לא נשתכחה תורת החסידות - דרשת הרב מנשה רייזמאן שליט"א

לימוד תורת הנסתר ברבים! און דער חסידישע וועג פון דרשנ׳ען דער זוהר און כתבי הארי׳ז״ל... און בכלל אנטפלעקן פנימיות התורה!

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:לימוד תורת הנסתר ברבים!

אין כתבי תלמידי בעש"ט שטייט נישט אז די בעש"ט האט עס מחדש געווען.

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:און דער חסידישע וועג פון דרשנ׳ען דער זוהר און כתבי הארי׳ז״ל...

דרשנען, קען יעדער וויאזוי ער וויל, ס'הייסט נישט מחדש געווען.

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:און בכלל אנטפלעקן פנימיות התורה!

פנימיות התורה שטייט שוין אין גמרא אז מ'האט געלערנט מיט די תלמידים.

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:לימוד תורת הנסתר ברבים!

אין כתבי תלמידי בעש"ט שטייט נישט אז די בעש"ט האט עס מחדש געווען.

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:און דער חסידישע וועג פון דרשנ׳ען דער זוהר און כתבי הארי׳ז״ל...

דרשנען, קען יעדער וויאזוי ער וויל, ס'הייסט נישט מחדש געווען.

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:און בכלל אנטפלעקן פנימיות התורה!

פנימיות התורה שטייט שוין אין גמרא אז מ'האט געלערנט מיט די תלמידים.

אבער דער בעש״ט דווקא אנטפלקט דאס צו גאר פראסטע אידן, נישט נאר יושבי אוהל, דאס איז ביי דער חסידים א חידוש!

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:אבער דער בעש״ט דווקא אנטפלקט דאס צו גרר פראסטע אידן, נישט נאר יושבי אוהל, דאס איז ביי דער חסידים א חידוש!

ווייס איך נישט פון וואס איר רעדט, קום אריין מיט מער אינפא.
דאכצעך אז דאס איז חב"דס א חידוש.

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:אבער דער בעש״ט דווקא אנטפלקט דאס צו גרר פראסטע אידן, נישט נאר יושבי אוהל, דאס איז ביי דער חסידים א חידוש!

ווייס איך נישט פון וואס איר רעדט, קום אריין מיט מער אינפא.
דאכצעך אז דאס איז חב"דס א חידוש.

דער בעש״ט פלעגט גיין צו דארפסמאנען און מחזק זיי מיט ווערטלעך פון פנימיות התורה, און חב״ד האט עקספאנדירט דאס ביי מבאר זיין באריכות ענינים אין תורת החסידות וואס ביי דעם מגיד און בעש״ט זייענען געווען שווער צו מתפס זיין.

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:דער בעש״ט פלעגט גיין צו דארפסמאנען און מחזק זיי מיט ווערטלעך פון פנימיות התורה

מקור?

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:דער בעש״ט פלעגט גיין צו דארפסמאנען און מחזק זיי מיט ווערטלעך פון פנימיות התורה

מקור?

גיב א קוק אריין אין כתר שם טוב.

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:דער בעש״ט פלעגט גיין צו דארפסמאנען און מחזק זיי מיט ווערטלעך פון פנימיות התורה

מקור?

גיב א קוק אריין אין כתר שם טוב.

אוואו? אויסער דעם, ווערטלעך פון פנימיות התורה מיינט נישט מגלה זיין גרויסע סודות, סתם ווערטלעך האט שוין רבה בר בר חנה געמאכט, איך זעה נאכנישט די גרויסע חידוש.

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:דער בעש״ט פלעגט גיין צו דארפסמאנען און מחזק זיי מיט ווערטלעך פון פנימיות התורה

מקור?

גיב א קוק אריין אין כתר שם טוב.

אוואו? אויסער דעם, ווערטלעך פון פנימיות התורה מיינט נישט מגלה זיין גרויסע סודות, סתם ווערטלעך האט שוין רבה בר בר חנה געמאכט, איך זעה נאכנישט די גרויסע חידוש.

