וואלטסטו אריינגענארט א מוסלעמעינער מיט א שטיקל חזיר?

פארוואס דערמאנט קיינער נישט דאכטזיך די שבתבלעטל האט אן אריכות אין דעם ענין.

יאיר האט געשריבן:לדעתי איז רעספעקט דער גאנצער ענין פון מאראל. דהיינו, אויב איך רעפעקטיר א מענטש און זיינע געברויכן וועל איך אים נישט בא'עולה'ן. ממילא אויב אזוי ווענדט זיך עס מיט וואס איך נאר יענעם אפ. למשל, פאר א מוסלעמענער עסן חזיר, אפילו איך האלט ס'געשעט אים גארנישט, למעשה רעספעקטיר איך דעם מוסלעמענער פאר'ן זיין א מאראלישער מענטש און זיך האלטן צו זיין רעליגיע. ממילא וואלט איך אים נישט אפגענארט. משא"כ אויב א חוק איז אוממאראליש, ווי למשל אויב יענער האלט אז א מענטש מיט אן אייפון איז פסול צו מאכן קידוש, אזא חוק רעספעקטיר איך נישט, ממילא פיל איך נישט קיין מאראלישע פליכט צו זיכער מאכן אז איך בין אים נישט מכשיל.

מ'הויבט אן צו באקומען עפעס א שטיקל דרך. מיט נישט דארפן ריספעקטירן אוממאראלישע חוקים האמיר שוין ארלעדיגט אלע איבער קנאות'דיגע געזעצן, ווי למשל געבן בלוט פאר אן עדי ק-ה אנהענגער, ולהבדיל עולה זיין און קוקן אויף וויינען אפילו איך טראג מיט'ן עירוב אדער בין א ציוני. אבער מיט דעם אליינס איז נישט געלייזט די אלע נארישע איינרעדענישן ווי למשל די וואסער פון א בלויע באטל דוגמא וואס כ'האב געגעבן, פאר דעם קומען מיר צו צום צווייטן הגדרה.

פוןדעסטוועגןדאך האט געשריבן:איינער האט פריער דערמאנט the golden rule. טוה נישט פאר יענם וואס דו ווילסט נישט מען זאל טוהן פאר דיר.
איך קלער אזא צוגאנג דערויף.
ווען איך אליין האב א הנהגה וואס איז בטעות גמור יסודה, און איז לחלוטין נישט אמת, בין איך גערן מסכים אז א צווייטער זאל זיך נישט רעכענען דערמיט. אדרבא זאל ער מיך מהנה זיין מיט אביסל וואטעווער.
אויב אזוי טוה איך דאס זעלבע פאר אים.

מיט דעם נעמט מען קער פון די בלויע באטל משוגענער, זאגן פארן ווייב אז די שעסל וואס איז נאר 3 אהאלב אינטשעס אונטערן קני אז ס'איז כשר, און אלע משוגעת'ן וואס מ'לייגט ארויף אויף רעליגיע. די שאלה בלייבט נאר איבער וואו לייגט מען די ליין וואס ביז דארט איז עס לעגעטימע רעליגיע, צו איז דאס כשרות פאר א איד, אדער חזיר פאר א מוסלמענער, און פון וואו הייבט זיך אן די משוגעת'ן? ווער איז די אטאריטעט אין דעם?

רעספעקט צו יענעמס טעריטאריע היות ער איז בארעכטיגט צו זיין דעה (וואס געט אים די רעכט? הממ, די געזעץ? מאראל? רעליגיע? פשוטע פארגעשריטענע דזשאנגל געזעצן וואס האט געטוישט פויסטן צו רעכטן? אפשר) מוז איך רעספעקטירן זיין דעה כאילו עס איז אמת.
יעצט, הייבט זיך אן, איז יעדע דעה אזוי, אדער קען מען זאגן אז א דעה וואס אסאך מענטשן האלטן איז בהכרח אז זי האט שטארקע שרשים (אין לאגיק, אדער אין קולטור, רעליגיע וכדומה) און דעריבער איז זי בארעכטיגט און פאדערט צו ווערן רעספעקטירט און איך גיי איר נישט בארירן. מה שאין כן א דעה אשר בדה מלבו, און ווייניג האלטן אזוי איז נישט א לעגיטימע דעה. (אביעקטיוו קען מען דאס טאקע נישט זאגן ווייל דער אומגלויביגער טענה'ט אז געשניטענע נעגל איז נישט מער סכנה ווי בלויע בעגס, און דער רעליגיעזער טענה'ט אז וועגעטאריען איז נאריש ווייל גאט לאזט אונז עסן פלייש, אבער צו שניידן א ליניע און מאכן א גדר איז עס לכאורה א סברה)

לפע״ד, וועט א רעכטדענקיגער מענטש נישט טאן עפעס בין אדם לחבירו וואס איז נישט אויסגעהאלטן אדער וועט יענעם פארדריסן, סיידן אויב יענער איז א איד ועל אחת כמה וכמה אויב איז ער א גוי.

