אינטערוויו מיט הגאון ר' יששכר כ"ץ - וועקער #14

איך האלט גראדע אז ליטוואק האט עס פיין ארויס, נאר ער איז אביסעל צו עמאשינעל.
פעיס פעקט מאדערענע ארטאדאקסיע לייגט א דגוש אז תורה ומצוות טראגט א מינימאלען דגוש אינעם טאג טעגליכען פונעם מענטש. דערפאר נעמען זייערע רבנים והרב יששכר כץ בתוכם נישט אזא ערענסטע צוגאנג צו קולות און התירים ווי א רעגולארע חרדישער רב. און דאס באדערט דעם ליטוואק און איך האב מיטלייד מיט אים.

איי וועט איר פרעגן ווער איז גערעכט? וויס איך נישט. פון אויסהערן משנה תורה קוקט אויס אז וואס באדערט גאט בעיקר איז דאס נאכלויפן אלהים אחרים און נישט אנערקענען אז אין עוד מלבדו און דאס אז ער איז דער איינציגער געוועלטיגער. דער חומש איז ביזי דערמיט אין דברים, ואתחנן, עקב וכו' וכו', אזוי אויך באדערט אים גאר געמיינע אקטן ווי פארגעוואלדעוועטען א נערה המאורסה און זיך לייגן מיט א זכר. אדער ווייס קוקט אויס ווי גאט איז בסדר מיט נשים זאגן סליחות פארן עמוד.

דאס אז עס האט זיך דיוועלאפאד גאנצטע ספרים שרענק און די לעצטע 2 טויזענט יאר, און מיט יעדע יאר הונדערט איז צוגעקומען הונדערטע אדער טויזענעטע איסורים מנהגים וחרמות איז נישט אין איינקלאנג מיט משנה תורה און גאטס ווילען ווי אזוי דער עם הנבחר זאל אויסזען. לפי זה איז גאנץ מעגליך אז דער בורא כל עולמים לערענט מיטן פמליא של מעלה יששכר כץ'ס תורות און זאגט עפעס אויף דעם נוסח: הפמליא של מעלה והרבנים ארטודוקסים אומרים כך, ואני אומר כך וגם יששכר בני מודה לדברי והלכה כדברינו.

מעגליך.. אדער נישט.

גדליה האט געשריבן:שאלה לכולם: האם מותר לשנות ההלכה שכל המשנה ידו על התחתונה?

כן, מותר לשנות אבל בלי שום שינו חלילה ויהיה ידו על עליונה

הרב כ״ץ איז נישט קיין קראי ער בויעט אוכט אויף די איסורין וחרמות פון די לעצטע צוויי טויזענט יאר, ער באטאונט אפאר מאל און זיין אינטערוואוי אז ער איז דירעקט יא א שטארקע הלכה יוד.

גדליה האט געשריבן:כי סתמא הכל בחזקת היתר. ומה שמעולם לא נאסר הרי הוא בחזקת היתר.

דו האסט מיך דערמאנט א מעשה, וואס הגם אז דא אין שטיבל וועט עס רוב עולם נישט גלייכן, אבער איך וועל סיי ווי שרייבן.
די הייליגע מונקאטש'ער רב זי"ע איז אמאל געוועהן אויף א באזוך ביי ר' מאיר שפירא זצ"ל און ר' מאיר האט כנהוג מכבד געוועהן מונקאטש'ער רב מיט א בעכער וויין, דער מונקאטש'ער רב האט געריקט דעם בעכער אין א זייט און געזאגט: איך וועל דען ביי אייך טרינקען וויין?! ס'איז דאך נסך...
ס'איז אריבער אפאר מינוט און מונקאטש'ער רב האט צוריק געריקט דעם בעכער און געטרונקען פון די וויין, ווען ר' מאיר האט דאס געזעהן האט ער געפרעגט פונעם מונקאטש'ער רב וואס איז פשט פון דעם? ממ"נ איז עס נסך פארוואס האט ער עס געטרונקען? איז עס נישט נסך פארוואס האט ער עס אוועק געריקט? האט די מונקאטש'ער רב גע'ענפערט, איך וועל אייך זאגן די חילוק צווישן מיר און אייך, ביי אייך איז יעדע זאך אין די וועלט קודם מותר, כשר וכדו', נאכדעם אז מ'ווערט געוואור אז ס'איז נישט ווארפט מען עס אוועק, ביי מיר איז פונקט פארקערט, יעדע זאך וואס קומט צו מיר אן איז קודם אסור, טריפה וכדו', דערנאך אויב הער איך אז ס'איז יא גוט נעם איך עס צוריק.

אספקלריה האט געשריבן:הרב כ״ץ איז נישט קיין קראי ער בויעט אוכט אויף די איסורין וחרמות פון די לעצטע צוויי טויזענט יאר, ער באטאונט אפאר מאל און זיין אינטערוואוי אז ער איז דירעקט יא א שטארקע הלכה יוד.

חלילה, הרב כץ ודעימי' לייגן אודאי נישט קיין תפילין צווישן די אויגן, און גיסן נישט קיין נסכים אויף די פיס. אבער די עטיטוד פון בייגן הלכה אויף וואס מען קען נאר אלץ מתיר זיין, כדי צו זיין צוגעשטעלט צו די געזשעלשאפט, קומט לעשירת דעתי פון דאס אז מען איז איבעצייגט אז יהדות החרדית איז צו שטארק פארקראכען מיט בויען א רעליגיע ארום הוספות, מנהגים, וחומרות וואס האט זיך צוגעשטעפט צו אונזער היינטיגע אידישקייט דורכאויס אונזער לאנגע גלארייכע היסטאריע, און בעל כרחך טוט אפפרעמדען דעם איד פונעם געזעלשאפט און מיט היינטיקייט.

אודאי וועט ער הרב כץ שרייען אז ער רעכענט זיך מיט הלכה, ווייל אנדערש ווערט ער דערקלערט אלץ א קאנזערוועטיוו און פארלירט דעם סטעמפל ארטאדוקס, אבער גלייכצייטיג וועט ער נוצען יעדע סברה און לאך צו סטאבאלזירן און צוריקשטעלן אידישקייט צו וואס איז, לדעתו, איר ארגינעלע פורום און ציל. און איך בנימין בן אביה בין אויך שטארק נוטה אזוי.

