סיפורים וועלכע זענען נגד השכל

לעיקוואד האט געשריבן:

ראובן האט געשריבן:ניטאמאל איז בייגעפאלן פאר דעם צדיק אז "אהבת כלה משוש דודים" וואס מ'זינגט אונטער דער חופה זאל מיינען כפשוטו א חתן און א כלה!

נעה, זעהסט דאך עס איז עם יא איינגעפאלען.. אז נישט וואלט ער דאך גארנישט געזאגט.. די מליצה בן שיח שושן חוחים מסתמא האט טאקע עפעס א פשט על פי הכתוב כשושנה בין החוחים וגו'.

קופערניקוס האט געשריבן:רבי משה'לע דעעשער פלעגט זאגן "ווען א גוי זאל וויסן וואספארא נחת רוח ער איז גורם צו הקב"ה מיטן האבן א מפלה, וואלט ער זיך מאבד עצמו לדעת געווען". כך מובא בשם רבי ר' משה'לי, נו, וואס זאגט איר צו דעם?

פרייוויליג האט געשריבן:

קופערניקוס האט געשריבן:רבי משה'לע דעעשער פלעגט זאגן "ווען א גוי זאל וויסן וואספארא נחת רוח ער איז גורם צו הקב"ה מיטן האבן א מפלה, וואלט ער זיך מאבד עצמו לדעת געווען". כך מובא בשם רבי ר' משה'לי, נו, וואס זאגט איר צו דעם?

עס מאכט אונז אויסזען אפגעריסן מיטן איבער דערציילן אזא זינלאזע מעשה.

חסיד האט געשריבן:

המלוכה והממשלה האט געשריבן:אפשר איז די מעשה געוועהן פארקערט. שינאווע רב האט זיך נישט געקענט מתגבר זיין אויף זיין יצר צו טרייען צו קאנטראלן אנדערע מענטשען מיט זיין שמאלע דעה , און האט געטרייט צו צווינגען הרב מאנישעוויץ צו טוהן קעגן די דעה פון גדולי הרבנים , און שינאווע רב איז נאכדעם נעבעך נפטר געווארן , ויהי לאות.

שומו שמים! אוי לעינים שכך ראו


אזוי שרייבט מען אפי' אויף א ווערטל אויף א קדוש עליון ווי דער הייליגער שיניאווער רב, חס מלהזכיר עפרא לפימייה, מלבין ת''ח ראשונים כמלאכים, אוי ווי נידריג קען מען דען פאלן!

פרייוויליג האט געשריבן:

קופערניקוס האט געשריבן:רבי משה'לע דעעשער פלעגט זאגן "ווען א גוי זאל וויסן וואספארא נחת רוח ער איז גורם צו הקב"ה מיטן האבן א מפלה, וואלט ער זיך מאבד עצמו לדעת געווען". כך מובא בשם רבי ר' משה'לי, נו, וואס זאגט איר צו דעם?

עס מאכט אונז אויסזען אפגעריסן מיטן איבער דערציילן אזא זינלאזע מעשה.

יסופר מרבינו הקדוש הבעש"ט זי"ע, שפעם אחת באמצע התפלה עבר לפניו כומר אחד ויצא אליו החוצה ודיבר עמו ארוכות וקצרות ואח"כ שב חזרה לביהמ"ד וסיים התפלה, וסיפר לתלמידיו שהיה קטרוג בשמים ע"י הכומר הזה כי הוא בן שמונים ולא ראה טומאה מעולם, טען הסניגור ואמר שאין זה מפני שהוא נשמר אלא משום שלא עלה בלבו דבר כזה, ולכן הלך (הבעש"ט) ודיבר אתו בדברי מוסר מדוע אינו נושא אשה, השיב לו מה אתה מדבר? הלא הוא כומר ואסור לו, השיב לו הבעש"ט הלא לא תהו בראה לשבת יצרה ומחויב לישא אשה, ואמר לכומר, עשיר אתה, השלך את נזא הכומר וקח אשה, והתחיל להלל לפניו בת פריץ אחד בסביבה וכו' ופתאום הסריח האיש עד שלא יכלו לעמוד סביבותיו, ותיכף נכנס הבעש"ט לביהמ"ד, ובזה זכה הסניגור ובטל הקטרוג.

