מאנטאג נאוועמבער 21, 2016 6:06 pm#355122
קען האדמו"ר ר' אהרן מסאטמאר מאכן שלום?
מ'הערט ידיעות אז דער באקאנטער אדמו"ר פון קרית יואל ר' אהרן טייטלבוים מסאטמאר האט אין די לעצטע טעג אויסגעדרוקט זיין קנאת סופרים אויף זיין שוואגער האדמו"ר ר' ישראל האגער מוויזניץ, אויף דעם וואס ער האט באוויזן צו זיין א צד אין דער מחלוקת בבית וויזניץ אבער האט פונדעסטוועגן זיך מתגבר געווען אויף דער תאווה זיך צו שלאגן מיט זיין ברודער האדמו"ר ר' מענדל מוויזניץ. ר' אהרן קוקט צו ווי זיין שוואגער פירט א חסידות פון טויזנטער מענטשן, און ווי ער האט דאס אלעס באוויזן אן אריינשלעפן זיין ציבור אין א גרויסער מחלוקת. דאס האט אים געברענגט צו טראכטן וויאזוי ער קען דאס נאך אפשר באווייזן ביי זיך, און אנטוויקלען א שטיקל שלום מיט זיין ברודער האדמו"ר ר' זלמן לייב מסאטמאר.
כ'גלייב אז דער אזוי-גערופענער שלום וועט אנקומען גאנץ בקרוב, ווייל ביי דער יעצטיגער פונקט אין היסטאריע האט ר' אהרן שוין גארנישט צו פארלירן. קיין אנגייענדיגע קאמפן געשעען שוין כמעט נישט, ביידע פארטייען זענען אוועקגעשטעלט אין אלע ערטער וואו סאטמארער חסידים וואוינען, און דער ריזיגער שטח פונעם "ביהמ"ד החדש" אין וויליאמסבורג איז געפרוירן – אין יוצא ואין בא. א שלום קען נאר ברענגען א פאזיטיווער ווינט אין דער קהילה, און וועט נאך געבן "בראוני פוינטס" איבער דער וועלט פאר דעם רבי'ן וועלכער האט "געמאכט שלום". (פאר האדמו"ר ר' זלמן לייב איז עס אביסל מער קאמפליצירט, היות א גרויסער פראצענט פון זיין עולם קלעבט צו אים בלויז ווייל זיי האבן פיינט ר' אהרנ'ען – אבער דאס איז א שמועס פאר זיך.)
ווען ר' אהרן וועט דערקלערן שלום איז נישט קיין ספק אז ס'וועט טאקע זיין שלום ביי זיינע חסידים. הונדערטער פארווייטאגטע הערצער וואס האבן טענות ומענות אויף בני משפחה וואס האבן זיך געקליבן צום אנדערן צד וועלן פלוצלינג שפירן פיל לייכטער, און די באציאונגען וועלן א סך פארבעסערט ווערן. דאס איז א זאך וואס איז יעצט גאר שווער פאר פשוטי עם, ווייל דער רבי און זיינע נאנטע שטעלן אוועק דעם טאן, און אפילו איינער זאל מחליט זיין אז ער וועט נישט נעמען די מחלוקת צום הארצן, איז נאך אלץ לא ימלט אז ס'זאל נישט זיין א שטיקל קרירות אין הארץ. דאס איז אמת אפילו אין סאטמאר וואו די מחלוקת האט נישט געברענגט אזויפיל פירוד לבבות ווי אין אנדערע מקומות. מחלוקת שאדט גאר שטארק פאר משפחות, און דער פאקט אז ס'איז ערגער ביי אנדערע, נעמט נישט אוועק דעם חורבן וואס איז געשען דא.
פאר די לעצטע 18 יאר האבן די חסידים נישט געהאט דעם לוקסוס זיך ארויסצוזען פון דער מחלוקת מיט זייער אייגענעם ווילן. זיי האבן זיך געשלאגן פאר'ן רבי'ן ווען עס האט אויסגעפעלט, זיי האבן זיך פרייט מיט אים, געוויינט מיט אים, זיך באטייליגט ביי זיינע מסיבות, און געגעבן געלט צו בויען פאראלעלע קהילות אין די שטעט ווי דער ברודער האט מושל געווען. פלוצלינג, ווען דער רבי האט מחליט געווען אז אים לוינט זיך עס יעצט – אז ער האט שוין גארנישט צו פארלירן, נעמט ער זיך דעם רעכט צו געבן א פאכע מיט דער האנט: "שלום!"
