פרשנות המקרא

ATUB @הוגה ATUB , כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש מיינט אויך טעותים? אויב יא, וואס איז מיט די זאכן וואס צענזור האט פארדרייט?
ס'זענען טאקע דא אזעלכע וואס נוצן כל מה שתלמיד ותיק אויף זאכן וואס זענען זיכער נישט אמת, ווי למשל אז אתונו של בלעם'ס טענה איז געווען אז טוב לו שלא נברא, (ועי' ארץ צבי ח"ב סי' עד לענין הצענזור), אבער בפשטות מיינט עס נאר חידושים אין הלכה וכדו', וואס ביי דעם איז שייך אלו ואלו דא"ח, און ס'איז אלעס בכלל התורה, נישט קיין טעותים.

ATUB @נהורא נפישא ATUB , דאס גייט שוין אריין אין די מחלוקה וואס הייסט אן עיקר, און ווער מאכט אפ וואס איז אן עיקר, און פארוואס שמע ישראל איז מער עיקר ווי תמנע היתה פלגש.

ATUB @שליח ATUB , מיין שאלה/טעאריע איז אויב מעגליך אז די חילופי שיטות זענען נישט טעותים נאר טאקע מחלוקות איבער וואס די תורה זאגט, מיט טעמים והסברים. דאס אריין לייגן אדער ארויס נעמען א ווארט איז נישט צוליב א מסורה נאר ענדערש צוליב א שיטה, וואס ביי דעם איז יא שייך אלו ואלו דא"ח.

(איך האב נישט געטראפן וואו עס צו לייגן, שטעל איך עס אהער.)

זוכענדיג לעצטענס איבער דעם ביבלישן יוסף האב איך עטליכע מאהל באמערקט אז יעדער בר בי רב דחד יומא ווייסט אז יוסף האט געהאט א coat of many colors, עס איז אפי' דא א ניגון מיט דעם נאמען, און עס איז מיר נישט אריין אין קאפ, פון וואו נעמען זיי דאס אז ער האט געהאט אזא בגד?

האט מיר היינט אויפגעבליצט א געדאנק אז דאס קומט אפשר פון כתונת פסים, 'פס' מיינט דאך עפעס א שטרייף אין עברית [פסי ביראות?], נא, ווי אזוי ווערט א בגד געשטרייפט? אז יעדע שטרייף איז אן אנדערע קאליר פון זיין שכן, מה עשה הקב"ה, איך האב נאכגעקוקט אין בייבל, און יא, דארט טייטשט ער בפירוש אז דער פאטער יעקב האט איהם געמאכט א מאנטל פון פילע פארבן.

וויפיהל פשטים איך נישט געהערט אויף כתונת פסים האב איך דעם פשט נאכנישט געהערט, למעשה זעה איך עפעס יא אין ויקי, דא איז אויך דא א שטיקל אריכות.

די שבטיםס פלאן צי הרגנן א ברודער פאר גאנץ א קליינע חטא , און דורך דעם מאכן זייער טאטע אומגליקלעך פאר לייף.
וויאזוי פארשטייט מען דאס?
די העכרע זאכן אין א זייט געלייגט, אין מקרא יוצא.
רעדט מען דא פון א באנדע גענגסטערס?
איז דאס געווען די נארם אמאל?

זענען זיי געווען ערליכע ישרתדיגע מענטשען לויט די תורה אין חז''ל? די תורה בראבירט בכלל זיי אראפלייגען ווי שבטי יה, אדער די תורה נעמט אן פאר א פשטת אז זיי זענען געווען שוואך?

וואס איז אזוי שווער צו פארשטיין, יוסף האט דאך געהאלטן אז זיי האבן א דין בן נח במילא איז אבר מן החי יא אסור ממילא מעגן די אידן יא ארויסגיין פון מצרים ממילא מעג זיך די ים יא שפאלטן, משא"כ די ברודער האבן געהאלטן אז ו' איז להוסיף ממילא איז חצי שיעור יא אסור ממילא איז שלא כדרך הנאתן יא מותר ממילא האבן די אידן א דין עבד למקום ממילא האבן זיי נישט געמעגט ארויסגיין פאר די צייט ממילא טאר זיך די ים נישט שפאלטן.
פרעג איך דיר, קומט זיך דען נישט מיתה פאר יוסף'ן פאר'ן זיין אזא שרעקליכער מגלה פנים בתורה שלא כהלכה?

זיי האבען געטאן מיט זייער ברודער, ענליך צו וואס יעקב האט געטאן מיט זיין ברודער.
יעקב האט צוגענומען דעם באליבטען בכור, פון זיין טאטען, זיינע קינדער האבן געטאן דאס זעלבע מיט אים

ציגענמען די בכור, מיינסטו די בכורה?