שמעקעדיג האט געשריבן:.

געוואלדיג האט געשריבן:פון ספר "בישישים חכמה"

יסופר מרבינו הקדוש הבעש"ט זי"ע, שפעם אחת באמצע התפלה עבר לפניו כומר אחד ויצא אליו החוצה ודיבר עמו ארוכות וקצרות ואח"כ שב חזרה לביהמ"ד וסיים התפלה, וסיפר לתלמידיו שהיה קטרוג בשמים ע"י הכומר הזה כי הוא בן שמונים ולא ראה טומאה מעולם, טען הסניגור ואמר שאין זה מפני שהוא נשמר אלא משום שלא עלה בלבו דבר כזה, ולכן הלך (הבעש"ט) ודיבר אתו בדברי מוסר מדוע אינו נושא אשה, השיב לו מה אתה מדבר? הלא הוא כומר ואסור לו, השיב לו הבעש"ט הלא לא תהו בראה לשבת יצרה ומחויב לישא אשה, ואמר לכומר, עשיר אתה, השלך את נזא הכומר וקח אשה, והתחיל להלל לפניו בת פריץ אחד בסביבה וכו' ופתאום הסריח האיש עד שלא יכלו לעמוד סביבותיו, ותיכף נכנס הבעש"ט לביהמ"ד, ובזה זכה הסניגור ובטל הקטרוג.

mevakesh האט געשריבן:דאכט זיך אז דאס איז א געבארגטע מעשה

טמיר האט געשריבן:קמיעות איז איין זאך, און ווערים וואס ווערן שלענג וכו וכו איז גאר עפעס אנדערש. דאס קומט פון א געזונטע אימעדשינעישען

פרייוויליג האט געשריבן:אינעם טעיפ 'א נקודה'לע פארציילט מיכאל דער באקאנטע מעשה מיטן רש"ש און דער שיסטער - א מעשה וואס דארף א צריך עיון גדול.



די מעשה בקיצור: ער האט געבארגט געלט פאר א שיסטער. דער שיסטער האט עס צוריק באצאלט בשעת דער רש"ש האט געהאלטן אינמיטן לערנען, און ער האט דאס געלייגט צווישן די בלעטער פון גמרא. און האט פארגעסן דערפון.

דער רש"ש האט זיך דערמאנט אז דער שיסטער האט קיינמאל באצאלט, און דער שיסטער האט געשריגן איך האב יא. די דיספיוט האט גורם געווען אז דער שיסטער האט פארלוירן די פרנסה און קיינער האט זיך נישט געוואלט משדך זיין מיט אים.

לימים האט דער רש"ש געטראפן די געלט, און גערופן דעם שיסטער אים איבערבעטן. דער שיסטער האט געוויינט: איך בין שוין פארשעמט איבעראל, קיינער וויל זיך נישט משדך זיין מיט מיך. האט אים דער רש"ש געגעבן זיין אייגן טאכטער..


1. דער שיסטער האט געשריגן אז איך האב באצאלט, וויאזוי האט דער רש"ש געקענט צו לאזן אז ער זאל פארשעמט ווערן?
2. אפילו דער רש"ש האט אים נישט געגעלייבט, פארוואס האט ער אים נישט געקענט מוחל זיין. אן ארומע שיסטער וואס וויינט אז ער האט אים שוין באצאלט?
3. וויאזוי האט דער רש"ש געקענט גורם זיין צו לייגן א מענטש אין דער ערד, וועגן א דיספיוטעט חוב?
4. נאכדעם ווען עס איז נתגלה געווארן אז ער איז גערעכט געווען. וויאזוי מעג ער געבן זיין טאכטער. אפשר האט ער געהאט אן אומפאסיגער זון. וואס איז די טאכטער שולדיג אז איר טאטע וויל זיך איבערבעטן מיט אים? די טאכטער איז עפעס אן עפל?