מען זעהט וואס ער ווילט צו זעהען, אבער אויך דער בעש״ט׳ס דרך אין פנימיות התורה איז א חידוש נישט? בר בר אבא איז נישט רעדן צו זיין תלמידים וועגן מאכן איחודים אין גלות דווקא

קעראוועלטהיינט האט געשריבן:

ברוך שפינוזה האט געשריבן:אוואו? אויסער דעם, ווערטלעך פון פנימיות התורה מיינט נישט מגלה זיין גרויסע סודות, סתם ווערטלעך האט שוין רבה בר בר חנה געמאכט, איך זעה נאכנישט די גרויסע חידוש.

מען זעהט וואס ער ווילט צו זעהען, אבער אויך דער בעש״ט׳ס דרך אין פנימיות התורה איז א חידוש נישט? בר בר אבא איז נישט רעדן צו זיין תלמידים וועגן מאכן איחודים אין גלות דווקא

זייער גוט געזאגט, דו זעסט די חידוש ווייל דו ווילסט עס זעהן... משא"כ איך וויל נאר זעהן אמת ממילא זעה איך עס נישט...
לגבי דעם בעש"ט דרך אין פנימיות התורה, ווייס איך ניט פון וואס דו רעדסט.

מיר נאר דרייען ארום און ארום מיט דאס רייד, אבער אויב דער בעש״ט האט גארנישט געטאן און גארנישט חדש׳ט, לכאורה אלע דעם מתנגדים טאקע געהאט קיין קרעכצן נישט, זיי זיינען נישט ״ריאקטינג״ צו קיין חידוש נישט, נישט אין דער ״היערארקיע״ פון אידישע לעבן, און נישט פון דעם חידוש און פרסום פון דברים וועגען דער גלייכקייט פון אלע אידן לגבי עצם הנשמה...פארוואס דען איז דער גאנצע שטורעם? געדענק מיר א רעש גדול איז געווען ביים מתנגדים ווען דער בעש״ט האט געזאגט בפירוש (וואס עד כאן איז קיינמאל נישט געזאגט בפירוש לדעתי) אז דא איז קיין חילוק ניט צווישן א גרויסע למדן און א חכם, און א גאר פראסטע תהילים זאגער, און, (און דא קומט דער חידוש שפינאזא) אז דא איז א גרויסע מעלה ביי דאס תהילים זאגער לגבי דער למדן, ווייל זיין עבודת השם איז נישט באגרענעצט ביי די גדרים פון השגה והבנה(כתר שם טוב) ...דאס איז נייעס צו מיר, אבער בסדר. אפשר, ווייל איך בין ליובאוויטש האב איך ביי מיר אן אנדערע אוצר פון מעשים און הוראות פון בעש״ט על דרך מיין רביים. איך וועל מלמד זכות זיין אז דאס איז טאקע אזוי.

דא איז מען אריין ממש אין די נקודה פון נשתכחה. טאמער דאס איז פון די חילוקים פון חסידות אויף די אלטע וועג, זאג מיר צו אין חב"ד איז נישט דא און נישט געווען קיין היערארקיע? וויאזוי איז געווען אן אויבנאן ביי פארברענגענ׳ס? פארוואס האט מען א ספר הצאצאים? פארוואס מוז יעדער איינער וויסען פון הרב יואל קאהן צו זאגען? איך האב געמיינט אז דער פראסטע תהלים זאגער איז נאך בעסער ווי דער משכיל.

דאס גלייכקייט, פונקט ווי קאמיוניזם, איז אוממעגליך במציאות איינצופיהרען. עס וועט אייביג שווימען צום אויבנאן די וואס טויגען צו מער, און לאו דוקא גייסטישע טויגלעכקייט.

אבער די זאכען זענען נאר די פועל יוצא פון די עקרונות׳דיגע חילוקים צווישען די נייעם דרך החסידות און די אלטע דרך פון די גדולי המתנגדים און פון פאר די חסידות עפאכע. טאמער מ׳איז צו דעם נישט מסכים, פאסט בכלל נישט קיין הו"א אז דער לעצטיגע ליובאוויטשער רבי פארטרעט במשהו זיין פארגייער. קוקט׳ס אריין אין ליקוטי שיחות צו אין די אנדערע פלעצער ווי מ׳האט געדרוקט זיין מימרות און תורה׳ס און ווייז מיר ערגעץ פון דער רש"ב און אויבען ווי מ׳זאל רעדען אזא שפראך צו דערמאנען אזעלכע זאכען. אדער האט ער גערעדט אנדערש, אדער האבען אמאליגע חסידים געהאט מער שכל נישט אלס אראפ צו לייגען. איך האב פונקט יעצט געקוקט אין תורת מנחם פורים תשט"ו, ווי דער רבי זוכט חסידים וואס ווילען ווערען גבירים. ביטע ווייזען אזוינס ביים מהר"ש.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