ס'איז דא איין סיבה פארוואס מ'האט פיינט יששכר, אין דאס איז אז ער האט געוויזן א גרויסן מיטעלסטען פינגער פאר די גאנצע סיסטעם. ליטוואק שרייט אז יששכר קען נישט לערנען, שרייט יששכר צוריק אז ליטוואק קען נישט לערנען. ספליען קולות פון אלע זייטן אבער אולטימעטלי בלייבט יששכר אין בית המדרש און ליטוואק מוז ווידער אויסארבעטען זיינע ארגומענטען מיט יעדע פרישע תגובה און מסביר נאכאמאל בטוב טעם ודעת ווי אזוי פינקליך ר' יששכר רעדט אזוינע עמאראצות אז מקען גארנישט מסביר זיין ווואספארא עמאראצות דאס איז.
דאכט זיך אז די היתרים פון ר' יששכר'ן זענען נאך אזוי אויסגעהאלטן ווי אלע הארבע ליטווישע איסורים פון רב פאליק צו אסר'ן טונא פיש און טאמאטן און טרויבען און יעדע דבר הראוי לאכילה, אדער מברר זיין די פינקליכע שיעור פון די סקוירט, צי גאר א גאנצע ספר אויף לשון הרע אנגעפילט מיט אויסגעטראכטע הלכות און פופציג טויזנט איסרים וואס זענען נישט געשטויגען און נישט געפלויגען.
ליטוואק שרייט אז הממע"ה באלאנגט אין די מירע און בריסקע ישיבות צו לומדות'ן אויף עפעס א הייפאטעטישע שאלה וואס האט אפשר אמאל פאסירט אין בבל דריי טויזענט יאר צוריק, און דער יששכר קומט זיך און טראגט דאס גאר אריין אין דרכי הפסיקה און ער טוט זיך כאדם העושה בשלו, און ער נארט נאך איין יעדען איינעם אז ער איז א פוסק ווען עכט האט ער בכלל נישט ציטירט ר' משה פיינשטיין און ר' חיים עוזר.
נאכמער, ער טענהט אפילו אז אויב ספאלט אריין טעותים דארף מען פאררעכטן זאכן און צוריקטוישען. א מין מאדנע בריאה. פארוואס קען ער נישט זיין נארמאל און נאכזאגען אזוינע גאונישע לומדישע חידושים ווי למשל מסביר די חילוק צווישן לא נהיר און לא צהיר. אויכעט האלט ער אזוינע מאדענע שיטות אז פרויען זענען מענטשען מיט רעכטען וואס מדארף זיך כאילו רעכענען מיט זייערע רצונות, אזוי צו זאגען, און מרעכנט זיך בכלל נישט וואס אפאר אלטע אידן מיט קראך היטען פון די תר"ע יארען האבן געפסקעט און וואס דער קרייניצער רבי פון די פינצטערע מיטעל אלטער האט וואס צו זאגען.
און יא, נאך איין זאך, מארגען וועט דער קרייניצער און עפעס א אלטע איד פון בני ברק מחליט זיין אז ס'איז א חומרא פרויען זאלען ליינען די מגילה פאר זיך אליין, זיי זאלען זיך נישט דארפען אויסמישען מיט די מענער בעצם יום הפורים, און א פרוי וואס וועט זיך וואגען זיך באטייליגען ביי די מענערישע מנין וועט נישט קענען ליגען אין בית החיים. און זאל שוין א פרוי אויכעט בלאזען תקיעת שופר, אבער דאס איז שוין א שאלה ווייל אין חכמה לאשה אלא בפלך און תקיעת שופר איז א חכמה ואינה מלאכה. נו, וועט א 95 בני ברקער תמים זיך צאמזעצן מיט דעם כיטרען קרייניצער באנדיט און מ'עט מאכען א היתר מאה רבנים און זאגען אז אינז דארפען זיך נישט רעכנען מיט די שולחן ערוך ווייל אונז האמיר די אלטע תקנות פון די עוזר ישראל פון קרייניץ און ער האט מפורש אנגעזאגט אז ס'עט קימען א צייט וואס די שונאים פון קרייניץ וועלען מאכען א מרידה אין די איינציגע וועג דאס צי פארמיידען איז דורך מאכן א שינוי אין קריאת המגילה.
אין נאכדעם וואס דער בני ברקער תמים מיטן קראך היט געבען א זאג "נהיר ובהיר וצהיר, מ'זאל יע מאכען די נשים מנין". אין יעדער וועט נתפעל ווערען פון די שרעקלעכע עמקות פון די ווארט ווי ממש ער האט אפגעלערענט די גאנצע מצב מיט אזא עמקות, פששש, אפילו דער קרייניצער קאן דאס נישט. אין מ'עט ווייטער צריקגיין אין די ישיבבה אין פארזעצען די ויכוח איבער ראובן'ס אקס וואס דארף צאלען חצי נזק פון די נבילה פאר די מזיק אבער שמעון שרייט חי וקיים אז די אקס איז א שטויסעדיגע אקס, שוין גארנישט אזא תם.
(בענדזשאמין פרענקלין וועט טייער באצאלן פאר מיך צוריקשלעפן דא פיר אזייגער פארטאגס)

פאר יעדעם לייגסטו אריין ווערטער אין מויל גדליה, זאכען וואס זיי האבען נישט געזאגט צו געטראכט. אביב יענער איז דער וואס ברענגט אריין ליצנות.

די סבה פארטואס איך ווער עמאשינעל איז ווייל ביי מיר איז לערנען גאר וויכטיג, און דער צוגאנג פון לייכט זאגען א חידוש און זאגאר פסקנ׳ן דערפון איז ביי מיר אפגעפרעגט. לערנען פאדערט יגיעה און זיך בייגען צום אמת. עס וועט מעגליך בלייבען נגיעות וואס מ׳קען נישט גענצליך אויסרייסען, אבער וואס מ׳קען נישט קען מען נישט. דאס צולאזען נגיעות און חשבונות פירען די זאך לכתחילה איז א זלזול צום אמת אויף וואס די תורה איז געבויט.

