מוצ"ש נאוועמבער 08, 2014 10:41 pm#233593
כ'וואלט נישט געשאכטן מיין קינד אפילו אויב גאט באפעלט
די געשיכטע פון דער עקידה גיט אונדז א סך מחשבה-מאטעריאל. כ'האב שוין אמאל געשריבן וועגן די וואס זעען ווי נאטירלעך אז אויב גאט הייסט שעכטן א קינד איז דאס נישטאמאל א נסיון. די געשיכטע פון דער עקידה ווייזט אונדז אז אפילו אויב גאט הייסט, דארף א געזונטער טאטע האבן א נסיון נישט צו פאלגן גאט. איך וואלט נישט געשאכטן מיין זון ווייל איך וואלט דורכגעפאלן דעם נסיון; מיין ליבשאפט צו מיין זון איז גרעסער ווי מיין ליבשאפט צו גאט.
אבער דאס איז נישט די איינציקסטע סיבה פארוואס איך וואלט נישט געשאכטן מיין זון. אפילו אויב איך וואלט באוויזן זיך צו הייבן העכער פון אלע מיינע ליבשאפטן, און כ'וואלט אנגעקומען צו דער מדריגה פון אברהם צו זיין גרייט צו שעכטן מיין אייגן קינד בלויז ווייל גאט האט מיר אזוי באפוילן, וואלט איך נאך אלץ געזאגט פאר גאט אז איך וועל אים נישט פאלגן. פארוואס?
צוערשט לאמיר פארשטיין די סברא אז איך זאל יא פאלגן גאטס באפעל; עס דארף א שכלדיקער הסבר ווי אזוי איך וואג זיך צו באגיין אזא שרעקלעכן פארברעכן ווי מארד, און נאך אויף מיין אייגן קינד. די פשוטע סברא איז אז דאס מאראליטעט אויף וואס איך באזיר מיין פארשטאנד אז מארד איז אן אומרעכט איז א באשאף פון גאט. און אויב דער באשאפער פון מאראליטעט זאגט מיר אז ער וויל איצט אז איך זאל עפעס טאן פאר אים – אפילו אויב עס שטימט נישט מיט זיין יצירה פון מאראליטעט – דארף איך אים פאלגן.
די סברא איז אבער טיף-פראבלעמאטיש, און פאלט אוועק נאכן זיך איבערצייגן אז מאראליטעט מוז זיין די ערשטע הנחה און יסוד פון יעדער דיסקוסיע. אויב קען גאט באפעלן עפעס וואס איז א סתירה צו מאראליטעט, זענען פאראן בלויז צוויי אפציעס: 1) גאט איז נישט מאראליש; 2) גאט האט אן אנדערער פארשטאנד אין מאראליטעט. לויט ביידע אפציעס, האבן מיר נישט קיין שום וועג צו וויסן אז גאט האלט זיך געבונדן צו דער עטיקעט פון אמת און שקר, אדער פארשטייט די מושגים אויף דעם זעלבן אופן ווי אונדז.
איינמאל מיר קומען צו אזא מסקנא, און גאט זאגט אונדז "איך וויל אז דו זאלסט שעכטן דיין קינד", ווייסן מיר נישט צי גאט וויל אונדז סתם פארדרייען דעם קאפ, און באמת וויל ער עפעס אנדערש. אויב איז גאט נישט געבונדן צו מאראליטעט אדער צו אונדזער פארשטאנד פון מאראליטעט, איז ער אויך נישט געבונדן צום אמת אדער צו אונדזער פארשטאנד פון אמת און שקר. דעריבער, ווען ער זאגט אז ער וויל עפעס קען דאס זיין א פראסטער ליגן ווען באמת וויל ער עס איבערהויפט נישט, אדער קען דאס זיין אמת אויף עפעס א הימלישן אופן, אבער פאר אונדז טייטשט זיך עס איבער אין טאן דווקא פארקערט פון דעם באפעל. אין ביידע אופנים מיינט דאס אז מיטן אויספירן גאטס באפעל ווי אזוי מיר פארשטייען עס פשוט, זענען מיר בכלל נישט פארזיכערט אז מיר טוען גאטס אמתן רצון – און אפשר זענען מיר גאר עובר דערויף.
אלזא ווען גאט (פארשטייט זיך נאכן באשטעטיקן אז דאס איז טאקע גאט) באווייזט זיך צו מיר און באפעלט צו שעכטן מיין קינד, וואלט איך אים געענטפערט: "אדוני המלך, מלכו של עולם! גלוי וידוע לפניך שרצוני לעשות רצוניך. דו ווייסט דאך אז איך האב אייביק געפאלגט דיינע באפעלן וויסנדיק אז מיר האבן דעם זעלבן פארשטאנד אין אמת און שקר, און ווען דו זאגסט עפעס, מיינסטו טאקע וואס דו זאגסט. כ'ווער אבער איצט געוואויר אז איך לעב אויף אן אנדערער מאראלישער פלוין ווי דו – וואס איך זע ווי אכזריות זעסטו ווי א הימלישער עבודה; ווען איך זע דעם אבסאלוטן רשעות אין מארד ווי א הייליקן אמת, זאגסטו אז עס איז גאר שקר. דעריבער, הייליקער גאט, ווייס איך שוין נישט ווען און וואס איך דארף טאן. דו זאגסט אז איך זאל שעכטן מיין זון, אבער אפשר ווילסטו באמת אז איך זאל אים דערשטיקן... אפשר ווילסטו אז איך זאל אים גאר בכלל נישט הרגענען! איז זיי מיר מוחל, גאט, אז איך וועל אננעמען 'שב ואל תעשה'".
