Under maintenance
הויפט זייט » תורה ודעת » אנשי שם » משה מענדלסאהן (רמ"ד)

משה מענדלסאהן (רמ"ד)

געראטעוועטער אשכול · נאר צום לייענען
שריפט
ארכיוו־באצייכענונג: 2026-10-14 14:15 EDT
141 פאסטס אין ארכיוו · אשכול #3812
מאנטאג יוני 03, 2013 6:49 pm#120862
לעיקוואד האט געשריבן:איך האב נישט געזאגט אז ער האט געוואלט אויסרייסען מצוות שכליות.

רמ"ד אליינס איז געווען א יוד א מאמין בכל עיקרי האמונה המקובלים אויף וויפיל איך ווייס, ער האט נאר געזאגט אז ייידושקייט מאכט זיך נישט אזוי צוטוהן אז מזאל האבען די ריכטיגע אמונות כל זמן מטוט די ריכטיגע מעשים. און אין די נקודה איז ער גאנץ גערעכט, הגם מקען מעיין זיין ווי וייט מקען דאס נעמן און צו דאס וואס ער האט געוואלט בויען פון דעם איז ריכטיג, איז דאס נאכאלץ א לעגיטימער וויכוח בדרכה של תורה וואס מקען מעיין זיין, נישט אז ער האט "געוואלט אויסרייסען" מצוות שכליות ואמוניות.


ביז גערעכט אז ביי אונז האט מען נישט געהאלטען אז די ארבעט זאל זיין אויף אמונה וכו' נאר די עיקר ארבעט איז אויף מעשים, אין אמונה וועט נאכקימען. אבער כ"ע מודים אז איינער ווואס טיט אלע מצות אין האט נישט קיין אמונה, איז נישט קיין יוד - אזוי די רמב"ם אין נאך ראשונים זאגען.
מאנטאג יוני 03, 2013 7:42 pm#120878
וועלקאם בעק, מאיר. איך בין נישט איבערצייגט אז ס'איז כו"ע מודי. אין גמרא טרעפן מיר נישט אז ווען מ'איז מגייר איינעם פרעגט מען אים אויב ער גלייבט דאס אדער יענץ, נאר אויב ער איז גרייט צו מקבל זיין אויף זיך די מצוות פון די תורה, דער רמב"ם לייגט שוין יא צו אז מען איז אים מודיע די עקרי הדעת, וז"ל (איסורי ביאה פרק י"ד) : "ומודיעין אותו עיקרי הדת, שהוא ייחוד השם ואיסור עבודה זרה; ומאריכין, בדבר זה. ומודיעין אותו מקצת מצוות קלות, ומקצת מצוות חמורות; ואין מאריכין, בדבר זה." ווייל דער רמב"ם האט געלייגט א שטארקע דגוש אויף מחשבה, וואס ער האט גענומען פון גוי'אישע פילאזאפן. עס איז ריכטיג אז אין די משנה (סוף סנהדרין) שטייט האומר אין תורה מן השמים אין לו חלק לעולם הבא, אבער אין די זעלבע משנה שטייט אויך הלוחש על המכה אין לו חלק לעוה"ב. צו וועט דען איינער זאגן אז דער וואס איז לוחש על המכה איז נישט קיין איד?
מיטוואך יוני 05, 2013 3:02 am#121576
מיר האבן שוען אמאל געשמועסט דערוועגן יאיר, כהאב הנאה אז דו האסט מטעים געווען דיינע ווערטער, איך מיין עס פארדינט א באזונדערע אשכול.
דאנערשטאג מערץ 03, 2016 9:29 pm#323285
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
א לינק צו רמ"ד'ס קונטרס קהלת מוסר וועלכעס ער האט ארויסגעגבן מיט דעם unknown טוביה בוק. טייל ווילן זאגן אז דער לעצטער איז געווען מדריכו וידידו אהרון גומפרץ. אנדערע זאגן אז דאס איז אויך געווען אים. m http://www.hebrewbooks.org/42578 m

Sent from my SM-G903F using Tapatalk
פרייטאג מערץ 04, 2016 2:36 am#323298
זיי האבן דארט אויך דעם אור לנתיבה, דאס איז אייגענטליך די הקדמה צו זיין ביאור על התורה.
זונטאג מערץ 06, 2016 2:50 pm#323435
זייער אן אינפארמאטיווע אשכול, צום ערשטן מאל אריינגעוואנדערט. וויפיל מיר שמיעסן דא, און וויפיל עס איז באקאנט איבער דער טיילונג איז דאס געווען איינפאך צוליב די רעפארמער (נעאלאגען). עס קומט מיך ארויף א שמייכל, אז יעצט ביים אינטערנעט קאמף, הערט מען כסדר פון חכמי השוטים אז עס גייט קומען א טיילונג! וויפיל מאל האט איר שוין געהערט א גרויסע האלדז זיך אייסערן: עס וועט נאך קומען א טיילונג צווישן די אינטערנעט באזיצער און די מעלות באזיצער. עס לאזט זיך זאגן אן קיין צווייפל אז די האבן נישט די מינדערסטע השגה פארוואס 'דער טיילונג' האט פאסירט. אין זייערע מוח צעלן קומט פאר אז די טיילונג איז געווען צווישן פאליש זיצערס און היכל בית המדרש זיצערס. צווישן די פארווערטס ליינער און די אלגעמיינע זשורנאל ליינער. צווישן לאנגע בערד און בערד וואס פארמאגן א קניפל.

איך זע אז עס איז ווייניג באשריבן געווארן אין קאווע שטיבל איבער די תקנות מיהאלאוויץ. וואס וואלט זיך געפאדערט א לאנגס און א ברייטס. אט האט איר א טיפישער חסיד וואס מאכט א תמצית פון די תקנות לויט זיין געשמאק. וואס א טייל פון די זאכן האבן סוספענדירט היינטיגער צייטן, צב"ש: אסור לדרוש דרשה בלשון אומות העולם, וכהנה וכהנה.
זונטאג מערץ 06, 2016 4:32 pm#323442
גראדע האב איך א שטארקע חשד אז א טיילונג וועט יא פאסירן יעצט אדער שפעטער, לויט די וועג ווי אזוי די אכשר דרא דירעקציע פירט אונז.
זונטאג מערץ 06, 2016 4:43 pm#323443
בן אדם האט געשריבן:גראדע האב איך א שטארקע חשד אז א טיילונג וועט יא פאסירן יעצט אדער שפעטער, לויט די וועג ווי אזוי די אכשר דרא דירעקציע פירט אונז.

