רבי ברוך ממונקאטש

א פרישע בריוו פון דינוב'ער רבי פון וומ"ס צו קובץ המעין
m http://www.shaalvim.co.il/torah/maayan- ... %E8&id=613 m


בענין פעולות ההצלה של הרב ברוך רבינוביץ' זצ"ל, האדמו"ר ממונקטש

למערכת 'המעין' שלו' רב.

הראו לי את תגובתו של ר' אברהם מאיר גלאנצר נרו יאיר שהתפרסמה ב'המעין' ניסן תשע"א (נא, ג) עמ' 91-92, ובה הזכיר איך היתה לאאמו"ר הגאון הצדיק ר' ברוך יהושע ירחמיאל ראבינאוויטש זצ"ל, אב"ד ואדמו"ר מונקאטש, זכות להציל אלפי נפשות בשנות הזעם על ידי פקחותו ומסירות נפשו למען אחינו בני ישראל. כדאי לזכור שהוא היה אז בסך הכל אברך בן 26 שנה, ובגיל צעיר כזה היו לו חכמה ותבונה שרק יחידים בכל לדור זוכים להן.

בשעה שעסק בהצלה היתה אשתו הרבנית אמי הצדקנית חולה מאוד, זיכרה לברכה לחיי העולם הבא, והוא היה מטופל בבנים והיו לו טרדות עצומות, אבל בכל זאת שום דבר לא היה בכוחו לעצור את פעולותיו הכבירות, ויומם ולילה לא נח ולא נתן תנומה לעיניו כל זמן שהיה ביכולתו להציל אפילו נפש אחת מישראל. זכותו תגן עלינו על כל כלל ישראל.

חבל מאוד, כפי שהדגיש הרב גלאנצר, שכותבי ההיסטוריה רק כתבו מעט מזה. הוא בצדקו לא רצה לפרסם את זאת, וכמה פעמים כשביקשתי ממנו שיספר לי פרטי הדברים ענה לי בזה הלשון: דאָס איז מיין פַאס אויף יענע וועלט (=זה הדרכון שלי לעולם הבא), ולא סיפר לי כלום.

אולם מה שכתב הרב גלאנצר שהיתה לו מִשׂרה כמרצה באוניברסיטה של סאן פאולו - זה בהחלט לא נכון. האוניברסיטה הזמינה מפעם לפעם מרצים בתור אורחים באופן ארעי, שהיו מרצים על הרבה נושאים. את אבי זצ"ל הזמינו כמה פעמים לדרוש בפניהם מה זו יהדות אורטודוכסית. נסעתי פעם עמו ללוותו, ההרצאה היתה בעיקר לסטודנטים יהודים שלא ידעו לומר 'שמע ישראל. וכשנסענו הביתה שאלתיו אם הוא חושב שהשומעים יהיו מעתה שומרי שבת, והוא ענה לי שאפילו אחד מהם לא יקבל עליו לשמור את דיני התורה. שאלתיו שוב אם כן מה התועלת מהדרשה, ענה לי, אם לא הייתי דורש והיו רואים יהודי עטור תפילין היו צוחקים ממנו וחושבים שיצא מדעתו, עכשיו שדרשתי לפניהם יהיה להם דרך ארץ לשומרי תורה, וזהו רווח עצום.

ברצוני להוסיף שמה שיודעים המעט על מה שפעל לטובת הכלל זה רק מה שפעל בהיותו בבודפעסט. הריני שולח צילום ממכתב שכתב למושל של סן דומינגו שבאיים הקאריביים, ד"ר טרוזילו, לבקשו בתחנונים שיואיל ליתן רשות למאה וחמישים משפחות יהודיות שגורשו מהונגריה לבוא לארצו. מכתב זה כתב בשנת תרצ"ט, כשהיה דר עדיין במונקאטש.

והנני חותם בכל הכבוד,

יצחק יעקב ראבינאוויטש, אבדק"ק דינוב, ברוקלין

א דאנק פאר ארויף ברענגען דעם נאמען פון איינע פון די גרויסע מוחות, אדם המושלם מאד, הגה"ק רבי ברוך ראבינאוויטש זצ"ל אבד"ק מונקאטש, פארשטייט איך נישט דעם קעפל פון דעם אשכול סוף סוף נאכען פטירה פון זיין גרויסע שווער בעל מנחת אלעזר זצ"ל איז ער געווארען אויף גענומען אלס אבד"ק מונקאטש ור"מ דישיבת דרכי תשובה.

