הרב ירחמיאל ישראל יצחק דאמב ז"ל

אין לאנדן איז יעצט נפטר געווארן הרב ישראל ירחמיאל דאמב עליו השלום פון נטורי קרתא

מגדולי הקנאים בדורינו בגיל 98

בד"ה ער איז געווען א געוואלדיגע ת"ח מתלמידי ישיבת חכמי לולבלין מתלמידי הגדולים פין ר" שמעון זשלעכאוע"ר א מורדיגע בעל דרשן איבערגלאזט צוויי חשובע זין הרה"ג ר יעקב דוד נ"י ראש הכולל באבוב לונדון אין ר שמעון נ"י מיט עטליכע איידמער ובתוכם הניגיד ר חיים הערש כהן

איי, איי, איי, ער איז שוין אויך נישט דא? אוי איז דאס געווען א יוד, מלא חומר, מלא מחשבה, א קלארן דעת, און פה מפיק מרגליות,

ער האט געהאט א חוש צו אנאלאזירן די קאמפלעצירסטע געשענענישען, מיט א קירצע שפרוך ווארט, וואס האט געזאגט א סאך,

זיין קלארע וויזיע אויפן היינטיגען דור שפל, מיט אירע מנהיגים, האט אים פארפיינטעט ביי די יונגע בעלי רגש,

דער יוד האט נישט געוויסט וואס דער ווארט פחד מיינט, און וואס דאס ווארט חניפה מיינט, ער האט אייביג און יעדעם געזאגט, וואס ער האט געהאט צו זאגן, צו עס איז יענעם יא געפאלן, אדער נישט.

אבד חסיד צן הארץ, עס איז פארלאשן געווארן נאך א ליכטעלע פונעם ליכטיגען אמאל, עס איז פארלוירן געוואכן נאך א גאלדענע עפל, פון יח''ל.

דער דור ווערט נאר נאקעטער, און נאקעטער, משיח האט שוין באלד נישט צו וועם צו קימען!

זיי מיר מוחל אבער דער טיפוס וואס דו לייגסט אראפ סאונד ווי א טאטאלער צודרייטער. דער אייבערשטר האט געגעבן די איינגעבאקענע בושה און די דשעלי אונעם מח פאר א גוטע סיבה, נאר ווער עס פעלט עם גייט ארום זאגן זיין מיינונג אומגעבעטן.

ער איז אמאל געווען אן עושר.
אין די ספר שהופיע לאחרונה, א שמועס מיט ר' עמרם בלוי, ברענגט ר' עמרם א ראיה אז נטורי קרתא יודן זענען נארמאלע מענטשען, למשל דער עושר דאמב פון לאנדאן.

אן אינטערסאנטער אינטערוויאו מיט הרב דאמב.

הרב דאמב ז"ל איז געווען דער מוציא לאור פון ספר נהרי אש מתורתו של רבי שמעון זעליכאווער זי"ע.
אויך האט ער ארויסגעגעבן צוויי טשיקאווע קנאות ספרים, איינס הייסט העתקות, און די צווייטע געדענק איך נישט.
אויך האט אן אייניקל ארויסגעגעבן פן אים א פירוש אויף שיר השירים אויף אידיש, באארבעט לויט זיינע שיעורים, מיט אסאך שיינע סחורה דערין.
מתורתו: כאטש זיין אויסגעשפראכענע קנאות איז ער געווען א גרויסער מתנגד פון די ניטורא קרתא פראקציע וואס גייען מיט\צו אראבער.
און ער איז דער בעל המימרא "אז מ'וואלט ווען געדארפט אויס'הרג'נען אלע רבי'ס, אויסער דעם ל... אז מ'זאל וויסן פארוואס מ'האט זיי גע'הרג'ט.

פארוואס באהאלסטו ווער סע די ל?

זיינע מעריצים דערציילן אז כדי צו קענען שרייבן אויף ענגליש זיינע טענות קעגן ציונות, האט הרב דאמב זיך געזעצט לערנען ענגליש. מיט א היבש-עלאקוואנטן ענגליש האט ער דערנאך אפגעשריבן "די טראנספארמאציע".

