אויף דיין זייט מיט א משנה מפורשת אין מסכת אבות. ווען ליטוואק האט פרובירט מחלק צו זיין האסטו נישט געזען און נישט געהערט, ווייל דו ביזט נעבעך א פיצי מח און גרויסע שוואנץ פון דיין בצ"ל, און דו האסט ווייטער אראפגעריסן ליטוואק ללא עוול בכפו. לכן יצאתי מגדרי.
פירות הנושרין להלכה:
1. דו קענסט נישט קיין פשוט'ע שטיקל פרקי אבות.
2. דו קענסט נישט קיין פשוט'ע אפטייטש פון מושג אמונת צדיקים.
3. דו קענסט נישט די פשט פון אפיקורס - מאי אהני לן רבנן.
4. דו קענסט נישט שווייגן ווען דו ביזט אן ע"ה, דו מוזט ווייזן פאר יעדן דיין אמעראצעס, פארגעסנדיג אן אנדערע שטיקל פרקי אבות (סיג לחכמה שתיקה. והקדימו שלמה המלך: גם אויל מחריש לחכם יחשב).
5. דו קענסט נישט שווייגן ווען עס קומט צו דיין אפגאט, זאלסטו רעדן ווי א טיפש, חצוף, אראגאנטער מענטש. זאלסטו זיך סותר זיין ווען די נידון וואלט געווען איינער פארקערט.
6. דו קענסט נישט שווייגן ווען איינער וואס קען לערנען און שאר מדעים לערך הונדערט מאל אזויפיל ווי דיר, החכם ליטוואק פ"ב, רעדט. ס'איז בערך ווי א קליין יונגל זאל זיך דינגען מיט דיין רעבעס וואונדערליכע ד"ח שיעורים שבת צופרי.
7. דו גייסט ווייטער ווייזן סיי דיין אי ידיעת התורה, און אי ידיעת חכמת השתיקה - מיט דיין נעקסטן תגובה.
מיר קענען קוים ווארטן.