ליידער ליידער אזא געלונגענער מענטש ידען, למדן, פה מפיק מרגליות, קול ערב ומתוק, וכו', איז געבוירען געווארען אונטער א שווארץ מזל, אדער בעסער געזאגט ס'נהפך געווארען מיט דער פטירה פון זיין גרויסע טאטע, אין פארשטערקערט געווארען דעם טאג וואס ער האט חתונה געהאט, וד"ל. אין אזא בחינה ווי דער ראווע רוסקא ווערענדיק א איידעם אין בעלזא, וד"ל, נאר אויף א אנדערע אופן. דער מזל האט האט איהם נישט גוט געשפילט אין דאס האט גורם געוועהן צו אסאך עגמת נפש און אסאך געביטען אויף פאשידינע פלעצער און אופנים. (זיין שלום-בית מזוו"ר איז געוועהן פראבלעמאטיש זיין האבען זיך שווער פארשטאנען, זייער דיפערענסען בעניני השקפה בחסידות וקנאות איז אסאך מאל געוועהן רחוק כמזרח ממערב)

ס'דא דעם באקאנטען בילד פון איהם מיט רביה"ק רבי יואל טייטלבוים מסאטמאר זצ"ל בעת א מיטינג בשנת תש"ב, ווען ער איז געוועהן קוים א יונגערמאן פין עטליכע דרייסיג יאר.

ס'דא צו באקומען זיינע ספרים 'בינת נבונים', ווי אין דער הקדמה שרייבט ער זיינע מיטמאכענישען בשנות הזעם, אין ברמיזה זיינע הצלה פלענער ווי ער געהאלפען אין פרובירט צו העלפען מיט וואס נאר מעגליך.

בניו האדמו"ר ממונקאט שליט"א ורבי יעקב ראבינאוויטש אב"ד דינאוו ווילימסבורג שליט"א האבען ערשט לעצטנס אנגעהויבען צובילעך רעדן מער איבער זייער פאטער, וואס אין דער פארגאנגעהייט אבען זיי כמעט א שתיקה איבער זיין עקסטענץ.

כ'האב אנגערירט אויף שפיץ גאפל, האפענטליך עוד חזון למועד.

אז דו רעדטס שוין וועגן דעם אסיפה, בין איך דא מעתיק פון מיינע ארכיווען וואס כ'האב געהערט פון א איש זקן
כ'האב עס פארשריבן בקיצור, ע"כ אין הלשון יפה יפה

"מצב החינוך במאמאראש ירדה מאוד בתקופה שלפני השואה. בחורים ובתולות עזבו בית הוריהם ועברו לעיר הבירה פעסט. הם הסתובבו שם בהפקירות. במו עיני ראיתי בחורים ובתולות הולכים יחד ומדברים אידיש יותר יפה ממה שיכלו לדבר אידיש ב-----נמחק {עיר של סבא}------. רק אז נודעתי שיהודים הם.
פעם היה אסיפת רבנים בפעסט, איך להתמודד עם תפוצות הצעירים בפעסט הקלים והרקים. רבי ברוך'ל ממונקאטש הציע שיעלו דמי השחיטה (צריכים היו לשלם להקהילה ולקבל פתק ולהראותו לשוחט שישחוט). ובדמים יתירים אלו ייסדו עבורם ישיבה בפעסט גופא. הרב מסאטמאר דפק על השלחן והתנגד לרעיון בחוששו שהעם יעשו שחיטה לעצמם בגלל עלות דמי השחיטה, על כן הציע שהוא בעצמו יקבץ מעות עבור זה, וכן עשה."