דאמב איז געווען א גרויסער בעל כשרון און א ברייטער קאפ. זיין קנאות איז געווען אן אייגענארטיגער, עס איז נישט געווען די וויליאמסבורגער-אונגארישער קנאות, נאר א אינטערסאנטע אייגענע עקשנות וואס האט אליין געהאט סממני השכלה פון טראכטן ארויס פון די באקס און אפשפעטן פון אלע מוסכמות און יעדן איינעם אוועקמאכן עד לעפר מיט ליצנות און הומאר. איך גלייב אז ווען ער וואלט געבוירן געווארן פופציג יאר שפעטער וואלט ער געווען א גאר גרויסער שרייבער אויף קאווע שטיבל.
זיין ספר עת נסיון האט אסאך טשיקאווע שטיקלעך, זיין צווייטע גראבע ספר העתקות איז שוין טיילווייז א חזרה, און לצים זאגן אז דעריבער הייסט זי העתקות, זי איז העתקות פונעם ערשטן.
זיין ספר נהרי אש איז טאטאל אומפארלעסליך, ער פאטשקעט דארטן כאדם העושה בתוך שלו און אפילו די בריוון וואס ער ברענגט קאפיס אין די בעק האט ער אינווייניג אין ספר אנדערש אויפגעטייפט מיט א מילתא דעבידא לגלויי.
אבער גיי פארשטיי, ער לאכט פון יעדן, פון אמרי אמת צו פון סאטמאר רב, פון סטייפלער צו פון בעלזער רב, אבער ווען עס קומט צו זיין רבי, רבי שמעו'לע, איז גארנישט קיין גוזמא. נישטאמאל אז ער האט באשאפן א גולם, כמבואר בנהרי אש. ווי האט ר' שלום שוואדראן געזאגט "ווען עס איז מיין מאירקע איז אן אנדער געשעפט...
איך מיין אז יצחק לעבאוויטש איז דער לעצטער אייגענארטיגער קנאי, פארשטייט זיך אויסער נחום ראזנבערג און איחוד פעלד וואס זענען שוין די שפאגל נייע קנאים.
אין כלליות איז א ווייטאג צו זעהן אזעלכע בעלי כשרון ווי זיי ספענדן זייער לעבן צו קריטיקירן יעדן און זיך שטעלן אין א ווינקל פון די וועלט. שטעל זיך פאר ווען דער חזון איש איז א מחאה גייער אין ירושלים, אדער אז דאמב נוצט זיינע כשרונות צו שרייבן א קצות החושן, היסטאריע ווערק אדער א פירוש אויף מורה

איך מיין אז יצחק לעבאוויטש איז דער לעצטער אייגענארטיגער קנאי,

פארדינט א באזונדער אשכול, אבער ס'כדאי אנצומערקן וואס אברהם לויפער שרייבט אין היי-יאריגע אריזאנע קונטרס, אז ווואדרידזשע רב איז ידוע מיט זיין געמאסטענע דיבורים.

חיים שאולזהן, זאגט א גוט ווארט אויף אים, נאך אן הקדמה פון עבירות ופשעים:
"למרות ניגודי ההשקפות ולמרות שאפשר לומר עליו כל כך הרבה דברים כולל שהתפרנס ממכירת צלמים, סיפורים על גבי סיפורים, איש לא יכול לקחת ממנו את גדלותו ופקחותו, הוא היה נואם בחסד עליון, כתבתי עליו כל כך הרבה בשעתו כשסערו הרוחות סביבו, ובל"נ בהמשך הערב אכתוב יותר"

הרב דאמב איז אויך דער פיאנער צו באטיטלען הרב שך אלס .MR רשכבה"ג.

די געוואלדיגע זכות וועט עם אוודאי ביישטיין.