בנידון דידן, איז קלאר פארדריסלעך אנצושמירן א גוי מיט עפעס וואס מען ווייסט בפירוש אז ס׳איז נישט לרוחו, און אפילו אויב יענער וועט קיינמאל נישט וויסן דערפון איז אויך נישט משנה, ושקר יוכיח, מדבר שקר תרחק איז געזאגט געווארן מכל מקום, צו יענער וועט זיך דערוויסן דעם אמת צו נישט. ס׳איז דער עצם מעשה וואס פסל׳ט און ס׳איז נישט געוואנדן אין יענעם׳ס ידיעה אדער אי ידיעה (אזויווי מ׳האט שוין דא מדמה געווען צו גניבה אבער דארטן איז ממש א מעשה משא״כ דא איז תלוי בדעת).

נאך מער, באופן דידן, ווי ס׳האנדלט זיך פון א זאך וואס ווארשיינליך ווייסט דער גוי אז אויך פאר א איד איז עס אסור, און אויב איז ער אונטער׳ן איינדרוק אז דו וואלסט דאס ווען געגעסן האסט אים גונב דעת געווען.

און דער נפק״מ צווישן א איד און א גוי איז לכאורה טאקע דאס, אז לגבי א איד וואס איז נכלל אינעם איסור תורה הייסט דאס מכשיל געווען, משא״כ ביי א גוי וואס אויף אים איז נישט חל איסור תורה איז דאס בלויז זיין אייגענער מכשול, און ווען א איד איז אים מכשיל בכוונה מיט זיינ׳ס א קפידא איז עס נאנטער צו גניבת דעת (אזויווי @יין שרף האט שוין צוגעברענגט). מ׳קען לויט דעם דא אויך אריינדרייען די חילוק פון ״גברא״ און ״חפצא״, ואכמ״ל.

ס׳איז אבער כדאי אראפ צו ברענגן דעם סמ״ג ביי הלכות השבת אבידה, וז״ל:

״כי עתה שהאריך הגלות יותר מידי יש לישראל להִבדל מהבלי העולם ולאחוז בחותמו של הקב"ה, שהוא אמת ושלא לשקר לא לישראל ולא לגויים ולא להטעותם בשום עניין ולקדש עצמם אף במותר להם שנאמר: "שארית ישראל לא יעשו עוולה ולא ידברו כזב ולא ימצא בפיהם לשון תרמית". וכשיבוא הקב"ה להושיעם ואמרו הגויים: בדין עשה, כי הם אנשי אמת ותורת אמת בפיהם. אבל אם יתנהגו עם הגויים ברמאות יאמרו: ראו מה עשה הקב"ה שבחר לחלקו גנבים ורמאים.״

ווידעראום, לגבי מכשיל זיין א איד וואס איז מקפיד אויף חומרות ווענדט זיך, א חומרא וואס א מענטש איז מוסף אויף זיך אליין בו בזמן וואס די הלכה פסוקה פארלאנגט דאס נישט, איז פשוט אז ס׳הייסט נישט יענעם מכשיל געווען אויב דאס וואס ווערט געטון איז בעצם מותר ע״פ הלכה, פארקערט, יענער זאל זיך אליין אפהיטען, וכי השומר אחי אנכי?

במה דברים אמורים, אויב די צוויי אידן קענען זיך נישט פון דער נאענט און זייערע אייגנארטיגע מנהגים, משא״כ אויב כ׳בין גוט מיט יענעם, מ׳רעספעקטירט זיך איינער דעם צווייטן און יענער ווייסט אז איך ווייס פון זיינע חומרות, מוז איך אכטונג געבן אים נישט צו געבן עפעס וואס איז נישט לפי רוחו ותאוותו (סיגוף קען אויך זיין א תאווה), ווייל ער פארלאזט זיך אויף מיר אז איך בין באהאווענט מיט זיינע קפידות און נעמט אן אז כ׳וועל אים נישט מכשיל זיין.