קאווע טרינקער האט געשריבן:אז דו רעדטס שוין וועגן דעם אסיפה, בין איך דא מעתיק פון מיינע ארכיווען וואס כ'האב געהערט פון א איש זקן
כ'האב עס פארשריבן בקיצור, ע"כ אין הלשון יפה יפה

"מצב החינוך במאמאראש ירדה מאוד בתקופה שלפני השואה. בחורים ובתולות עזבו בית הוריהם ועברו לעיר הבירה פעסט. הם הסתובבו שם בהפקירות. במו עיני ראיתי בחורים ובתולות הולכים יחד ומדברים אידיש יותר יפה ממה שיכלו לדבר אידיש ב-----נמחק {עיר של סבא}------. רק אז נודעתי שיהודים הם.
פעם היה אסיפת רבנים בפעסט, איך להתמודד עם תפוצות הצעירים בפעסט הקלים והרקים. רבי ברוך'ל ממונקאטש הציע שיעלו דמי השחיטה (צריכים היו לשלם להקהילה ולקבל פתק ולהראותו לשוחט שישחוט). ובדמים יתירים אלו ייסדו עבורם ישיבה בפעסט גופא. הרב מסאטמאר דפק על השלחן והתנגד לרעיון בחוששו שהעם יעשו שחיטה לעצמם בגלל עלות דמי השחיטה, על כן הציע שהוא בעצמו יקבץ מעות עבור זה, וכן עשה."

איך וויל נישט פארקריכן פונעם נושא פונעם אשכול, אבער באלד עט מען זאגן מדשתקי רבנן... איך מוז דא מוחא זיין אויף דעם הרב מסאטמאר, וואס איז דאס א מין דפיקה על השולחן, מיט אזא וואזשנעם איינפאל אז ער וועט גיין נאך געלט אויף צו מאכן א מוסד פאר אזעלכע שקצים. ביי אונז האט מען אנדערש געוויסט, מען האט געהאט אן אלטן אויסגעפרובטן דרך ווי מען האט די חברה באהאנדלט. מען האט זיי נאכגעשריגן, אנגעשפיגן, געווארפן פאשקעווילן, געטיילט פעטש...

איך האלט אז מען זאל נאך היינט אריבערגיין צום ציון פון דעם הרב מסאטמאר, און אים גיבן א לעקציע אין אידישקייט.

נו, צוריק צו ר' ברוך'ן. איך מיין אז שרייבן אויף אין הגה"ק איז א שיין ביסל איבערגעטריבן. ער איז געווען גאנץ ווייט פון א קדוש, כאטש א גאון איז ער יא געווען און א מורא'דיגער קאפ. א איד האט אמאל געטראפן א כתב יד פון א רב וועלכער האט זיך אפגעשריבן א תורה וועלכע ער האט געהערט פון ר' ברוך'ן, דער איד האט אפגעשיקט א קאפי פון דעם כתב יד פאר ר' ברוך'ן, און אין אפאר טעג האט ער באקומען א בריוו פון אים אויף צוריק, און ער שרייבט אים אז ער האלט יעצט אין זיין ספר שוין אסאך ווייטער דעריבער האט ער דעם זעלבן דבר תורה צוגעשטעלט צו א פסוק אין די תורה ווי ער האלט יעצט, און ער האט אים אפגעשריבן פונקטליך וויאזוי ער האט עס אריינגעטייטשט דארט ווי ער האט יעצט געהאלטן.

ער האט געהאט נאך דריי קינדער, הערשעלע, ער איז ל"ע געווען נישט געזונט, ער איז נפט' געווארן עטליכע יאר צוריק נישט איבערלאזנדיג קינדער, דער נעקסטער קינד איז חיים אלעזר, כ'מיין ער לעבט נאך ער איז א גרויסער ביזנעס מאן, וואוינט ערגעץ אין יוראפ (כ'מיין וויען, אבער נישט זיכער) און עס איז דא נאך א טאכטער (געדענק ווידער נישט די משפחה נאמען)

איך וויל נישט פארקריכן פונעם נושא פונעם אשכול, אבער באלד עט מען זאגן מדשתקי רבנן... איך מוז דא מוחא זיין אויף דעם הרב מסאטמאר, וואס איז דאס א מין דפיקה על השולחן, מיט אזא וואזשנעם איינפאל אז ער וועט גיין נאך געלט אויף צו מאכן א מוסד פאר אזעלכע שקצים. ביי אונז האט מען אנדערש געוויסט, מען האט געהאט אן אלטן אויסגעפרובטן דרך ווי מען האט די חברה באהאנדלט. מען האט זיי נאכגעשריגן, אנגעשפיגן, געווארפן פאשקעווילן, געטיילט פעטש...

אפשר נאכ'ן קריג, ווען ער איז געווארן נשיא המדינה - אוי, נשיא גאב"ד מרא דארעא דישראל - האט ער ממשיך געווען דרך ירושלים קיין ברוקלין. ואין אתנו יודע עד מה.

