קרעדיט signout פין
קרעטשמעאיינער האט דאס געפאוסט פון א גרופ.
איך הער מיך דא אן מיט טענות אויפן גראופ לכאן ולכאן. לאמיך אין קורצן אפשרייבן א שטיקעלע הסבר איבער די היינטיגע דרשה, פאר ווער זיין קאפ קען בכלל פארנעמען א צווייטע צד.
עס זענען פארהאן פארשידענע חלקים און פארשידענע טענות און לאמיך עס פראבירן צו צוטיילן אויף קליין געלט.
ערשטענס. עס איז כמעט אומ-מעגליך פאר א סאטמאר חסיד צו פירן א וויכיח מיט אזא איינער וואס איז נישט אויפגעוואקסן געווארן מיט די סאטמאר'ע שיטה. איינער וואס איז אלע יארן אויפגעוואקסן מיט דאס הייליגקייט פון שלימות הארץ און מיט עקסטרעימע שיטות קעגן די סאטמארע שיטה, וועט קיינמאל נישט פארשטיין וואס דער סאטמאר איד האלט און וויזוי ער קוקט אן יעדע געשעהניש אין מדינת ישראל. אלזא טייערע אידן, ס'איז א שאד די צייט זיך צו טענה'ן מיט אנדערע קרייזן ווייל אפילו זיי ווילן פארשטיין קענען זיי דאס נישט פארשטיין. זייער הארץ לאזט זיי נישט פארשטיין.
לגבי די פוינט וואס עס איז געזאגט געווארן ביים דרשה. צום ערשטן מאל וואס איך הער אידן - אפילו וואס זענען גאנץ עקסטרעים קעגן סאטמאר - זאגן אז "ס'קען זיין אז זיין פוינט איז אמת, אבער זאג עס נישט יעצט...." אדער "איך פארשטיי זיין פוינט, אבער מ'זאגט דאס נישט ברבים. מעגסט עס טראכטן.." וכדו'. דאס הייסט אז א גרויסער ציבור (חוץ סאטמאר) האלט אז די פוינט בעצם אז די עלטערן פון די בחורים האבן אריינגעלייגט די קינדער אין א סכנה מיטן אהינשיקן די קינדער - איז אמת. ע"כ, אויב איז עס אמת דאן איז איז דאך פשוט די סך הכל אז די עלטערן זענען שולדיג (עכ"פ טראגן א גרויס חלק פונעם שולד) אין זייער קינדער'ס טראגישער מארד.
יעצט איז פארהאן נאך טענה - וואס איז באמת די עיקר טענה - אז די צייט איז נישט ריכטיג. ס'איז נאך אין די שבעה, דאס בלוט קאכט נאך, יעצט איז נישט די צייט אזאנס צו זאגן, צו שטעלן דיין סאטמאר'ע שיטה בעת די עלטערן טרויערן.
משל למה הדבר דומה: עלטערן האבן אראפגעשטעלט א קינד אויפן ראוד ווי טראקס און טרעילערס יאגן זיך, מיט פארשידענע אויסריידן פארוואס דאס קינד באלאנגט דארט. זיי אפילו ארומגעלייגט רויטע קאונס אז די טרעילערס זאלן באמערקן אז עפעס ליגט דא. אבער למעשה איז געשעהן אז א ווילדע טרעילער האט זייער שנעל געדרייווט און רח"ל איבערגעפארן דאס קינד פון וועלעכע ער איז טראגיש אומגעקומען.
צו מיינט איר אז מ'וועט דעם טאטען און מאמע'ן נישט פארהאלטן איבער זייער אומ-אחריות'דיגער און מסוכן'דיגער אקט אפילו בעפאר די לוי'??!!! נישט נאר דאס, זיי ווערן גלייך ארעסטירט און אנגעקלאגט אויף מארד. זיי קענען נישט גיין צום לוי' און נישט זיצן קיין שבעה. און די גאנצע מידיאו און פאליציי זענען פארנומען איבער די שענדליכער אקט וואס די עלטערן האבן געטוען. איי, ווי איז אייער הארץ?! לאז זיי טרויערן אויף זייער פארלוסט! שפעטער איז דא צייט פארצוהאלטן די עלטערן.... קיינער פרעגט דאס נישט.
