רביה''ק זי''ע האט געשריבן:א הערליכע אלט-פארצייטישע בולגארישע דביקות ניגון, גאר פאסיג צו זינגען ביי די נענועים, אדער סתם זיך צו פארגלייזן די אויגן ביים זיצן אין סוכה אדער סיי ווען אימער.
קול אישה
נאר מיט מוזיק
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:לעבעדיגע טענץ אין סקאטלענד.
איך זוך א הדלקה וואו ס'איז כאטש האלב אזוי פריילעך...
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:לעבעדיגע טענץ אין וויליאמסבורג, ווירדשיניע.
מפיל קינד האט געשריבן:דאס איז נישט פון ר' ניסן יוסט, נאר פון ר' בעריש ווישאווער.
אויף אייוועלט האט איינער געשריבן איבער דעם ניגון:
איבער דעם ניגון איז דא אן אינטרעסאנטער עפיזאדע;
ר' בעריש ז"ל וואס איז גיוועהן אויך א פארפאסער אין סאטמער, האט אט דעם ניגון פארפאסט אויף א 'לכה-דודי' צום שבת אויפרוף פון איינס פון די קינדער פון מרן מסאטמער זצוק"ל, (איך האב אמאהל גיהערט ביי וועמען, אבער איך גידענק נישט לעת עתה), למעשה האט עס נישט געפאלען פארען רעבין, אין ר' בעריש זייענדיג אביסעל דיסאפוינטט אז דער ניגון איז נישט געווארען אנגענומען האט ער ארויפגלייגט נייע ווערטער אין געשיקט פאר דעם אהבת ישראל-ר' ישראל פון וויזניץ, מיט יאהרען שפעטער האט דער רבי גיהערט דעם 'בר-יוחאי' אין דערקענט אז דאס איז אט דער אלטער ניגון וואס ר' בעריש האט אים פארפאסט אויף לכה דודי, האט ער זיך אנגערופען מיר האבען פארפאסט א ניגון.
דער ניגון איז במשך די יאהרען נישט גידענקט גיווארען, נאר אין וויזשניץ מאנסי, איז דא א יוד ר' יצחק ווייס לאוי"ט וואס ער האט גידענקט דעם ניגון, אין דער בעל הישועות משה זצ"ל האט עטליכע מאל דערמאנט אז ער גידענק אז ביי זיין הייליגען זיידען דער 'אהבת ישראל' פלעגט מען זינגען א ניגון אויף די ווערטער 'בר-יוחאי' אין דער 'אהבת ישראל' פלעג צו וויינען בדמעות שליש (שלא כהרגלו, ווייל ער פלעג כמעט נישט וויינען הערענדיג א צווייטען דאווענען אדער זינגען-נאר ווען ער האט אליין געדאווענט), אין הרה"ח ר' בנימין הארטמאן לרפו"ש (אן אלטער באוויסטער ספעציאליסט און מומחה אין ענייני נגינה), מיט חבר מרעיו (ר' אשר פאלאק, די היינטיגע פירער פונעם וויז'ניצען קאר ביי אדמו"ר מהר"י אין בני ברק) אין ר' יוסל שעכטער (וואס זינגט אויף דעם דיסק וואס איז אויבן דערמאנט), זענען גיגאנגען אויסהערען דעם ר' יצחק'ן, אין מ'האט ארויס גיברענגט דעם ניגון מן הכח אל הפועל.
גיוועהן איז דאס אין יאהר תש"מ/א וואס מ'האט דעם ניגון געזינגען דאס ערשטע מאהל פארען 'ישועות משה' אין ער האט זיך ציוויינט בשעת'ן הערען דעם אור-אלטען ניגון, דערמאנענדיג זיך פונעם זיידען.
את רוב לחניו הלחין על פיוטי השבת ובהם מנוחה ושמחה[1] ועוד, יוסט גם הלחין יצירות רבות נוספות בין היתר לפיוטים הנאמרים בימים הנוראים ולפיוט בר יוחאי המושר בל"ג בעומר.
מפיל קינד האט געשריבן:איך קען יא הערן דעם ניגון סיי וואו. ס'ווערט געזינגען מיט וויזניצע קנייטשן, אבער ס'איז גענוג שיין אריינצופאסן איבעראל.
אין די נענועים ניגון וואס ר' בעריש האט געמאכט פאר סאטמאר, הערסטו יא סאטמאר? איך נישט. ס'וואלט געפאסט איבעראל. דאס זעלבע מיט בר יוחאי. מ'טוישט אביסל די קנייטשן און ס'גייט איבעראל.
כבודו מלא עולם דאס איז שוין יא וויזניץ.
ריכטיג האט געשריבן:ש'כח שבת פארן מיר באטיטלן אלץ ידען, אבער בנידון דידן ווייס איך נישט פונקטליך. איך האב אלץ געוואוסט אז ס'איז ר' בעריש'ס אבער יתכן אז איך בין זיך טועה.