איך האב געהערט פון מיין פאטער זז"ג אז קורץ נאך זיין ארויפגיין אין ארץ ישראל האבן מונקאטשער חסידים געוואלט זיין חנוכה ביי זיין ליכט צינדן, ער האט זיי אבער נישט געוואלט אריינלאזן חוץ איין נאכט, און לכבוד זיי האט ער געפראוועט א ליכט צינדן אויפן מונקאטשער נוסח מיטן גאנצן קנאק.

שמואל הלוי האט געשריבן:איך האב געהערט פון מיין פאטער זז"ג אז קורץ נאך זיין ארויפגיין אין ארץ ישראל האבן מונקאטשער חסידים געוואלט זיין חנוכה ביי זיין ליכט צינדן, ער האט זיי אבער נישט געוואלט אריינלאזן חוץ איין נאכט, און לכבוד זיי האט ער געפראוועט א ליכט צינדן אויפן מונקאטשער נוסח מיטן גאנצן קנאק.

און איך האב אנדערש געהערט פון זקנים וועלכע געדענקען דאס. אז ווען ער איז ארויף קיין ארץ ישראל האט ער דוקא יא געהאפט זיך צוריק צו שטעלן אויף די פוס און ממשיך זיין מיט די מונקאטשער הויף, אבער די דעמאלסדיגע מנהלים פון כולל מונקאטש, וועלכע זענען געזעצן אויף א ריזן פארמעגן, האבן מורא באקומען אז זיי גייען יעצט באקומען א בעה"ב, אנשטאט וואס ביז יעצט זענען זיי געווען בעה"ב, און דעריבער האבן זיי אים מיאוס באשמוצט אין א"י און האבן אים מבאיש ריח געווען ביים המון און ביי די רבנים, אזוי אז זיי האבן פארזיכער זיין דורכפאל ווען ער קומט אן אהין.

נו ס'איז נישט קיין סתירה, ס'קען נאך אלס זיין אז געוויסע מונקאטשע חסידים האבן געוואלט זיין ביי אים ביי הדלקת הנרות.

אין די פארומס פון בחצרות החסידים און בחצרות חסידים (אן א ה׳) איז באשריבן א געוואלד אודותיו, ס׳איז כדאי ווער עס איז אינטערעסירט אהין צו גיין און כאפן את בליק (מען דארף א אישור כניסה/כתיבה).

,

ווער זיצט צווישן אדמו"ר מסאטמאר זי"ע און ר' ברוכ'ל?

ליגט מיר אין קאפ אז דעעש

אורח, זייער אן אינטערעסאנטער היסטארישער בילד. דו ווייסט אויך ווי דאס איז? און אויך בערך וועלכע יאר?

אורח האט געשריבן:ליגט מיר אין קאפ אז דעעש

קוקט טאקע אויס ווי א דעעשע צורה.

הדד בן בדד האט געשריבן:אורח, זייער אן אינטערעסאנטער היסטארישער בילד. דו ווייסט אויך ווי דאס איז? און אויך בערך וועלכע יאר?

געווען אין די צייטונג עטליכע יאר צוריק, דענק איך נישט קיין פרטים

אויך געווען אין די וואך אין זייער ספעציעלע פסח ביילאגע, וואס איז באשטאנען פון א קאלעקציע פון היסטארישע בילדער

שמואל הלוי האט געשריבן:

אורח האט געשריבן:ליגט מיר אין קאפ אז דעעש

קוקט טאקע אויס ווי א דעעשע צורה.

כמעט זיכער נישט קיין דעעש'ער

נאר ווער?

אבי גערעדט האט געשריבן:אויך געווען אין די וואך אין זייער ספעציעלע פסח ביילאגע, וואס איז באשטאנען פון א קאלעקציע פון היסטארישע בילדער

דאן פרעגט משה גאמבא, וואוינט אין וומ"ס,

שמואל, איך ווייס נישט ווער יא, אבער די דעעש'ער פנים'ער קען איך גוט. דער איז כמעט זיכער נישט איינער פון זיי

הדד בן בדד האט געשריבן:אורח, זייער אן אינטערעסאנטער היסטארישער בילד. דו ווייסט אויך ווי דאס איז? און אויך בערך וועלכע יאר?