ווען די טיילונג וועט אויסברעכן, און מען וועט געבן פאר יעדעם א פראגע-בויגן אויסצופילן, אויף וועלכע צד פון די טיילונג ער וויל זיך געפונען, וועט זיך די טיילונג שנעל מאחד זיין. עס וועט זיך ארויסשטעלן אז בלויז די אידן וואס ווילן ליגן אין פאלאק'ס לאט אדער אין די בני יואל'ע חלקה וועלן בעפארצוגן די טיילונג.
זונטאג מערץ 06, 2016 7:06 pm#323454
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
אגב, וואו קען איך טרעפן מנדלסון'ס הקדמה צו דעם איבערגעטייטשטן-רבי מנשה בן ישראל'ס תשועת ישראל? ס'איז בכלל אמאל איבערגעטיישט געווארן פון דייטש צו עברית אדער ענגליש?

Sent from my SM-G903F using Tapatalk
מאנטאג מערץ 07, 2016 2:34 am#323500
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
א הערצליכן דאנק רוסישער.

דרך אגב, דארט באציהט ער זיך אויף די פרשה פון נתנאל פויזנער -א גביר וועמען ר' רפאל הכהן פון האמבורג במח"ס תורת יקותיאל האט מנדח געווען און נאך פרעשור פון די אויטאריטעטן געצוינגען געווען צוריקצוציען. Dohm, מחמת זיינע שטארקע געפיהלן פאר שענקען די אידן גלייכבארעכטיגונג האט געטענהט אז מזאל די אידישע בתי דינים אויך געבן זעלבבשטענדיגע אויטאריטעט. מנדלסון וואס האט אזוי געשוויצט פאר טאלעראנץ און איקוואליטי האט זיך געפינען אין א פעקל. נישט נאר וועט אזא טאלעראנץ נישט ברענגען די ערווארטעטע ענלייטענמענט אין די קהילה נאר מה יאמרו האומות צו מנדלסון'ס אפיעלס צו געבן רעכטן צו א פאלק וואס אירע מנהיגים אנערקענענען נישט אין אזעלכע רעכטן און מסתמא אירע מעמבערס אויך נישט. ווען יא פארוואס זענען זיי מנהיגים?

וואס וועט לאוואטאר'ס קליקע האבן צוזאגן יעצט ווען ס'שטעלט זיך ארויס אז אידישקייט איז יא א רעליגיע פון צוואנג? (ווי פראקטיצירט בזמן הזה לויט תלמודישען און קלעריקעל פארמאט) ווער זאגט אז מנדלסון'ס אדעלאגיע האט בכלל שטיצער? אפשר איז ער ווי אן אייזאמער נטורי קרתא'ניק? אפשר זענען די מחנה וואס טענה'ן אויף קאנדישענעל עמאנציפאציע גערעכט?

ווען כ'וועל האבן צייט וועל איך אויך נאכקוקן וואס August Friedrich Cranz האט געשריבן אויף דעם.

כזאג נאך וואס כהאב געלייענט אין שמואל פיינער'ס The Jewish Enlightenment.

Sent from my SM-G903F using Tapatalk
פרייטאג יאנואר 11, 2019 3:08 am#421875
צום יאהרצייט פון משה מענדעלסאהן ה' שבט , א גוטע ארטיקעל פון יואל מאטוועיעוו

m http://m.yiddish.forward.com/articles/213431 m
זונטאג יאנואר 13, 2019 1:33 pm#422012
ווי איך פארשטיי איז דער הויפט קעגנשאפט צו רמ''ד געווען צוליב זיין בוך 'ירושלים' וואס ער האט פארפאסט אין 781' למספ'. און נישט צוליב זיין דייטשער ביאור אויפן תנ''ך.

דער רמ''ד איז דאן אונטערגעצויגן געווארן דורך א קריסטליכער פילאזאף מיטן נאמען זשאן לאַוואַטער. דער לאַוואַטער איז אויסטערליש באיידרוקט געווארן פון די פערזענליכקייט פון מענדלסאן, אזש ער האט גענומען אויף זיך א מיסיע באיינצופלוסן מענדלסאן אז ער זאל זיך זיך טויפן צו קריסטנטום. מענדלסאן וועלכער איז געווען א תורה-געטרייע איד האט זיך קיינמאל נישט געהאלטן ביים טויפן, ער איז געווען העכסט צו פרידן צו פארבלייבן א ג-ט-פורכטיגער איד. אבער דער לאַוואַטער האט נישט נאכגעלאזט... ער האט פובליצירט פּאַמפלעטן אין וועלכע ער האט זיך אויסגעדריקט מיט אויסטערלישע וואונדער ווי אזוי אזא אינטעלעקטואַלע מאן ווי מענדלסאן האלט זיך אזוי פעסט צום אידשן גלויבן, און אנטזאגט זיך קאטאגאריש צו אנערקענען די לערע פון יעזעס, און דער ריינער ווארהייט פונעם קריסטילכער גלויבן.
מענדלסאן וועלכער איז געווען גאר א אנגעזענע פיגור אין בערלין, האט געשפירט אז ער מוז עטוואס ענטפערן אויף די פּאַמפלעטן פון לאַוואַטער... דערפאר האט ער דאן פארפאסט זיין בוך ירושלים...
אין דעם בוך ברענגט ער שטארק ארויס זיין פיליזאפישער געדאנקן-גאנג איבער די באציאונגן צווישן די קריסטיליכע רעגירונגן און די אידן. ער אַרגומענטירט איז זיין בוך אז דער רעגירונג האט נישט די רעכט צו שטערן אירע בירגער אויסצופירן זייער פליכטן צו ג-ט לויט זייער טראדיציע, איטליכער בירגער פארמאגט די רעכט אויסצופירן זיינע פליכטן צו ג-ט לויט זיין טראדיציע, און לויט ווי ער זעט פאר ריכטיג. ווי ס'שיינט האט אים זאגאר אינערליך געגבערט געוויסע צווייפלנישן. נעמליך, אויב די רעגירונג און די קירכע האבן נישט רעכט איינצוטיילן פאר א מענטש ווי אזוי אויסצופירן זיינע פליכטן צו ג-ט, דאן פארוואס זאלן די רבנים און קהלה פירער יא האבן די רעכט איינצוטיילן פאר אידן ווי אזוי אויסצופירן זייער פליכטן צו ג-ט? (אין יענע עפאכע האבן די קהילות אין א געוויסע זין פארמאגט זעלבסטשטענדיגע אטונאמיע, וועלכע איז אין אלגעמיין געווען אינפארסירט דורך די רעגירונג זעלבסט. די פרנסים און רבנים האבן געהאט לעגאלע מאכט צו צווינגן אידן זיך צו האלטן צו די תורה. זיי זענען לעגאל געווען ערלויבט זיך צו באנוצן מיט פיזישע-געוואלטאטן און מיט פינאנציאלע שטראפן קעגן אינדיווידואַלן וועלכע האבן פארלעצט תורה געבאטן.) מענדלסאן האט דאס אנגעקוקט אלס טאטאלע היפאקריטע... דערפאר שרייבט ער אין זיך בוך אז בלויז ווען אידן האבן געהאט זייער זעלבסשטענדיקייט אין ארץ ישראל, און די געזעצן פון די תורה זענען געווען עמטליכער געזעץ אין לאנד, האבן די רבנים און ריכטער געהאט די אויטריטעט צו אינפארסירן תורה געזעצן. אבער אין גלות פארמאגן נישט די רבנים קיין שום רעכט, און דער רעגירונג אויך נישט. קיינער קען קיינעם נישט איינטיילן אדער צווינגען ווען און ווי אזוי אויסצופירן זיינע פליכטן צו ג-ט.