שלום איז א פיינע זאך, און ס'איז טאקע העכסט צייט פאר שלום. אבער ס'איז ווידעראמאל א געלעגנהייט צו אריינצוטראכטן ווי ביים רבי'ן דרייט זיך אלעס ארום אים. קינדער וואס זענען געבוירן געווארן יענעם פסח ווען די סאטמארער מחלוקת האט אויסגעבראכן שטייען שוין אט אט אין שידוכים – א גאנצער דור האט ער ערצויגן מיט שנאה און השחתה, קארט קעיסעס, שמוציגע צייטונגען און פאשקעווילן, האטליינס, און פירוד לבבות. און יעצט, ווען ער האט שוין גארנישט צו פארלירן, וויל ער נאך זוכה זיין צו זיין א שיינער איד. א שלום-מאכער!
שלום ביים יעצטיגן מאמענט איז נאך א רינגל אין דעם קייטל פון זיינע אפארטוניסטישע מעשים. ביז יעצט האט זיך מיר געלוינט צו שלאגן; יעצט לוינט זיך מיר צו מאכן שלום. ר' איד, אויב איז געווען ריכטיג זיך צו שלאגן 18 יאר, זאלט איר מוחל זיין און זיך ווייטער שלאגן ביז'ן קבר אריין. אויב איז נישט געווען ריכטיג אנצוגיין מיט דעם הירוס אזויפיל יארן, דאן איז שלום נישט גענוג יעצט. דער רבי דארף זיך אויפשטעלן און האלטן א דרשה מיט א צעבראכענער שטימע, און וויינען אויף זיינע חטאים ופשעים פון די אלע יארן. ער דארף מודה זיין אז ער איז פארפירט געווארן פון דער עצת היצר, און בעטן זיינע חסידים אז זיי זאלן אים מוחל זיין פאר'ן זיי אריינשלעפן אין אזא חורבן. ערשט דאן קען ער בעטן זיינע חסידים אז זיי זאלן צוזאמען מיט אים מאכן שלום.
פערזענליך האף איך טאקע אויף אזא סצענע. דער רבי שטעלט זיך אויף, האט חרטה און נעמט אחריות אויף זיינע מעשים, און מאכט שלום. דאס הייסט א שלום, און אויף דעם קומט קרעדיט. נאר מיר ווייסן אוודאי, אז אויב וועט טאקע א שלום צושטאנד קומען וועט עס קומען מיט א באפעל פון אויבן. דער וואס האט ביז יעצט באפוילן אז מ'זאל זיך שלאגן, באפעלט יעצט אז מ'זאל זיין בשלום. דער רבי וועט מאכן א וויזיט ביים ברודער, קאמעראס וועלן בליצלן, בילדער-מאגאזינען וועלן ארומפליען איבער דער וועלט, און חסידים ואנשי מעשה וועלן אויסלויבן דעם צדיק וואס האט באוויזן צו מאכן שלום.
כ'גלייב אז דער אזוי-גערופענער שלום וועט אנקומען גאנץ בקרוב, ווייל ביי דער יעצטיגער פונקט אין היסטאריע האט ר' אהרן שוין גארנישט צו פארלירן. קיין אנגייענדיגע קאמפן געשעען שוין כמעט נישט, ביידע פארטייען זענען אוועקגעשטעלט אין אלע ערטער וואו סאטמארער חסידים וואוינען, און דער ריזיגער שטח פונעם "ביהמ"ד החדש" אין וויליאמסבורג איז געפרוירן – אין יוצא ואין בא. א שלום קען נאר ברענגען א פאזיטיווער ווינט אין דער קהילה, און וועט נאך געבן "בראוני פוינטס" איבער דער וועלט פאר דעם רבי'ן וועלכער האט "געמאכט שלום". (פאר האדמו"ר ר' זלמן לייב איז עס אביסל מער קאמפליצירט, היות א גרויסער פראצענט פון זיין עולם קלעבט צו אים בלויז ווייל זיי האבן פיינט ר' אהרנ'ען – אבער דאס איז א שמועס פאר זיך.)