דאס איז ביי א אסיפה אין פעסט במשך די מלחמה יארן

קוק אויבן

נאך א בילד פון ר' ברוך

נאך (קרעדיט: טאטי זיסער פון בחצרות)

בשנותיו האחרונות (קרעדיט: שם)

די לעצטע מיט די שווארצע בארד זעהט אויס שוין אביסל שפעטער ווי די פריערדיגע.


אויף איינס פארדדעם ווי ער שטייט מיט נאך איינעם, דער אנדערער איז הרה"ג ר' נטע שלמה שליססעל, דער ראב"ד פון מונקאטש (אדער א זוהן פונעם ראב"ד).

איש עברי האט געשריבן:איך האב הערשט געענדיגט ליינען די ביכל פון פעסקע פרידמאן, איך האב עס געליינט מיט איין אטעם, א הערליכע ביכל וואס חוץ פון די אויטענטישקייט און שיינע סטיל פון שרייבן באקומט מען א נייע בליק אויף דעם נפש נקי וצדיק רבי ברוך'ל,
א פארצערטעלט פויליש קינד וואס איז אויפגעצויגן געווארן אין א ווארימע ליבליכע הויז ווי עס איז געווען א בעל בתיש'ע מלכות'דיגע געפירעכץ און אסטעטישע לעבנסשטייגער, מען האט אים פארקנס'ט צו די טאכטער פון מונקאטש'ע רב א פיינע מיידל אבער א שוואכלינג און א פארצערטלטע בת יחידה, ער איז אריין אין א שטוב ווי אלעס איז געווען פאר אים ווילד פרעמד, די פאנאטישקייט ווילדקייט קנאות און פרימיטיווקייט, די אלע זאכן האבן אים נעבעך אויפגעגעסן, און צו דעם איז נעבעך ארויפגעפאלן אויף אים א אחריות פאר טויזענטער חסידים ווען אין זיין נשמה איז ער געווען א פארצערלט קינד און נישט געהאט די כלים צו פארנעמען די עול און די ווייטאג פונעם ציבור, און די זעלבע תקופה ווערט זיין רעביצין קראנק און ער דארף דינען ווי א טאטע און מאמע אין שטוב.
די אלע זאכן לאזן א שווערע אפעקט אויף זיין פוטער ווייכע הארץ און זיין איידעלע נפש און קומט אהן קיין ארץ ישראל צובראכן און צוקלאפט, און פרובירט זיך אויפצובויען פון פריש דאן קפץ עליו רוגזו של הקנאים הארורים ימח שמם וזכרם און זיי פארשמירען זיין נאמען אטאקירן אים און רודפ'ן אים עד חורמה ועד בכלל, מען נעמט אים אוועק די קינדער מען מאכט זיין לעבן א גיהנום....
און עד היום פיטערט מען אונז מיט שטותים איבער די מונקאטשע רב'ס איידעם וואס איז נחמץ געווארן, אלזא זאל קלאהר ווערן איינמאל פאר אלעמאהל ער איז נישט נחמץ געווארן קיינמאל! ער איז געווען א ירא ושלם עד יומו האחרון ער איז נאר געפאלן א קורבן צו די רשעים ארורים די קנאים וואס לעבן פון אידיש בלוט [עיין ערך מעכיל לעבאוויטש]

א טשיקאווע מעשה וואס איך האב געהערט פון א קראנטע מקור

נאך זיין שבע ברכות איז ער אמאל געזיצען ביי זיין שווער אין שטוב אויף א וועטשערע צוזאמען מיט זיין ווייב אויף איין טיש איז צוגעקומען זיין שוויגער און אים אויפגעמערקט אז ביי זיי פירט מען זיך נישט צו עסן מיט די ווייב ביי איים טיש און דערביי געזאגט "דיין שווער האט קיינמאהל נישט געגעסן מיט מיר ביי איין טיש"
רבי ברוך'ל האט מיט א זיסקייט געענטפער שוויגער טייערער איך וואלט אויך נישט געגעסן מיט אייך ביי איין טיש!

דער עיקר איז השם ינקום דם עבדיו השפוך!