ווער האט ארויסגעשלעפט יוסף פונעם גריב און עם פארקויפט? די ברודערס. כמיין רש''י לערענט אזוי אבער פשוט און פסוק שטייט אנדערש.
וַיַּעַבְרוּ אֲנָשִׁים מִדְיָנִים סֹחֲרִים וַיִּמְשְׁכוּ וַיַּעֲלוּ אֶת יוֹסֵף מִן הַבּוֹר וַיִּמְכְּרוּ אֶת יוֹסֵף לַיִּשְׁמְעֵאלִים בְּעֶשְׂרִים כָּסֶף וַיָּבִיאוּ אֶת יוֹסֵף מִצְרָיְמָה.

כאטשיג ווען יוסף האט זיך דערקענט צי דו ברידערס האט ער געזאגט "אני יוסף אחיכם אשר מכרתם אתי מצרימה"
קען זיין פשט אז יוסף האט געמיינט אז די ברודער האבן געשיקט די מדנים עם ארויסשלעפן און פארקויפן. אדער ווי די רשב''ם זאגט אז יוסף האט געמיינט ציזאגן עטס האט גורם געווען כזאל פארקויפט ווערן קיין מצרים.

לויט רש"י גייט וימשכו ארויף אויף די ברודער. די סיבה פארוואס רש"י איז אזוי מפרש איז וויבאלד שפעטער אין די סדרות איז מבואר אז די ברודער האבן פארקויפט יוסף, לדוגמא וואס יוסף זאגט פאר די ברודער אל תעצבו ואל יחר בעיניכם כי מכרתם אותי הנה. כאטש פארשטייט זיך אז מ'קען דארט מפרש זיין אז דאס מיינט אז די ברודער'ס האבן *גורם* געווען יוסף זאל פארקויפט ווערן, איז אבער פשוט'ער צו לערנען אז דארט איז כפשוטו און דא גייט וימשכו און וימכרו ארויף אויף די ברודער ומקרא מסורס הוא.

אין ספר הישר שטייט אז די מדינים האבן אים ארויסגעצויגן, און דאן זענען די ברידער געקומען צו לויפן און געזאגט אז דאס זייערס א קנעכט און זיי האבן אים אריינגעלייגט אין גרוב אלס שטראף, די מדינים האבן נישט געוואלט גלייבן, און די ברידער האבן געוואלט מלחמה האלטן מיט זיי, ביז זיי האבן אויפגעגעבן און מסכים געווען צו צאלן געלט פאר די ברידער אים אפצוקויפן, נאכדעם האבן די מדינים מורא געהאט אז די ברידער וועלן נאכלויפן אים צוריק נעמען, האבן זיי אים ווייטער פארקויפט ביז ער איז אנגעקומען קיין מצרים.
לויט דעם שטימען די פסוקים זייער גוט.

נאך וואס כ'האב געשריבן האב איך באמערקט אז ר' ATUB @נולד מאוחר ATUB האט שוין געשריבן א תירוץ אויף דעם דיוק פון יוסף'ס ווערטער אז די ברודער האבן אים פארקויפט. נאר אין נולד'ס ווערטער האבן געפעלט דעם הדגשה אז רש"י טייטשט וימשכו אויף די ברודער, און אז עס איז פשוט'ער צו טייטשן וימשכו אויף די ברודער ווי זאגן אז יוסף האט געמיינט אז די ברודער האבן געשיקט די מדינים/ישמעאלים.

אן אינטערעסאנטער פונקט אין די פרשיות איז אז עס זעט אויס ווי יעקב איז קיינמאל נישט געוואויר געווארן די אמת איבער יוסף'ס אנקומען קיין מצרים. צו ווייסט איינער פון א פריער מפורש וואס בארירט דעם נקודה?

רמב”ן (מ”ה, כ”ז):

"וידברו אליו את כל דברי יוסף" - יראה לי על דרך הפשט שלא הוגד ליעקב כל ימיו כי אחיו מכרו את יוסף אבל חשב כי היה תועה בשדה והמוצאים אותו לקחוהו ומכרו אותו אל מצרים כי אחיו לא רצו להגיד לו חטאתם אף כי יראו לנפשם פן יקצוף ויקללם כאשר עשה בראובן ושמעון ולוי (להלן מט ג-ז) ויוסף במוסרו הטוב לא רצה להגיד לו ולכך נאמר ויצוו אל יוסף לאמר אביך צוה לפני מותו לאמר וגו' ואלו ידע יעקב בענין הזה היה ראוי להם שיחלו פני אביהם במותו לצוות את יוסף מפיו כי ישא פניו ולא ימרה את דברו ולא היו בסכנה ולא יצטרכו לבדות מלבם דברים.