איך האב היינט געזען פון דער ווילנא גאון, ווי ער האט געזאגט אז די טענה אויף דער מהלך הלימוד הנקרא פלפול, איז ווייל דער מענטש ווערט א גרעסערע בעל גאווה מיט יעדער פלפול. משא"כ ווען מ'לערנט אין אן אופן פון מדקדק זיין בדברי הראשונים און פארשטייען זייער ווערטער, ווערט מען מער און מער נכנע צו זיי, און מ'זעט אז אלע אונזערע מחשבות ווערען מרומז אין איין אות פון א רש"י וכדו', און אזוי לערנט א מענטש הכנעה.
קוק דא

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:איך האב היינט געזען פון דער ווילנא גאון, ווי ער האט געזאגט אז די טענה אויף דער מהלך הלימוד הנקרא פלפול, איז ווייל דער מענטש ווערט א גרעסערע בעל גאווה מיט יעדער פלפול. משא"כ ווען מ'לערנט אין אן אופן פון מדקדק זיין בדברי הראשונים און פארשטייען זייער ווערטער, ווערט מען מער און מער נכנע צו זיי, און מ'זעט אז אלע אונזערע מחשבות ווערען מרומז אין איין אות פון א רש"י וכדו', און אזוי לערנט א מענטש הכנעה.
קוק דא

יא יא ליטוואק, והוא הדין מיט'ן דרך הלימוד פון "מאכן תורה"...

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:איך האב היינט געזען פון דער ווילנא גאון, ווי ער האט געזאגט אז די טענה אויף דער מהלך הלימוד הנקרא פלפול, איז ווייל דער מענטש ווערט א גרעסערע בעל גאווה מיט יעדער פלפול. משא"כ ווען מ'לערנט אין אן אופן פון מדקדק זיין בדברי הראשונים און פארשטייען זייער ווערטער, ווערט מען מער און מער נכנע צו זיי, און מ'זעט אז אלע אונזערע מחשבות ווערען מרומז אין איין אות פון א רש"י וכדו', און אזוי לערנט א מענטש הכנעה.
קוק דא

יא יא ליטוואק, והוא הדין מיט'ן דרך הלימוד פון "מאכן תורה"...

איך בין נישט באקאנט, וואס איז דאס? און וואס האט דער גר"א געזאגט דערויף?

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:

ברוך שפינוזה האט געשריבן:יא יא ליטוואק, והוא הדין מיט'ן דרך הלימוד פון "מאכן תורה"...

איך בין נישט באקאנט, וואס איז דאס? און וואס האט דער גר"א געזאגט דערויף?

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ס'נאכנישט געווען בזמן הגר"א, היינט זענען דא אסאך ליטווישע ישיבות וואו מ'לערנט אויף די מהלך, האב איך געמיינט אז וויבאלד דו ביזט א ליטוואק, ביזטו באקאנט מיט דעם.

איך ווייס נאכאלס נישט. עס איז דא ליטווישע ישיבות וואס אנשטאט׳ס זוכען די הבנה פון די ראשונים און די גדרים פון די הלכות, זוכען זיי צו ׳מאכען תורה׳? וואס מיינט דאס? וועלכע ישיבות? אפשר עפענען אן אשכול דערוועגען