זייזשע מוחל און מיש נישט קיין וויין מיט שאקאלאד מילעך
מעכל לעבאוויטש איז איין מעשה און ר' ברוכ'ל איז א צווייטער מעשה
ווארף נישט אריין אלע נרדפים אין איין גרויסע זאק ווייל למעשה ווערט ביבי אויך גע'רודפ'ט פון דער גערער רבי און ישראל אייכלער פון יאיר לפיד, מאך נישט א טשאלענט פליז
ווען נישט די איינע ווארט וואלט איך דיר געגעבען א גרויסער לייק פאר די תגובה

איך האב אינגאנצן נישט געמיינט צו פארגלייכן, מעכיל לעבאוויטש איז נישט הרה"צ רבי ברוך'ל
איך מיין נאר דאס אז ווען מען נעמט זיך צו א מענטש מיט'ן אויסרייד פון פרומקייט דאן האט די רשעות נישט קיין שיעור, מען מעג אוועקנעמען זיינע קינדער יורד זיין לחייו אהן קיין שום גבול ווייל מען ארבעט דאך פאר כביכול ומי יאמר לו מה תעשה, ביי דעם ענדיגט זיך די צושטעל, אויב די ביזט נישט מסכים זיי מיר מסביר פארוואס

איש עברי האט געשריבן:איך האב אינגאנצן נישט געמיינט צו פארגלייכן, מעכיל לעבאוויטש איז נישט הרה"צ רבי ברוך'ל
איך מיין נאר דאס אז ווען מען נעמט זיך צו א מענטש מיט'ן אויסרייד פון פרומקייט דאן האט די רשעות נישט קיין שיעור, מען מעג אוועקנעמען זיינע קינדער יורד זיין לחייו אהן קיין שום גבול ווייל מען ארבעט דאך פאר כביכול ומי יאמר לו מה תעשה, ביי דעם ענדיגט זיך די צושטעל, אויב די ביזט נישט מסכים זיי מיר מסביר פארוואס

מיר איז נאר א ווינדער וואס איז די יחס פון דער מונקאטשער רבי צי זיין טאטע? האט געהאט שייכות מיט עם בכלל?

איך האב געהערט אז ער האט אים זייער וויי געטוהן אין די יונגע יאהר'ן זייענדיג אונטער די איינפלוס פון די אלטע מונקאטשע חסידים, און שפעטער האט ער חרטה געהאט און אים געוואלט איבערבעטן אבער רבי ברוך'ל האט אים נעבעך נישט געוואלט מוחל זיין, און דוכט זיך אז ער האט אפילו געלאזט צוואה עפעס אז ער זאל נישט זאגן קיין קדיש נאך אים,
אייך בין נישט אינגאנצן זיכער איך זאג נאר נאך וואס ליגט מיר אין קאפ פון די קופקעס אין ביהמ"ד.

נאך א שיינע זאך וואס איך האב געהערט פון א כלי ראשון, א איד האט זיך געוואלט געפעלן פאר רבי ברוך און אים קאמפלימענטירט "אייער שווער איז געווען אזא פאנאטיקער און איר זענט א אויפגעקלערטער" און רבי ברוך איז זייער געטראפן געווארן און געענטפער חס ושלום אזוי צו זאגן אויף מיין שווער און איך בין חס ושלום נישט קיין אויפגעקלערטער.

אלזא טיטאניק נאך מיין פארענטפערונג באקום איך נאך אלץ נישט קיין לייק?

איש עברי האט געשריבן:איך האב געהערט אז ער האט אים זייער וויי געטוהן אין די יונגע יאהר'ן זייענדיג אונטער די איינפלוס פון די אלטע מונקאטשע חסידים, און שפעטער האט ער חרטה געהאט און אים געוואלט איבערבעטן אבער רבי ברוך'ל האט אים נעבעך נישט געוואלט מוחל זיין, און דוכט זיך אז ער האט אפילו געלאזט צוואה עפעס אז ער זאל נישט זאגן קיין קדיש נאך אים,
אייך בין נישט אינגאנצן זיכער איך זאג נאר נאך וואס ליגט מיר אין קאפ פון די קופקעס אין ביהמ"ד.

נאך א שיינע זאך וואס איך האב געהערט פון א כלי ראשון, א איד האט זיך געוואלט געפעלן פאר רבי ברוך און אים קאמפלימענטירט "אייער שווער איז געווען אזא פאנאטיקער און איר זענט א אויפגעקלערטער" און רבי ברוך איז זייער געטראפן געווארן און געענטפער חס ושלום אזוי צו זאגן אויף מיין שווער און איך בין חס ושלום נישט קיין אויפגעקלערטער.