און ווען דער עולם וואלט געווען גרייט דערצו, וואלט מען געדארפט נעמען דער מסמיך אויך אויפ׳ן צימבאל און ארום שמועסען ווי ווייניג די צען בענדער פון עמק התשובה זענען פון זוכען דער אמת און ווילען עכט פארשטייען תורה. נאר דער עולם וועט גלייך צוטאנצען צו אפשטאמונגען און פארטיי פאליטיק, ממילא קען מען דאס נאך נישט.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

און אז מען רעדט פין זייגען אין ביהמ"ד,

m https://www.thesun.co.uk/fabulous/73877 ... -year-old/ m

יהודי פשוט האט געשריבן:די הייליגע מונקאטש'ער רב זי"ע איז אמאל געוועהן אויף א באזוך ביי ר' מאיר שפירא זצ"ל און ר' מאיר האט כנהוג מכבד געוועהן מונקאטש'ער רב מיט א בעכער וויין, דער מונקאטש'ער רב האט געריקט דעם בעכער אין א זייט און געזאגט: איך וועל דען ביי אייך טרינקען וויין?! ס'איז דאך נסך...
ס'איז אריבער אפאר מינוט און מונקאטש'ער רב האט צוריק געריקט דעם בעכער און געטרונקען פון די וויין, ווען ר' מאיר האט דאס געזעהן האט ער געפרעגט פונעם מונקאטש'ער רב וואס איז פשט פון דעם? ממ"נ איז עס נסך פארוואס האט ער עס געטרונקען? איז עס נישט נסך פארוואס האט ער עס אוועק געריקט? האט די מונקאטש'ער רב גע'ענפערט, איך וועל אייך זאגן די חילוק צווישן מיר און אייך, ביי אייך איז יעדע זאך אין די וועלט קודם מותר, כשר וכדו', נאכדעם אז מ'ווערט געוואור אז ס'איז נישט ווארפט מען עס אוועק, ביי מיר איז פונקט פארקערט, יעדע זאך וואס קומט צו מיר אן איז קודם אסור, טריפה וכדו', דערנאך אויב הער איך אז ס'איז יא גוט נעם איך עס צוריק.

דערמאנסט מיר א מעשה. איך האב מיך אמאל געטענהט מיט איינעם וועגן עפעס א גדול בישראל - געדענק איך נישט ווער. בתוך הדברים האב איך זיך אנגערופן אז די מנחת אלעזר האט נישט געהאלטן פון איהם, האט מיר יענער געענטפערט "ווען דו זאלטס פסל'ן יעדעם איינעם וועם די מנחת אלעזר האט געפסל'ט וועסטו נישט איבערבלייבן מיט קיינעם". ודפח"ח.

ונתנהתוקף האט געשריבן:און אז מען רעדט פין זייגען אין ביהמ"ד,

https://www.thesun.co.uk/fabulous/73877 ... -year-old/

נו! לייג א אזהרה פון נשים זייגן...

Sent from my SM-G950U using Tapatalk

ר' גדליה ור' לעיקוואד,

ישר כוחכם על התגובות הערבים לאוזן. צאו וראו מה בין בני לבן חמי, דברי חכמים בנחת נשמעים ודברי …

סליחה שלא חזרתי אליכם אתמול. הייתי עסוק בדם שפיר ושליא-ממש. נפגשתי עם חתן וכלה מבני קהילתי. (במשך כל השיחה עמד לנגד עיני דמות דיוקנו של ר' אברהם לייטנער ז"ל. כפי שסיפרתי בוועקער, אבי ז"ל התעקש לפני חתונתי שאלך ללמוד הלכות בינו ובינה עם ר' אברהם. מקודם סירבתי, אבל לבסוף נכנעתי. לא הייתי מוכן להפתעה שחיכה לי. היה כל כך נעים ללמוד הלכות אלו איתו. הוא היה נוח, פתוח ומאוד נגיש. הוא הסביר הכל בטוטו"ד (דוגרי!) ובלי שום שגעונות.)

ולגופו של דברים. אבאר בקיצור נמרץ, כיוון שהזמן מאיץ וגם כבר אמרתם אתם הרבה מהדברים שהיו בדעתי לומר.


עיקר המחלוקת ביני ובין ר' דוב לינזר הוא אם יש לאמירות סליחות מעמד של תפילה ודברים שבקדושה. ר' דוב קורא את הגמרא בר"ה מילולית. כלומר, הוא סבר כשהגמרא אומרת שהקב"ה נתעטף כשליח ציבור לאמירת יג מידות הכוונה כפשוטו, שהמידות נאמרו עם ציבור והקב"ה שימש כשליח ציבור של אותו ציבור. אם זה אכן הכוונה, על כרחך שלאמירת יג מידות יש מעמד של דברים שבקדושה: הם אינן יכולים להיאמר רק עם ציבור של עשרה איש ועם שליח ציבור שהוא גם כן גבר, שמחויב באמירתם כמותם. לדעתו, סליחות הנאמרות עם אישה בתור שליחת ציבור אינן תוקפות וכתוצאה יהיה אסור לציבור כזאת לומר היג מידות.

אני איני חושב שהכוונה מילולית, שהיה ציבור ממש בשמים כזה שהקב"ה היה "שליח ציבור" שלהם. הקב"ה נתעטף בטלית "כ"שליח ציבור אבל לא היה ש"ץ ממש. לפי זה אין שום סיבה להגיד שהלכתית יש לאמירת יג מידות דין דבר שבקדושה. כתוצאה אפשר לאומרם בלי מנין, וגם אשה יכולה לשמש כבעלת התפילה.

דיון פרטי זה הביא אותנו לדון בשאלה כללית, משהו שמעניין אותי כבר הרבה זמן. האם המושג המשפטי "תקדים" precedent) קיים גם בהלכה. לדעתי התשובה כן כמשתמע מסוגים מיוחדים של חזקה כמו בהמה בחייה שמשמעה סוג של גישה פסיבית המניחה שהדברים הם כפי שהיו ועל המשנה להוכיח אחרת.

כפי שאמרתם: א) הכוונה לא היה להחיל דיני חזקה כפשוטם, רק ניסינו להבין אם אפשר להוכיח משהו מושגי מאחדים מסוגי החזקות. ב) לא אני ציינתי להממע"ה.אני פשוט עניתי לר' דוב שחשב שהדין חשוב לעניינו.

לגבי החיד"א שציינתי: הגאון הרב עובדיה יוסף סומך עליו גם כשנשים שרים לבדם.

בנוגע ללבישת טלית: אתה צודק לגמרי. בהזדמנות, אוסיף זה לדברי.

אידיי דאיירינן, חשבתי לציין שכהמשך לדיון הנ"ל נתתי לבי לעיין במושג ציבור. נראה לי שיש "צוויי דינים" ציבור ומנין, שהם אינם אותה דבר. מנין הוא מושג מגדרי, שיכולה להתהוות רק על ידי גברים, אבל ציבור הוא מושג שוויוני שמתהווה כל פעם כשמכולל של בני אדם, נשים או אנשים, מצטרפים לעשות מצווה ביחד. למכולל כזה יש כוח מיוחד שהלכה מייחסת לעשייה ציבורית. הנה דברי, אשמח לשמוע דעתכם. m https://library.yctorah.org/lindenbaum/ ... d-selihot/ m

תודה מעומק ליבי על המשוב.