די מעשה איז מעגליך געשען, אבער עס איז היבש געשעדיגט געווארן דורכאויס די יארן. בפשטות איז דא אסאך דעטאלן וואס מיר ווייסן נישט.

פרייוויליג האט געשריבן:1. דער שיסטער האט געשריגן אז איך האב באצאלט, וויאזוי האט דער רש"ש געקענט צו לאזן אז ער זאל פארשעמט ווערן?

דאס געלט האט באלאנגט פאר די גמ"ח פון וועלכע ער פלעגט ארויסבארגן געלטער פאר אנדערע, ער האט געהאלטן אז ער האלט אויף ממון הרבים און מאכט שאדן פאר אנדערע אידן.
ער האט אים אבער קיינמאל פארשעמט חלילה, עס איז פשוט פארשפרייט געווארן די מעשה און די קנאים פון שטאט האבן אים פארשעמט, נישט חלילה דער רש"ש.
נאך איין הוספה: דער רש"ש האט אים געגעבן די אפציע פאר א שבועה און ער האט צוגעשטימט, אבער דער רש"ש האט אים נישט געלאזט שווערן אויס מורא פאר א שבועת שקר האט ער אים דעריבער מוחל געווען דאס געלט. די קנאים פון שטאט האבן זיך דעצו צוגעכאפט....

2. אפילו דער רש"ש האט אים נישט געגעלייבט, פארוואס האט ער אים נישט געקענט מוחל זיין. אן ארומע שיסטער וואס וויינט אז ער האט אים שוין באצאלט?

כנ"ל, דער רש"ש האט אים מוחל געווען כדי ער זאל נישט שווערן.

3. וויאזוי האט דער רש"ש געקענט גורם זיין צו לייגן א מענטש אין דער ערד, וועגן א דיספיוטעט חוב?

דער רש"ש האט עס נישט גורם געווען. די נקודה פון די מעשה איז אז די קנאים האבן צוגרינד געלייגט א איד פאר גארנישט, אפעציעל פארן כבוד פון רש"ש.

4. נאכדעם ווען עס איז נתגלה געווארן אז ער איז גערעכט געווען. וויאזוי מעג ער געבן זיין טאכטער. אפשר האט ער געהאט אן אומפאסיגער זון. וואס איז די טאכטער שולדיג אז איר טאטע וויל זיך איבערבעטן מיט אים? די טאכטער איז עפעס אן עפל?

דאס בלייבט טאקע שווער.

די מעשה איז מעגליך געשען, אבער עס איז היבש געשעדיגט געווארן דורכאויס די יארן. בפשטות איז דא אסאך דעטאלן וואס מיר ווייסן נישט.

אברך משי האט געשריבן:בנוגע די מעשה מיטן רש"ש איז נישט אזא גרויסע חידוש בכלל. קודם כל מיכאל זז"ג האט עס ארויפגעשמירט אויפן מקובל האלקי רבי שלום שרעבי (וואס איז אויך באקאנט מיטן כינוי רש"ש) אבער אין אמת אריין האט דער מעשה פאסירט אין ווילנא ביי ר' שמואל שטראשון דער בעל הגהות וחידושים רש"ש וואס לויט די כותבי קורות העתים איז ער געווען א עושר און א מכובדיגע בעל הבית אין שטאט וואס האט אויך געקענט לערנען. און דער זון פונעם שוסטער איז געווען א תלמיד חכם און יודע ספר וואס האט געלערנט אין א ישיבה, און פארדעם האט אים ר' שמואל גענומען פאר א איידעם, והבן.

חכמת שלמה האט געשריבן:א מעשה שהיה וואס איך האב געהערט פון א זוהן פון דער בעל-המעשה וואס האט געוואוינט אין ירושלים און האט עס מיר אליין דערציילט.

