זאכן וואס כ'האב נישט געוואוסט ביז היינט

ר' משה פיינשטיין איז געווען אינסטרומענטאל אין גרינדען דעם ציוניסטיש'ן רעכט געשטימטן-מאדערן אמעריקאנעזירטן דזשואיש פרעסס צייטונג.

דער בית ישראל האט אנגערופן דער ספר טהרת הקודש, א מאגאזין אהן בילדער.

ברך משה האט געזאגט אויפ'ן מחבר טהרת יום טוב (מקואות) 20 בענדער אדער מער
"מקואות קען ער זיכער נישט...."

זר זהב האט געשריבן:ר' משה פיינשטיין איז געווען אינסטרומענטאל אין גרינדען דעם ציוניסטיש'ן רעכט געשטימטן-מאדערן אמעריקאנעזירטן דזשואיש פרעסס צייטונג.

איך האב דאס אויך נישט געוואוסט. ס'איז דאס ערשטע מאל וואס איך הער עס. אבער ס'איז נישט מסתבר אז ר' משה, וואס איז געווען אן ערליכער איד זאל געבן זיין הסכמה אהערצושטעלן אזוי א פראסטן און נאריש'ן צייטונג, אפגעזעהן פון דער השקפה. זייער הויפט מאטיוו איז געווען אמעריקאנער עולם הזה מיט'ן גאנצן קנאק, חוץ די ביסל דברי תורה וואס זיי האבן דארט געברענגט. זיי האבן זיך נישט אפגעהאלטן פון פובליצירן שמוציגע רעקלאמעס פון עירליינס און פלארידע, וכדו'.' און זייערע עדיטאריעלס און ארטיקלען זענען אויך געווען זייער נאריש, און האבן נישט געהאט קיין שום זשורנאליסטישן ווערד.

אבער ס'איז נישט מסתבר אז ר' משה, וואס איז געווען אן ערליכער איד זאל געבן זיין הסכמה אהערצושטעלן אזוי א פראסטן און נאריש'ן צייטונג, אפגעזעהן פון דער השקפה. זייער הויפט מאטיוו איז געווען אמעריקאנער עולם הזה מיט'ן גאנצן קנאק, חוץ די ביסל דברי תורה וואס זיי האבן דארט געברענגט. זיי האבן זיך נישט אפגעהאלטן פון פובליצירן שמוציגע רעקלאמעס פון עירליינס און פלארידע, וכדו'.' און זייערע עדיטאריעלס און ארטיקלען זענען אויך געווען זייער נאריש, און האבן נישט געהאט קיין שום זשורנאליסטישן ווערד.

אבער ס'איז נישט מסתבר אז סאטמער'ע רב, וואס איז געווען אן ערליכער איד זאל געבן זיין הסכמה אהערצושטעלן אזוי א פראסטן און נאריש'ן צייטונג ווי דער איד, אפגעזעהן פון דער השקפה. זייער הויפט מאטיוו איז געווען אמעריקאנער עולם הזה מיט'ן גאנצן קנאק, חוץ די ביסל דברי תורה וקנאות וואס זיי האבן דארט געברענגט. זיי האבן זיך נישט אפגעהאלטן פון פובליצירן שמוציגע רעקלאמעס פון עירליינס און פלארידע, און שבתנותים אין האטעלס וכדו'.' און זייערע עדיטאריעלס און ארטיקלען זענען אויך געווען זייער נאריש, און האבן נישט געהאט קיין שום זשורנאליסטישן ווערד.

שוין דער אשכול לעבט אויף....

דער עולם איז היינט נישט ביי דער ארבעט, דערפאר איז אזוי שטיל היינט

קאווע טרינקער האט געשריבן:

אבער ס'איז נישט מסתבר אז ר' משה, וואס איז געווען אן ערליכער איד זאל געבן זיין הסכמה אהערצושטעלן אזוי א פראסטן און נאריש'ן צייטונג, אפגעזעהן פון דער השקפה. זייער הויפט מאטיוו איז געווען אמעריקאנער עולם הזה מיט'ן גאנצן קנאק, חוץ די ביסל דברי תורה וואס זיי האבן דארט געברענגט. זיי האבן זיך נישט אפגעהאלטן פון פובליצירן שמוציגע רעקלאמעס פון עירליינס און פלארידע, וכדו'.' און זייערע עדיטאריעלס און ארטיקלען זענען אויך געווען זייער נאריש, און האבן נישט געהאט קיין שום זשורנאליסטישן ווערד.