בכבוד,
יששכר

תודה ר' יששכר על המענה שלך.
לגופו של ענין עדיין הדבר כלל לא ברור אצלי.
כפי ראות עיני התשובה מבלבל בין שני ענינים:
שאלה א') האם מותר - לגברים ולנשים - לומר י"ג מידות ביחידות?
שאלה ב) כשאומרים יג מידות בציבור, האם אשה יכולה לשמש כשלוחת ציבור?
שתי השאלות האלו אינם כלל קשורים זה בזה. אפשר שאשה יכולה לשמש כשלוחת ציבור לסליחות ולעבור לפני התיבה לומר יג מידות בציבור, אבל אינה יכולה לומר יג ביחידות, כי זה אסור לכל, גם לגברים. ואפשר שאשה אינה יכולה לשמש כשליח ציבור לסליחות אבל היא כן יכולה לומר הי"ג ביחידות.
בכך שנברר שמותר לומר י"ג ביחידות, אין ראיה שאפשר לאשה גם לשמש כשלוחת ציבור. אולי כשהציבור אומר סליחות הדין שונה, וצריך כח גברא לזה.
(אגב, מהו מקור האיסור לאשה לעבור לפני התיבה? נראה שאתה נוקט סתמא לאיסור, ולכאורה היא מחוייבת בתפילה ולמה לא תוציא הרבים ידי חובתן, אע"פ שיהיו בכלל מארה, ועי' ריטב"א מגילה ד).
הבעיה השני היא שלא נראה לי כלל האופן הניתוח שלך של העובדא האגדי, ובכך להוציא השלכות להלכה למעשה. הגע בעצמך, הרי אמרו חז"ל שתפילת מנחה ניתקן על ידי יצחק כשיצא להתבודד בשדה ולשיח עם קונו. האם נאמר שכמו שיצחק התפלל ביחידות כן כהיום אין לתפילת מנחה דין ציבור? אתמהה. אין לנו מושג מה זה "שליח ציבור" אצל הקב"ה, וכמו שרמזתי למעלה בטח יש בזה סודות עמוקות. ועכ"פ זה ברור, שאם ניתקן שסליחות יהיה בציבור אז לא משנה מה עשה הקב"ה באותו שעה הגורלי כשנתעטף בטלית ועבר לפני התיבה בבית הכנסת שערי שמים.
גם שאר הערותיך ראויים לברכה, וכשאפנה אשנה.
בברכת שבת שלום ומבורך

ממילא ווען די פרוי איז מוציא דעם ציבור, וואלט איך געקענט פארשטיין די פראבלעם (הגם בפשטות גייט די הלכה פון תבא מארה למי שאשתו ובניו מברכין לו נאר אן ביי אן עם הארץ, אבער שוין). אבער סליחות וואס דער גאנצער עולם זאגט צוזאמען?! ווער פונקטליך איז מוציא וועמען???

רביה"ק,
ולטעמיך, וואס איז א שליח ציבור מוציא סתם אזוי בזמנינו ווען יעדער דאווענט פאר זיך?

ר' גדליה,

כולהו בחדא מחתא מחתינהו,

סליחות אינה נאמרת ביחיד, רק בציבור, אבל ציבור אינו מושג מגדרי ולכן גם נשים הן חלק מהציבור.

יששכר כץ האט געשריבן:רביה"ק,
ולטעמיך, וואס איז א שליח ציבור מוציא סתם אזוי בזמנינו ווען יעדער דאווענט פאר זיך?

ווער זאגט אז די ש"ץ איז מוציא עמיצן? מ'דארף דאך האבן איינער וואס זאל פירן דאס דאווענען. צא ולמד פון די אלע הפגנות וואו מ'זאגט אבינו מלכנו שטיקל ביי שטיקל, אויסער אויב ס'איז דא אן עקסטערן דין אז ס'איז נישט חל די דין פון 'הפגנה' נאר אויב מ'זאגט אבינו מלכנו...

אדרבה זאג דו מיר, איז דא עפעס א דין אז ס'דארף שטיין איינער ביים ארון קודש מיט א טלית בשעת'ן דאווענען?

סו, לדעתך, רביה"ק, מעג א פרוי זיין שליח ציבור בזמן הזה?! קיין שום אורטאדאקסישער פוסק איז דאס נישט מתיר (אפילו נישט אפען ארטאדאקס).

יששכר כץ האט געשריבן:לדעתך, רביה"ק, מעג א פרוי זיין שליח ציבור בזמן הזה?!

איך ווייס נישט, אבער אויב זי מעג זיין ש"ץ ביי סליחות, מעג זי אויך זיין ש"ץ ביי אלע זאכן.

יששכר כץ האט געשריבן:קיין שום אורטאדאקסישער פוסק איז דאס נישט מתיר (אפילו נישט אפען ארטאדאקס).

איז וואס זאל איך טון?

לא הבנתי, מותר או אסור?

יעצט איז בעסער?

And they call me Open Orthox!

רבינו הקדוש זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל

כ'האב בכוונה נישט דערמאנט אייער נקודה ווייל סתמא דפוסקים איז משמע אז אפילו די עיקר דין פון שליח ציבור שמוציא את הרבים ידי חובתם איז שוין נישט דא, פינדעסטוועגען אלע דינים איז נאך אלס שייך, אז נישט קענסטו אויסרייסען גאנץ סימן נג
דאכט זיך אז איינער פון די אחרונים זאגט דאס במפורש, אז כאטש מאיז טאקע נישט מוציא ממש, דארף מען אבער "קענען" מוציא זיין. כל הראוי לבילה וכו'

יששכר כץ האט געשריבן:And they call me Open Orthox!

ר' יששכר לאזט אייך אפ פון די אפען ארטאדאקסי רעכטע עקסטרעמיסטען, קומט דא קיין קאווע שטיבל וועט איר זען מיר קענען אייך אלעס מתיר זיין.

יששכר כץ האט געשריבן:ר' גדליה,

כולהו בחדא מחתא מחתינהו,

סליחות אינה נאמרת ביחיד, רק בציבור, אבל ציבור אינו מושג מגדרי ולכן גם נשים הן חלק מהציבור.