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

איך בין יעצט אריינגעקימען דא ווי א גרינער אין די סוגיא, איך בין א גרויסער אננהענגער פאר הרב מנשה רייזמאן שליט"א זעהנדיג אין אים א תלמיד חכם ודרשן נפלא וואס איז בדורינו אלה ראוי לברכה, סאיז מיר זייער אינטערסאנט ווי מען קען הערען זיין פילע דרשה נישט למחצה און נישט לשליש ולרביע, נאר יעדעס ווארט אזוי ווי ער אליינס זאגט מען קען נישט הערען און א וודאי מגיב זיין דורך א כלי שני ושלישי שאינו מבשל,
ווייטער ליטוואקס נאמנות ווען עס קימט צו תורת החסידות בימינו אלה איז נישט בכלל דער מענטש, זייענדיג א אנהענגער פון די חרם פון תלמידי הגר"א זי"ע, און ער איז ממשיך מיט די מערכת קודש, ווי אזוי קען מען אים פאטרויען צו זאגען א מיינוג דא,
נישט הערענדיג הרב מנשה, און נישט הערענדיג הרב מוואדריזש, און נישט אננעמנדיג ליטוואקען, עוד מצאתי לומר כמה דברים בהסוגיא וזה החלי בס"ד,
אין ספר הבעש"ט איז דא א העתקה פון א מכתב הבעש"ט וואס דער הייליגער בעל שם שרייבט בכבודו ובעצמו, לא חידשתי שום דבר, רק להביא חיות בעצמות היבשות, דער בע"ש זעלבסט רעדט וועגען זיין הייליגען דרך זאגט ער ער האט נישט מחדש געווען קיין דרך ער האט נישט מוסיף געווען אויף די תורה הנתינה מסיני, ער האט נאר אריינגעבלאזען א חיות דקדושה אין יעדער איד, יעדע אידישע נשמה זיין דאווענען און לערנין און עשיות המצוות האט א כח בשמים דאס איז געווען חידוש הבעל שם טוב הקדוש,
און משך הדורות איז געשעהן פארשידענע ענינים וואס האט נישט קיין שייכות מיט די בעל שם טוב הק' למשל דאוונען אחר זמן תפלה דער הייליגער בע"ש האט געדאווענט וותיקון, אבער פארשטייט זיך דער בעל שם האט געדאווענט נאך הכנה דרבה ווי עס ברויך צו זיין פאר א בעל שם, הדור מאוחר איז נישט געווען גרייט צום דאווענען וותיקון מאיזה סיבה שהוא האט מען געזאגט אז דאוונען דארף זיין בלב ונפש, בלי הכנה איז דאך נישט שייך האט מען געמאכט א מצב פון די הכנה און אפי' פארקיקט די הלכה פון זמן תפלה, עד שנשתרבב הדבר דורות האחרונים אז מ'קען דאווענען נאך זמן תפלה, והכנה לתפלה מאן דכר שמייה, אט דאס מיינט נשתכח דרך הבעשטה"ק, דאס איז איין משל פון השתכחות הבעש"ט, וואס יעדער וועט מודה זיין זיכער סיי הרב מנשה און סיי הרב מוואדריזש,
בנוגע וואס רביה"ק מסאטמאר שרייבט, דאס איז נישט קיין חידוש בכלל, נישט אז רביה"ק האט געהאלטען חס ושלם פון נישט לערנין ספרי חסידות אדער זיך נוהג זיין מנהגים קדושים מוסרי דור ודור, און א וודאי האט ער אנגעהאלטען התקשרות תלמידים צו א רבין ווען עס איז דא א רבי כדבעי מיט תלמידים כדבעי', ער האט נישט געהאלטען פון לייגען בוקי וסרוקי און נגד ד' ונגד תורתו מיט א אויסרייד אני תלמיד הבעל שם און חסידים דארף מבטל זיין די תורה הק' מיט די אמונה פאר כבוד בית.. אדער פאר כבוד איש .. און מיט דעם כשרן ציונות מיט א תירוץ מטאר נישט מקטרג זיין, ווער נאך האט מליץ טוב געווען און דורש טוב געווען פאר כלל ישראל ווי רבינו הקדוש והטהור זי"ע אבער נישט אויף די חשבון פון תורה הק' ואמונה טהורה,
און זייער קלאר א חסידות וואס גייט אוועק פון די דרך פון זייערע מייסדים זענען נישט דורך על דרך הבעשטה"ק זיי ניצען נאמען פון בעל שם אויף זייער שייגעץ שטיק וכו'...
דאס איז קלאר מדארף גלייבען און דברי הבעשטה"ק ותלמידיו ותלמידי תלמידיו, נאר נישט יעדער וואס רופט זיך אויף די נאמען פון חסידות זענען באמת חסידים, חסידים וואס גלייבען אז די מדינה איז אתחלתא דגאולה זענען אפיקורסים און ביאת משיח זיי האבען נישט קיין שייכות מיט בעל שם טוב הקדוש, אדער וואס זענען מתיר השכלה און ליבה און מוסדות החינוך טרעטען אויף די תורה הק' קענען זיי זיך נישט רופען דורכים בעקבות הבעשטה"ק ווייל בעל שם איז תורה מיט אמונה ודי כעת שכוח