קאווע טרינקער האט געשריבן:

איך מיין אז יצחק לעבאוויטש איז דער לעצטער אייגענארטיגער קנאי,

פארדינט א באזונדער אשכול, אבער ס'כדאי אנצומערקן וואס אברהם לויפער שרייבט אין היי-יאריגע אריזאנע קונטרס, אז ווואדרידזשע רב איז ידוע מיט זיין געמאסטענע דיבורים.

חזו מאן גברא רבה דקא מסהיד!

פון אים איז דאך דא די באקאנטע ווארט וואס ווארפט א בליק אויף זיין אייגענארטיגקייט און צומאל קריאזע דרך; "מען דארף אלע רבי'ס אויפהענגען אויף איין בוים און איבער לאזן איינס, די וועלט זאל וויסן וואס מען האט אויפגעטוהן"... צו עס איז אמת צו נישט ווייס איך נישט, אבער עס איז זיכער אויסגעשטאנען פון אים.

הוא היה אומר: אמאל האט מען פיינט געהאט סאטמער פאר אידישקייט,היינט האט מען פיינט סאטמער פאר גוישקייט

הוא היה אומר, וואס מיינט א סקווירא חסיד? א חסיד פון [הרב] דוד טווערסקי. וואס מיינט א וויזניצער חסיד? א חסיד פון [הרב] משה יושע האגער. וואס מיינט א אהרוני? דאס האט גארנישט מיט [הרב] אהרן, דאס איז א געוויסער מהות א געוויסער טיפ מענטש. וואס ווידער מיינט א זאלוני? אזאנס איז גאר נישט פארהאן, דאס איז א גענצליכער פראדוקט פון דעם עולם השקר, ווייל א זאלוני מיינט גאר א שונא פאר [ר'] אהרן...

ודפח"ח

איז ער געווען דער החומה שרייבער

מאראנצןזאפט האט געשריבן:און ער איז דער בעל המימרא "אז מ'וואלט ווען געדארפט אויס'הרג'נען אלע רבי'ס, אויסער דעם ל... אז מ'זאל וויסן פארוואס מ'האט זיי גע'הרג'ט.

כפי מיטב ידיעתי איז דער נוסח: אויסער מיין ל.... (ער פלעגט דאווענען ביי דעם ל.... אין ביהמ"ד פאר לאנגע יארן.)

מ'זאגט אויך אז ער האט מעריץ געווען דעם אלטן סטריקובער רבי'ן. ווייסט איינער פשט פון דעם קשר צווישן די צוויי?

מיין מיינונג האט געשריבן:מ'זאגט אויך אז ער האט מעריץ געווען דעם אלטן סטריקובער רבי'ן. ווייסט איינער פשט פון דעם קשר צווישן די צוויי?

אויך געווען א פוילישער און א גאון אדיר. איך מיין אז דער עיקר קשר האט זיך געבויט ווען זיי פלעגן זיך טרעפן זוממער אויף אפרוה.
אויך מיט'ן היינטיגן סטריקובער רבי'ן האט ער אנגעהאלטן א ידידות.

וועלכע? עס איז דא צוויי?

ממי_שאמרו האט געשריבן:וועלכע? עס איז דא צוויי?

דאס ווייס איך שוין נישט.

דער סטריקובער רבי הרב בראנדער, נכד ר' שלום ראש ישיבת בעלזא.

m http://ifyoutickleus.blogspot.co.uk/201 ... mb-zl.html m

דא זע איך אז רז"ל האט אים באזוכט לעצטענס, קוקט אויס ער האט נישט אזויפיל מצער געווען דעם ברך משה ווי דער בעלזער

m http://www.jdn.co.il/news/198223 m

מיין מיינונג האט געשריבן:דער סטריקובער רבי הרב בראנדער, נכד ר' שלום ראש ישיבת בעלזא.

צ'ל בן...