געווען איז עס, א איד אין אוקריינא מיט יארן צוריק, וועלכער איז נפטר געווארן און איבערגעלאזט א גרויסן הויז מיט צוויי טעכטער. איז איינער פון זיי א כלה געווארן בשעטומ"צ, און דער פלאן איז געווען אז דער פרישער פארל וועט וואוינען אינעם גרויסן הויז, אינאיינעם מיט די אנדערע שוועסטער וואס וועט אויך האבן אין דעם הויז פלאץ פאר איר (עס איז דאך אויך איר הויז...).

עס קומט פאר די חופה, און דער חתן וויל נישט צוגיין צו די חופה, ביז ווילאנג די יונגערע שוועסטער באפרייט דאס הויז און גייט אוועק פון דארט, ער וויל נישט וואוינען אין איין הויז מיט די שוועסטער, ער דארף די גאנצע הויז פאר זיך. עס איז געווארן א בהלה, ווייל די שוועסטער האט גע'טענה'עט אז די הויז איז פונקט אזוי אירע און זי האט נישט וואו צו גיין, אבער דער חתן האט זיך גע'עקשנ'ט אז ער גייט נישט צו די חופה ביז ווילאנג דאס ווערט געטאן. דערווייל האט זיך די צייט גערוקט און דער עולם איז ארומגעגאנגען בהלה'דיג, נישט וויסנדיג וואס עס וועט זיך דא אויסקאכן.

איז געווען דארט א גברה, אן עסקן מיט ביינער, וועלכער האט צוגעקוקט וואס גייט דא פאר און באשלאסן אז דאס איז א רשעות שאין כדוגמתו, וויבאלד מען האט זיך קלאר אויסגענומען אז די שוועסטער וועט דארט בלייבן וואוינען און דא גייט מען בא'עולה'ען א אידיש קינד, ווי אויך צוקריגן צוויי שוועסטערס צווישן זיך און אנדרייען מחלוקת. דער עסקן האט געהאלטן אז מען דארף לערנען דעם חתן בלק.

איז ער ארויסגעגאנגען אין זאל, דארט זענען געווען פארזאמלט די בחורים, חברים פונעם חתן, וועלכע זענען געקומען משמח זיין. דער עסקן האט זיך ארויפגעשטעלט אויף א בענקל און אויסגערופן: "רבותי, וועל וויל חס זיין אויף די כבוד פון א אידישע טאכטער און מקדש זיין די כלה כדת משה וישראל און חתונה האבן מיט איר? - ווער וויל איבערנעמען דעם ארט פון דעם חתן דעם מושחת און גיין אונטער די חופה מיט די כלה, אזוי אז דער חתן זאל זיך אויסלערנען אז מען פירט זיך נישט אויף אזוי.

דארט איז געווען א בחור וואס האט תיכף מסכים געווען דערצו, מען איז אריבערגעגאנגען צו די כלה איבערפרעגן איר מיינונג און זי האט גערן איינגעשטימט.

דערווייל זיצט דער חתן אין צימער, ווארט צו הערן אנטוויקלונגען, ווען פלוצלינג הערט ער זינגען, "ויהי בישורין מלך בהסתאסף ראשי עם...", ער קומט ארויס פון צימער און גלויבט נישט וואס ער זעט...

רעשט איז היסטאריע.

איסר האטלקי האט געשריבן:

פרייוויליג האט געשריבן:1. דער שיסטער האט געשריגן אז איך האב באצאלט, וויאזוי האט דער רש"ש געקענט צו לאזן אז ער זאל פארשעמט ווערן?