אבער דאס איז נישט די איינציקסטע סיבה פארוואס איך וואלט נישט געשאכטן מיין זון. אפילו אויב איך וואלט באוויזן זיך צו הייבן העכער פון אלע מיינע ליבשאפטן, און כ'וואלט אנגעקומען צו דער מדריגה פון אברהם צו זיין גרייט צו שעכטן מיין אייגן קינד בלויז ווייל גאט האט מיר אזוי באפוילן, וואלט איך נאך אלץ געזאגט פאר גאט אז איך וועל אים נישט פאלגן. פארוואס?
צוערשט לאמיר פארשטיין די סברא אז איך זאל יא פאלגן גאטס באפעל; עס דארף א שכלדיקער הסבר ווי אזוי איך וואג זיך צו באגיין אזא שרעקלעכן פארברעכן ווי מארד, און נאך אויף מיין אייגן קינד. די פשוטע סברא איז אז דאס מאראליטעט אויף וואס איך באזיר מיין פארשטאנד אז מארד איז אן אומרעכט איז א באשאף פון גאט. און אויב דער באשאפער פון מאראליטעט זאגט מיר אז ער וויל איצט אז איך זאל עפעס טאן פאר אים – אפילו אויב עס שטימט נישט מיט זיין יצירה פון מאראליטעט – דארף איך אים פאלגן.
די סברא איז אבער טיף-פראבלעמאטיש, און פאלט אוועק נאכן זיך איבערצייגן אז מאראליטעט מוז זיין די ערשטע הנחה און יסוד פון יעדער דיסקוסיע. אויב קען גאט באפעלן עפעס וואס איז א סתירה צו מאראליטעט, זענען פאראן בלויז צוויי אפציעס: 1) גאט איז נישט מאראליש; 2) גאט האט אן אנדערער פארשטאנד אין מאראליטעט. לויט ביידע אפציעס, האבן מיר נישט קיין שום וועג צו וויסן אז גאט האלט זיך געבונדן צו דער עטיקעט פון אמת און שקר, אדער פארשטייט די מושגים אויף דעם זעלבן אופן ווי אונדז.
איינמאל מיר קומען צו אזא מסקנא, און גאט זאגט אונדז "איך וויל אז דו זאלסט שעכטן דיין קינד", ווייסן מיר נישט צי גאט וויל אונדז סתם פארדרייען דעם קאפ, און באמת וויל ער עפעס אנדערש. אויב איז גאט נישט געבונדן צו מאראליטעט אדער צו אונדזער פארשטאנד פון מאראליטעט, איז ער אויך נישט געבונדן צום אמת אדער צו אונדזער פארשטאנד פון אמת און שקר. דעריבער, ווען ער זאגט אז ער וויל עפעס קען דאס זיין א פראסטער ליגן ווען באמת וויל ער עס איבערהויפט נישט, אדער קען דאס זיין אמת אויף עפעס א הימלישן אופן, אבער פאר אונדז טייטשט זיך עס איבער אין טאן דווקא פארקערט פון דעם באפעל. אין ביידע אופנים מיינט דאס אז מיטן אויספירן גאטס באפעל ווי אזוי מיר פארשטייען עס פשוט, זענען מיר בכלל נישט פארזיכערט אז מיר טוען גאטס אמתן רצון – און אפשר זענען מיר גאר עובר דערויף.
אלזא ווען גאט (פארשטייט זיך נאכן באשטעטיקן אז דאס איז טאקע גאט) באווייזט זיך צו מיר און באפעלט צו שעכטן מיין קינד, וואלט איך אים געענטפערט: "אדוני המלך, מלכו של עולם! גלוי וידוע לפניך שרצוני לעשות רצוניך. דו ווייסט דאך אז איך האב אייביק געפאלגט דיינע באפעלן וויסנדיק אז מיר האבן דעם זעלבן פארשטאנד אין אמת און שקר, און ווען דו זאגסט עפעס, מיינסטו טאקע וואס דו זאגסט. כ'ווער אבער איצט געוואויר אז איך לעב אויף אן אנדערער מאראלישער פלוין ווי דו – וואס איך זע ווי אכזריות זעסטו ווי א הימלישער עבודה; ווען איך זע דעם אבסאלוטן רשעות אין מארד ווי א הייליקן אמת, זאגסטו אז עס איז גאר שקר. דעריבער, הייליקער גאט, ווייס איך שוין נישט ווען און וואס איך דארף טאן. דו זאגסט אז איך זאל שעכטן מיין זון, אבער אפשר ווילסטו באמת אז איך זאל אים דערשטיקן... אפשר ווילסטו אז איך זאל אים גאר בכלל נישט הרגענען! איז זיי מיר מוחל, גאט, אז איך וועל אננעמען 'שב ואל תעשה'".