הדד בן בדד האט געשריבן:הוא היה אומר, וואס מיינט א סקווירא חסיד? א חסיד פון [הרב] דוד טווערסקי. וואס מיינט א וויזניצער חסיד? א חסיד פון [הרב] משה יושע האגער. וואס מיינט א אהרוני? דאס האט גארנישט מיט [הרב] אהרן, דאס איז א געוויסער מהות א געוויסער טיפ מענטש. וואס ווידער מיינט א זאלוני? אזאנס איז גאר נישט פארהאן, דאס איז א גענצליכער פראדוקט פון דעם עולם השקר, ווייל א זאלוני מיינט גאר א שונא פאר [ר'] אהרן...

ודפח"ח

אלעס קען זיין, אבער ס'נישט מסתבר אז ער איז געווען אויסגעקאכט מיט די לעצטיגע פאליטיק,

בד"ה
זיין שייכות מיט דעם סטריקובער רבי, איז געווען ווייל זיי זענען ביידע געווען תלמידים פון ישיבת חכמי לובלין,
עס איז דא אסאך וואס צו שרייבן וועגן אים, ליהנות בהן בני אדם, לאמיר האפן זיינע אייניקלעך וועלן ארויס געבן א ביישרייבונג אויף אים, און עס שרייבן על פי דרכו.

דער וואוידיסלאבער רב ז"ל איז געווען זיין ידיד און אליינס א תלמיד פון יח"ל, דער וואוידיסלאבער רב איז אבער געווען א שטארקער אנהענגער פון סדר, הנהגה, און אויפטון, און דער צייט וואס רב דאמב איז געווען אויף די אנדערע זייט צוים, ווען זיי פלעגן זיך טרעפן איז געווען אסאך וואס צו הערן, א ריכטיגער שיחות חולין של ת"ח מיט א טעם פון פוילישע זקינים,
איין אנקעדאט וואס ליגט מיר אין זכרון:
ווען דער וואוידיסלאבער רב איז געווען אויפן וועג קיין אר"י האט ער אפגעשטאט א באזוך אין לונדון ביי הרב דאמב, בתוך הדברים האט אים רב דאמב געזאגט, "אמאל איז חסידות געוון א לוקסוס, אבער היינט איז עס לעבנ'ס וויכטיג, מען דארף צו לערנען חסידישע ספרים, עס קומען ארויס די אלע צייטונגען מלא כפירה ומינות, ווי דער איד, און אלע ציוניסטשיע צייטונגען אנגעפיקעוועט מיט אלעם בייזען און אפי' דער המודיע, איז מלא כפירה, ובכן דארף מען לערנען חסידישע ספרים כתריס לפני הפורעניות"
נאכן פארענדיגן דעם שמועס, ביים ארויסגיין זאגט הרב דאמב פארן וואידיסלאבער, "איר פארט אויפן פליגער, געב איך אייך מיט אן החומה ווי איך האב יעצט געשריבן א מאמר, איר קענט עס קוקן אויפן וועג,.
רופט זיך אן דער וואוידיסלאבער רב, איז זייט אזוי גוט, און גיט מיר אויך מיט א מאור ושמש'ל,...

אויס מענטש האט געשריבן:בד"ה
זיין שייכות מיט דעם סטריקובער רבי, איז געווען ווייל זיי זענען ביידע געווען תלמידים פון ישיבת חכמי לובלין,
עס איז דא אסאך וואס צו שרייבן וועגן אים, ליהנות בהן בני אדם, לאמיר האפן זיינע אייניקלעך וועלן ארויס געבן א ביישרייבונג אויף אים, און עס שרייבן על פי דרכו.

די אייניקלעך זענען אזוי עקסטרעם ווי אים , אבער האבן נישט זיין אייגענארטיקייט. זיי זענען מער ווייניגער בני יואל/זאליס. ממילא אויב זיי געבען ארויס א באשרייבונג קען מען זיך פארשטעלען אז עס וועט נישט זיין געשריבען אויף זיין דרך

אויס מענטש האט געשריבן:בד"ה
זיין שייכות מיט דעם סטריקובער רבי, איז געווען ווייל זיי זענען ביידע געווען תלמידים פון ישיבת חכמי לובלין,
עס איז דא אסאך וואס צו שרייבן וועגן אים, ליהנות בהן בני אדם, לאמיר האפן זיינע אייניקלעך וועלן ארויס געבן א ביישרייבונג אויף אים, און עס שרייבן על פי דרכו.