דאס געלט האט באלאנגט פאר די גמ"ח פון וועלכע ער פלעגט ארויסבארגן געלטער פאר אנדערע, ער האט געהאלטן אז ער האלט אויף ממון הרבים און מאכט שאדן פאר אנדערע אידן.
ער האט אים אבער קיינמאל פארשעמט חלילה, עס איז פשוט פארשפרייט געווארן די מעשה און די קנאים פון שטאט האבן אים פארשעמט, נישט חלילה דער רש"ש.
נאך איין הוספה: דער רש"ש האט אים געגעבן די אפציע פאר א שבועה און ער האט צוגעשטימט, אבער דער רש"ש האט אים נישט געלאזט שווערן אויס מורא פאר א שבועת שקר האט ער אים דעריבער מוחל געווען דאס געלט. די קנאים פון שטאט האבן זיך דעצו צוגעכאפט....

2. אפילו דער רש"ש האט אים נישט געגעלייבט, פארוואס האט ער אים נישט געקענט מוחל זיין. אן ארומע שיסטער וואס וויינט אז ער האט אים שוין באצאלט?

כנ"ל, דער רש"ש האט אים מוחל געווען כדי ער זאל נישט שווערן.

3. וויאזוי האט דער רש"ש געקענט גורם זיין צו לייגן א מענטש אין דער ערד, וועגן א דיספיוטעט חוב?

דער רש"ש האט עס נישט גורם געווען. די נקודה פון די מעשה איז אז די קנאים האבן צוגרינד געלייגט א איד פאר גארנישט, אפעציעל פארן כבוד פון רש"ש.

4. נאכדעם ווען עס איז נתגלה געווארן אז ער איז גערעכט געווען. וויאזוי מעג ער געבן זיין טאכטער. אפשר האט ער געהאט אן אומפאסיגער זון. וואס איז די טאכטער שולדיג אז איר טאטע וויל זיך איבערבעטן מיט אים? די טאכטער איז עפעס אן עפל?

דאס בלייבט טאקע שווער.

די מעשה איז מעגליך געשען, אבער עס איז היבש געשעדיגט געווארן דורכאויס די יארן. בפשטות איז דא אסאך דעטאלן וואס מיר ווייסן נישט.

berlbalaguleh האט געשריבן:איך גיי דא פארציילן א מעשה וואס ס'איז מעגליך אז איך האב עס שוין אמאל פארציילט.

מ'פארציילט אויפ'ן רבי'ן ר' ברוכ'ל מעזשיבוזשער אז ער האט געזעהן אין הימל אז אין א געוויסע שטאט איז דא א שניידער וועלכער האט מקיים געווען די מצוה פון פדיון שבויים מיט מסירות נפש. ווען ער האט אוועקגעגעבן זיין גאנצע געלט אויסצולייזן אן ארענדאר און זיין משפחה וועם דער פריץ האט געהאלטן געפאנגען. דער רבי ר' ברוכ'ל איז אזוי שטארק נתפעל געווארן פון דעם מענטש אז ער האט באשלאסן זיך משדך צו זיין מיט איהם. מ'האט מיט מזל געשלאסן שידוך. דעם רבינ'ס זוהן מיט דעם שניידער'ס טאכטער. און מ'האט באשטימט א זמן החתונה. ווען ס'איז געקומען דער באשטימטער טאג איז דער רבי ר' ברוכ'ל מיט זיין סוויטע געקומען צו פארן אין די שטאט וואו זיין מחותן דער אבי הכלה האט געוואוינט. מ'האט אהערגעשטעלט א קבלת פנים באזונדער פאר'ן חתן און באזונדער פאר די כלה, כנהוג.

