דאנערשטאג אפריל 11, 2013 7:25 pm#103986
איז "טאלעראנץ" א פאנטאזיע?
איז "טאלעראנץ" א פאנטאזיע? די שאלה פרעג איך באופן כלליות, נישט אויף א ספעציפישע אופן נאר קוקענדיג אויפן ביג פיקטשער.
בעקבות די שמועס איבער אינטעליגענץ ווס. טאלעראנץ וועלכער קומט ערשט, האב איך אנגעהויבן צו טראכטן פון א חקירה וואס דרייט זיך ארום ביי מיר אין קאפ שוין פאר א לענגערע צייט. וואו מען גייט און וואו מען שטייט הערט מען מענטשן שרייען און בעטן זיך פאר טאלעראנץ און דאך פילט זיך אז עס איז דא היינט אין די וועלט, אין אמעריקא און אין אונזער סאסייעטי דאס ווייניגסטע טאלעראץ ווי ווען אימער. איך ווייס אז איך האב דא געזאגט אפאר שארפע סטעיטמענטס, איך וועל פרובירן צו ערקלערן וואס איך מיין און אויפווייזן. אדרבא אויב קענט איר אויפווייזן פארקערט, בי מיי געסט.
דאס אומה אידן שרייען אז די וועלט דארף זיי מער טאלערירן, די אראבער שרייען די זעלבע, אויך די שווארצע, אויך די שפאנישע וכו'. לענדער פארלאנגען איינער פון די אנדערע אז מען זאל זיי טאלערירן, אירלאנד בעט זיך ביי ענגלאנד, קובא ביי אמעריקא, מדינת ישראל פון פאלעסטינא, סיריע, לבנון, עגיפטן וכו' און ווייס ווערסע, אינדיע און פאקיסטאן איינער פונעם אנדערע. ראסען בעטן זיך איינער ביים אנדערע פאר מער טאלעראנץ. פרויען פארלאנגען מער טאלעראנץ. אידן, מארמאנען, מוסלמענער, קריסטן און אנדערע רעליגיעס פארלאנגען טאלעראנץ. ליבעראלן, און קאנסערוויטיווע ווילן פארשטאנד איינער פון די אנדערע, דיסעיבילד פארלאנגן מער טאלעראנץ. אלע דאמינאציעס פון אידן פארלאנגן מער טאלעראנץ איינער פונעם אנדערען. א.א.וו.
איך וויל קלארשטעלן אז איך רעד נישט דא פון קעמפן פאר געזעצליכע רעכטן און פאר זייער עקזיסטענץ. איך רעד דא פון טאלעראנץ אויף א הומענאטארישע אופן, מענטשן צו מענטש, יליד אשה צו יליד אשה, מען זאל קענען פארשטיין אז אפילו איך קען בשום אופן פארשטיין די אנדערע, און אפילו איך מוז משום איזה סיבה שיהיה דיסעגריען מיט יענעם דאך בין איך גרייט אויסצוהערן יענעמ'ס מיינונג און אים פארגונען צו האלטן אזוי פראסט און פשוט ווייל עס איז זיין רעכט צו האלטן וואס ער וויל.
פארשטייט זיך אז אויב עס קומט אן צו א מצב ווי ביידע ווילן די פארקערטע און מען קען מיט א קאמפראמייז קיינעם נישט צופרידן שטעלן, מעג יעדער צד טון וואס זיי קענען זיך צו באשוצן און זיך צו העלפן געווינען ווילאנג עס איז אויף אן אויסגעהאלטענעם וועג. אבער מען קען געווינען איבער יענעם און יענעם נאך אלץ פארגינען אן אייגענע מיינונג אין די זעלבע צייט.
לאמיך נעמען אפאר משלים. אויב איינער איז קאנווינסד אין די קאנסערוויטיווע שיטות אין פאליטיק, און עס איז אים קלאר אז די ליבעראלער וועלן פירן די וועלט אין די ערד אריין, זאל ער פארשטייט זיך טון וואס ער קען צו האלטן די וועלט ווי מער קאנסערוויטיוו, ער זאל דעבאטירן, פרעדיגן, פראטעסטירן, שרייבן, בלאגן, פאנדרעיזן און פארשטייט זיך גיין וועהלן. דאס מיינט אבער נאך נישט אז ער קען נישט ריספעקטן און טאלערירן זיין ליבעראלער חבר אדער אפאנאנט אלס א מענטש וואס האט א רעכט צו זיין אייגענע מיינונג. און די זעלבע איז פארקערט מיט די ליבעראלער וועלכער וויל אונטערברענגן די קאנסערוויטיווע און ער קען אים נישט דולדן און טאלערירן.