אז כל התשובה בנוייה על יסוד זו שנשים הם חלק מהציבור וכו'?
אם כן העיקר חסר מן הספר

הספר הכי טוב על הנושא; על אף שאני חולק על מסקנתו. הוא מסכים עם לייקווד
m https://www.amazon.com/Gender-Equality- ... 965524198X m

גדליה האט געשריבן:אפילו די עיקר דין פון שליח ציבור שמוציא את הרבים ידי חובתם איז שוין נישט דא, פינדעסטוועגען אלע דינים איז נאך אלס שייך, אז נישט קענסטו אויסרייסען גאנץ סימן נג

מ'דארף גארנישט אויסרייסן, פארקערט גאר, הא גופא שטייט אין הלכה, אז מ'זאל נישט שטעלן א פרוי מוציא צו זיין דעם ציבור. דער אחרון וואס דו ברענגסט דארט ער איז דער וואס רייסט אויס דעם שו"ע. ודו"ק.

בענדזשאמין פרענקלין האט געשריבן:

אספקלריה האט געשריבן:הרב כ״ץ איז נישט קיין קראי ער בויעט אוכט אויף די איסורין וחרמות פון די לעצטע צוויי טויזענט יאר, ער באטאונט אפאר מאל און זיין אינטערוואוי אז ער איז דירעקט יא א שטארקע הלכה יוד.

חלילה, הרב כץ ודעימי' לייגן אודאי נישט קיין תפילין צווישן די אויגן, און גיסן נישט קיין נסכים אויף די פיס. אבער די עטיטוד פון בייגן הלכה אויף וואס מען קען נאר אלץ מתיר זיין, כדי צו זיין צוגעשטעלט צו די געזשעלשאפט, קומט לעשירת דעתי פון דאס אז מען איז איבעצייגט אז יהדות החרדית איז צו שטארק פארקראכען מיט בויען א רעליגיע ארום הוספות, מנהגים, וחומרות וואס האט זיך צוגעשטעפט צו אונזער היינטיגע אידישקייט דורכאויס אונזער לאנגע גלארייכע היסטאריע, און בעל כרחך טוט אפפרעמדען דעם איד פונעם געזעלשאפט און מיט היינטיקייט.

אודאי וועט ער הרב כץ שרייען אז ער רעכענט זיך מיט הלכה, ווייל אנדערש ווערט ער דערקלערט אלץ א קאנזערוועטיוו און פארלירט דעם סטעמפל ארטאדוקס, אבער גלייכצייטיג וועט ער נוצען יעדע סברה און לאך צו סטאבאלזירן און צוריקשטעלן אידישקייט צו וואס איז, לדעתו, איר ארגינעלע פורום און ציל. און איך בנימין בן אביה בין אויך שטארק נוטה אזוי.

איך הער וואס אייך באדערט, איך זעע אבער נישט וואס כץ האט מיט אייער עשירות דעת ווי איהר רופט עס.
כץ זאגט ס״ה אז מדארף זיין אפען צו די מאדערענע וועלט און פרובירען צו דרייען די הלכה לויט די רוח הזמן, ער איז איבערהויפט יא א שטארקע מחמיר און הלכה.
און אפשר פארקערט ער איז לכאורה א שטערקערע מחמיר וו אונז.
בזמן וואס ביי אונז איז א פרוי פטור פון לימוד התורה און רוב מצוות, און פארברענגט רוב פון איהר לעבן אויף עינינים גשמיים.איז און זיין געמיינדע א פרוי פאריאגט מיט גמרא תוספות, בויען א סוכה,תפילה בציבור, סליחות, זייגען און בימד״ר.
זיין ווייב פארפעלט נישט קיין ספירה.
און הגם רוב פון זיינע תשובות גייען מיטען נוסח ״האם מותר לנשים״ איז עס נאר באופן אקראי, איינמאל זיי וועלען אויפשטעלען א קאממיונוטי, וועלען שוין די טעכטער מוזען לערנען און דאווענען בציבור מיט סליחות,איז למעשה לייגט ער גאר צו.
סאיז שוין דא היינט כוללים פון זייער געמיינדע פאר פרויען וואס לערנען גמרא,
שטעל דיך פאר אז זייער געמיינדע צו וואקסטסיך און די מענער און די פרויען וועלען ביידע הארעווען אויף גמרא תוספות, און אויף כץס תשובה ספרים , וועט עס נאך זיין מער עקסטערעם ווי לעיקוואד, סוועט זיך טוהן א געזייגעכץ און די היכל התורה פון די בית מדרש.
סוועט אויפוואקסען טויזענטע ילדים וואס מוועט קענען זאגען אשרי יולדתו כריב״ח און נאך אסאך מער ווייל זייער יניקה ממש וועט זיין און בית מדרש

המתבונן בהלכות תפלה יווכח שפרטי דיניה בנוים עפ"י רוב ע"ז שאנו מתנהגים כאילו הש"ץ מוציא את הרבים ידי חובתן. מי קבע את זה ולמה איננה קשורה לעצם העובדה שכן הם הדברים.

המתבונן במנהגינו באמירת סליחות מדור דור זה כמה מאות שנים יווכח ג"כ שנוקטים שהוא כמו תפלה והש"ץ מתנהג כאילו הוא מוציא את הרבים ידי חובתן באמירת י"ג מידות. מי קבע את זה ולמה איננה קשורה לעצם העובדה שכן הם הדברים.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ליטוואק,

וואו! דיין ערשטע נארמאלע הערה. מלאך טוב אומר: יהי רצון להערה הבא כן. ברצינות. ישר כח.

בפשטות האבן די אלע דיני שליח ציבור בעיקר צוטון מיט כבוד הציבור, און לאו דוקא ווייל ער איז מוציא דעם ציבור, ופשוט הוא.

״ופשוט הוא״ בוא לא נגזים. אולי, כן; פשוט, בוודאי לא.

לתשומת לב אז הרב כץ האט נאך נישט געענטפערט קיין איינער פון מיין תגובות, אחוץ מיט פערזענליכע אטאקעס. און דאס איז טאקע פארבונדען מיט דעם וואס ער פארדאמט פערזענליכע אטאקעס, כידוע אז ווען מ׳הערט איינער רעדען שטארק וועגען ארנטליכקייט אין ביזנעס, דארף מען גוט וואטשען די קעשענעס.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

יששכר כץ האט געשריבן:״ופשוט הוא״ בוא לא נגזים. אולי, כן; פשוט, בוודאי לא.