אויב איז עס אבער קרוב צו א משוגעת, בבחינת OCD, זאל זיך יענער אליין מאכן שבת.

עובדה: כידוע האט בעלזער רב זי״ע געהאט פארשידענע חומרות און ״קפידות״ (ווי למשל זיך וואשן די הענט איז געווען א גאנצע עבודה) און ער פלעגט זיך דערפרייען דאס הארץ אויב איז דארט פערצופאל געווען א דיין ווייל אזוי האט ער יענעם געקענט ווייזן די ׳שאלה׳ און זיך פארלאזן אויף פסק הלכה, פארשטייט זיך אז רוב דיינים האבן ׳מכשיר׳ געווען, האט זיך אמאל געמאכט אז ס׳איז אנוועזנד געווען אן אונגארישער דיין, א תמים, וואס האט גענומען די שאלה ערנסט און בודק געווען פון אלע זייטן, ס׳איז נעבאך געווען צרות און בעלזער רב האט שוין קיין שלוות הנפש נישט געהאט…

גאלד האט געשריבן:וואס הייסט דער רמב"ם רופט איהם אן א "שוטה" אויב כ'דענק גוט

א ''שוטה'' ברענגט מען נישט קיין ראי' פינעם רמב''ם דער מובחר מין האנושי (כנוסח המציבה).
איינער וואס רעספעקטירט א איסלאמער פאנאטיקער ווייל ער איז בעצם מחשיב ''ביי זיך'' יענעמ'ס דברי טיפשות, ווערט גאר א שאלה צו פאר אים זעלבסט מעג מען מכשיל זיין בלא יודעים מיט אזעלכע שאלות, ווייל ער זעלבסט איז ניטאמאל געהעריג ביי זיין שמירת הדת.

געפילטע פיש האט געשריבן:די שאלה קען מען פרעגן לגבי אנדערע יידן אויך, למשל אויב איך האב א גאסט פסח וואס איז מקפיד אויף נישט צו עסן געקויפטע פראדוקטן, לאמיר זאגן אז איך האב אנגענומען אז ס'איז א מנהג שטות, מוז איך עם זאגן אז די פלייש איז געקאכט אין געקויפטע קעטשאפ, אדער אז די קיכן וואס ער בייסט צו איז אבערלענדער'ס, נישט היימיש? וואס איז אויב איך ברענג קידוש צו מאכן אין בית מדרש, און איך ווייס אז אויב איינער וועט וויסן אז איך האב עס געברענגט אום שבת וועט ער נישט עסן, אבער איך ווייס דאך יא אז די עירוב איז כשר, מוז איך עם זאגן, און לאמיר זאגן אז נישט, אויב פרעגט ער מעג איך עם זאגן ליגנט? אויב א חבר גייט נישט אריין אין א שטוב וואו ס'דא אינטערנעט, מוז איך עם זאגן אז ער מעג נישט אריינקומען אין מיין שטוב? און אויב האב איך א חבר א וועגיטעריאן, מעג איך עם געבן צו עסן א מאכן וואס האט תערובת פלייש אדער פיש?

סתם גערעדט אין די זייט.

א איד וואס האט מער חומרות והידורים וואס די קענסט זיך ערלויבען, מיינט נישט אז די ברויכסט אים אנקוקען ווי דער טיפוש וואס גלייבט אין אמונות איסלאם וכו'.
אויב דיין בליק אויף אנדערע אידן איז יא אזוי, נו קענסטו שוין בניקל מיטגיין מיט די איסלאמע סימפאטיקער וואס זענען מתפלל על איבוד מתנחלים.

יאיר האט געשריבן:לדעתי איז רעספעקט דער גאנצער ענין פון מאראל. דהיינו, אויב איך רעפעקטיר א מענטש און זיינע געברויכן וועל איך אים נישט בא'עולה'ן. ממילא אויב אזוי ווענדט זיך עס מיט וואס איך נאר יענעם אפ. למשל, פאר א מוסלעמענער עסן חזיר, אפילו איך האלט ס'געשעט אים גארנישט, למעשה רעספעקטיר איך דעם מוסלעמענער פאר'ן זיין א מאראלישער מענטש און זיך האלטן צו זיין רעליגיע. ממילא וואלט איך אים נישט אפגענארט. משא"כ אויב א חוק איז אוממאראליש, ווי למשל אויב יענער האלט אז א מענטש מיט אן אייפון איז פסול צו מאכן קידוש, אזא חוק רעספעקטיר איך נישט, ממילא פיל איך נישט קיין מאראלישע פליכט צו זיכער מאכן אז איך בין אים נישט מכשיל.