דאס האט זעלבסט-פארשטענדליך גאר שטארק אויפגעבראכט די רבנים. זיי האבן געזען אין די דאזיגע רמ''ד פילאזאפיע א טאטאלער פארניכטונג קעגן יעדע סארט רבנישער אוטריטעט... דערפאר זענען די רבנים ארויסגעקומן אזוי שארף קעגן אים.

פון א היסטארישער שטאנדפונקט איז דער ביאור וועלכע ער האט פארפאסט אויפן תנ''ך נישט געווען דער לעצטער שטרוי וואס האט אונטערגעבראכן דעם רוקן פון קעמל. נאר זיין בוך ירושלים אין וועלכע ער ברענגט ארויס זיין פיליזאפישע געדאנקן-גאנג קעגן איינצוטיילן פאר יענעם ווי אזוי ער זאל אויסצופירן זיינע פליכטן צו ג-ט... דאס האט געמאכט די זאך...
מאנטאג יאנואר 14, 2019 1:22 pm#422140
איז דאך שווער א קשיא. (אויסער דעם אויסגעדראשענעם תירוץ וואס מ'געט אן אז ער איז געווען א מסית ומדיח.) אויב ער איז געווען אן אמת'דיגער ערליכער, תורה געטרייער איד. דאן פארוואס האבן זיך אלע זיינע טעכטער געשמד'ט, ל"ע...?!
מאנטאג יאנואר 14, 2019 4:28 pm#422152
berlbalaguleh האט געשריבן:איז דאך שווער א קשיא. (אויסער דעם אויסגעדראשענעם תירוץ וואס מ'געט אן אז ער איז געווען א מסית ומדיח.) אויב ער איז געווען אן אמת'דיגער ערליכער, תורה געטרייער איד. דאן פארוואס האבן זיך אלע זיינע טעכטער געשמד'ט, ל"ע...?!


אפשר האט ער געהאט אומגעפילטערטע אינטערנעט אינדערהיים?...
מאנטאג יאנואר 14, 2019 4:51 pm#422157
ס'דא א בריוו פון הגה"ק בעל שרידי אש זצוק"ל (אז איר האט נאכנישט געהערט פון אים דאן סקיפ איט...) ווי ער שרייבט אז מען דארף בעטן מחילה פון די "משכילים הראשונים" וואס מען האט זיי פארטריבן פון כלל ישראל על לא עוול בכפם.
ביי אונז אין משפחה [אנגעזעהנע משפחה פון אונגארן] האט מען אים בכלל נישט אוועקגעמאכט, נאר מהאט אכטונג געגעבן וועגן וואס איז געשעהן מיט די באוועגונג נאכדעם
די היינטיגע מהלך המחשבה פון די חרדים קען זיך באגראבן פאר די מהלך פון די משכילים, זייערע "אויפגעקלערטע" קשיות און תירוצים איז היינט שוין אלד ניוז ביינונז חרדים, נאר וואזשע דען, דארף מען פארשטיין אסאך גמרות און פירושים אויף די פילוג פון בני רשב"ג און די חכמי יבנה און די פילוג פון ר"מ איבער די יונה אין הר גריזים, און ס'נאריש צו ענטפערן אין קורצן.

היינו טעמא דיעפעד היינו טעמא דרעפארם...

מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן, ראה ערך צדיקים ורשעים אצל הקיצונים לעומת בינונים אצל הפשרנים.

מיר געדענקן נאך די פירוש אין ראדני... מ'האט אמאל געקאנט זיין ערליך און הנאה האבן דערפון אן זיין קיצוניותדיג, היינט מאכט מען געלט פון קיצוניות קען מען זיך שווער דערהאלטן מיט נארמאלקייט
מאנטאג יאנואר 14, 2019 5:00 pm#422159
Buddy האט געשריבן:ס'דא א בריוו פון הגה"ק בעל שרידי אש זצוק"ל (אז איר האט נאכנישט געהערט פון אים דאן סקיפ איט...) ווי ער שרייבט אז מען דארף בעטן מחילה פון די "משכילים הראשונים" וואס מען האט זיי פארטריבן פון כלל ישראל על לא עוול בכפם.
ביי אונז אין משפחה [אנגעזעהנע משפחה פון אונגארן] האט מען אים בכלל נישט אוועקגעמאכט, נאר מהאט אכטונג געגעבן וועגן וואס איז געשעהן מיט די באוועגונג נאכדעם
די היינטיגע מהלך המחשבה פון די חרדים קען זיך באגראבן פאר די מהלך פון די משכילים, זייערע "אויפגעקלערטע" קשיות און תירוצים איז היינט שוין אלד ניוז ביינונז חרדים, נאר וואזשע דען, דארף מען פארשטיין אסאך גמרות און פירושים אויף די פילוג פון בני רשב"ג און די חכמי יבנה און די פילוג פון ר"מ איבער די יונה אין הר גריזים, און ס'נאריש צו ענטפערן אין קורצן.

היינו טעמא דיעפעד היינו טעמא דרעפארם...

מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן, ראה ערך צדיקים ורשעים אצל הקיצונים לעומת בינונים אצל הפשרנים.