אבער ס'איז נישט מסתבר אז סאטמער'ע רב, וואס איז געווען אן ערליכער איד זאל געבן זיין הסכמה אהערצושטעלן אזוי א פראסטן און נאריש'ן צייטונג ווי דער איד, אפגעזעהן פון דער השקפה. זייער הויפט מאטיוו איז געווען אמעריקאנער עולם הזה מיט'ן גאנצן קנאק, חוץ די ביסל דברי תורה וקנאות וואס זיי האבן דארט געברענגט. זיי האבן זיך נישט אפגעהאלטן פון פובליצירן שמוציגע רעקלאמעס פון עירליינס און פלארידע, און שבתנותים אין האטעלס וכדו'.' און זייערע עדיטאריעלס און ארטיקלען זענען אויך געווען זייער נאריש, און האבן נישט געהאט קיין שום זשורנאליסטישן ווערד.

קאווע טרינקער, דו ביסט וואונדערבאר. מיט רוב זאכן אין דיין "פאטא שאפפ'ד" ארטיקל בין איך מסכים בלב שלם. אבער קיין "שמוציגע בילדער" פון דעם סארט וואס דער נארישער דזשע.פי. האט געברענגט, זיכער נישט.

פשוט, ווייל ביי מיר הייסט נישט א בלעק-ען-ווייט בילד פון א אלטע באבע "שמוציג"

קאווע טרינקער האט געשריבן:פשוט, ווייל ביי מיר הייסט נישט א בלעק-ען-ווייט בילד פון א אלטע באבע "שמוציג"

איך בין מודה צו דיר מיט דעם. אבער חוץ די בלעק ענד ווהייט פיקטשערס פון די אלטע באבעס האבן זיי אויך געברענגט בילדער פון... ... אין א ... אויפ'ן ביעטש. און אויפ'ן בעק פעידזש איז געווען אן ארטיקל פון א ראביי אין דברי תורה.

ווילסט מיך דרוקען צום וואנט ביז כ'וועל זאגן אז יענץ איז אויך נישט שמוציג?

berlbalaguleh האט געשריבן:

זר זהב האט געשריבן:ר' משה פיינשטיין איז געווען אינסטרומענטאל אין גרינדען דעם ציוניסטיש'ן רעכט געשטימטן-מאדערן אמעריקאנעזירטן דזשואיש פרעסס צייטונג.

איך האב דאס אויך נישט געוואוסט. ס'איז דאס ערשטע מאל וואס איך הער עס. אבער ס'איז נישט מסתבר אז ר' משה, וואס איז געווען אן ערליכער איד זאל געבן זיין הסכמה אהערצושטעלן אזוי א פראסטן און נאריש'ן צייטונג, אפגעזעהן פון דער השקפה. זייער הויפט מאטיוו איז געווען אמעריקאנער עולם הזה מיט'ן גאנצן קנאק, חוץ די ביסל דברי תורה וואס זיי האבן דארט געברענגט. זיי האבן זיך נישט אפגעהאלטן פון פובליצירן שמוציגע רעקלאמעס פון עירליינס און פלארידע, וכדו'.' און זייערע עדיטאריעלס און ארטיקלען זענען אויך געווען זייער נאריש, און האבן נישט געהאט קיין שום זשורנאליסטישן ווערד.

איך ווייס נישט איבער הגר"מ פיינשטיינ'ס טעטיגקייטן לגבי דעם "דזשואיש פרעס", אבער ווען א סאטמאר-ליובאוויטש קאאליציע האט געעפנט די "אידישע צייטונג" אין תשל"ג איז געדרוקט געווארן אויף דער ערשטער זייט א מכתב ברכה פון רבי משה.

A number of rabbis from the Agudas HaRabonim, led by Rabbi Moshe Feinstein and Rabbi Simcha Elberg, called Dad to a meeting and asked him if he would fill the void by publishing a religiously-oriented Yiddish newspaper for Jews across the country.


m http://www.jewishpressads.com/pageroute.do/42343 m

קאווע טרינקער האט געשריבן:ווילסט מיך דרוקען צום וואנט ביז כ'וועל זאגן אז יענץ איז אויך נישט שמוציג?

זאג.