שליח ציבור צריך שיהיה הגון ואיזהו הגון 1. שיהא ריקן מעבירות, 2. ושלא יצא עליו שם רע אפילו בילדותו, 3. ושיהיה עניו, 4. ומרוצה לעם, 5. ויש לו נעימה, 6. וקולו ערב, 7. ורגיל לקרות תורה נביאים וכתובים: (שו"ע או"ח נ"ג)

וויאזוי לערנט איר פשט אין דעם? איר ווילט מיר זאגן אז איך קען נישט יוצא זיין הבדלה פון מיין שווער זז"ג...?

אוי. על כגון דא נאמר סיפור זה:

פעם אחת נקרא רבי יהונתן אייבשיץ לביתו של מושל המחוז, שביקשו לחוות דעתו בשאלה מה עדיף ממה: הטבע או כושר יצירתו של האדם? באותו מעמד היה גם הכומר המקומי שהביע דעתו שמעשי אנוש עדיפים על יצירת הטבע. הוא גם הביא סימוכין לדבריו מהשולחן הניצב לפניהם. הן בעבר לא היה זה אלא בול עץ חסר צורה ויופי, והנה בעזרת כשרונו של האדם ומלאכת כפיו הוא הפך להיות לשולחן מלכים, הדור ביופיו ומרשים בצורתו.
(מסתבר שאילו היה מתעורר דיון כזה בימינו ניתן היה להוסיף עוד כהנה וכהנה דוגמאות מתחום ההתפתחויות הטכנולוגיות המרשימות, מהמירוץ אל החלל, ממערכות המחשבים המדהימות, הישגים היכולים להזין את גאוותו של האדם על כשרונותיו הברוכים, והעלולים לפתותו להאמין כי יכולתו היא בלתי מוגבלת).
לעומתו טען רבי יהונתן, שאמנם האדם מסוגל לפעול בטבע ולהגיע להישגים מרשימים, אולם אחרי ככלות הכל, הטבע אינו משתנה. גם על השולחן המהודר חלים הכללים החלים על העץ, שכן גם הוא עלול להינזק בשריפה. למרות כל כשרונות האדם לא אחת הוא ניצב אין אונים מול איתני הטבע.
לאור חילוקי הדיעות הקוטביים שנתגלו, נתן המושל לשני הצדדים שהות של חודש ימים, כדי שכל אחד מהם ייערך כראוי, כדי להוכיח ולשכנע בצידקת טיעוניו.
מסופר שרבי יהונתן חזר לתלמודו, והענין נשכח ממנו כליל. באחד הימים בהיותו שקוע בסוגיה סבוכה, הופיע עכבר שניתר אל תוך קופסת הטבק שעמדה פתוחה על השולחן, מיהר רבי יהונתן לסגור את המכסה, וכך נפטר מאותו מיטרד. אלא שאז בדיוק הגיעו לביתו שליחים שהיו אמורים להביא עימם את הרב, שכן הגיע מועד הוכחת הטענות. סגר רבי יהונתן את הגמרא, לבש את מעילו, שם בכיס את קופסת הטבק ויצא לבית המושל.
כשהגיע לשם הוכנס לטרקלין רחב ידים בו נערכה סעודה מפוארת לרבי השלטון, כאשר במרוצת המיפגש אמורות היו להינתן הוכחותיו של כל אחד מן הצדדים להצדקת טיעוניו.
לפתע הושלך הס באולם, בפתח ניצב מלצר לבוש בקפידא, כשהוא נושא מגש עמוס כוסות בדולח מלאות יין. הקהל שהתבונן ב"מלצר" זה החל להריע ממושכות, משום שהתברר שלא היה זה אלא חתול, שאולף להלך על רגליו האחוריות ולשמש כמלצר. הכומר בחר בדרך זו להוכיח את צדקת גישתו. כך הוכחה עליונות האדם על הטבע, ללא אומר ודברים נוספים.
מיד באותו רגע שלף רבי יהונתן את קופסת הטבק מכיס מעילו ושחרר מתוכה את העכברון הכלוא. בין רגע פרצה באולם מהומה רבתי, החתול - ה"מלצר" השליך "מידיו" את המגש, הכוסות התנפצו והיין נשפך לכל עבר, ויצא לדלוק אחר העכברון שנוא נפשו, כשהוא מדלג על פני השולחנות, מקלקל את הכיבוד ומותיר את האורחים נדהמים.
כהרף עין, ללא צורך בהוכחות נוספות התברר כי רבי יהונתן צדק בגירסתו - למרות מאמצי אנוש, הטבע נותר באיתנו.

ליטוואק, לאמיר פרובירן נאך איינמאל: זאג דיינע קריטק בלי זלזול, ישר ולעניין, און איך וועל פרובירן דיר ענטפערען. אבער אנע קלישעס. אויף דער וטייל איך האב באמת נישט קיין אנונג וואס דיינע טענות זענען.

דווקא די טענות, דיין אנאליזע אינטרעסירט מיך נישט.

די אשכול איז נישט אויף סיי וועלכע הלכה, נאר אויף הרב כ"ץ. מין תגובות דא זענען דוקא לענין, ווייל זיי זאגען מיין מיינונג אויף הרב כ"ץ. א צווייטע האלט אים פאר א לץ, איך האלט אים פאר פשוט א קליינע מענטשעלע. און דאס איז דא די נושא.

אבער לשיטותך, ווארט מען נאך אויף אן ענטפער. נישט עכט, איך גלויב נישט אז עפעס זאכליך קומט באלד. אפשר גייט מען טאקע, מיט גראדע פנימ׳ער, ארום רעדען מיגו להוציא אויף א דופן לענין שבת, ווייל מ׳טאר דאך קיין ליצנות נישט מאכען. דערנאך קען מען אריבער גייען צו בורר אויף שבת למ"ד אין ברירה בתולה בדעת עצמו.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

אויב אזוי זאל מען טוישן דאס קעפל פונעם אשכול, ושלום על ישראל.

I failed but I still deserve credit for trying-I tried really hard, against the advice of smart people who I trust. Honest to the Ribono Shel Olam, I have no clue what you’re saying, I can’t put two words together. .

Still, have a good and wonderful shabbos, Litvak.