מיר געדענקן נאך די פירוש אין ראדני... מ'האט אמאל געקאנט זיין ערליך און הנאה האבן דערפון אן זיין קיצוניותדיג, היינט מאכט מען געלט פון קיצוניות קען מען זיך שווער דערהאלטן מיט נארמאלקייט


חבבי... רמ''ד איז געווען א גרויסער שייגאץ... אפגעזען צו ער איז געווען א שותמ''צ צו נישט... קאפיש?
מאנטאג יאנואר 14, 2019 5:06 pm#422160
קאך_לעפל האט געשריבן:
Buddy האט געשריבן:ס'דא א בריוו פון הגה"ק בעל שרידי אש זצוק"ל (אז איר האט נאכנישט געהערט פון אים דאן סקיפ איט...) ווי ער שרייבט אז מען דארף בעטן מחילה פון די "משכילים הראשונים" וואס מען האט זיי פארטריבן פון כלל ישראל על לא עוול בכפם.
ביי אונז אין משפחה [אנגעזעהנע משפחה פון אונגארן] האט מען אים בכלל נישט אוועקגעמאכט, נאר מהאט אכטונג געגעבן וועגן וואס איז געשעהן מיט די באוועגונג נאכדעם
די היינטיגע מהלך המחשבה פון די חרדים קען זיך באגראבן פאר די מהלך פון די משכילים, זייערע "אויפגעקלערטע" קשיות און תירוצים איז היינט שוין אלד ניוז ביינונז חרדים, נאר וואזשע דען, דארף מען פארשטיין אסאך גמרות און פירושים אויף די פילוג פון בני רשב"ג און די חכמי יבנה און די פילוג פון ר"מ איבער די יונה אין הר גריזים, און ס'נאריש צו ענטפערן אין קורצן.

היינו טעמא דיעפעד היינו טעמא דרעפארם...

מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן, ראה ערך צדיקים ורשעים אצל הקיצונים לעומת בינונים אצל הפשרנים.

מיר געדענקן נאך די פירוש אין ראדני... מ'האט אמאל געקאנט זיין ערליך און הנאה האבן דערפון אן זיין קיצוניותדיג, היינט מאכט מען געלט פון קיצוניות קען מען זיך שווער דערהאלטן מיט נארמאלקייט

חבבי... רמ''ד איז געווען א גרויסער שייגאץ... אפגעזען צו ער איז געווען א שותמ''צ צו נישט... קאפיש?

מיינסט עס ערענסט? :| אוקעי סאו נעם ביטע 2180$ און מאך מיר פליז א תיקון באש"ש מיט רי"ק טבילות. :ugeek:
מאנטאג יאנואר 14, 2019 5:09 pm#422162
א ספעציעלע ניגון אין דיין עהרע...

חֲבִיבִי יָהּ חֲבִיבִי
הָאֵל הַמֶּלֶך הָרַחֲמָן
יִשְׁלַח מְשִׁיחוֹ הַנֶּאְמָן

אָב הָרַחֲמָן שְׁמַע קוֹלֵנוּ שְׁלַח בֶּן דָּוִד וְיִגְאֲלֵנוּ
נָשׁוּב לְצִיּוֹן עִיר קָדְשֵׁנוּ וְנִשְׁלֹט בָּהּ בְּיָד רָמָה

שָׁמָּה נִתְאַסֵּף בְּעִיר הַבִּירָה וּמֵחָדָשׁ יִשָּׁמַע קוֹל שִׁירָה
וְאָז נַדְלִיק אֶת הַמְּנוֹרָה בְּבֵית שׁוֹכֵן מְעוֹנָה

רְאֵה בָּעֳנִי יִשְׂרָאֵל עַמֶּךָ וְהָשִׁיבֵם נָא לִגְבוּלֶךָ
וְאָז יֵרָאֶה כָּל זְכוּרֶךָ שָׁלֹשׁ פְּעָמִים בַּשָּׁנָה

אוי... כ'האב פארגעסן משיח איז שוין לאנג דא....
מאנטאג יאנואר 14, 2019 5:24 pm#422164
און מיט א אמת'ע טיפע בליק איז דאס די חטא פון מכירת יוסף לפי הרש"ר הירש:
יעקב אבינו האט מורא געהאט אז יוסף איז יצא לתרבות רעה, איז נישט שלם בבניו ביז יוסף איז הולך בדרך אבות, ווייל אויב יוסף איז יצא לתרבות רעה, דעמאלס האט ער גארנישט פון די אנדערע עלעף, ווייל זיי האבן גורם געווען אז יוסף איז יצר לתרבות רעה, איז קען מען זיין די גרעסטע צדיק באמת, אבער די האסט אוועקגעטריבן איינעם און מתוך זה יצר לתרבות רעה, וואס דאס מאכט דיר פונקט אזא רשע ווי דיין ברודער וואס איז יצא לתרבות רעה!
מאנטאג יאנואר 14, 2019 5:25 pm#422166
און מיט א אמת'ע טיפע בליק איז דאס די חטא פון מכירת יוסף לפי הרש"ר הירש:
יעקב אבינו האט מורא געהאט אז יוסף איז יצא לתרבות רעה, איז נישט שלם בבניו ביז יוסף איז הולך בדרך אבות, ווייל אויב יוסף איז יצא לתרבות רעה, דעמאלס האט ער גארנישט פון די אנדערע עלעף, ווייל זיי האבן גורם געווען אז יוסף איז יצר לתרבות רעה, איז קען מען זיין די גרעסטע צדיק באמת, אבער די האסט אוועקגעטריבן איינעם און מתוך זה יצר לתרבות רעה, וואס דאס מאכט דיר פונקט אזא רשע ווי דיין ברודער וואס איז יצא לתרבות רעה!
איז ווילאנג מיר וועלן פארטרייבן אונזערע ברודער, איז די גלות בתוקפו, ולכן אלה שתומכים בטיילונג מתנגדים לגאולה דהיינו ציונות...
מאנטאג יאנואר 14, 2019 5:51 pm#422176
נאכמער ווען מ'לאזט ווען געמאך אלע חכמי ישראל פון די לעצטע יאר צוויי הונדערט, פון הגר"ע הילדסהיימר ביז הג"ר קלמן כהנא, און טויזענטער גדו"י הרב רודרמן [האור שמח שעודדם] וואס זענען נישט געגאנגען בתלם פון די חכמי המופתים והנסים, נו. אבער אז די קליין צאל מתנגדים לכל יהודי יר"ש וואס האט געהאלטן ביים טוהן פאר אידישקייט, דאן האט נישט קיין האפט זייערע ווערטער אין דעם נידון, און ברענג מיר נישט פון די אמת'ע חכמי ישראל ווען זיי זענען ארויס קעגן ביקורת המקרא חכמה ומדע וכו', ווייל זיי האבן זיך געטעהנט בדרך כבוד, אדער האבן זיי עס געטוהן לפנים און למעשה האבן זיי שטארק מכבד געווען אנדערע ווי הגריץ דושינסקי והח"ח לגבי רי"י רייניס
מאנטאג יאנואר 14, 2019 5:57 pm#422179
קאך_לעפל האט געשריבן:
Buddy האט געשריבן:ס'דא א בריוו פון הגה"ק בעל שרידי אש זצוק"ל (אז איר האט נאכנישט געהערט פון אים דאן סקיפ איט...) ווי ער שרייבט אז מען דארף בעטן מחילה פון די "משכילים הראשונים" וואס מען האט זיי פארטריבן פון כלל ישראל על לא עוול בכפם.
ביי אונז אין משפחה [אנגעזעהנע משפחה פון אונגארן] האט מען אים בכלל נישט אוועקגעמאכט, נאר מהאט אכטונג געגעבן וועגן וואס איז געשעהן מיט די באוועגונג נאכדעם
די היינטיגע מהלך המחשבה פון די חרדים קען זיך באגראבן פאר די מהלך פון די משכילים, זייערע "אויפגעקלערטע" קשיות און תירוצים איז היינט שוין אלד ניוז ביינונז חרדים, נאר וואזשע דען, דארף מען פארשטיין אסאך גמרות און פירושים אויף די פילוג פון בני רשב"ג און די חכמי יבנה און די פילוג פון ר"מ איבער די יונה אין הר גריזים, און ס'נאריש צו ענטפערן אין קורצן.