איך האב פארשטייט זיך נישט אזא גרויסע אינטערעסע אין טאלעראנץ צווישן פאליטיקאנטן און מויל מאכער. איך האב בעיקר פארשריבן דער שמועס צוליב דברים העומדים על הפרק במחנינו.
עס זענען דא אזוי פיל גרופעס אין כלל ישראל מינים ממינים שונים אז עס איז נישט מעגליך אויסצורעכענען אלע ווייל יכלה הזמן והם לא יוכלו, אבער דאך דא האט איר אפאר.
אשכנזים, ספרדים, תימנים, פרענקן, מאראקאנים, גרוזינער, חסידים, ליטווישע, ישיבה'שע, אמעריקאנער, ארטאדאקסישע, מאדערן ארטעדאקס, קאנסערוויטיוו, רעפארם, ריוויזעניסט, פלורעליסט, גאליציאנער, פוילישער, רוסישע, אונגארישע, יעקעשע, אויבערלאנדער, מאנסיער, שטאטישער, דארפישער, קנאים, ציונים, אגידיסט, מזרחישע, פארפרומטער, אפגעפארענער, בעלי תשובה, ארימע, רייכער, בעלי בתים, ארבייטער, בני תורה, באיאן, סאטמאר, באבוב, בעלז, ספינקא, מלאכים, קלויזענבורג, צאנז, גור, וויזניץ, ספינקא, סקווירא, דעעש, ועוד, ועוד. (די לעצטע פאר קענט איר נעמען און צוטיילן אין דריי.)
קען א קנאי, אדער א נטורי קרתא פארשטיין אז די מתנחל איז אויך א יציר פון די באשעפער און אים פארגינען זיין דעה טראץ דעם וואס די צוויי שיטות קענען בשום אויפן רעקענסיילד ווערן? קען א ארטאדאקסישע איד טאלערירן די רעפארמער ראביי'טע וואס טוט זיך אן א טלית און דאווענט פארן עמוד? און קען א רעפארמער טאלערירן און פארשטיין די ארטאדאקסידער וואס שרייט אז די רעפארמער זענען משומדים? קענען מיר טאלערירן אויפגעקלערטע וואס ווילן גיין אין אן אנדערע דרך, וואס פויקן אין די גאסן אלע אונזערע סודות, און וואס ברענגען אריין איידיעס וואס מיר פרובירן ארויסצוהאלטן? קען אן אויפגעקלערטע אונגערמאן און זיין טייערע רעביצן פון עירמאנט אויפנעמען אזא איידיע אז זיי זאלן קענען טאלערירן און פארגינען די א.ג פארפרומטע טראץ דעם וואס די פארפרומטע האבן צוועלף קינדער און זיין צווינגן אלע ווייבער נישט צו דרייווען און זיך צו שערן די האר.
געווענטליך ווען מען הערט רעדן וועגן טאלעראנץ ביי אונז, רעדט מען וועגן די נרדפים, די מינאריטעט און די ארויסגייענדע זאלן ווערן טאלערירט דורך די רודפים, די מאיאריטעט און די פארבליבענע. מיין שאלה איז וואס טוט זיך מיט דאס פארקערטע? מיר ווייסן אז די וואס שרייען "טאלעראנץ" אז זיי טאלערירן אלע ארום די וועלט, די שאלה איז צו זיי טאלערירן אבער אויך די וואס טאלערירן זיי נישט. פארוואס נישט? מעגן זיי נישט האבן א מיינונג? זאל איך נישט טאלערירן יענעמס שיטה מיך נישט צו טאלערירן? איך פארשטיי אז מען טאר זיך נישט לאזן איבערטרעטן, אבער דאס מיינט נאך נישט אז איך קען יענעם נישט ריספעקטן און טאלערירן.
די וועלט איז באשאפן געווארן אז עס זאל זיין מינים ממינים שונים. די פלאן איז נישט געווען צו האבן איין סטייל מענטשהייט, אלע זאלן זיין ווייסע אמעריקאנער אשכנזישע סאטמארער חסידים (אוי וואס פאר א וועלט דאס וואלט נאר געווען). די קיום העולם איז פון די ברייטע סעלעקשאן פון בריאים און פון די אלע סארט קאלירפולע מענטשן.
מיין שאלה איז צו עס איז בכלל שייך אז עס זאל אמאל זיין ריכטיגע רעספעקט און טאלעראנץ צווישן די גאנצע מענטשהייט, איינער צום אנדערע, חברים און שונאים צוגלייך, אדער אפשר איז אומטאלעראנץ גאר א אינטעגראל קאמפאונענט וואס איז וויכטיג פאר קיום העולם, דאס הייסט אז דאס אומטאלעראנץ ברענגט קנאה ושנאה וואס מאכט אז יעדער גרופע זאל האבן אן שטארקער אינטערעסע זיך צו בויען, און צו בויען א באשיצונג פאר זיך. (אויב איז דאס די אמת דאן לאמיר ארבייטן אויף אומטאלעראנץ.)