מ'קען אבער נישט רעספעקטירן עמיצן און נאר קוקן אויף א קליין אספעקט פון זיין רעליגיע און מחמת וואס ער האלט זיך דערצו, זאגן אז איך רעספעקטיר זיין ביאינג מאראל און אויספאלגן דער רול. ווייל דער זעלבער רעליגיעזער קען דאך אויך האבן למשל א אנדערע רול, צו וואס ער האלט זיך בד"וו זייער שטארק, וואס זאגט אז טעות עכו"ם איז מותר. סאוי וויאזוי וועט ער זיך טאקע אויפפירן מיט דיר ביי דעם זעלבן פאל אויב דו זאלסט נאר טוישן פלעצער מיט אים? גייסטו אזא עמיצן אויך רעספעקטירן און פיהלן מאראליש אבליגירט אים נישט מכשיל צו זיין?

איך וואלט געוואלט ארויסברענגען דריי נקודות אויף די אשכול:

1). מ׳קען אפשר טענה׳ן אז אפילו פון דעם פערספעקטיוו פונ׳ם רעליגיעזען מוסלעמענער, וויבאלד ער איז בלא יודעים אריינגענארט געווארן אין א פארבאט לאמונתו, איז די עצם עבירה, אפילו לפי אמונתו, נישט אזוי הארב (בפרט וואס ער וועט קיינמאל נישט געוואר ווערן דערפון).

2). איך וויל ארויסברענגען אז לכאורה איז די דין ודברים פון די אשכול לגבי מאראל לכשלעצמו; דהיינו, צו איינער וואס האלט שוין ביים דריטן שלב [ווען מ׳צוטיילט זיי אויף דריי] פון קאהלבערג׳ס מאראלישע אנטוויקלונג וואלט אריינגענארט דעם מוסלעמענער. אין אנדערע ווערטער, מ׳רעכענט נישט דאס אז פארוואס? וואלט געהאט א פערזענליכע פארדינסט פון ארייננארן דעם מוסלעמענער [ער פארדינט א (כשר׳ן) lunch]. (די משלים פון הוגה רירן אויך אן לדעתי אין די חילוק צווישן די צווייטע אין דריטע שלב.) פון יאיר׳ס תגובה איז בפירוש משמע אזוי.

מ׳קען אבער נאך אלס טענה׳ן אז אפילו לפי דעם דריטן שלב איז עס נישט א(זא) פראבלעם. ווייל ס׳איז יתכן צו טענה׳ן אז דאס גייט נאר אן ביי נארמאטיוו אנגענומענע אומרעכטן; דאס עצם איסור פונ׳ם מוסלעמענער איז נישט בכלל זה (חוץ פון עסן דאס פלייש פון א באשעפעניש בכלל, שאין כאן מקומו). ובנוסף, אז דעם מוסלעמענער׳ס געוואוסן ׳עט נישט ווערן געפלאגט דורך דעם (ווייל ער׳ט דאך נישט געוואר ווערן), וואס דעמאלט וואלט עס לכאורה יא געווען א נארמאטיווע מאראלישע אומרעכט. ובפרט לאור דעם פריערדיגן דערמאנטען פונקט אז ס׳קען זיין אן איסור קלוש אפילו לדעתו (חוץ מזה וואס קען זיין אז זיי זענען מקיל בבליעה...).

מ׳קען אבער זאגן אז בנידון דידן ׳עט דאס נישט עסן חזיר יא האבן מיט נארמאטיוו מאראליטעט; וויבאלד פאר אונז אליין איז עס אסור. דהיינו, אויב נעמט מען אן דעם ראציאנאלן טעם פון מו״נ בטעם איסור אכילת חזיר, דארפן מיר חושש זיין דערויף פאר איעדער וואס וויל דאס נישט עסן (הגם ער עסט דאס נישט מכח אנדערע טעמים און נישט וועגן די טעם פונ׳ם רמב״ם). מ׳קען דאס אפשר (?) אויך אריינטייטשן אינ׳ם קיצור שו״ע וואס יין שרף האט צוגעברענגט, פארוואס ער אסר׳ט גניבת דעת עכו״ם ביי מכירת נבילה.

