אויסצוגן פון דרשה פון הר”ר מנחם הארטמאן הי”ו ביי א “קרן עזר” צוזאמקום.
לשנות את הידוע…
קודם וויל איך באדאנקען “קרן עזר” וואס זיי האבן געטוען דעם געוואלדיגן שריט, און האבן געטוען א זאך וואס ווי מען זאגט אין ענגליש ס’איז שוין PAST DUE, ס’איז א זאך וואס וואלט שוין לאנג געדארפט ווען זיין, – ס’קען זיין אז “קרן עזר” וועט זיין אסאך וויינגער ביזי, אויב מענטשן וועלן אנהויבן זייער לעבן מיט א געוויסע מהלך החיים, מען וועט האבן א געוויסע ציל צו וואו מען וויל אנקומען, אזוי וועט מען נישט אריינפאלן אין דעם לאָך וואס אסאך אנדערע זענען אריינגעפאלען…
…און אוודאי וויל איך באדאנקען אלע באטייליגטע וואס זענען געקומען, ווייל דאס אליינס, אז מען זעצט זיך אראפ, און מען נעמט צוויי טייערע שעות פון לעבן, און מען גיט דאס אוועק זיך אביסל צו באקענען מיט ווי אזוי זיך צו באגיין מיט געלט ענינים
דאס איז אליינס א סימן אז דער עולם איז גרייט צו טוען למעשה, און דאס איז א סימן אז דער עולם זעט איין אז די וועג פון ביז יעצט איז נישט קיין עסק….
איך ווייס נישט וויפיל חידושים ס’וועט זיין, אבער אזוי ווי דער מסילת ישרים זאגט, אז ס’איז אויך וויכטיג “לשנות את הידוע”, איבערצו’חזר’ן דאס אלטע…
אמונה – הכנות מזון
מען שטעלט זיך אויף און מען זאגט דרשות און עצות פאר פרנסה, איז די ערשטע זאך וואס מען דארף געדענקען, אז “אונז פרובירן מיר נישט איבערצונעמען דעם רבוש”ע”, – ס’איז דא א ווארט אין “דברי ישראל” וואס ער זאגט, אויפ’ן פסוק “ויאמרו איש אל אחיו מן הוא”, וואס רש”י זאגט דערויף אז דאס איז געווען “הכנות מזון”. שטעלט זיך די קשיא, וואס הייסט אז ס’איז געווען “הכנות מזון”, מן איז דאך דאס עסן אליין?, ענפערט דער “דברי ישראל” אז ווען מען וועט אנקוקן די אותיות פון “מן הוא”, איז עס די זעלבע אותיות ווי “אמונה”! און דער פשט איז, אז די ערשטע הכנה צו פרנסה איז: “אמונה”. א מענטש דארף גלייבן און וויסן אז אלעס קומט פון רבוש”ע, נאר וואס דען, דער רבוש”ע פארלאנגט פון אונז אז מיר זאלן פרובירן צו טוען אונזער חלק, און דאס איז וואס מיר פרובירן היינט ארויסצוברענגען – וואס איז אונזער חלק? וואס דארפן מיר טוען, אז מיר זאלן קענען זאגן פאר’ן רבוש”ע, “מיר האבן געטוען אונזער חלק”, עשה אתה מה שעליך, דו טוה דיין חלק.
וואס איז מיין ציל?
איך וויל נאר ארויסברענגען איין “דיסקלאוזשער” ווי מען רופט דאס, אז “איך בין נישט בטוח אז יעדער וואס וועט ארויסגיין דא, וועט זיין “א געהאלפענער”, נאר אזוי ווי מיר האבן פריער דערמאנט, יעדער מענטש דארף וויסען וואס איז זיין ציל, ווען א מענטש וויל פארן קיין בארא פארק, און א צווייטער וויל פאָרן קיין מאנרא, ווייסט דער צווייטער, אז אויב פאָרט ער מיט מיט דעם מענטש וואס פאָרט קיין בארא פארק, האט ער אסאך א קלענערער טשענס אז ער וועט אנקומען קיין מאנרא. ווייל ער דארף פאָרן גאנץ א אנדערע מהלך.