יהודי פשוט האט געשריבן:די הייליגע מונקאטש'ער רב זי"ע איז אמאל געוועהן אויף א באזוך ביי ר' מאיר שפירא זצ"ל און ר' מאיר האט כנהוג מכבד געוועהן מונקאטש'ער רב מיט א בעכער וויין, דער מונקאטש'ער רב האט געריקט דעם בעכער אין א זייט און געזאגט: איך וועל דען ביי אייך טרינקען וויין?! ס'איז דאך נסך...
ס'איז אריבער אפאר מינוט און מונקאטש'ער רב האט צוריק געריקט דעם בעכער און געטרונקען פון די וויין, ווען ר' מאיר האט דאס געזעהן האט ער געפרעגט פונעם מונקאטש'ער רב וואס איז פשט פון דעם? ממ"נ איז עס נסך פארוואס האט ער עס געטרונקען? איז עס נישט נסך פארוואס האט ער עס אוועק געריקט? האט די מונקאטש'ער רב גע'ענפערט, איך וועל אייך זאגן די חילוק צווישן מיר און אייך, ביי אייך איז יעדע זאך אין די וועלט קודם מותר, כשר וכדו', נאכדעם אז מ'ווערט געוואור אז ס'איז נישט ווארפט מען עס אוועק, ביי מיר איז פונקט פארקערט, יעדע זאך וואס קומט צו מיר אן איז קודם אסור, טריפה וכדו', דערנאך אויב הער איך אז ס'איז יא גוט נעם איך עס צוריק.

כ'האב געזען די שבת א גוט ווארט בשם די בוהושער פון תל אביב. הלא אם תיטיב, שאת - וועסטו קענען פארטראגן אלעמען. ואם לאו, לפתח חטאת רובץ - וועסטו איבעראל זען שלעכטס. ודפח"ח.

ליינענדיג ר' יששכר'ס אינטערוויאו דעם שבת מוז איך מודה זיין אז מיין אינקלאדן ר' יששכר אינעם מאדערן אראטדאקסיע קרייז איז געווען א טעות. ער איז סך הכל א מאדערן חסיד ווי ער אליין איז זיך מגדיר אינעם ארטיקעל.

מיין תגובה לגבי די מאדרען ארטאדאקסיע שטראם אין אלגעמיין איז נאך אלץ קאי וקיים, און ווי עס קוקט אויס האט ר' יששכר אנגענומען זייער צוגאנאג נאר לגבי גלייך בארעכטונגען פאר נשים בזמנינו. און ר' יששכר'ס ווערטער אין די ארטיקל:

"דעם איינציגן זין אין וועלעכע איך האב מיט געטוישט אין הלכה, איז ווען עס קומט צו געוויסע ווירדן ווי איך האלט מען דארף זיך רעכענן מיט זיי, צום ביישפיל איך וויל אז הלכה זאל זיין וואס ווייניגער באקריווענד וכו' איך גיי נישט זאגן אז מען קען איגנארירן הלכה נאר אז מען קען אויסקלארן געוויסע מיספארשטענדענישן, בלייבענדיג אין די ראמען פון הלכה"

און אנדערע ווערטער מען מען טרעפן די לאפ האללס אין הלכה, ווען עס קומט צו זיך צושטעלן צו די היינטיגע ווירדן לגבי פרויען, מאדערן ארטאדאקסיע טוט אס מיט אלע היינטיגע ווירדן ספעציעל מיטן ווירד פון זיך צושטעלן צום היינטיגן קולטור אין געזעלשאפט, און חסידים טוען עס מיטן דאוונען שפעט און זיך נישט צושטעלן צום גזעלשאפט ווי מלמדו אומנות וכו'.

אספקלריה איר זאגט דאך אזוי גיט,
באלד וועט מען נאך שמיסען אין די אפען ארטאדאקסי אז עפעס א מיידעל איז ליידער אראפ פון וועג און אויפגעהערט לייגען תפילין ה"י
עטץ קענטס מיך מסביר זיין וואס איז אזוי גליקלעך מיט די שווארצע לעדערנע קעסטלעך אז די פרויען פגר'ן פאר דעם?
ר' יששכר ווייסט דאך דעם אמת אז די טיפסטע שטיקעל גמרא איז גרינגער ווי די גרינגסטע שטיקעל פיזיקס, איז וואס איז די גליק אז מהאט זוכה געווען פרויען קענען זיך שוין אויכעט פארפלאנטערען אין די סוגיות הש"ס?
וואס איז די גרויסע גליק אז מגייט אויפרייסען די מיידלעך פון שלאף מיט פארקלעבטע אויגען צו זאגען סליחות יעדען פארטאגס?
אפשר מאך מיר א טויש, כ'בין מוותר אויף מיין א' סליחות און זאלען די פרויען אונז אלע איבערנעמען.
זיי קענען אויך נעמען די לאנגע ראש השנה מוסף און די זעקסטע הקפה

יששכר כץ האט געשריבן:הספר הכי טוב על הנושא; על אף שאני חולק על מסקנתו. הוא מסכים עם לייקווד
https://www.amazon.com/Gender-Equality- ... 965524198X

יש לי את הספר אך עוד לא עיינתי בו בעיון.

להעיר, אז טראץ דעם וואס ר' יששכר רעדט טאקע צוליב דעם אז מען מעג קושן די קינדער אין בית מדרש, איז אין ריאליטעיט נאכאלץ נישט באמת מעגליך אז ביידע דזשענדערס זאלן זיך משתתף זיין אייניג אין בית מדרש, בשעת מ'רעדט פון היימישע גרויסע משפחות. ווי איינער האט מיר געזאגט יום טוב, נו זייער פיין אלע ווייבער וועלן קומען אין שול דאווענען, און ווער וועט צוגרייטען די סעודה..? יא אוודאי פעמיניזם לויטעט אז די מענער זאלן העלפן קאכן אויך, מיר רעדן אבער דא פון דער ריאליטעיט.

דאכציך אז בפועל ממש איז נישטא אין די אלע פעמיניסטישע מניינים קיין איין עלטערע מבוסס'דיגע גרויסע משפחה, עס איז על פי רוב סטודענטען און סטודענטקעס תלמידי ותלמידות הישיבות והכוללים ווען מען האט צייט אויף דעם... בפועל ווען די משפחה ווערט גרעסער (אפילו נישט פופצן קינדער אויפן חסידישער נוסח, פינף איז אויך גענוג) איז דאס נישט מעגליך און די חלוקת העבודה ווערט נאטורליך. קוים וואס דער טאטע האט צייט גיין אין בית מדרש זאל די מאמע שוין אויך גיין..?

ממילא די אלע חקירות זענען באמת נישט נוגע אין ווילאמסבורג, נישט צוליב אידיאלאגישע סיבות נאר מער צוליב פראקטישע סיבות. אפשר דארף מען משנה זיין סדרי עולם אבער דאס איז שוין אן אנדערע פראייעקט..

לעיקוואד
די פארשטייסט נישט.