דאס בעצם קען מען אויך זאגן (צווישן אנדערע) מחלק צו זיין צווישן אונזער דיון און די דיון פון ראובן וואס ווערט צוגעברענגט דא l viewtopic.php?f=47&t=7275; l אז אין יענע פאל איז עס דאך א נארמאטיווע מאראלישע אומרעכט (איך האף אזוי...), וממילא זאלסטו עס נישט טוהן.

מ׳האט בעצם צוגערירט צו (חלקים פון) די נקודה. איך האב עס נאר געוואלט מסביר זיין אין אנדערע ווערטער.

3). דאס פירט אונז אריין לגבי יאיר׳ס פונקט פון טראסט. מען קען אפשר מחלק זיין אז בנידון דידן האט ער אים נישט בפירוש געזאגט ליגענט, ער האט פשוט צוריקגעהאלטן דעם אמת; ווען ער זאל אים ווען בפירוש פרעגן וואלט, פארשטייט זיך, אנדערש געווען. (איך פארשטיי אז מ׳קען נאך אלס טענה׳ן אז ער האט אים געטראסט בעצם אים נישט מכשיל צו זיין. ס׳איז אבער לכאורה פארט נישט די זעלבע שאדן פאר ציוויליזאציע.) ועוד יותר, מ׳וועט נאך אלס מוזן מחלק זיין ביז וואו און אין וועלכע ענינים מ׳דארף אננעמען און זיך פארלאזן אויף די טראסט, ווי ערווענט.


Sent from my iPhone using Tapatalk

איך וואלט נישט אריינגענארט א מוסלומענער מיט א שטיקל חזיר, ווייל איך וויל נישט (כ'האף אזוי) אז ער זאל מיך ארייננארן מיט א שטיקל חזיר. פארגעס פון דעלך סאני לחברך לא תעביד, על דאטפת אטפוך, פשוט ווי קען איך ערווארטן פון א צווייטן מיך נישט אריינצונארן טראץ דעם וואס ער גלייבט נישט, ווען איך טו ממש דאס? וואו איז די ראציאנאל?

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:איך וואלט נישט אריינגענארט א מוסלומענער מיט א שטיקל חזיר, ווייל איך וויל נישט (כ'האף אזוי) אז ער זאל מיך ארייננארן מיט א שטיקל חזיר. פארגעס פון דעלך סאני לחברך לא תעביד, על דאטפת אטפוך, פשוט ווי קען איך ערווארטן פון א צווייטן מיך נישט אריינצונארן טראץ דעם וואס ער גלייבט נישט, ווען איך טו ממש דאס? וואו איז די ראציאנאל?

דו האלטסט אז אויב דו וועסט אים נישט ארייננארן, וועט ער דיר נישט ארייננארן? די מוסלומענער וועט סייווי טון וואס ער וויל.

איך פארגעס אבער נישט פון דעלך סאני לחברך לא תעביד, איך זע עס אלץ די פשוט'סטע מאראלע מחייב.

הדסים האט געשריבן:

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:איך וואלט נישט אריינגענארט א מוסלומענער מיט א שטיקל חזיר, ווייל איך וויל נישט (כ'האף אזוי) אז ער זאל מיך ארייננארן מיט א שטיקל חזיר. פארגעס פון דעלך סאני לחברך לא תעביד, על דאטפת אטפוך, פשוט ווי קען איך ערווארטן פון א צווייטן מיך נישט אריינצונארן טראץ דעם וואס ער גלייבט נישט, ווען איך טו ממש דאס? וואו איז די ראציאנאל?

דו האלטסט אז אויב דו וועסט אים נישט ארייננארן, וועט ער דיר נישט ארייננארן? די מוסלומענער וועט סייווי טון וואס ער וויל.

קען זיין אז ער וועט סייווי טון וואס ער וויל, אבער אויב וויל איך קענען וועלן אז ער זאל עס נישט טון צו מיך, דאן קען איך עס נישט טון צו איהם. דאס איז אמאל זיכער אז אויב אלע אידן און מוסולמענער וועלן אזוי טראכטן וועט עס נישט פאסירן.

רביה''ק זי''ע האט געשריבן:אויב וויל איך קענען וועלן אז ער זאל עס נישט טון צו מיך, דאן קען איך עס נישט טון צו איהם.

ok, ס'איז פשוט פאר דיין געפיל צו האבן האפענונג. זאלסט נאר וויסן ביסט איינגערעדט, קענסט טון וואס די ווילסט, און קענסט ווילן וואס דו ווילסט וועלן, אבער ער וועט סייווי טון וואס ער וויל...