זיי מברר די קופקע שמיסערייען
נייגעריג

אדרבא ווער ס'ווייסט זאל זיך מעלדן איך בין אויך נייגעריג

ביי מיין קופקע האט מען אמאל געשמועס אז די לשון הצוואה איז 'כגודל החטא כך גודל העונש' (עפעס אזוי) און ער רעכנט אויס יעדע קינד לויט זיין דרגה.

איך אויך האט געשריבן:ביי מיין קופקע האט מען אמאל געשמועס אז די לשון הצוואה איז 'כגודל החטא כך גודל העונש' (עפעס אזוי) און ער רעכנט אויס יעדע קינד לויט זיין דרגה.

איך האב געהערט אז דער דינוב'ער רבי שליט"א -וואס כידוע האט יא מקיים געווען דעם מכבדו בחיים ומכבדו במותו ווי ווייט מעגליך- איז געפארן זיצן שבעה קיין ארץ ישראל און זעענדיג אז די אנדערע משפחה צייגט די צוואה פאר יעדן איינעם, האט ער עס מבער געווען משום כבודו פון אחיו הגדול מונקאטש'ער רב שליט"א

הדד בן בדד האט געשריבן:

דעת תורה האט געשריבן:
אגב, האט ער דוקא נישט געגליכן קיין הינטל, און אוודאי נישט געהאט. נאר אז מען פארזינדיגט זיך פאר די מונקאטשער חסידים...

צו ער האט עס געגליכן קען איך דיר נישט זאגן, אבער געהאט איינס האט ער יא. איך ווייס דאס קלאר פון כמה מענטשן וועלכע האבן אים דאן געקענט און האבן עס געזעהן ביי אים. ולא עוד, נאר איך האב געהערט פון עטליכע אידן וועלכע זענען געווען ביי אים אין שטוב אין די עלטערע יארן (מעטנשן וועלכע האבן געהאלטן פון אים) אז אין זיין ספרים שטוב איז געהאנגען פראמינענט א גרויסער בילד פון דעם הונטל...

שרייב כאטשיק אז די מאכסט בלויז א ווערטעל

דער אמת איז אז דער מלחמה האט אים געטוישט ווען ער וויל וואלט ער געקענט זיין א רבי. ער האט נישט געוואלט נאך געבען דער פארלאנגען פין זיינע חסידים.

פארוואס ליינט מען נישט אלע בלעטער ביז אהער? די אלע זאכן ווי צוואה, און יא נחמץ געווארן אדער נישט , מונקאטשער רבי שליטא , דא אלעס איז שוין אויס געשמועסט געווארן.

ליינט און האט הנאה.

א קורצע חזרה נאר, עס איז נאך דא די צוואה עד היום הזה, עס איז געווען געדרוקט נאך זיין פטירה אינעם דעמאלטיגן צייטונג יום השישי, און איז אנגעקומען דא קיין נוי יארק אבער מען האט עס אוועק גענומן פון אלע
.געשעפטען

טייערער טיטאניק זיין מעשה איס מיט אסאך זאכן סאך ארגער ווי לעבאוויטשס

אויס מענטש האט געשריבן:פארוואס ליינט מען נישט אלע בלעטער ביז אהער? די אלע זאכן ווי צוואה, און יא נחמץ געווארן אדער נישט , מונקאטשער רבי שליטא , דא אלעס איז שוין אויס געשמועסט געווארן.

ליינט און האט הנאה.

א קורצע חזרה נאר, עס איז נאך דא די צוואה עד היום הזה, עס איז געווען געדרוקט נאך זיין פטירה אינעם דעמאלטיגן צייטונג יום השישי, און איז אנגעקומען דא קיין נוי יארק אבער מען האט עס אוועק גענומן פון אלע
.געשעפטען

טייערער טיטאניק זיין מעשה איס מיט אסאך זאכן סאך ארגער ווי לעבאוויטשס

נישט אייביג האט מען די צייט צי ליינען אלע עמודים
ביטע שען אפשר זאסלטי מאכען א סך הכל אין קארצע פונקטען?
דער עולם ווועט זייער הנאה האבען

יישר כח

הערליך!
א הערליכע ווידיא, איך מיין אז רבי ברוך האט גוט געטון, ער איז מער העפי מיט ברוכי און מיט זיין שנור ווי מיט נאך אפאר רבישע אייניקלעך אין וויליאמסבורג

בר דעת האט געשריבן:הערליך!
א הערליכע ווידיא, איך מיין אז רבי ברוך האט גוט געטון, ער איז מער העפי מיט ברוכי און מיט זיין שנור ווי מיט נאך אפאר רבישע אייניקלעך אין וויליאמסבורג

וואס איז שלעכט מיט זיינע רעבישע אייניקלעך פון וויליאמסבורג?