זר זהב האט געשריבן:A number of rabbis from the Agudas HaRabonim, led by Rabbi Moshe Feinstein and Rabbi Simcha Elberg, called Dad to a meeting and asked him if he would fill the void by publishing a religiously-oriented Yiddish newspaper for Jews across the country.


http://www.jewishpressads.com/pageroute.do/42343

אבער זיכער נישט אין דעם פארמאט וואס ס'איז ארויסגעקומען. לדוגמא ווי נאריש זייערע נייעס באריכטן זענען געווען. ווען ס'האט אויסגעבראכן די מלחמה אום יום כיפור אין א"י האבן זיי געהאט א העדליין Israel wins war; To march on Cairo and Damascus.
איך רעד דא נישט פון א השקפה'דיגן שטאנדפונקט. אויב דער רב קלאס איז טאקע געווען אזוי אן אינטעליגענטער מענטש ווי זיין טאכטער לייגט עס אראפ, וואלט ער געמעגט ארויסגעבן א מער ערנסטן צייטונג, נישט מיט אזעלכע קינדערישע, "סימפליסטיק" באשרייבונגען.

היינט צוטאגס הייסט עס א פרעסטידזשעס צייטונג, ניין? זיי האלטן אן דעם אמאליגן סטיל מיט רייכע קאלומניסטן. פאמיליע/שלום בית אישוס איז אינטערעסאנט. איך גלייך אויך זייערע אותיות פאנט.
ס'זאל הייסן אז זיי זענען די גרעסטע אידישע צייטונג אין סירקולאציע.

זר זהב האט געשריבן:היינט צוטאגס הייסט עס א פרעסטידזשעס צייטונג, ניין? זיי האלטן אן דעם אמאליגן סטיל מיט רייכע קאלומניסטן. פאמיליע/שלום בית אישוס איז אינטערעסאנט. איך גלייך אויך זייערע אותיות פאנט.
ס'זאל הייסן אז זיי זענען די גרעסטע אידישע צייטונג אין סירקולאציע.

אויב אזוי. פארוואס האבן זיי פארקויפט זייער בילדינג אויף טהוירד עוו. און מאכן אנדערע "קאטבעקס". אלס זשורנאליסטישע חשיבות ווי למשל דער וואל סטריט דזשוירנאל אדער נ.י. טיימס ווי ר' סענדער ע"ה האט ליב געהאט זיך צו פאררופן. זענען זיי אין סוב-בעיסמענט.

אז דער מונקאטשער רב, ווען ער פלעג צעדרוקן א ספיידער מיט די פוס האט ער געזאגט: על אדום אשליך נעלי, כידוע אז דער שפין ווייזט אויף די קליפה פון אדום, אנטקעגן די ז' עממים, און עס הייסט שממית, און זיי האבן דאך געהאט אויך א חלק אין פארברענען דעם בית המקדש.

אין די באלייכטונגען שרייבן זיי אז ס'איז פארהאן בערך צוויי הונדערט טויזנט ספיידערס אין די וועלט, און בלויז צוויי הונדערט פון זיי זענען גיפטיג. א שנעלער זוך אין גלגל החוזר, האט געוויזן אז עס זענען פארהאן צווישן 34,000 און 50,00 ספיסיס פון ספיידערס אויף דער וועלט.
אבער די מג"א אין ס' שט"ז זאגט אז איינס פון יעדע טויזנט זענען גיפטיג, דאס שטימט מורא'דיג מיט דער באלייכטונגען.

2 אינטערעסאנטע דעטאלן האב איך נישט געוואוסט איבער'ן בין לאדין רעיד. נאכ'ן וואטשן דעם אינטערוויאו ווער איך געוואר אז דער עקספלאסיוו טיעם האט בטעות געוואלט עקספלאדירן דעם גאנצן הויז, ער האט נישט אויגעכאפט אז מרעדט פונעם געשעדיגטן העליקאפטער, נישט פונעם קאמפאונד!
נאך ווער איך געוואר אז דער בלעקהואק איז אויסגעלאפן פון גאז אויפ די וועג צוריק צו אפגאניסטאן, און זיי האבן געלאנדעט אויף פאקיסטאנע ערד צו ריפיולען!

כדי א שיף זאל זיך קענען האלטן אויפן וואסער און נישט זינקן מוז זי וועגן ווייניגער ווי די וואסער וואס איז געווען אויפן פלאץ וואו זי שטייט (דאס הייסט די וואג פון די מאס וואסער וואס מען וואלט געדארפט אנצופילן די לאך וואס די שיף שאפט אינעם ים).

עס רופט זיך דיספלעיסמענט.