נישט פארגעסן. איר זענט אלע מודה אז די ווילדע מתנחלים לייגן זיך אריין אין די הענט פון אראבער, מענטשן-פרעסער, רוצחים און בלוט-זויגער. מיט וואס זענען זיי אנדערש פונעם טאטען וואס שטעלט ארויס זיין קינד אויפן ראוד?? פארוואס טאר מען דאס יעצט נישט אויפברענגען??
לעניית דעתי טוט וויי גאר עפעס אנדערש. דאס אמת'ר מציאות פאטשט נעבעך אין פנים. מ'האט ביז היינט נישט אזוי געטראכט, קיינער האט דאס נישט געוואלט טראכטן, אבער יעצט אז איינער האט עס אויפגעברענגט אין א ברייט פובלעצירטע דרשה טראכט מען צו זיך איבער און מ'שעמט זיך אליין מיטן מציאות וואס ווערט אזוי אפן ערקלערט. עס "פאסט" פשוט נישט פארן ציבור אז מ'האט דאס אזוי גראב אויפגעברענגט.
צום לעצט. די טענות לויטן אויך אז רבינו יואל וואלט אזאנס קיינמאל געטוען. די מענטשן וואס שרייען דאס זענען פשוט נישט באהאוואנט מיט היסטאריע און יעצט איז רבינו יואל גאר דער קליגער, ווען ער לעבט שוין נישט.
לאמיר אריינקלערן. עס זענען פארגעקומען שווערע מלחמות אין ארץ ישראל, עס זענען ליידער אומגעברענגט געווארן אסאך אידישע קינדער, סאלדאדטן. רבינו יואל האט געהאלטן פייערדיגע דרשות אינמיטן ברען פון קריג, ער האט שטארק באוויינט די נפשות וואס זענען ליידער אומגעברענגט געווארן אבער אין די זעלבע צייט שטארק פארפירט קעגן די מעשים פון די ציונים און קלאר געשריגן אז די ממשלת ישראל זענען שולדיג דעראון. איר מיינט אז אויב וואטסעפפ וואלט געלעבט ביי די נשא תורה, שלח תורה וכדו' וכדו' וואלטן געווען שענערע קאמענטס אויף אים?...
איר קענט אפילו פארשטיין וויזוי רבינו יואל האט אויסגעקוקט ווען ער האט געזאגט - נאכדעם וואס מדינת ישראל האט איינגענומען ירושלים און צוריקבאקומען די הערשאפט איבער די כותל המערבי, די איינציג פארבליבענע זאך פונעם הייליגן בית המקדש, די הייליגסטע און טייערסטע זאך ביי כלל ישראל - און ער האט געזאגט "לדעתי איז 'אסור' צוגיין צום כותל"... איך קלער יעצט וואספארא קאמענטס ער וואלט דאן געהאט אויף וואטסעפפ...
פלוצלינג איז רבינו יואל געווארן דער קלוגער.. 34 יאר נאך זיין פטירה.
לסיכום. פונקט ווי זיינע פארגייער, די פריערדיגע סאטמארע רביים האט דער סאטמאר רבי אויך גערעדט פונקט אין צייט ווען ער האט עס געדארפט זאגן. יעצט ווען די אידישע וועלט איז פאר'שיכור'ט מיט נקמה געפילן און ס'לאזט זיך נישט טראכטן גלייך צום פונקט, דווקא יעצט האט ער געדארפט זאגן דעם אמת און ווער עס זענען באמת שולדיג. יעצט דארף מען עס הערן און יעצט הערט מען עס. נישט א חודש אדער יאר דערנאך.