די כלה איז געזיצן און געווארט אז דער חתן זאלל קומען באדעקן און מ'זאלל קענען גיין צו די חופה. ס'גייט אדורך א שעה. און נאך א שעה. און נאך 3 שעה. און דער חתן באווייזט זיך נישט. די כלה האט אנגעהויבן צו וויינען אז זי ווערט דא פארשעמט. ס'איז שוין באלד געווען חצות. 12 אזייגער ביינאכט. און די כלה מיט איהרע עלטערן האבן שוין געוואלט בלית ברירה אהיימגיין. פלוצלינג מאכט זיך אויף די טיהר פונ'ם צימער וואו דער רבי ר' ברוכ'ל איז געווען מיט'ן חתן. און ער קומט ארויס פרייליכערהייט און ער זאגט...נו, לאמיר גיין צו די חופה...! נאך די חופה האט מען איהם געפרעגט פארוואס ער האט זיך אזוי שטארק פארזוימט און די כלה האט שוין געוואלט אפלאזן דעם שידוך און אהיימגיין. האט ער געענטפערט אז בשעת ער איז אנגעקומען אין שטאט צום קבלת פנים האט ער געווארט אז די אבות הקדושים זאללן זיך באווייזן צו איהם און אזוי ארום וועט ער גיין צו די חופה. זיין טאטע איז געקומען פונ'ם עולם האמת. אבער זיין זיידע דער בעש"ט האט זיך נישט באוויזן. האט ער געטראכט אפשר וועט ער זיך באלד באווייזן. אזוי האט ער געווארט די גאנצע צייט. ענדליך האט זיך דער בעש"ט הק' באוויזן צו איהם. און דאמאלס איז ער שוין גרייט געווען צו גיין צו די חופה....(עד כאן הסיפור.)

איך האב געהערט די מעשה אלס יונגל. איך וויל נישט זאגן וואס מיין רעאקציע איז געווען. פאר וועלכן קערעקטער/פראטאגאניסט איך האב געגעבן גערעכט. איך וויל אויסקלויבן א בית דין פון די 3 חשוב'סטע און אנגעזעענסטע חוקרים פון קאווע שטיבל. אז זיי זאללן ארויסזאגן זייער חוות דעת אויב די מעשה איז בכלל אמת. און אויב יא וואס זיי האלטן איבער די הנאדלונג פון ר' ברוכ'ל מעזשיבוזשער...!

די חשוב'ע חברי הבית דין הגדול זענען:...1) מושב זקנים: 2) הוגה: און 3) שבת אחים... איך וויל (צבי וחמיד ורגיג) זייער שטארק הערן זייער חוות דעת הקדושה איבער די מעשה'לע. און אויב ס'פארשטארקט אמונת צדיקים ביי די אידישע קינדערלעך...!

יודישע שרייבער האט געשריבן:

חכמת שלמה האט געשריבן:א מעשה שהיה וואס איך האב געהערט פון א זוהן פון דער בעל-המעשה וואס האט געוואוינט אין ירושלים און האט עס מיר אליין דערציילט.

געווען איז עס, א איד אין אוקריינא מיט יארן צוריק, וועלכער איז נפטר געווארן און איבערגעלאזט א גרויסן הויז מיט צוויי טעכטער. איז איינער פון זיי א כלה געווארן בשעטומ"צ, און דער פלאן איז געווען אז דער פרישער פארל וועט וואוינען אינעם גרויסן הויז, אינאיינעם מיט די אנדערע שוועסטער וואס וועט אויך האבן אין דעם הויז פלאץ פאר איר (עס איז דאך אויך איר הויז...).

עס קומט פאר די חופה, און דער חתן וויל נישט צוגיין צו די חופה, ביז ווילאנג די יונגערע שוועסטער באפרייט דאס הויז און גייט אוועק פון דארט, ער וויל נישט וואוינען אין איין הויז מיט די שוועסטער, ער דארף די גאנצע הויז פאר זיך. עס איז געווארן א בהלה, ווייל די שוועסטער האט גע'טענה'עט אז די הויז איז פונקט אזוי אירע און זי האט נישט וואו צו גיין, אבער דער חתן האט זיך גע'עקשנ'ט אז ער גייט נישט צו די חופה ביז ווילאנג דאס ווערט געטאן. דערווייל האט זיך די צייט גערוקט און דער עולם איז ארומגעגאנגען בהלה'דיג, נישט וויסנדיג וואס עס וועט זיך דא אויסקאכן.