קודם איז מען זיי מחייב צו דאווענען און לערנען, און נאכדעם איז מען מתיר פריה ורביה, ווייל עס שטערט פין עבודת השם.

פון פרו ורבו האט שוין ר' ישמעאל בן אלישע גע'פטר'ט: תניא אמר רבי ישמעאל בן אלישע מיום שפשטה מלכות הרשעה שגוזרת עלינו גזירות רעות וקשות ומבטלת ממנו תורה ומצות ואין מנחת אותנו ליכנס לשבוע הבן ואמרי לה לישוע הבן דין הוא שנגזור על עצמנו שלא לישא אשה ולהוליד בנים ונמצא זרעו של אברהם אבינו כלה מאליו אלא הנח להם לישראל מוטב שיהיו שוגגין ואל יהיו מזידין: (ב"ב ס:)

גאנץ פמיניזם איז נישט מעגליך אין די וועלט, און עס עגזיסטירט טאקע בעיקר אין געדאנק נישט למעשה.

עס האט פיל אויפגעטון אין געוויסע געביטען, אבער די וועלט אנערקענט נאך שטארק די אונטערשיידען צווישען די געשלעכטען און דער וואס וויל זיין א גוטע מענטש, פירט זיך מיט א מאן לויט די מענערישע נאטור און מיט א פרוי לויט די פרויערישע נאטור, און ער לאזט נישט די גלויבונג פון גלייכבארעכטונגען צו פארדרייען די פאקט אז זיי זענען אנדערש.

דאס זיך פירען אנדערש צו א פרוי איז צומאל אן אויסדרוק פון דערדרוקען די ׳שוואכע געשלעכט׳, אבער עס איז אויך אפט א הכנעה צו פאקטען וואס די אויגען זען.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

צו יששכר כץ היות איר זענט א היימיש קינד א בן לגדולים גלערינט אין סאטמאר וואס איר זענט פארקראכען צו די אפען ארטאדאקס האב איך מיך פארשאפט די ארטיקעל פון אייער איבערלעבעניש אין סאטמאר ביז די היינטיגע טאג, עס שטייט והייתם נקיים, איך בין נישט קיין וועקער ליינער, איך בין אקעגין די וועקער מכמה וכמה טעמים הידועים והכמוסים עמדי, אבער דיין ארטיקעל האב איך יא אדורכגעליינט!
איך מוז זאגען איך האב ליב דיין ארטיקעל עס פרישט מיך אויף א סך פון די יוגענט, חס ושלום איך בין נישט מסכים מיט אפען ארטאדאקס, אז נאוומינסקע רבי שליט"א האלט אז איר זענט פארקראכען מה נעני אנן אבתרי' זענט איר לשיטת סאטמאר רחמנא ליצלן אין שאול תחתית,
וואס בארויגט מיך אז די האסט נישט קיין שנאה צו דיין עבר, די האסט נישט קיין פאדריס אויף דיין יוגענט, האב איך האפענוג אז די וועסט דיך אויסטשוכענען פון די עדה הרעה הזאת! איך האב דיך א סך וואס צו זאגען, איך בין יעצט נאר מתחיל, א וודאי איז דאס נישט א וועג פון מקרב זיין און באשרייען און באפאלען, אבער היות איר זענט נישט וואקעלדיג איר זענט שוין ליידער מוחלט אייער שטעלונג און מיינוג, דארף איך נישט צו גיין מיט כללי קירוב, און די אמת מוז מען זאגען אן קיינע חשבונות,
אפען ארטאדאקס איז נישט ערליך נישט ריכטיג עס איז זייער נאנט צו קאנסערוויטיוו, אפען ארטאדאקס מאכט אייגענע אפמאכען וואס איז אקעגין די תורה אקעגין די מסורה וואס דאס רירט אן יסודות פון קדושת ישראל,
למשל די אליינס שעמסט דיך נישט צו זאגען א קל וחומר מה דאך די חסידים מאכען טוישעניגען מיט זמן תפלה וואס איז אקעגין די הלכה וועגען א איינרעדעניש פון חולי מעיים, ממילא מעג מען חתונה האבען די זעלבע מין, וואס איז אטקעגין אפענע פסוקי תורה! אדער אויפנעמען פרויען רבנים מיט שררות מיט עליות וואס איז אקעגין מסורת ישראל מאז היות ישראל לגוי, ווער רעד נאך וואס דאס רייסט אראף סעיפים שו"ע במחי יד מיט א היקש אז מאיז משנה ווייל מהאט אנגעהויבען צו מאכען א מיידעל שולע נאכען קריג, סנישטא קיינע ווערטער צו דיין קרימקייט און פארפירעניש וואס איז אקעגין יעדע נארמאלע דעת תורה ,
נאכאמאל ישששכר עס קימט דיך קרעדיט ווייל די ביסט נישט אויפגערגט! די ביסט נישט פארביסען, אבער די ביסט זייער קרים און א גרויס רחמנות אויף דיר, שכוח פאר די שיינע זכרונות פון דיינע מלמדים פון דיין טאטען אוי ווי זיס איז די טאהשע מעשה פון מהר"א ט"ב אבער ווי געזאגגט מוועט נאך צוריק קומען צו ארויסברענגען די פאלטשקייט פון דיין שלעכטע וועג וואס איז אקעגין די תורה מסורה הלכה ולד' הישועה אז די זכות פון דיינע גרויסע זיידעס זאלסט תשובה טהון און צוריק קומען צו דיין שורש

ימים ידברו האט געשריבן:זענט איר לשיטת סאטמאר רחמנא ליצלן אין שאול תחתית

גוט געזאגט וואויל געזאגט, ולעומתם משבחים ואומרים, אז לשיטתנו זענט איר רחמנא ליצלן אין שאול תחתית...

ימים ידברו האט געשריבן:למשל די אליינס שעמסט דיך נישט צו זאגען א קל וחומר מה דאך די חסידים מאכען טוישעניגען מיט זמן תפלה וואס איז אקעגין די הלכה וועגען א איינרעדעניש פון חולי מעיים, ממילא מעג מען חתונה האבען די זעלבע מין, וואס איז אטקעגין אפענע פסוקי תורה!

איך בין אויך קעגן דעם וועקער מכמה וכמה טעמים הידועים והכמוסים עמדי, אבער כ'האב פארשאפט דעם וועקער פון א חבר, און כ'האב דאס בכלל נישט געטראפן דערינען. אפשר קענסטו מיר אנצייכנען וואו גענוי הרב כ"ץ האט דאס געזאגט?

דער טראל גייט נישט ענטפערן.