היינו טעמא דיעפעד היינו טעמא דרעפארם...

מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן, ראה ערך צדיקים ורשעים אצל הקיצונים לעומת בינונים אצל הפשרנים.

מיר געדענקן נאך די פירוש אין ראדני... מ'האט אמאל געקאנט זיין ערליך און הנאה האבן דערפון אן זיין קיצוניותדיג, היינט מאכט מען געלט פון קיצוניות קען מען זיך שווער דערהאלטן מיט נארמאלקייט


חבבי... רמ''ד איז געווען א גרויסער שייגאץ... אפגעזען צו ער איז געווען א שותמ''צ צו נישט... קאפיש?

כלומר, רמ״ד איז געווען א גרויסער שייגאץ, אפגעזען צו ער איז געווען א גרויסער שייגאץ אדער נישט.
מאנטאג יאנואר 14, 2019 9:38 pm#422229
Buddy האט געשריבן:מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן.

הה"ד: ס'ווערט א זעלבסטפארפולטע נבואה... אויב איך געדענק גוט, האט מען די זעלבע זאך געטון מיט שבתאי צבי אויך...
דינסטאג יאנואר 15, 2019 2:07 am#422275
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
כידוע טאקע אז אין דייטשלאנד, פראנקרייך, און איטאליע, ווי די התנגדות צו השכלה איז געווען גאר שטארק , איז מען סאך שנעלער אפגעפארן ווי אין אנדערע מדינות.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 8:19 am#422285
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:
Buddy האט געשריבן:מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן.

הה"ד: ס'ווערט א זעלבסטפארפולטע נבואה... אויב איך געדענק גוט, האט מען די זעלבע זאך געטון מיט שבתאי צבי אויך...

כידוע המסורה בבית הבן איש חי ועוד, עיין שבחי הבעש"ט ודו"ק כי לא ניתן יד לפושעים וק"ל וצ"ע קטן וגדול
דינסטאג יאנואר 15, 2019 8:21 am#422286
אונטער חכם האט געשריבן:כידוע טאקע אז אין דייטשלאנד, פראנקרייך, און איטאליע, ווי די התנגדות צו השכלה איז געווען גאר שטארק , איז מען סאך שנעלער אפגעפארן ווי אין אנדערע מדינות.

מסתמא סארקאסטיש...
כידוע איז מען אין גאליציע פולין אונגארן רוסלאנד אפגעפארן פארפארן אוועקגעפארן אין די מיליאנען. איש על מחנהו ואיש על דגלו. דער מיט גסיסה אטית אין דער מיט אחישנה.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 10:11 am#422293
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
חוץ די גסיסה אטית זענען נאך אבער געבליבן אסאך ביי אידישקייט, אין דייטשלאנד פראנקרייך איטאליע איז כמעט גארנישט געבליבן.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 10:16 am#422294
נו ודאי אויב רוב כלל ישראל הייסן ימ"ש ווי די דתי לאומי אידן איבער די גארער וועלט וואס האבן נישט עקסעס צו אייער וועלט מיט קאווע שטיבל מאמענט איד בלאט גליונות השבוע איבער ענינים העומדים על הכיס דאן איז אייער אבזערוואציע א אבזערוואציע...
דינסטאג יאנואר 15, 2019 11:57 am#422305
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
די מזרחי שטאמט אויך פון רוסלאנד און פוילן, נישט פון דייטשלאנד.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 12:16 pm#422306
Buddy האט געשריבן:
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:
Buddy האט געשריבן:מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן.

הה"ד: ס'ווערט א זעלבסטפארפולטע נבואה... אויב איך געדענק גוט, האט מען די זעלבע זאך געטון מיט שבתאי צבי אויך...

כידוע המסורה בבית הבן איש חי ועוד, עיין שבחי הבעש"ט ודו"ק כי לא ניתן יד לפושעים וק"ל וצ"ע קטן וגדול


אויף ישו הנוצרי איז די זעלבע זאך.
רבי יהושע בן פרחיה האט געליינט קריאת שמע און האט אים נישט געענטפערט, איז ער ארויס והדיח את ישראל.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 12:26 pm#422307
ביי שבתאי צבי איז געווען אסאך ערגער, מ'האט אים פארמסרט צו די רעגירונג, און זיי האבן אים נאר פרייגעלאזט בתנאי אז ער ווערט א מוסולמענער (וואס דער רמב"ם פסקנט אז מ'מעג), און נאכדעם קומט מען און מ'פארקויפט אז ער האט זיך גע'שמד'ט.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 1:04 pm#422313
אונטער חכם האט געשריבן:די מזרחי שטאמט אויך פון רוסלאנד און פוילן, נישט פון דייטשלאנד.

דתי לאומי און בעיקר כמה ממחזקי הדתי לאומי זענען פון דייטשלאנד ראה ערך ישיבת חורב נהרדעא ועוד אלפי גרעינים
דינסטאג יאנואר 15, 2019 1:05 pm#422314
זוכער האט געשריבן:
Buddy האט געשריבן:
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:
Buddy האט געשריבן:מען דערדריקט אזוי אז מ'איז געצוואונגן צו ווערן אפגעפארן.