פאר א דזשאוק איז עס זיכער גוט.

- אלע וואס האבן נישט געהאט קיין קינדער האבן געהאט אן אבסעסיע מיט עפעס. ד.ה. זיי זענען מיט עפעס געווען ביזי שטענדיג.
- סאטמאר רב איז געווען קינדערלאז, איז ער פארנומען געווען מיט ציונות.
- ליובאוויטשער, מיט משיח.
- גערער, מיט קדושה
-

טאמבל סאס האט געשריבן:פאר א דזשאוק איז עס זיכער גוט.

- אלע וואס האבן נישט געהאט קיין קינדער האבן געהאט אן אבסעסיע מיט עפעס. ד.ה. זיי זענען מיט עפעס געווען ביזי שטענדיג.
- סאטמאר רב איז געווען קינדערלאז, איז ער פארנומען געווען מיט ציונות.
- ליובאוויטשער, מיט משיח.
- גערער, מיט קדושה
-

סאטמאר רב איז געווען ביזי מיט ציונות סך פאר ער איז געווארן קינדערלאז. סארי פאר'ן רואינירן איין חלק פונעם וויץ

גראדע איז הרה"ק מסאטמער זי"ע געוען אנדערש ווען בו בעתווען די אנדערע אדמורים וואס זענען געווען קינדערלאז נישט געהאט קיין שטוב זענען געווען אפגעטיילט פון די עולם חסידים האט זיך די רבי אראפגעלאזט צו זיין עולם זיך נאכגעפרעגט פון אנדערע זייערע מיינוגען אויף זיינע פעולת און אפי געליינט צייטונגען די יודישע און גויאישע אלעס כדי ער זאל נישט זיין אנגעשפארט ביי זיך און זיך אנפאנגעו צו זיך אויפירען וואנזיניג ( און פאר נאך סיבות משאכ די אנדערע רבנים וואס זענען לע קינדערלאז ))

אבער א מענטש וואס האט א שטוב מיט קינדער קע"ה קען נישט פארשטיין די צער פון איינער וואס איז ל"ע קינדערלאז און בפרט א רבי א מנהיג וואס ער ווייסט אז לאחר מאה ועשרים וועט נישט זיין איינער וואס זאל איבער נעמען זיין פלאץ און זיין חסידות וועט מעגליך צופאלען און מען וועט אינגאנצען פארגעסן פון אים איז זיין צער אומבאשרייבליך

אז די גלעזער אינדעסטרי איז א יודישע אינדעסטרי

אז ווייטעמין e oil העלפט פאר א וואנד אזוי ווי מציצה פארן ברית וואנד לויט די DOH.

טאמבל סאס האט געשריבן:פאר א דזשאוק איז עס זיכער גוט.

- אלע וואס האבן נישט געהאט קיין קינדער האבן געהאט אן אבסעסיע מיט עפעס. ד.ה. זיי זענען מיט עפעס געווען ביזי שטענדיג.
- סאטמאר רב איז געווען קינדערלאז, איז ער פארנומען געווען מיט ציונות.
- ליובאוויטשער, מיט משיח.
- גערער, מיט קדושה
-

לאמיך אפ מיט די גערער "קדושה". די מערסטע פארדארבענע בחורים וואס זענען געווארן "חילונים" זענען געקומען פון גערער ישיבה.

berlbalaguleh האט געשריבן:

טאמבל סאס האט געשריבן:פאר א דזשאוק איז עס זיכער גוט.

- אלע וואס האבן נישט געהאט קיין קינדער האבן געהאט אן אבסעסיע מיט עפעס. ד.ה. זיי זענען מיט עפעס געווען ביזי שטענדיג.
- סאטמאר רב איז געווען קינדערלאז, איז ער פארנומען געווען מיט ציונות.
- ליובאוויטשער, מיט משיח.
- גערער, מיט קדושה
-

לאמיך אפ מיט די גערער "קדושה". די מערסטע פארדארבענע בחורים וואס זענען געווארן "חילונים" זענען געקומען פון גערער ישיבה.

אבי געשאסען א סטעיטמענט

לעמיל האט געשריבן:

berlbalaguleh האט געשריבן:

טאמבל סאס האט געשריבן:פאר א דזשאוק איז עס זיכער גוט.

