גראדעמעכעלע האט געשריבן:@געפילטע @יאיר כנראה שלאגן ענק זיך במחלוקת הגרש"ז און רב עיזואל פון תל אביב עיין כאן
http://shaalvim.co.il/torah/maayan-article.asp?id=525@ געפילטע אפשר ביסטו דיר מער מסביר פארוואס עס איז נישט קיין מוליד, אין די ווייערס פאר עס גייט דורך די באלב געבן די פארטיקלס נישט ארויס קיין לעכטיגקייט, און נאכדעם יא, פארוואס איז דאס נישט קיין מוליד?
איך האב נאכנישט געליינט די לינק וואס דו ברענגסט, לכשאפנה. אבער פארוואס זאל לעכטיגקייט אין א באלב זיין מער מוליד ווי עפענען די פירהענג אין א טונקעלע צימער און מוליד זיין דארט א ליכטיגקייט? אדער אריינלייגן קאווע אין וואסער און מוליד זיין דארט א טעם קאווע. דאס איז דאך ממש דומה לנותן ריח בכלים? אלא מאי, א כלי וואס האט א ריח איז עפעס א נייע מין מהות, אבער מ'קען פון דעם נישט בויען אז א נאסע, ליכטיגע, ווארימע, קאוועדיגע הולדה זאל אויך הייסן מוליד, ווייל אין לך בו אלא חידושו. חוץ פון דעם וואס במקור פון דעם חידוש, אז אלקטרי זאל הייסן מוליד, כ'געדענקט שוין נישט וואו דאס איז געווען, והמלנקקים ילנקקו, איז זיין חידוש געווען אז מ'איז מוליד דא א נייע עלעקטריציטעט אינעם דראנט, ער האט נישט גערעדט פון מוליד זיין ליכטיגקייט, אדער א מאטאר זאל זיך דרייען, דוכט זיך ער האט דעמאלס גערעדט וועגן טעלאפאון.... אקעי, גע'גוגל'ט און
געטראפן.
שו"ת בית יצחק, השמטות לסי' לא ביורה דעה ב האט געשריבן:אם רשאים לדבר בשבת על ידי מכונה הנקראת טעלעפון. והנה לפע"ד יש איסור בדבר, ושומר נפשו ירחק ממנו. כי מלבד מה שמוכרח למדבר במכונה כזאת להכות מקודם בפעמון עת ירצה לדבר, וזה איסור משום משמיע קול, יש איסור עוד משום דע"י סגירת זרם העלעקטרי נולד כח עלעקטרי, וזה אסור בשבת. דכמו בסחופי אשיראי, דאמרינן בביצה כג דאסור משום דמוליד ריחא, דאסור לעשות עלעקטרישע פערבינדונג. ומהאי טעמא לדעתי יש לאסור לעשות זאדא וואססער משום דגם שמה מוליד הרכבה חימית
זעט מען אז ער האט אפילו נישט גערעדט פונעם תוצאה פון עלעקטריק, נאר פון די "עלעקטרישע פערבינדונג" וואס דאס איז "מוליד" א נייע כח פון עלעקטריק. פון דעם זעט מען קלאר ווי שטארק ער האט זיך אויסגעקענט מיט עלעקטריק, במחכת"ר, נישט אז דאס איז אזא חיסרון פאר זיין צייט, די שו"ת בית יצחק האט ער געדרוקט אום יאר תרס"ד, ווען קוים וואס די פיזיקער האבן פארשטאנען עלעקטריק, היינט אבער פארשטייען מיר שוין אז מיטן מאכן אן עלעקטראנישע פערבינדונג איז מען נישט מוליד קיין שום נייע עלעקטריק, די עלעקטריק איז קאי וקיימא און ליקט אנגעגרייט אינעם פאוער פלענט, די זעלבע וועג ווי די וואסער ליגט אנגעגרייט אינעם רעזעוואר, ס'ווערט נישט באשאפן קיין שום נייע וואסער ביים עפענען דעם קראן.
דאס וואס איר פארגלייכט דאס צו מאכן סודה וואסער, אזא גזירה שוה עלעקטרישע פערבינדונג מיט כעמישע פארבינדונג איז אויך אביסל קאמיש, און אינטרעסאנט טאקע אז די צווייטע האלב פון זיין פסק האט מען טאקע נישט אנגענומען, לגבי מאכן סודה וואסער רבו עליו המתירים אז מ'מעג יא, און ס'הייסט נישט מוליד, אבער זיין חידוש אויף עלעקטריק נוצט מען נאך היינט.
אבער דאס איז קלאר אז אין די ווייערס איז נישט דא קיין שטערקערע מוליד ווי אין די וואסער אדער היידראליק פייפס ווען מ'עפענט אויף א וואלוו, אויב עפעס ביי וואסער איז עס א זאך וואס איז נראה לעין און וואלט געדארפט זיין הארבער ווי די אומזעבארע עלעקטריק.
...דו ביסט אמאל געגאנגען אין ישיבה...