ולקחתם לכם פרי עץ הדר ...ושמחתם לפני יהוה אלהיכם שבעת ימים. איז מסתבר על פי פשטות אז ולקחתם מיינט נעמען צי דיר אין שטוב, אזויווי מיר נעמען היינטיגע צייטן בלומען און רויזעס לכבוד שבת ויו"ט?

די אמת און די שקר פון ביקורת המקרא - זייער אמתע און שטארקע ווערטער, אין די לעצטע זעקס מינוט פראקט ער אויס די מבקרי המקרא.

רביה"ק זי"ע: רש"י ברענגט דאך עטליכע מאל די ווערטער..."אין מוקדם ומאוחר בתורה"...דאס מיינט אז ווייל א היסטארישע געשעעניש אדער די ציווי פון א מצוה איז געשריבן פריער ווי די אנדערע געשעעניש אדער מצווה, איז עס טאקע געשעעהן אדער באפוילן געווארן כראנאלאגיש פריער...! אבער דאס מיינט אינגאנצן נישט פאר די זעלבע סיבות און טעמים וואס ער געט אן. ווייטער פון דעם וועלל איך נישט חקרנ'ען. ווייל איך האב נישט די היסטארישע און ספיריטואלע כוחות דאס צו טון.

אונז גלייבן (די וועלכע גלייבן. פארשטייצעך שבת אחים און הוגה נישט אריינגערעכנט.) אז תורה מן השמים. די גאנצע תורה איז געגעבן געווארן פון הימל. אפילו די הלכות למשה מסיני. למשל הילכות שחיטה. משא"כ די רעפארמער. אפילו די וועלכע האבן א בארד. האלטן אז די תורה איז געשריבן געווארן דורך ביבלישע געלערנטע און שרייבערס. אין פארשידענע צייטן און פלעצער. נאר (זיי טוען א טובה פאר'ן אייבישטן, כביכול.) און זיי זאגן אז ס'אינספירירט געווארן דורך א געטליכן כח...! יישר כח ענק...!

נהורא נפישא האט געשריבן:קוץ ותגין מיינט נישט נקודות ס'מיינט די אותיות כתב אשורי וואס האבן קוצים ותגים.

לויט דעם פשט איז שווער וואס פונקטליך האט רבי עקיבה געדרשנט אין די תורה, ס'איז דאך אלץ די זעלבע אותיות נאכאמאל און נאכאמאל, אויך דארף מען איינזעצן אז רבי עקיבה האט געהאלטן ווי רבי אליעזר אז די תורה איז געגעבן געווארן אין כתב אשורית.

איך האב אלץ פארשטאנען אז ס'גייט ארויף אויף די אותיות משונות ולפופות, כמבואר בספר תאגי.

לגבי די ענין פון מסורת התורה, איז אינטערעסאנט אז קיינער דא האט נאכנישט צוגעצייכנט דעם באוואוסטן רד"ק אין הקדמה לספר יהושע,וז"ל: “והמלות האלה דכתיב ולא קורין או דקורין ולא כתיבין וכן קרי וכתיב נראה כי בגלות הראשון אבדו הספרים ונטלטלו, והחכמים יודעי המקרא מתו, ואנשי כנסת הגדולה שהחזירו התורה ליושנה מצאו מחלוקת בספרים הנמצאים והלכו בהם אחר הרוב לפי דעתם ובמקום שלא השיגם דעתם על הברור כתבו האחד ולא נקדו או כתבו מבחוץ ולא כתבו מבפנים או כתבו אחד מבחוץ ואחד מבפנים”.

און אזוי אויך שרייבט דער מאירי אין הקדמה צום קרית ספר, וז"ל: .וסיבת המחלוקות הנמצאים בין הספרים הוא אמנם מה שהתחלנו לבאר שבזמן הגלויות הראשונים אבדו הספרים ונטלטלו החכמים והבקיאים במקראות ובהגיע תור אנשי כנסת הגדולה ואמץ השם את לבבם להחזיר התורה ליושנה מצאו מחלוקת בין הספרים והלכו בהם אחר הרוב וכו' וכאשר לא נמצא רוב לדון אחריו קיימו את שנראה להם לקיים לפי דעתם וכאשר לא השיגה יד שכלם כתבוהו בדרך אחד וקראוהו בדרך אחרת (הקרי והכתיב) וכו' ואחריהם נתחדשו מחלוקות בין המדקדקים כמו שידעת במחלוקת בן אשר ובן נפתלי וכו' ומכאן אני חוכך לומר שכל חסר ויתר שאין הדבר ברור בו כל כך וכו' אין פוסלין בהם ספרי תורה"

ולפלא גדול היה בעיני אז אונזער קלאסישע רש"י (אין דברי הימים-א ח,כט) באנוצט זיך אויך מיט דעם ירושלמי, נישט נאר דאס, ער נעמט עס נאך אסאך ווייטער ווי דעם רד"ק און מאירי, לדבריו קען מען מיט דעם ירושלמי פארענטפערן אלע סתירות אין די תורה! אלע דרשות פון חז"ל וועלכע פרובירן מיישב צו זיין די סתירות צווישן די ספרי נביאים און דברי הימים קען מען ארויסווארפן פון פענצטער! ס'איז לגמרי נישט אין רש"י'ס סטייל.