הה"ד: ס'ווערט א זעלבסטפארפולטע נבואה... אויב איך געדענק גוט, האט מען די זעלבע זאך געטון מיט שבתאי צבי אויך...

כידוע המסורה בבית הבן איש חי ועוד, עיין שבחי הבעש"ט ודו"ק כי לא ניתן יד לפושעים וק"ל וצ"ע קטן וגדול


אויף ישו הנוצרי איז די זעלבע זאך.
רבי יהושע בן פרחיה האט געליינט קריאת שמע און האט אים נישט געענטפערט, איז ער ארויס והדיח את ישראל.

הגמ' אכן מטיל אחריות עליו...
אז צריך להבחין בין גורם לאחריות וכו'
דינסטאג יאנואר 15, 2019 4:05 pm#422351
למעשה האבן געוויסע וואס האבן זיך געשמד'ט פון משה מענדלסון'ס דור, און אפילו א דור נאכדעם, מרוויח געווען אז זייערע אייניקלעך וואס זענען שוין מער פון פיהר, אדער באלד פינף, גענעראציעס נישט אידן געווען, האט מען צוריה געלאזט אין נאצי גרמניה - מער ווייניגער. איך האב גערעדט מיט עמיצען וואס האלט זיך נאנט מיט אזא משפחה (היינט געהערן זיי צו רעפארם, די משפחה) וואס האט באשטעטיגט צו מיר אז כאטש זיי האבן פארלוירן געוויסע רעכטן, האבן זיי נישט געדארפט פארלאזן דייטשלאנד און מען האט זיי נישט דעפאטירט צו פארטילינגס אדער צוואנגס לאגערן.

איך רעכן, א גענעראציע צו זיין 34 פאר א מאן, און 28 פאר א פרוי, זינט אן עווערידש מיטלסטע קינד ווערט געבוירן צו א טאטע און מאמע ביי דער עידזש. אז מען פרובירט צוריקגיין פיהר דורות (די מידיען צווישן די יאהר וואס געפאלט פאר די מאן און די יאהר וואס געפאלט פאר די פרוי) פון דער מלחמה, געפאלט יאר 1815 צו דער פערטער דור prior, און אז מען גייט צוריק מיט נאך א דור (31 יאר) האלט מען אין די לעצטע צוויי יאהר פון רמ"ד'ס לעבן. סאוי, דא האט איר אן ענטפער צו די שאלה וואס האט מיך געגבערט פון אלס קינד.

איך פארשטיי אז מסתמא דארף מען דאס רעכענען נישט תיכף פון די מלחמה אויף צוריק, נאר פון ווען די געזעצן זענען איינגעפירט געווארן אבער דו האסט דעם בילד.

די מוסר השכל איז אז די וואס האבן געשפרינגען פון וואגן ווען ס'איז נאכנישט אין סטייל געווען צו שפרינגען האבן מסתמא פאראויס געזען דעם חורבן. נישט אז איך הויב חלילה ארויס שמד; איך הויב ארויס די קוראזש פון אויפגיבן די פערקס און בענעפיטס פון געהערן צו א קלוב מחמת זארג אויף די צוקונפט.

איך ווייס אז ס'וועלן זיין מאנכע וואס וועלן טענהן, 'דו זאגסט אזוי רעטראספעקטיוולי, נאכוואס היטלער האט אויסגערופן די פיהר דורות קרייטיריע, אבער כ'בין נישט מסכים, ווייל ס'איז מסתבר אז די וואס זענען שוין פיהר דורות נישט געווען אידן, האט זיך עס קנאפ דערקענט אויף זיי. אין אנדערע ווערטער, היטלער שיקט ארויס זיינע סטאטיסטישענס און עקאנאמיסטן, לאמיר סעטן א בעיס ליין וואס הייסט אנגעהערן צו אידן, נישיאין, קבורה, גיין צו שוהל, געהערן צו א קהילה וכו' און גייטס קוקטס צוריק וויפיל דורות מיר ברויכן צוריקגיין, די פרעקטיסעס מער נישט צו זען.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 4:25 pm#422355
די אלע וואס זענען אפגעפארן זענען נישט אפגעפארן וועגען זיי האבען פאראויסגעזען די האלאקאוסט, נאר ווייל זיי האבען זיך געוואלט אסימילירן. חוץ אז דו ווילסט מאכען א רוח הקודש מעשה אויף די אפיקורסים.
אויף ציונות קענסטו יא זאגען, אז יעדע יוד וואס האט זיך באזעצט אין א״י פאר די מלחמה און האט געכאפט די גאולה פאר די צייט האט איבערגעלעבט די האלאקאוסט.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 4:40 pm#422358
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
יא גדלי' זיסער דאס וואס דו טענהסט לגבי ציונים ביזטו הינדערט פראצענט גערעכט, און נישט נאר דאס נאר זיי האבן צוויי מאל פארדינט, איינס ווייל זיי האבן זיך נישט אויסגעמישט מיט די גוים, חתונה געהאט נאר צו אידן און נאך געבליבן לעבן אויך. און היינט צו טאגס זעהט מען בחוש ווי דער רבי איז גערעכט(?) געווען, ווייל גאר אסאך פון זיי זענען היינצוטאגס פרומע אידן, ווי למשל די בני עקיבא, אדער מזרחיסטן וכדומה
דינסטאג יאנואר 15, 2019 4:47 pm#422360
דער גאלדענער אדלער האט געשריבן: און נישט נאר דאס נאר זיי האבן צוויי מאל פארדינט, איינס ווייל זיי האבן זיך נישט אויסגעמישט מיט די גוים, חתונה געהאט נאר צו אידן

רעליגעיזווייז אויס - אפשר א גוטע זאך, אבער דזשענעטיקלי, זיך נאר מישן מיט די אייגענע פירט צו א פערמערונג אין מחלות ל"ע ווייל ס'ווערט מער און מער מצוי אז א קינד ירשנ'ט צוויי קאפיס פון א שלעכטע מיוטעישן - און פון זיי איז דא אסאך.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 4:57 pm#422361
טאמבל סאס וואס גייט דיך אזוי אין לעבען אז די אידישע פאלק זאל נישט עקזיסטירען? מיר האבען אייך עפעס שלעכטס געטאן?
דינסטאג יאנואר 15, 2019 5:15 pm#422363
און וואס גייט דיך אין לעבן אז די בעלזע פאלק עקזעסטירט? הא?