נפק לשוקא חזי' ליהודא בן גרים אמר עדיין יש לזה בעולם? נתן בו עיניו ועשהו.......
ווער געדענקט עס מיט ר' לייבל וויינשטאק'ס נעימות'דיגע תנועה...

לגבי הכנה פאר'ן דאווענען. איך האב פונקט לעצטענס געזען דא א בריוו פון דער בעל התניא, ווי ער הייסט זיין חסידים דאווענען באצייטענס. און ער זאגט דארט אז חז"ל האבען מתקן געווען פסוקי דזמרה אלס הכנה צו תפלה, וכל המוסיף גורע ולא עבדינן תקנתא לתקנתא און מ'זאל נישט זוכען נאך הכנות.

אינטרעאנט ווי זאכען דערקייקעלען זיך.

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:לגבי הכנה פאר'ן דאווענען. איך האב פונקט לעצטענס געזען דא א בריוו פון דער בעל התניא, ווי ער הייסט זיין חסידים דאווענען באצייטענס. און ער זאגט דארט אז חז"ל האבען מתקן געווען פסוקי דזמרה אלס הכנה צו תפלה, וכל המוסיף גורע ולא עבדינן תקנתא לתקנתא און מ'זאל נישט זוכען נאך הכנות.

אינטרעאנט ווי זאכען דערקייקעלען זיך.

אין קאצק, פלעגט מען דאווענען נאכמיטאג כידוע. די אמרי אמת האט געמאכט א תקנה אז מזאל דאווענען פאר די ערשטע סוף זמן קריאת שמע.
איז אריינגעקומען אן אלטן חסיד זיך אפרעדן אז ער איז נאכנישט גרייט צום דאווענען אזוי פרי, האט איהם די רבי געפרעגט: "זאגז'ע נאר, און צוויי אזייגער נאכמיטאג ביזטו יא גרייט?!"

איך פארשטיי נישט אויף וואס מ'טענה'ט זיך דא, די לשון פון די רבי זי"ע איז אזוי:
וגם דרך הבעש"ט הק' נשתכח לגמרי מהדור

אבער דאס איז נישט די פוינט, די עיקר איז וואס ער שרייבט ווייטער:

וכל מי שרוצה ליטול את השם להנאתו ולטובתו אומר זה דרך הבעש"ט כחפצו ורצונו.

מ'קען זיך ארויפכאפן אויף זיינע ווערטער און טענה'ן אז דאס הייסט נישט פארגעסן, אבער צו די פוינט וואס ער וויל מאכן איז יעדער מסכים, און ווער נישט, נארט זיך אינגרויסן.

ברוך שפינוזה האט געשריבן:די כוונה איז אז די בעש"ט האט גארנישט מחדש געווען קיין נייע זאכן וואס וואס שטייט נאכנישט פון פריערדיגע, אז ס'זאל זיין וואס צו פארגעסן.
במילים אחרות, הבעש"ט לא חידש כלום, אז אין מה לשכוח, הבנת?
לא חידש כלום, ולא שכחו כלום.