ווען א מענטש ווייסט, וואו ציל איך? וואו גיי איך? קען ער מעסטן יעדן טריט אין לעבן: גיי איך נענטער צי מיין ציל, אדער פאָר איך ווייטער אוועק פון מיין ציל?
און מיין תפקיד היינט דא איז אביסל ארויסצוברענגען “וואס איז אונזער ציל”.
וויאזוי עס דארף זיין באמת, “ווען וועלט איז וועלט”…
דאס מיינט ווען וועלט וואלט ווען געווען וואלט, וואס וואלטן מיר געוואלט טאן, און מיר וועלן פרובירן אביסל צו העלפן לויט די היינטיגע וועלט, וואס מיר קענען טוען.
אבער די ערשטע זאך דארף א מענטש וויסן: “מאין באת” – פון וואו קומען מיר?
מיר לעבן היינט אין א וועלט וואס איז ליידער א “וועלט פון ספענדינג”. אין אמעריקע איז דא עפעס א שטודיע, אז רוב אמעריקענאר מענטשן, נישט נאר וואס מען סעיווט נישט קיין געלט, נאר מען לעבט אויף 101 פראצענט פון די אינקאם. אין אנדערע ווערטער, אז יעדער עוורידזש אמעריקענער פאמיליע האט חובות! נישט נאר אז ער לייגט נישט אוועק קיין געלט, נאר ער לעבט נאך אויף חובות אויך.
אמאליגע צייטן האט יעדער איינער געוואוסט פונקטליך וואו ער שטיין איין: ס’איז געווען די עשירים, ס’איז געווען די וועלט’ס-עשירים; ס’איז געווען די ממש “בלוטיגע ארימעלייט”, און ס’איז געווען די בינונים. און מען האט נישט געהאט קיין גרויסע ברירה: איינער וואס האט נישט געהאט די צוויי קאפיקעס וואס ער האט געדארפט צו קויפן ברויט, וויין און וואס ער האט געדארפט אויף שבת, האט געהאט א פראבלעם! ס’איז נישט געווען קיין אנדערע אויסוועג: אדער איז ער געגאנגען קלייבן מטבעות, אדער האט ער געהונגערט! ס’איז כמעט נישט געווען קיין שום אויסוועג ווי א מענטש זאל זיך אזוי אריינפלאנטערן ווי ביי אונז היינט.
היינט איז א וועלט, וואס יעדער איינער וויל זיין פונקטליך די זעלבע ווי דער צווייטער, נישט קיין חילוק צי ער האט געלט, אדער ער האט נישט קיין געלט. ווייל דער אייבערשטער האט געהאלפן, און איך ווייס נישט צי ס’איז אזא ברכה, אפשר איז עס גאר א קללה, אז ס’איז דא פארשידענע אנדערע “אונטערוועגן”, וויאזוי מען קען האבן צוטריט צו געלט, און די צוטריט מאכט א דמיון ביים מענטש, אז “ער האט באמת געלט”!. און מען דרייט און מען דרייט, און מען דרייט, די לעצטע סטאפ פון דעם דרייען ענדיגט זיך ביי “קרן עזר”. און ביי אסאך מענטשן נאך ערגער ווייל זיי לאזן זיך נישט אראפ אפילו אנצוקומען און נעמען הילף פון א צווייטן”, אבער די בעסטע ברירה ווי מען זאגט, אויב איינער גייט אריין אין דעם “סיסטעם”, איז, אז ער קומט אן צו “קרן עזר”. וואס מיר פרובירן צו טוען דא היינט, איז, אביסל מעורר צו זיין דעם עולם, אוועקצוגיין פון דעם מהלך.
המשך קומט