דער וואוידיסלאבער רב ז"ל איז געווען זיין ידיד און אליינס א תלמיד פון יח"ל, דער וואוידיסלאבער רב איז אבער געווען א שטארקער אנהענגער פון סדר, הנהגה, און אויפטון, און דער צייט וואס רב דאמב איז געווען אויף די אנדערע זייט צוים, ווען זיי פלעגן זיך טרעפן איז געווען אסאך וואס צו הערן, א ריכטיגער שיחות חולין של ת"ח מיט א טעם פון פוילישע זקינים,
איין אנקעדאט וואס ליגט מיר אין זכרון:
ווען דער וואוידיסלאבער רב איז געווען אויפן וועג קיין אר"י האט ער אפגעשטאט א באזוך אין לונדון ביי הרב דאמב, בתוך הדברים האט אים רב דאמב געזאגט, "אמאל איז חסידות געוון א לוקסוס, אבער היינט איז עס לעבנ'ס וויכטיג, מען דארף צו לערנען חסידישע ספרים, עס קומען ארויס די אלע צייטונגען מלא כפירה ומינות, ווי דער איד, און אלע ציוניסטשיע צייטונגען אנגעפיקעוועט מיט אלעם בייזען און אפי' דער המודיע, איז מלא כפירה, ובכן דארף מען לערנען חסידישע ספרים כתריס לפני הפורעניות"
נאכן פארענדיגן דעם שמועס, ביים ארויסגיין זאגט הרב דאמב פארן וואידיסלאבער, "איר פארט אויפן פליגער, געב איך אייך מיט אן החומה ווי איך האב יעצט געשריבן א מאמר, איר קענט עס קוקן אויפן וועג,.
רופט זיך אן דער וואוידיסלאבער רב, איז זייט אזוי גוט, און גיט מיר אויך מיט א מאור ושמש'ל,...

איר זענט נישט דער ערשטער וואס האט דעם טעות.

דער וואוידיסלאווער רב איז קיין תלמיד פון יח"ל (אדער פון ר' מאיר שפירא) נישט געווען.

פון וואנעט נעמט איר אייער אינפארמציע

פון זיינע קינדער, זעהט אויך זיינע תולדות בספרו ירבה תורה.

דער וואוידיסלאווער רב האט געוואוינט אין לאנדאן א שטיק צייט דאכצעך, און קיין ציפיל היימישע אידן /תלמידי חכמים איז דאן נישט געווען, איז פארשטענדליך די ידידות מיט הרב דאמב.

געהערט שוין א שטיק צייט צוריק
רב דאמב האט געהאט געשריבן זייער געמיין אויפן גערער רבין דער בית ישראל,
האט זיך געמאכט אז זיי האבן זיך געטראפן פנים אל פנים,
האט איהם דער גערער רבי פארגעהאלטן היתכן איר שרייבט אזוי אויף מיר,
ענטפערט רב דאמב "וואס הייסט? איר ווייסט גאר נישט אז איך בין א קנאי?"
אל אתר ענטפערט דער גערער רבי "א קנאי בין איך איר זענט א משוגענער!"
ודפח"ח

א משוגענע איז ווייניג געזאגט. ווען משה ארי' פרידמאן וועט שטארבן ביי די 98 וועט מען שרייבן גרויס וועגן עם?? פארוואס שרייבט מען וועגן דער דומב??

מיין מיינונג האט געשריבן:מ'זאגט אויך אז ער האט מעריץ געווען דעם אלטן סטריקובער רבי'ן. ווייסט איינער פשט פון דעם קשר צווישן די צוויי?