נאכנישט געליינט דיין הודעה, רביה"ק, אבער האסט גוט צוגעטראפן, 'רש"י' אויף דברי הימים איז נישט פון רש"י.

זייער אינטערעסאנט וואס דו זאגסט, ווער האט עס יא געשריבן? און צו קענסטו אפשר צוצייכענען עפעס מקורות דערצו אויך?

רביה"ק, זעה דא:

m http://www.bhol.co.il/forums/topic.asp? ... m_id=19616 m

m https://forum.otzar.org/viewtopic.php?f=46&t=9733 m

הוגה האט געשריבן:3) עס שטערט מיר אז לויט דיין מסקנא שטייט צוויי מאל איז איין פרשה די זעלבע זאך, ויכל משה וגו', און מען געפונט עס דאכצעך נישט אין ערגעץ אין די רעשט פון די תורה.

מ׳טרעפט עפעס אביסל ענליך צו דעם וואס דו פרעגסט. דהיינו, רש״י איז, ווי באקאנט, מסביר אין אנהויב פ׳ קרח (במדבר טז א) אויף ויקח קרח צו מסביר זיין עפ״י פשט (עפ״י במדב״ר חי) וואס קרח האט גענומען, ״לקח את עצמו לצד אחד להיות נחלק וכו׳״ ע״כ. דער אוהחה״ק פרעגט אויף דעם אז לפי״ז וואלט געדארפט שטיין ״ויקח קרח את עצמו" ע״ש שהסביר לפי דרכו (שלקח יחוסו ואנשיו/חביריו המוזכרים אח״כ).

ס׳איז אינטרעסאנט אבער אין די תורה ווערט נישט דערמאנט קיין איינמאל די ווארט ״עצמו״ (עפ״י DBS; און אפילו אין נ״ך איז עס נאר מלשון ״שטארק״ אדער צו א ביין ממש, נישט ״זיך אליין״). זעה׳מיר לכאורה פון דעם אז דאס אליין אז ״חזרנו על כל המקרא וכו׳״ איז נישט ממש קיין אפהאלט פון פרעגן ״עס וואלט געדארפט שטיין וכו׳״. (איך פארשטיי אז דא רעדט מען פון גראמאטישע כללים און איך רעד פון פשוט א ווארט וואס מ׳טרעפט נישט. ווי אויך אז דא וויל מען ממש טוישן די גירסא/ווארט, ווי איידער נאר די פשט אזוי ווי דער אוהחה״ק. איך פארשטיי אויך אז מ׳קען זאגן אז דאס טאקע איז די אנגעבליכע סיבה פארוואס עס שטייט טאקע נישט ״עצמו״.)


בנוגע דאס וואס שליח האט ערווענט אז נאך א הכרעה אין עניני אמונות קען א דעה חולקת פאררעכענט ווערן ווי כפירה, זאגט הרב סליפקין ענליך צו דעם אין זיין ארטיקל אין חקירה דשזורנאל m http://www.hakirah.org/Vol%209%20Slifkin.pdf m .

מי אני האט געשריבן:בנוגע דאס וואס שליח האט ערווענט אז נאך א הכרעה אין עניני אמונות קען א דעה חולקת פאררעכענט ווערן ווי כפירה, זאגט הרב סליפקין ענליך צו דעם אין זיין ארטיקל אין חקירה דשזורנאל http://www.hakirah.org/Vol%209%20Slifkin.pdf.

ס'איז א מחלוקת ראשונים שוין, דער אברבנאל האלט אז יא, ווידעראום ר' שמואל הנגיד האלט אז נישט. הלכה למעשה איז עס א ספק ספיקא, ווייל אויב איז דער אמת ווי ר' שמואל הנגיד אז מ'קען נישט מכריע זיין אין אמונות איז דאך גוט, און אפילו אויב דער אמת איז ווי דער אברבנאל אז מ'קען יא מכריע זיין אין אמונות איז אפשר דארף מען מכריע זיין ווי ר' שמואל הנגיד... און די הלכה איז דאך אז ספק ספיקא לקולא...