ס'איז דאך נאריש גערעדט -איך אדער דו פירן עפעס די וועלט? איך אדער דו פארטרעטן עפעס די אינטערעסן פון די אידישע פאלק? איך אדער דו ווייסן עפעס גענוי וואס זענען די יסודות פון פון א נעישאן בכלל צו פון די אידישע פאלק בפרט?

פארקערט, מיט פרישע בלוט, בעין, וועט זי בעסער עקזעסטירן.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 5:38 pm#422365
פאר פרישע בלוט איז גענוג די רוסישע גרים.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 5:46 pm#422366
ביי כלל ישראל האט מען שטענדיג ארויסגעשטעלט, עקסקומיניקירט, געלייגט אין חרם, פולסא דנירא, שמתא און ארור אלע אפטריניגע, אדער וועמען מ'האט באשולדיגט אין זיין א מקצץ בנטיעות.
רוב וועמען מ'האט ארויסגעשטעלט זענען ארויסגעפלויגן זיי און זייערע קינדער. ממש געציילטע גדולים קעגן וועמען מ'האט ארויסגערופן א ביטערע קריג להחרימם, האבן עס געמאכט.

נאר טאקע גאר ווינציג, געציילטע ממש האבן עס יא איבערגלעבט.
דער רמב"ם האט געהאט אויסצושטיין שטארקע רדיפות, זיינע ספרים האט מען פארברענט - אבער ער איז פארליבן דער רמב"ם נאך אלע רדיפות.
רבי יונתן אייבשיץ איז שיער ארויסגעפלויגן, אבער ער האט געזיגט. צי דאס וואס זיין זון האט זיך גע'שמד'ט האט געהאט צו טאן מיט דעם, איז שווער צו וויסן.

חוץ מזה איז פאראן אסאך גדולים, וואס טראצדעם וואס עס איז טאקע נישט געלונגען זיי ארויסצושטעלן פון כלל ישראל, און זענען פארבליבן גדולים און קדושים - האט מען אבער אפ'געשטעמפלט זייערע ספרים אז "ידי זרים התשלטו בם" - תלמיד טועה כתבם וכו'.
דאס זענען גאר אסאך בנמצא בספרי רבינו האבן עזרא ז"ל, וכן בפירוש רשב"ם על התורה און נאך אסאך ספרים, וואס כדי צו פארלאטעווען און פארגלעטן האט מען בלית ברירה אנגענומען אז תלמיד טועה האבן געבאבערט און אריינגעריקט דברים שאסור לשומען.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 5:54 pm#422367
וואס איז אינטערעסאנט איז אז אין רעפארם איז טאקע משה מענדלסון אזוי ווי להבדיל ביי די ארטאדאקסן רש"ה און ביי די סאטמורים רעב יואל טט"ב.
דינסטאג יאנואר 15, 2019 6:19 pm#422372
טאמבל סאס האט געשריבן:וואס איז אינטערעסאנט איז אז אין רעפארם איז טאקע משה מענדלסון אזוי ווי להבדיל ביי די ארטאדאקסן רש"ה און ביי די סאטמורים רעב יואל טט"ב.

און ביי דתי לאומי הרב קוק...
דינסטאג יאנואר 15, 2019 6:25 pm#422375
טאמבל סאס האט געשריבן:וואס איז אינטערעסאנט איז אז אין רעפארם איז טאקע משה מענדלסון אזוי ווי להבדיל ביי די ארטאדאקסן רש"ה און ביי די סאטמורים רעב יואל טט"ב.


מילא חסידים קוקן ארויף אויף א רבי'ן, אלץ זייער שליח צום רבוש"ע, ער איז דער נביא צווישן גאט און המון עם. ער קען פועל'ן ישועות, ער רעדט צו גאט און שאקלט אויף אלע שרפי מעלה.
אבער צי וואס דארף רעפורם א וועג-ווייזער.
האט אברהם גייגער עפעס א חשיבות ווייל ער איז דער טאטע פון רעפורם אין תקע"ד אין דייטשלאנד?
יעדער ראביי / קלוירדשי טוט וואס ער וויל. אז ער וויל רייסט ער ארויס די חופה פון די חתונה פונקט ווי זיי האבן אויסגעריסן דעם גט פון שיידוונגען. ס'איז נאך אפילו עפעס געבליבן פאר די רעפורם דזשודאיזם וואס איז געבליבן פונעם אמאל?
דינסטאג יאנואר 15, 2019 9:14 pm#422394
גדליה האט געשריבן:פאר פרישע בלוט איז גענוג די רוסישע גרים.

גדליה: אזוי ווי רומן זדורוב. וועלכער שרייט אז ער איז אומ-שולדיג. און מ'האט איהם פארמשפט' בלויז פאר זיין א רוסישער אפשטאמיגער...!

אדער דער צווייטער ..."צדיק"...בייזשענערי. וועלכער איז ארומגעגאנגען און זיך אנגעגעבן אלס שיפוצ'ניק. און ער האט בארויבט און געמאכט פייערס ביי איינזאמע פרויען...!
דינסטאג יאנואר 15, 2019 9:59 pm#422403
טאמבל סאס האט געשריבן:וואס איז אינטערעסאנט איז אז אין רעפארם איז טאקע משה מענדלסון אזוי ווי להבדיל ביי די ארטאדאקסן רש"ה און ביי די סאטמורים רעב יואל טט"ב.

ווען איז די רעפארמער כ"א כסלו?
דינסטאג יאנואר 15, 2019 10:19 pm#422408
גדליה: דו מאכסט מיך געפערליך שטארק לאכן. איך קוילער זיך ממש פאר געלעכטער. ווען דו פארגלייכסט ר' משה מענדעלסאן/דעסויער צו סאטמאר'ע רב הרה"צ ר' יואל טייטלבוים זי"ע...!

ס'איז מעגליך אז ר' יואל'יש האט נישט געוואוסט די אלע סייענטיפיק זאכן אדער געקענט די אלע שפראכן וואס ר' משה מנדלסון האט געקענט. און איך בין אויך מסכים מיט די רוב וועלט אויף ביידע זייטן פונ'ם ספעקטרום. איינס אז רמ"ד איז געווען אן ערליכער איד. און וואס ער האט געטון איז געווען מיט גוטע כוונות. און איך געב איהם טאקע אפ דעם פארדינטן רעספעקט דערפאר. אבער ס'וועט זיין די העכסטע גראד פון אבסורדאליטעט צו לייגן רמ"ד אין איין ליגע מיט דעם סאטמאר'ע רב. ס'איז פונקט אזוי ווי ווען איינער זאלל פארגלייכן דעם ערליכן שוסטער אדער שניידער פון די שטאט ראדין מיט דעם חפץ חיים...!