איז געווען דארט א גברה, אן עסקן מיט ביינער, וועלכער האט צוגעקוקט וואס גייט דא פאר און באשלאסן אז דאס איז א רשעות שאין כדוגמתו, וויבאלד מען האט זיך קלאר אויסגענומען אז די שוועסטער וועט דארט בלייבן וואוינען און דא גייט מען בא'עולה'ען א אידיש קינד, ווי אויך צוקריגן צוויי שוועסטערס צווישן זיך און אנדרייען מחלוקת. דער עסקן האט געהאלטן אז מען דארף לערנען דעם חתן בלק.

איז ער ארויסגעגאנגען אין זאל, דארט זענען געווען פארזאמלט די בחורים, חברים פונעם חתן, וועלכע זענען געקומען משמח זיין. דער עסקן האט זיך ארויפגעשטעלט אויף א בענקל און אויסגערופן: "רבותי, וועל וויל חס זיין אויף די כבוד פון א אידישע טאכטער און מקדש זיין די כלה כדת משה וישראל און חתונה האבן מיט איר? - ווער וויל איבערנעמען דעם ארט פון דעם חתן דעם מושחת און גיין אונטער די חופה מיט די כלה, אזוי אז דער חתן זאל זיך אויסלערנען אז מען פירט זיך נישט אויף אזוי.

דארט איז געווען א בחור וואס האט תיכף מסכים געווען דערצו, מען איז אריבערגעגאנגען צו די כלה איבערפרעגן איר מיינונג און זי האט גערן איינגעשטימט.

דערווייל זיצט דער חתן אין צימער, ווארט צו הערן אנטוויקלונגען, ווען פלוצלינג הערט ער זינגען, "ויהי בישורין מלך בהסתאסף ראשי עם...", ער קומט ארויס פון צימער און גלויבט נישט וואס ער זעט...

רעשט איז היסטאריע.

מתוך דא"ח בספר ארזי דמיונות מאת כ"ק אדמו"ר ארז מלב טמא זקאקוי יגון ואנחה...

טעמפא האט געשריבן:איך האב אזא טעאריע אז אסאך פון די חסידישע מעשיות'לעך קומען פון די משכילים וואס האבן דאס געשריבן מיטן מטרה חוזק צו מאכן פון די חסידישע רביים, און תמימות'דיגע אידן האבן עס מיטן גאנצן נאיוואטעט אפגעקויפט נישט וויסנדיג מבחין צו זיין בין טוב ובין רע. אזא מעשה קען דינען אלץ קלאסישער דוגמא צו מיין טעאריע. דער משכיל האט געוואלט ארויסברענגן די נקודה אז ביי חסידים איז קענען שרייבן געווען אן אראפגעקוקטער זאך, עפעס וואס איז קעגן מענטשליכן נאטורליכען אינטואיציע, און ברענגט ארויס געלעכטער און וואונדער ביי איינעם וואס איז נישט באשאנקן מיט צופיל אמונת חכמים.

ברוך שפינוזה האט געשריבן:

טעמפא האט געשריבן:איך האב אזא טעאריע אז אסאך פון די חסידישע מעשיות'לעך קומען פון די משכילים וואס האבן דאס געשריבן מיטן מטרה חוזק צו מאכן פון די חסידישע רביים, און תמימות'דיגע אידן האבן עס מיטן גאנצן נאיוואטעט אפגעקויפט נישט וויסנדיג מבחין צו זיין בין טוב ובין רע. אזא מעשה קען דינען אלץ קלאסישער דוגמא צו מיין טעאריע. דער משכיל האט געוואלט ארויסברענגן די נקודה אז ביי חסידים איז קענען שרייבן געווען אן אראפגעקוקטער זאך, עפעס וואס איז קעגן מענטשליכן נאטורליכען אינטואיציע, און ברענגט ארויס געלעכטער און וואונדער ביי איינעם וואס איז נישט באשאנקן מיט צופיל אמונת חכמים.

דאכצעך מיר אז איך האב לעצנס געזען א גאנצע ביכל מיט אזעלכע מעשיות, ס'איז געווען זאפטיג...