ער פלעגט קומען קיין אר״י אויף שבת, בצילו פון סטריקעווער רבי׳ן מראשי אגודת ישראל

מוצ״ש האט ער געהאלטן א דרשה ביי די נטו״ק ווי ער האט פוער פיו געווען קען די עדה״ח און די דעמאלסדיגע ראשים, בעל מנחת יצחק זצ״ל, הרמ״א פריינד זצ״ל, ( כידוע האט קיינער נישט געטרויט צו טשעפען מיט רמ״א זצ״ל, אפילו די בעלזע חסידים, רב דאמב איז געווען א יחיד מיט אזא חוצפה) און נאך, פאר יעדען האט ער געהאט א באזינדערע כינו של גנאי שאין להעלותן על הכתב,

אפשר אז פריעדמאן וועט אזויפיל טאן צו פארשפרייטן שיטת הקנאים און דעת רבינו הק' ווי הרב דאמב ז"ל און נאך זאגן גיטע וויצן אויך, וועט מען אים אויך פארגעבן. מי יודע. דער איז געווען א דורכגעווייקטער חסידישער איד ת"ח עצום און א גרויסער חסיד פונעם רבי'ן

סא זאגסט ער איז גאר געווען אן אגודיסט. וואס. קיינער מיז נישט האלטן פון זיין שיטה ושיטת רבו אבער א שיטה האט ער געהאט און אויף דעם האט ער געלעבט

מיין מיינונג האט געשריבן:דער סטריקובער רבי הרב בראנדער, נכד ר' שלום ראש ישיבת בעלזא.

תוקן טעות האדמו"ר מסטריקיב בן של ר' שלום בראנדר מלפנים ראש ישיבת בעלזא

sunbar האט געשריבן:א משוגענע איז ווייניג געזאגט. ווען משה ארי' פרידמאן וועט שטארבן ביי די 98 וועט מען שרייבן גרויס וועגן עם?? פארוואס שרייבט מען וועגן דער דומב??

פין דיין נערישע תגובה איז משמע אז די ווייסט ניטאמאל פין וועם מען רעדט

איך ווייס גאר גוט, און דא בלייב איך שטיין. ער איז שוין נישט בין החיים.

האסטו עם בכלל אמאל געזען אדער געהערט געשמעקט ?

רבותי שעמט אייך נישט, ס'איז דא א העכסט אינטערעסאנטער אינטערוויו אויף קול מבשר וועגן יח"ל (נאר דער חכם עתיק דארט לאזט אים נישט געהעריג קומען צום ווארט). דער איד דארט איז 96 יאר. טענה'ט אז הרב דאמב האט כמעט אונטערגעברענגט די ישיבה, און נאך. הערטס און האטס הנאה.

מאראנצןזאפט האט געשריבן:רבותי שעמט אייך נישט, ס'איז דא א העכסט אינטערעסאנטער אינטערוויו אויף קול מבשר וועגן יח"ל (נאר דער חכם עתיק דארט לאזט אים נישט געהעריג קומען צום ווארט). דער איד דארט איז 96 יאר. טענה'ט אז הרב דאמב האט כמעט אונטערגעברענגט די ישיבה, און נאך. הערטס און האטס הנאה.

מאראנצןזאפט, אקוראט ווי דו שרייבסט,

איך וואלט אפילו געכאפט א פליגער און אראפגעפארן צו דעם חיים מאיר שפירא קיין פלארידא אויף א אינטערוויו, דער האט סחורה. מאראנצן, קומסט? ווער נאך קומט מיט?!

מאכט נישט קיין איבערקערעניש איך וויל עס נאך הערן מען וועט דאס נאך אראפנעמען
דרך אגב הרבה נשאר בקולמוסי אודות הרב דאמב ולא רציתי לכתוב משום דאין מספרין אחר מטתו של ת"ח
והוא הי' גאון עצום, וכן אסור לדבר על המת משום ולא תקלל חרש

וואס איז דו פונקטליכע נומער צו ריפען?

קול מבשר, דאן איינס איינס פיר..געהערט דעם שלאפלאזן נאכט!

יענער איז א געוואלדיגע זכרן, און דענקט דאטום ווי איך געדענק פאריגע וואך.