דער הייליגער בעש"ט זי"ע האט טאקע נישט מחדש געוועהן קיין נייע זאכן אבער ער האט יא אויף געוועקט געוואוסע ענינים פון די תורה וואס זענען געוועהן פארשלאפן כמו פארגעסן ביי כלל ישראל, און דאס איז נישט געוועהן איין נקודה נאר אפאר נקודות כמו שכתבתי, וממילא די וואס ווילן זאגן אז עס איז נשתכח געווארן תורת הבעש"ט - מיינט דאס צו זאגן אז די אלע נקודות פון די תורה וואס דער בעש"ט הקדוש האט אויפגעוועקט און אפגעשטויבט און גע'פילעוועט דערין - די אלע זאכן זענען בימינו אלה צוריק געגאנגען שלאפן און קיינער ווייסט ניטאמאל וואס דאס איז געוועהן, און די וואס האלטן אז עס איז נישט נשתכח געווארן תורת הבעש"ט זיי האלטן אז די נקודות וואס דער בעל שם הקדוש האט אויפגעוועקט, זענען נאך אלץ אויף אדער אינגאנצן אדער למחצה לשליש ולרביע

יהודי פשוט האט געשריבן:

ברוך שפינוזה האט געשריבן:די כוונה איז אז די בעש"ט האט גארנישט מחדש געווען קיין נייע זאכן וואס וואס שטייט נאכנישט פון פריערדיגע, אז ס'זאל זיין וואס צו פארגעסן.
במילים אחרות, הבעש"ט לא חידש כלום, אז אין מה לשכוח, הבנת?
לא חידש כלום, ולא שכחו כלום.

דער הייליגער בעש"ט זי"ע האט טאקע נישט מחדש געוועהן קיין נייע זאכן אבער ער האט יא אויף געוועקט געוואוסע ענינים פון די תורה וואס זענען געוועהן פארשלאפן כמו פארגעסן ביי כלל ישראל, און דאס איז נישט געוועהן איין נקודה נאר אפאר נקודות כמו שכתבתי, וממילא די וואס ווילן זאגן אז עס איז נשתכח געווארן תורת הבעש"ט - מיינט דאס צו זאגן אז די אלע נקודות פון די תורה וואס דער בעש"ט הקדוש האט אויפגעוועקט און אפגעשטויבט און גע'פילעוועט דערין - די אלע זאכן זענען בימינו אלה צוריק געגאנגען שלאפן און קיינער ווייסט ניטאמאל וואס דאס איז געוועהן, און די וואס האלטן אז עס איז נישט נשתכח געווארן תורת הבעש"ט זיי האלטן אז די נקודות וואס דער בעל שם הקדוש האט אויפגעוועקט, זענען נאך אלץ אויף אדער אינגאנצן אדער למחצה לשליש ולרביע

עיין מה שכתב לעיקוואד באשכול מיוחד ע"ז, ומה שהערתי שם, והוא נכון גם כאן.

די אלע זאכען האבען גארנישט מיט הרב רייזמאנ׳ס פאוינט. איידער דער בעש"ט האט נישט עגזיסטירט אזא מושג פון א באוועגונג פון א רבי וואס ער פיהרט אן מיט די ציבור, און אז דער רבי איז דער קאפ פון זיין סטאדע. א רב אין שטאט האט געהערשט אויף די ציבורישע רוחניות פון די וואס וואוינען דארט. אבער ער האט זיי נישט געפיהרט. הרב רייזמאן וויל טענה׳ן אז דאס האט דער בעש"ט ערפינדען, און לא נשתכחה. דאס האט נישט מיט בוקי שריקי, און עס איז אויך נישט אויפגעוויזען עפ"י מקורות, אבער דאס זאגט ער.

טאמער דער בעש"ט האט עפעס מחזק געווען אבער נישט מחדש געווען, איז עס אן אנדערע זאך ווי הרב רייזמאנ׳ס.