בעקבות די שמועס איבער אינטעליגענץ ווס. טאלעראנץ וועלכער קומט ערשט, האב איך אנגעהויבן צו טראכטן פון א חקירה וואס דרייט זיך ארום ביי מיר אין קאפ שוין פאר א לענגערע צייט. וואו מען גייט און וואו מען שטייט הערט מען מענטשן שרייען און בעטן זיך פאר טאלעראנץ און דאך פילט זיך אז עס איז דא היינט אין די וועלט, אין אמעריקא און אין אונזער סאסייעטי דאס ווייניגסטע טאלעראץ ווי ווען אימער. איך ווייס אז איך האב דא געזאגט אפאר שארפע סטעיטמענטס, איך וועל פרובירן צו ערקלערן וואס איך מיין און אויפווייזן. אדרבא אויב קענט איר אויפווייזן פארקערט, בי מיי געסט.
דאס אומה אידן שרייען אז די וועלט דארף זיי מער טאלערירן, די אראבער שרייען די זעלבע, אויך די שווארצע, אויך די שפאנישע וכו'. לענדער פארלאנגען איינער פון די אנדערע אז מען זאל זיי טאלערירן, אירלאנד בעט זיך ביי ענגלאנד, קובא ביי אמעריקא, מדינת ישראל פון פאלעסטינא, סיריע, לבנון, עגיפטן וכו' און ווייס ווערסע, אינדיע און פאקיסטאן איינער פונעם אנדערע. ראסען בעטן זיך איינער ביים אנדערע פאר מער טאלעראנץ. פרויען פארלאנגען מער טאלעראנץ. אידן, מארמאנען, מוסלמענער, קריסטן און אנדערע רעליגיעס פארלאנגען טאלעראנץ. ליבעראלן, און קאנסערוויטיווע ווילן פארשטאנד איינער פון די אנדערע, דיסעיבילד פארלאנגן מער טאלעראנץ. אלע דאמינאציעס פון אידן פארלאנגן מער טאלעראנץ איינער פונעם אנדערען. א.א.וו.
איך וויל קלארשטעלן אז איך רעד נישט דא פון קעמפן פאר געזעצליכע רעכטן און פאר זייער עקזיסטענץ. איך רעד דא פון טאלעראנץ אויף א הומענאטארישע אופן, מענטשן צו מענטש, יליד אשה צו יליד אשה, מען זאל קענען פארשטיין אז אפילו איך קען בשום אופן פארשטיין די אנדערע, און אפילו איך מוז משום איזה סיבה שיהיה דיסעגריען מיט יענעם דאך בין איך גרייט אויסצוהערן יענעמ'ס מיינונג און אים פארגונען צו האלטן אזוי פראסט און פשוט ווייל עס איז זיין רעכט צו האלטן וואס ער וויל.
פארשטייט זיך אז אויב עס קומט אן צו א מצב ווי ביידע ווילן די פארקערטע און מען קען מיט א קאמפראמייז קיינעם נישט צופרידן שטעלן, מעג יעדער צד טון וואס זיי קענען זיך צו באשוצן און זיך צו העלפן געווינען ווילאנג עס איז אויף אן אויסגעהאלטענעם וועג. אבער מען קען געווינען איבער יענעם און יענעם נאך אלץ פארגינען אן אייגענע מיינונג אין די זעלבע צייט.
לאמיך נעמען אפאר משלים. אויב איינער איז קאנווינסד אין די קאנסערוויטיווע שיטות אין פאליטיק, און עס איז אים קלאר אז די ליבעראלער וועלן פירן די וועלט אין די ערד אריין, זאל ער פארשטייט זיך טון וואס ער קען צו האלטן די וועלט ווי מער קאנסערוויטיוו, ער זאל דעבאטירן, פרעדיגן, פראטעסטירן, שרייבן, בלאגן, פאנדרעיזן און פארשטייט זיך גיין וועהלן. דאס מיינט אבער נאך נישט אז ער קען נישט ריספעקטן און טאלערירן זיין ליבעראלער חבר אדער אפאנאנט אלס א מענטש וואס האט א רעכט צו זיין אייגענע מיינונג. און די זעלבע איז פארקערט מיט די ליבעראלער וועלכער וויל אונטערברענגן די קאנסערוויטיווע און ער קען אים נישט דולדן און טאלערירן.
איך האב פארשטייט זיך נישט אזא גרויסע אינטערעסע אין טאלעראנץ צווישן פאליטיקאנטן און מויל מאכער. איך האב בעיקר פארשריבן דער שמועס צוליב דברים העומדים על הפרק במחנינו.