לאמיר נאר אנכאפן איין קליינע נקודה. וואו ס'כאפט א חילוק פונ'ם סאטמאר'ע רב מיט רמ"ד. דער סאטמאר'ע רב. טראץ די אלע שארפע ארויסטריטן און מערכות און מחלוקות וואס ער האט אנגעפיהרט. צי מ'איז יא מסכים אדער נישט מסכים מיט איהם און זיין דרך. האט ער אויף קיין האלבן פראצענט אדער א חלק אחד מני אלף נישט געמיינט צו אריינכאפן געלט אדער כבוד...! פארקערט. ער האט געליטן די גרעסטע בזיונות כדי זיך צו האלטן פעסט ביי די שיטה אין וואס ער האט געגלייבט בכל נימי נפשו...! אויסער דעם איז ער געווען א מנהיג וואס האט אויפגעבויעט א גרויסע קהילה פון גארנישט...! און ער האט געהאט צייט און דאס הארץ אויסצוהערן א יעדן פארצרה'טן יחיד. און געבן איהם די ריכטיגע עצות...!
מיטוואך יאנואר 16, 2019 12:07 am#422433
Re: משה מענדלסאהן (רמ"ד)
ר' בערל: כ'מישט מיך נישט אריין אין דעם וויכוח צוישען אייך און גדלי' נאר כ'וויל מיך יא קריגן מיט אייך דאס וואס איר שרייבט

1) "פארקערט. ער האט געליטן די גרעסטע בזיונות כדי זיך צו האלטן פעסט ביי די שיטה אין וואס ער האט געגלייבט בכל נימי נפשו...!"

דאס איז נישט אמת, ווייל ער האט געהאט גענוג א גרויסע מיליטער מיט זיך און וואס האבן מיט געשריגן מיט עם און נאך זייטיגע קליינע רבי'לך מיט חסידים מיט עשירים אויסגעשפרייט אין אמעריקא און אין יוראפ וואס האבן אויך משמיע קול געווען זיין שיטה און געווארפן גרויסע געלטער און געשמירט די רעלסן און אויפן שפיץ פון דעם אלעם האט ער אויך געהאט דער איד הקדוש מיט א גאנצע אפאראט פון פראפעסיאנאלע שרייבערס וואס זענען געווען גרייט פיר און צוואנציג שעה א מעת לעת צו צושטעלן די נויטיגע אינפארמאציע.

2) "אויסער דעם איז ער געווען א מנהיג וואס האט אויפגעבויעט א גרויסע קהילה פון גארנישט...!"

איז אויך ווייט איבער געטריבן צום בעסטן, און א ליגענט וואס מ'האט שטענדיג פרובירט צו פארקויפן פארן המון עם, ווייל ס'האט פשוט שענער אויסגעזעהן אזוי.
סאטמאר איז פון די איינציגסטע חסידות וואס איז צוריק געקומען נאכן קריג מיט די מערסטע מענטשן, אדרבה גיי קוק וויפיל עלטערע איר האט געקענט וואס זענען צוריק געקומען, איך אליין האב געקענט אסאך עלטערע אידן אודים מוצלים מאש וואס זענען ארויס געקומען באלד נאכן קריג און וואס זענען געקומען דא קיין אמעריקא און די וואס האבן נישט געקענט קומען ווייל אמעריקע האט נישט אריין געלאזט פליטים נאר דע וואס זענען געווען אין די פי לאגערן, זענען זיך צופארן לארבע כנפות הארץ, ווי אורוגוויי, בראזיל, טשילע, ענגלאנד, קאנאדא ועוד. און ווען דער רבי איז געקומען פון א"י קיין אמעריקע איז ער נישט אנגעקומען בארץ לא זרועה, ווי דער עלטערער דור וויל אונז פארקויפן, און כ'גיי נישט יעצט אריין אין די אידישקייט חלק, וואס דאס איז אויך א שקר מעיקרא, כ'באצו מיך נאר לגבי דאס וואס איר זאגט.
מיטוואך יאנואר 16, 2019 12:55 am#422436
דער גאלדענער אדלער: ייש"כ. נאר איך נעם טיילווייז יא אן און טיילווייז נישט דיינע באהויפטונגען פון פאקטן...!

איבער די גערעכטיגקייט פון די מיטלען וואס די תלמידים/חסידים פון סאטמאר'ע רעבי'ן האבן אנגענומען וועלל איך מיך יעצט נישט מתוכח זיין. ווייל דארט זענען מיר מיט זייער א סאך זאכן אויף איין פעידזש. אבער דאס איז כולי עלמא מודי אז וואס דער סאטמאער'ע רב האט געטון. צי יא גערעכט. אדער נישט. האט ער דאס נישט געטון מיט'ן ציהל צו מאכן געלט. אדער אריינהייבן כבוד. ווייל די בזיונות אין די אמעריקאנער גאס אויפ'ן סאטמאר'ע רב און זיין קהילה זענען געווען זייער גרויס...! אויך. די סאטמאר'ע קהילה אלס קהילה איז א רייכע קהילה. אבער דער סאטמאר'ע רב פערזענליך האט נישט איבערגעלאזט קיין שום פארמעגן פון ריעל עסטעיט אדער געלט...! דאס זענען פאקטן. ואין להתוכח על זה...!

מצב נומער2... אז ער האט אויפגעבויעט זיין קהילה פון גארנישט. דאס איז אויך א פאקט. ווייל ווען ער איז אנגעקומען קיין אמעריקע. און ער איז איינגעשטאנען ביי החסיד ר' פליישמאן, ז"ל. האט ער נישט געהאט קיין מנין. א איד א באקאנטער האט פארציילט פאר מיין טאטע. אז אין אנהייב ווען דער סאטמאר'ע רב איז געקומען קיין אמעריקע. איז געווען א סאך מאל וואס מ'האט איהם אריינגערופן משלים צו זיין מנין. ספעציעל ביי של"ס. ווייל דער עולם דאהי (אפילו די שומרי שבת) האט נישט געהאלטן דעם זמן פון ר"ת. און דער איד איז נאך דאמאלס געווען א בחור...! אמת..." דער איד"... האט א סאך צוגעהאלפן צו פארשפרייטן די שיטה פון סאטמאר. ער האט אויך געפיטערט דעם עולם מיט פאלשע פראפאגאנדע און א סאך ליגנט. ס'איז נאך דאמאלס, ליידער נישט געווען קיין אינטערנעט. און מ'האט געקענט איינרעדן פאר'ן עולם הוריות מיט בוריות...(מיין שוויגער'ס א ווארט.)...!