- אלע וואס האבן נישט געהאט קיין קינדער האבן געהאט אן אבסעסיע מיט עפעס. ד.ה. זיי זענען מיט עפעס געווען ביזי שטענדיג.
- סאטמאר רב איז געווען קינדערלאז, איז ער פארנומען געווען מיט ציונות.
- ליובאוויטשער, מיט משיח.
- גערער, מיט קדושה
-

לאמיך אפ מיט די גערער "קדושה". די מערסטע פארדארבענע בחורים וואס זענען געווארן "חילונים" זענען געקומען פון גערער ישיבה.

אבי געשאסען א סטעיטמענט

ס'איז נישט אבי געשאסן. א סאך רעכטע חילונים אין א"י זענען געוועזענע גערער ישבה בחורים וואס האבן געפייט ביי די מלחמת השחרור אין .1948

אז שלמה קארלביך האט געהאט א ניק נאמען עממי, לעצטענס געזען צוויי אלבוימס וואס זינגען זיינע ניגונים און שרייבן דארט לחן: עממי...

משה געציל האט געשריבן:אז שלמה קארלביך האט געהאט א ניק נאמען עממי, לעצטענס געזען צוויי אלבוימס וואס זינגען זיינע ניגונים און שרייבן דארט לחן: עממי...

יא! א חוצפה פון כהנא און די אנדערע לחיים ארויסגעבער.

נישט געוויסט ביז היינט אז ס'דא א אידישער לעצטער נאמען "באדוש"

נישט געוויסט ביז היינט אז ס'געווען א מעלבוירנער רב מיט'ן נאמען אשכנזי, און אז ער איז געווען אזא גדול איש מורם מעם. אזעלכע אידן דארפן נפטר ווערן אז איך זאל וויסן אז ער האט אמאל געלעבט!

אין וועלכע הייל האסטו געלעבט?...

פארוואס א הייל? מיר ליגט אין קאפ אז איינער בעק איז מעלבוירנער רב. -- איך קען די אשכנזי משפחה, נישט געוואוסט ווער זייער פאטער איז. אינעם איד איז ער געווען באשריבן אויף נישט ווייניגער ווי 8 בלעטער! און פאריגע וואך איז געלאפן א לענגערן ארטיקל איבער בריוון אויסטוישן וואס ער האט געהאט מיט פריערדיגע גדולים, מיט וואס פארא טיטלען זיי באווארפן אים וואלטעך מער געדארפט הערן איבער אים ביים לעבן.

איין השערה פ"וו דו זאלסט נישט האבען געקענט דעם גרויסן נפטר ז"ל איז אפשר ווייל דו האלסט אפשר נישט מוט מיט די שמחות פון האדמו"ר מהר"א מסאטמאר וואס ער האט זיך שוין עטליכע מאל זיך משדך געווען מיט די אשכנזי משפחה און די מלבעראנער רב איז געזעצן אויפן אויבנאן

און די מעגסט וויסען אז נישט נאר דער וואס זענען באקאנט זענען גדולים סדא גרויסע חלמידי חכמים וואס זיצען און ווינקעל און קיינער רעדט נישט פון זיי
גראדע האב איך אליין געהערט וויאזוי ער האט דערציילט וואס ער געדענקט פון די בעלזער רב ר' ישכר בער וועןער האט אים געזען די ערשטע מאל אלץ קליין קינד און ער האט אפי' באקומען א ברכה און ער האט
אויך האט ער אמאל דערציילט און אן אונטערוויא פאר א אויסגאבע די שייכות וואס ער האט אלץ געהאט מיט די בעלזער רב ר' אהרלע זי"ע און אז די בעלזער רב האט אים געשיקט אויף שליחות'ער און ער האט נישט געוואלט אויס זאגען אויף וואסערע שליחות האט אים די בעלזער רב געשיקט
יהא זכרו ברוך

ער האט געטראגען שליחתער צווישען סאטמער און בעלזער רביים זצ"ל
וואס ווייזט אויף זיין גרויסקייט אמאל ווען ער איז אויכט געווען דער ראש המדברים בכל מקום
אבער אין די לעצטע יארען האט ער עפעס עקספייערט ציליב עלטער
פין זיינע אייניקלעך האט מען שוין אסאך מער געהערט
זעט אויס זיי האבען בעסער געקענט די מלאכה וויאזוי א רבי איז גרויס היינט ציטאגס ווי בעסער געשמירט הערשל רובינשטיין וכו'

ער האט געזאגט אז מהר"אס (בעלזע) גבאים האבן אים געדרייט א קאפ און איינגערעט אז סאטמאר רב זאל אים האבן בארעדט. און די גבאים האבן זיך איינמאל געוואלט צוווילדעווען אויף אים ווען ער געווען אין שטוב, האט בעלזער רב געזאגט אז ווער סטשעפעט רב אשכנזי'ן איז אזוי ווי ער טשעפעט אים אליינס.