עס זענען דא אזוי פיל גרופעס אין כלל ישראל מינים ממינים שונים אז עס איז נישט מעגליך אויסצורעכענען אלע ווייל יכלה הזמן והם לא יוכלו, אבער דאך דא האט איר אפאר.
אשכנזים, ספרדים, תימנים, פרענקן, מאראקאנים, גרוזינער, חסידים, ליטווישע, ישיבה'שע, אמעריקאנער, ארטאדאקסישע, מאדערן ארטעדאקס, קאנסערוויטיוו, רעפארם, ריוויזעניסט, פלורעליסט, גאליציאנער, פוילישער, רוסישע, אונגארישע, יעקעשע, אויבערלאנדער, מאנסיער, שטאטישער, דארפישער, קנאים, ציונים, אגידיסט, מזרחישע, פארפרומטער, אפגעפארענער, בעלי תשובה, ארימע, רייכער, בעלי בתים, ארבייטער, בני תורה, באיאן, סאטמאר, באבוב, בעלז, ספינקא, מלאכים, קלויזענבורג, צאנז, גור, וויזניץ, ספינקא, סקווירא, דעעש, ועוד, ועוד. (די לעצטע פאר קענט איר נעמען און צוטיילן אין דריי.)
קען א קנאי, אדער א נטורי קרתא פארשטיין אז די מתנחל איז אויך א יציר פון די באשעפער און אים פארגינען זיין דעה טראץ דעם וואס די צוויי שיטות קענען בשום אויפן רעקענסיילד ווערן? קען א ארטאדאקסישע איד טאלערירן די רעפארמער ראביי'טע וואס טוט זיך אן א טלית און דאווענט פארן עמוד? און קען א רעפארמער טאלערירן און פארשטיין די ארטאדאקסידער וואס שרייט אז די רעפארמער זענען משומדים? קענען מיר טאלערירן אויפגעקלערטע וואס ווילן גיין אין אן אנדערע דרך, וואס פויקן אין די גאסן אלע אונזערע סודות, און וואס ברענגען אריין איידיעס וואס מיר פרובירן ארויסצוהאלטן? קען אן אויפגעקלערטע אונגערמאן און זיין טייערע רעביצן פון עירמאנט אויפנעמען אזא איידיע אז זיי זאלן קענען טאלערירן און פארגינען די א.ג פארפרומטע טראץ דעם וואס די פארפרומטע האבן צוועלף קינדער און זיין צווינגן אלע ווייבער נישט צו דרייווען און זיך צו שערן די האר.
געווענטליך ווען מען הערט רעדן וועגן טאלעראנץ ביי אונז, רעדט מען וועגן די נרדפים, די מינאריטעט און די ארויסגייענדע זאלן ווערן טאלערירט דורך די רודפים, די מאיאריטעט און די פארבליבענע. מיין שאלה איז וואס טוט זיך מיט דאס פארקערטע? מיר ווייסן אז די וואס שרייען "טאלעראנץ" אז זיי טאלערירן אלע ארום די וועלט, די שאלה איז צו זיי טאלערירן אבער אויך די וואס טאלערירן זיי נישט. פארוואס נישט? מעגן זיי נישט האבן א מיינונג? זאל איך נישט טאלערירן יענעמס שיטה מיך נישט צו טאלערירן? איך פארשטיי אז מען טאר זיך נישט לאזן איבערטרעטן, אבער דאס מיינט נאך נישט אז איך קען יענעם נישט ריספעקטן און טאלערירן.
די וועלט איז באשאפן געווארן אז עס זאל זיין מינים ממינים שונים. די פלאן איז נישט געווען צו האבן איין סטייל מענטשהייט, אלע זאלן זיין ווייסע אמעריקאנער אשכנזישע סאטמארער חסידים (אוי וואס פאר א וועלט דאס וואלט נאר געווען). די קיום העולם איז פון די ברייטע סעלעקשאן פון בריאים און פון די אלע סארט קאלירפולע מענטשן.
מיין שאלה איז צו עס איז בכלל שייך אז עס זאל אמאל זיין ריכטיגע רעספעקט און טאלעראנץ צווישן די גאנצע מענטשהייט, איינער צום אנדערע, חברים און שונאים צוגלייך, אדער אפשר איז אומטאלעראנץ גאר א אינטעגראל קאמפאונענט וואס איז וויכטיג פאר קיום העולם, דאס הייסט אז דאס אומטאלעראנץ ברענגט קנאה ושנאה וואס מאכט אז יעדער גרופע זאל האבן אן שטארקער אינטערעסע זיך צו בויען, און צו בויען א באשיצונג פאר זיך. (אויב איז דאס די אמת דאן לאמיר ארבייטן אויף אומטאלעראנץ.)