דער סאטמארער רב האט געמיינט איין זאך. ווען איינער וויל עפעס טוהן, אדער מצדיק זיין, מוז ער עס אויפווייזען עפ"י תורה (לאמיר אפלאזען צו ער האט דאס געטוהן). ער קען נישט זאגען "דאס איז עפ"י חסידות", ווייל דער מהלך וויאזוי צו פארשטייען חסידות איז פארגעסען געווארען. דער משקל ווען יא און ווען נישט, איז א האקעלע זאך, און עס איז שוין נישט דא ביי אונז. ארויס נעמען ספרים, מימרות און מעשה׳ס איז פיין און וואויל, אבער נישט קיין מכריע אין גארנישט, ווייל מיר ווייסען נישט וויאזוי עס איז געזאגט געווארען.
די אלע ׳ח"ו׳ס׳ און ׳בוקי שריקי׳ס׳ זענען נישט אין פלאץ. עס וועט יעדער זאגען אויף יענעם אז ער איז בוקי שריקי. עס איז נאך נישט קלאר ווער ס׳האט געזאגט אז צוליעב חסידות דארף מען שטיצען פוקרים וואס מאכען א מדינה, אבער אויף זיי האט ער געטענה׳ט, אז עס איז עפ"י תורה נישט אויסגעהאלטען, און חסידות קען דאס נישט טוישען. דער בעלזער רב האט אויך געזאגט בלויז פראקטישע חשבונות פארוואס מ׳דארף גייען אין בחירות זיך צו שלאגען מיט די ציונים, פונקט ווי די ליטווישע, ממילא האט ער געמוזט מיינען די קלענערע רבי׳לעך וואס האבען זין מעגליך אויסגעדרוקט אויף די חסידות שפראך.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:איידער דער בעש"ט האט נישט עגזיסטירט אזא מושג פון א באוועגונג פון א רבי וואס ער פיהרט אן מיט די ציבור, און אז דער רבי איז דער קאפ פון זיין סטאדע. א רב אין שטאט האט געהערשט אויף די ציבורישע רוחניות פון די וואס וואוינען דארט. אבער ער האט זיי נישט געפיהרט. הרב רייזמאן וויל טענה׳ן אז דאס האט דער בעש"ט ערפינדען, און לא נשתכחה. דאס האט נישט מיט בוקי שריקי, און עס איז אויך נישט אויפגעוויזען עפ"י מקורות, אבער דאס זאגט ער.



Sent from my LG-K373 using Tapatalk

דאס האט סאטמאר רב געמיינט, דו טוסט דיך וואס דו ווילסט, כחפצו וכרצונו, און דו הענגסט עס אן אויפן בעש"ט.

קודם כל: איז איינער ארויס געגאנגען פון די שיעור מיט א סאלידע קלארקייט? איז איינער ארויס געקומען פונעם שיעור און געזאגט אֵיי-גַאט-אִיט? אדער נאר נתפעל געווען פון א קאנפידענט'ירטער הנחת דברים פונעם רעדנער?!!

צווייטנס: די איידיע אז היינט פאלגט מען א רבי'ן (-א באלעבאס פון א סיסטעם) נאר פונעם פוינט פון זיין עסטאבלישט אין א סיסטעם פון א קרייז, און אויב נישט טראסקעט מען אוועק נישט נאר מיט'ן נישט פאלגן נאר מיט'ן עצם לעבן שפילט מען זיך (ואכהמ"ל), איז עס נישט דַאן אן אויפווייז אז ס'איז - לא הרי היינט כהרי אמאל?!!

ביים בעל שם טוב אמאליגע צייטן איז זיכער געוועזן - אין אלע מדרגות; דעהר וואס האבן געפאלגט. דאס הייסט, די וועשער פון שטאט, די שיסטער פון שטעטל, אפילו אזעלכע וואס האבן געהאט די חוצפה צו פרעגן די רבי'ן זאכן אין פנים, האבן געהאט די מושג פון פאלגן א רבי. און זענען גארנישט געווען אין א סיסטעם (לויט ווי אזוי ס'שמעקט פון די סיפורי צדיקים)?! און די בעש"ט ותלמידיו זענען נאך געפאהרן צו אזעלכע דרגה יודן צו פארקויפן השקפה ומוסר אָהן מאכן זיכער אז זיי זענען אין א סיסטעם וואס ס'זאל זיי העלפן בלייבן אונעם ערליכקייט זייערע, משא"כ היינט. יעצט זאגט מיר, איז דאס א פארגלייך היינט און אמאל??!!

אין אנדערע ווערטער: ס'איז שוין היינט נישט אינגאנצן פון די אייגענע בחירה, ס'איז שוין ענדערשט פִּיער פְּרעשֶער. [מילא מצוות, ס'איז דאך אזוי געבויעט צו קענען ווערן געצוואונגען אויף צו טוהן... אבער] אויף חסידות זאל מען פיהלן געצוואונגען און אויף דעם זאגן אז ס'איז נישט נשתכחה והא ראי' אז ס'גייט נאך אהן??!!!