והיה ביום ההוא יתקע בשופר גדול

וואס עפעס מיט א גרויסע שופר? ווייל די שופר קומט דאך פון אילו של יצחק און די לינקע שופר האט מען גענוצט ביי מתן תורה און די שופר פון די רעכטע זייט האט מען אוועק געלייגט פארן גרויסען טאג און ביי יעדע בהמה איז די רעכטע שופר גרעסער ווי די לינקע שופר וועגן דעם בעטן מיר אונז
יתקע בשופר גדול

אז א פרוי וואס איר מאן איז נפטר געווארן ל"ע, אויב זי האט חתונה מיט א צווייטן, טאר זי מער נישט גיין צום קבר פונעם ערשטן מאן, זי דארף גענצליך איבעררייסן אלע קשרים מיטן געוועזענעם מאן.
(געזעהן אין נטעי גבריאל הלכות אבילות)

איך האב נישט געוויסט ביז היינט פון אזא זאך וואס רופט זיך super-cooled water. די וואסער איז אין א טעמפוטואר זאנע וואו ס'וואלט שוין לאנג געדארפט זיין פארפרוירן אייז, און דערווייל איז עס געהעריג רינעדיג ליקוואוד!!

פון א לינק וואס כאב ארויפגעלייגט אינעם אנדערן אשכול ווערט מען געוואויר אז איינע פון די זאכן וואס האט געקענט שטערן דעם עראפלאן סענסארס פון זעהן ווי שנעל דער פליגער פליהט איז די סארט ריינע סופער קאלטע פליסיגע וואסער וואס איז פליסיג ווילאנג ס'איז אין די אטמאספערע אבער ווי נאר ס'ווערט אנגערירט/אומריין ווערט ער תיכף אייז! גיב א קוק דא ס'נעמט אפאר סעקונדען.

אז גאנץ חודש אלול, ר"ה, עשי"ת, תשליך, כפרות, יו"כ, סוכות איז בלויז אן הכנה צום אתה הראית. נאכ'ן דאס הערן דעם שבת אין ביהמ"ד האב איך געוואלט צוגיין צום רעדנער און עם אראפלאזן א פראסק, יעצט זאגסטע מיר?!?! ס'מיר אדורך די אלע טעג און גארנישט אינזינען געהאט דעם הכנה צום אתה הראית. און ווען איך ווייס ווען בעפאר וואלט איך נישט געווען אזוי אנגעצויגן די אלע טעג.

אז איך בין גארנישט אזא יאנטשי אפגעפרגעטער ביים קיהלן פענסיער אינגערמאן ווען איך זאג "עראפלעין". וואס הייסט? געוויסע מאכן חוזק פון די וואס רעדן א היימישע אידיש ווי למשל "גיי ארויף די סטעפסעס"... א לעיקוואדער וועט לאכן ווייל ס'נישטא אזא ווארט. הגם ס'איז א הייליגע אידישע ווארט און מ'דארף אזוי רעדן על אפם ועל חמתם! ווייל דאס איז הייליג אידיש!

דער לעיקוואודער וועט זאגן "עירפלעין" נישט "עראפלעין" אבער קוק אהער, ס'גראדע נישט א פאדרייטע ווארט. -- נישט אז ס'מאכט א חילוק ח"ו.

m http://www.google.com/webhp?hl=en&tab=n ... 63&bih=551 m

עס שטייט אז עס איז א heavier than air powered ...

דאס מיינט א אידישע עראפלאן?

אז אונזער יואליש דרייעט זיך גאר אין רבי'נס שטעטל...

אז ווען מלויפט פאר עקסערסייז (זשאגגען) מאכט מען שטארק די מוסעלס אין בויך.

אז אריסטו האט געשריבן פאר אלכסנר מוקדון סוף ימיו אז אלע פיליזאפישע וואטעווער זענען שטותים מיט הבלים. (גליון נר ההפטורה פר' תולדות)

אז עס זענען דא אסאך היימישע וואס פארמאגן א טעלעוויזיע...

sunbar האט געשריבן:אז עס זענען דא אסאך היימישע וואס פארמאגן א טעלעוויזיע...

גוט מארגן געלע.

געלע ??