ווען ר' אהרן וועט דערקלערן שלום איז נישט קיין ספק אז ס'וועט טאקע זיין שלום ביי זיינע חסידים. הונדערטער פארווייטאגטע הערצער וואס האבן טענות ומענות אויף בני משפחה וואס האבן זיך געקליבן צום אנדערן צד וועלן פלוצלינג שפירן פיל לייכטער, און די באציאונגען וועלן א סך פארבעסערט ווערן. דאס איז א זאך וואס איז יעצט גאר שווער פאר פשוטי עם, ווייל דער רבי און זיינע נאנטע שטעלן אוועק דעם טאן, און אפילו איינער זאל מחליט זיין אז ער וועט נישט נעמען די מחלוקת צום הארצן, איז נאך אלץ לא ימלט אז ס'זאל נישט זיין א שטיקל קרירות אין הארץ. דאס איז אמת אפילו אין סאטמאר וואו די מחלוקת האט נישט געברענגט אזויפיל פירוד לבבות ווי אין אנדערע מקומות. מחלוקת שאדט גאר שטארק פאר משפחות, און דער פאקט אז ס'איז ערגער ביי אנדערע, נעמט נישט אוועק דעם חורבן וואס איז געשען דא.
פאר די לעצטע 18 יאר האבן די חסידים נישט געהאט דעם לוקסוס זיך ארויסצוזען פון דער מחלוקת מיט זייער אייגענעם ווילן. זיי האבן זיך געשלאגן פאר'ן רבי'ן ווען עס האט אויסגעפעלט, זיי האבן זיך פרייט מיט אים, געוויינט מיט אים, זיך באטייליגט ביי זיינע מסיבות, און געגעבן געלט צו בויען פאראלעלע קהילות אין די שטעט ווי דער ברודער האט מושל געווען. פלוצלינג, ווען דער רבי האט מחליט געווען אז אים לוינט זיך עס יעצט – אז ער האט שוין גארנישט צו פארלירן, נעמט ער זיך דעם רעכט צו געבן א פאכע מיט דער האנט: "שלום!"
שלום איז א פיינע זאך, און ס'איז טאקע העכסט צייט פאר שלום. אבער ס'איז ווידעראמאל א געלעגנהייט צו אריינצוטראכטן ווי ביים רבי'ן דרייט זיך אלעס ארום אים. קינדער וואס זענען געבוירן געווארן יענעם פסח ווען די סאטמארער מחלוקת האט אויסגעבראכן שטייען שוין אט אט אין שידוכים – א גאנצער דור האט ער ערצויגן מיט שנאה און השחתה, קארט קעיסעס, שמוציגע צייטונגען און פאשקעווילן, האטליינס, און פירוד לבבות. און יעצט, ווען ער האט שוין גארנישט צו פארלירן, וויל ער נאך זוכה זיין צו זיין א שיינער איד. א שלום-מאכער!
שלום ביים יעצטיגן מאמענט איז נאך א רינגל אין דעם קייטל פון זיינע אפארטוניסטישע מעשים. ביז יעצט האט זיך מיר געלוינט צו שלאגן; יעצט לוינט זיך מיר צו מאכן שלום. ר' איד, אויב איז געווען ריכטיג זיך צו שלאגן 18 יאר, זאלט איר מוחל זיין און זיך ווייטער שלאגן ביז'ן קבר אריין. אויב איז נישט געווען ריכטיג אנצוגיין מיט דעם הירוס אזויפיל יארן, דאן איז שלום נישט גענוג יעצט. דער רבי דארף זיך אויפשטעלן און האלטן א דרשה מיט א צעבראכענער שטימע, און וויינען אויף זיינע חטאים ופשעים פון די אלע יארן. ער דארף מודה זיין אז ער איז פארפירט געווארן פון דער עצת היצר, און בעטן זיינע חסידים אז זיי זאלן אים מוחל זיין פאר'ן זיי אריינשלעפן אין אזא חורבן. ערשט דאן קען ער בעטן זיינע חסידים אז זיי זאלן צוזאמען מיט אים מאכן שלום.
פערזענליך האף איך טאקע אויף אזא סצענע. דער רבי שטעלט זיך אויף, האט חרטה און נעמט אחריות אויף זיינע מעשים, און מאכט שלום. דאס הייסט א שלום, און אויף דעם קומט קרעדיט. נאר מיר ווייסן אוודאי, אז אויב וועט טאקע א שלום צושטאנד קומען וועט עס קומען מיט א באפעל פון אויבן. דער וואס האט ביז יעצט באפוילן אז מ'זאל זיך שלאגן, באפעלט יעצט אז מ'זאל זיין בשלום. דער רבי וועט מאכן א וויזיט ביים ברודער, קאמעראס וועלן בליצלן, בילדער-מאגאזינען וועלן ארומפליען איבער דער וועלט, און חסידים ואנשי מעשה וועלן אויסלויבן דעם צדיק וואס האט באוויזן צו מאכן שלום.