גארנישט שלעכט, קוק איבער די ווידיא און זאג די מיר די ווייטקייט צווישן זיינע ארץ ישראל'דיגע מזרחיסטישע קינדער און זיינע וויליאמסבורג-בארא פארק'ער רבישע אייניקלעך

זיסליך אבער דער אמת איז אז רבי משה ליב'ס עולם און טישן זעהען נישט אויס קיין סאך אנדערש.

ווער איז משה לייב

בר דעת האט געשריבן:גארנישט שלעכט, קוק איבער די ווידיא און זאג די מיר די ווייטקייט צווישן זיינע ארץ ישראל'דיגע מזרחיסטישע קינדער און זיינע וויליאמסבורג-בארא פארק'ער רבישע אייניקלעך

איך האב עס געזעהן, אבער דו זאגסט ער איז מער צופרידן פון די ארץ ישראל'דיגע מזרחיסטישע קינדער ווי פון די רבישע אייניקלעך ווי גלייך עפעס איז ראנג מיט די רבישע אייניקלעך, פרעג איך וואס איז שלעכט מיט זיי.

איינער קען אפשר זאגן וועם מ'זעהט אין די ווידיאו? די טאטע איז א ברודער פון אדמו"ר מינקאטש/דינוב? איז ער אסאך יונגער פון זיי? (כ'זעה דאך אז ער האט נאך א 13 יעריגע אינגעל)

ראשעקאל האט געשריבן:איינער קען אפשר זאגן וועם מ'זעהט אין די ווידיאו? די טאטע איז א ברודער פון אדמו"ר מינקאטש/דינוב? איז ער אסאך יונגער פון זיי? (כ'זעה דאך אז ער האט נאך א 13 יעריגע אינגעל)

ער איז א קינד פון די צווייטע ווייב, ער איז א ברידער מיט האדמו"ר ממינקאטש/דינוב נאר פון טאטן

אין מיינע ארכיון פארמאג איך א קאפי פון די צוואה. ס'איז נישט אזוי קלאר, שטעל איך דא ארויף די תוכן ווי פאלגענד:

אחרי שהבנים שלי מאשתי הראשונה אינם שומעים..... ולמרות אזהרת בד"ץ ירושלים ובי"ד הרבני בתל אביב ולמרות הדברים שהשמיע ש"ב הרה"צ מהורר"י אבד"ק סטמור בחיים חיותו, זי"ע.....

דא לאזט ער זיך אריין אין א בירור הלכה איבער איינער וואס באזיכט נישט זיי טאטע'ס קבר פאר עטליכע יאר אויב ער מעג נאך גיין.

לאור הנ"ל הנני מצווה כדלהלן:

בני חיים אלעזר לא יבא להלוויתי ולא יאמר קדיש אחרי ולא יבקר את קברי. האיסור הזה חל גם על אישתו.

בני משה ליב לא יבא להלוויתי ולא יאמר קדיש אחרי ולא יבקר את קברי. האיסור הזה חל גם על אשתו וגם על בניו ובנותיו.

בתי יוטא לא תבוא להלוויתי ולא תזכיר אותי בהזכרת נשמות ולא תבקר את קברי. האיסור, הזה חל גם על בעלה ועל בניה ובנותיה ונכדיה ונכדותיה.

אינטערעסאנט, דער ערשטער איז נאר ער מיטן ווייב, די צווייטע איז שוין אויך בניו ובנותיו, דער דריטער איז אויף נכדיה ונכדותיה
און וואס איז מיטן דינובער? ער מעג יא?

שרייבער האט געשריבן:אינטערעסאנט, דער ערשטער איז נאר ער מיטן ווייב, די צווייטע איז שוין אויך בניו ובנותיו, דער דריטער איז אויף נכדיה ונכדותיה
און וואס איז מיטן דינובער? ער מעג יא?

אויף אים איז ער נישט געווען גערעגט