דאס אויך, אבער כ'האב נישט גערעדט פון די האפענונג חלק, כ'האב גערעדט פשוט פונעם וועלן חלק. אז איך וויל האבן די רעכט צו וועלן עפעס קען איך נישט טון פארקערט דערפון.

קודם, פארוואס פארלירסטו די רעכט צו ווילן? איך לאז דיך ווילן וואס דו ווילסט. חוץ מזה, דו גייסט זיך אנשטרענגן פאר אים פשוט צו קענען ווילן, אפי' דו ווייסט אז ס'מאכט גארנישט אויס?

א. לגבי דיין פריערדיגע תגובה זעה איך נישט די פראבלעם מיט די דמיון, איינער וואס איז נישט קיין רוצח פילט זיך באמת מער פארזיכערט מיט זיין לעבן ווי א רוצח וואס די מעגליכקייט אז איין מענטש הרג'ט דעם צווייטן ליגט איהם אלץ אונטערן באוואוסטזיין. ס'נישט סתם דמיונות אין דער וועלט אריין.

ב. דו ביזט טאקע א וואוילע מענטש און דו לאזט מיר ווילן וואס איך וויל, מיין מוח אבער קען נישט פארנעמען קיין סתירות, אויב טו איך פעס מוז איך מסכים זיין אז א צווייטער זאל עס טון. די אנשטרעגען שטרענג איך מיך אן פאר מיר, אז איך זאל נישט פארלירן מיינע רעכטן פאר מיר אליינס, און זיך צו פילן פארזיכערט.

הגאון ר' אליעזר מלמד שליט"א בטורו השבועי "רביבים" האט פאריגע וואך דן געווען צו מען דארף אינפארמירן א גאסט אויב די עסן זענען נישט געמאכט געווארן לויט זיינע/אירע חומרות ומנהגים. עיי"ש.

האם צריך להודיע לאורח

כהשלמה לכך, למדנו שנחלקו הפוסקים בשאלה האם מארח צריך לומר לאורחיו שהמאכל שהוא נותן להם אינו כשר לפי מנהגם. יש אומרים שראוי שיאמר להם אבל אין זו חובה (ריטב"א; פר"ח קיט, יט), ולדעת רבים חובה לומר להם (אור זרוע, ים של שלמה, רמ"א קיט, ז, ש"ך כ). על פי זה כתב הרמ"א שאדם יכול לאכול אצל חברו שמכיר את מנהגיו, שכן בוודאי לא יאכיל אותו דבר "שהוא נוהג בו איסור".

בנוגע די מוסולמענער, וויל איך זאגן צוויי נקודות.

א) עס איז דא צוויי פראבלעמען.
איינס, דער מענטש איז געווארן בא'עולה'ט.
צוויי, דו האסט אויסגעפאפט א מענטש - האדם נפעל כפי פעולותיו.

אפילו אויב ווילסטו זאגן אז נקודה נומער איינס איז נישט שייך ווייל עס איז א פאלשע רעליגיע, איז אבער נאך אלץ דא די צווייטע פראבלעם.

ב) א ראדיקאלער מאראליסט טאר קיינמאל נישט אויספאפן א צווייטן, סיידן עס איז א מאראלישער יוצא מן הכלל, א בחינה ווי פיקוח נפש דוחה הכל.

נאר מען דארף אבער לייגן מאראלישע ווירדן אויף א ספעקטרום, דהיינו אויספאפן א מענטש אין דיני נפשות איז הארבער ווי פאפן אין דיני ממונות, וואס איז הארבער ווי רעליגיעזע גלויבונגען (אויב גלייבסטו באמונה שלימה אז זיין רעליגיע איז פאלש דורכאויס, און אז עס איז נישטא קיין שום נוצן דערפון), אזוי אויך אין רעליגיעזע גלויבונגען איז דא אסאך שטאפלען און עס ווענדט זיך ווי מאראליש אויסגעהאלטן דו ווילסט זיין.

זייטיגע קשיא, פארוואס שפיר איך אז איך וואלט ענדערש אריינגענארט מיין פרומער ברודער מיט א חלב סתם פראדוקט ווי צו אריינפאפן דעם מוסולמענער מיט א שטיקל חזיר?