הרב ר׳ ישעי מאיר ניימאן מיט זיין ברודער ר׳ אלי׳ ז״ל פלעגן זינגן די ״בר יוחאי״ אויף מזמור לדוד ביי של״ס פון הרה״צ ר׳ יצחק יוחנן. איך האב אים היינט געפרעגט און ער זאגט אז ״לפי ידיעתי איז עס פון ר׳ בעריש ווישעווער אבער איך קען נישט זאגן אויף זיכער״. (ער זאגט די זעלבע ווי דיר)
די מעשה מיט סאטמאר בין איך נוטה צו דיר אז ס'איז בלתי מסתבר.
מפיל קינד, כבודו מלא עולם איז נישט ויזניץ, דאס איז פון זיידל ראוונער.
דאס אז ר׳ זיידל האט עס געמאכט מיינט אז סאיז נישט וויזניץ? זיידל ראוונער (ר׳ יעקב משה מארגובסקי איז געוועהן זייו עכטער נאמען) האט דאך געמאכט אפאר ניגונים פאר וויזניץ ובתוכם די באוואוסטע ״יזכור אהבתם״ וואס מ׳קען הערן אויף “א וויזניצער ניגון-3” פון הרב ר׳ יעקב יהודא דאסקאל
ובנוגע החקירה אויב מען קען דערקענען סקולענע ניגונים אין ויזניץ, דאכצעמער אז די ניגון וואס מען זינגט אין ויזניץ בקביעות נאך כל מקדש
דו מיינסט אוי שבת שבת קודש? כהאב אויך געהערט אזוי יאהרן צוריק. די פראבלעם מיט דעם איז אז מ׳זינגט די ניגון אין וויזניץ אסאך פאר סאיז געוועהן אזא חסידות און דערהער ווי סקולען.
(און אויך נאך דעם אויבנדערמאנטע רחם) איז א סקולענע ניגון,
וואס? די לאנגע רחם האט מיר הרה״ח הישיש ר׳ קלמן שטעקל געזאגט אז ר׳ ישראל שטיינפרעס האט עס מחבר געוועהן, באוואוסט אלץ ר׳ ישראל אנטוניע. ר׳ קלמן האט עס געבערענגט קיין וויזניץ נאכן קריג פון פריש.
אויב איז עס מיסדו א סקולענער ניגון פארוואס זינגט מען עס נישט אין סקולען קיינמאל נישט?
אבער מען דערקענט דאס נישט בהכרח (יא, יעצט נאכדעם וואס איך דערצייל דאס באמערקט מען שוין טאקע די סקולענע קנייטשן... אבער איך בין נייגעריג אויב דו האסט שוין באמערקט פריער)
רוב סקולענער ניגונים האט מחבר געוועהן די נועם אליעזר, און ס׳האט זיינע קנייטשן. וויזניצער ניגונים האט מחבר געוועהן צענדליגער מענטשען במשך פון אפאר דורות א שטייגער ווי ר׳ קלמן זינגער, ר׳ ניסן יוסט, ר׳ יצחק אונגאר, ר׳ בעריש ווישעווער, ר׳ זיידל ראוונער, אמרי חיים זצ״ל, ר׳ מענדל כ״ץ, ר׳ אברהם ווייס, ר׳ קלמן שטעקל וכו׳ וכו׳ איז עס אביסל שווערער צו דערקענען. אבער מ׳קען עס דאך דערקענען. ספעציעל אלע ניגונים פון ר׳ יצחק אונגאר, קען מען גלייך
שמעקן וויזניץ.
ריכטיג האט געשריבן:זיידל ראוונער האט געמאכט ניגונים דירעקט פאר ויזניץ? יתכן, אבער איך האב אלץ פארשטאנען אז ער האט אלץ גאליציאנער חזן געמאכט פאר זיך...
... אבער עכ"פ אין די קאנטעקסט פון מפיל קינד'ס תגובה האב איך מעיר געווען אז זיידל ראוונער'ס ניגונים זענען נישט מער ויזניץ ווי ר' בעריש ווישיווער'ס ניגונים...
סיפר כ"ק מרן אדמו"ר זי"ע, כי פעם באחד הימים שלפני חג הפסח, עבר ר' זיידל - עם מקהלתו - דרך וויזשניצא, ביום של קריאת התורה, ונכנס להתפלל תפילת שחרית עם כ"ק מרן הסב"ק זי"ע, בביהמ"ד התפללו שחרית, ואילו בסאלאש שעל ידו - אפו מצות של הקהילה, בתום תפילת שמונה עשרה, כיבד הס"ק את ר' זיידל בפתיחת הארון, באומרו, שישיר "ויהי בנסוע" עם המקהלה, שירתו של ר' זיידל היתה כל כך נעימה ועריבה, עד שהפועלים שהיו מרדדים את המצות נמשכו אל השירה הנפלאה, בהשאירם אחריהם את ה"טייגלעך", אשר נחמצו ונאלצו לזרקם..
שירו לה' שיר חדש
את היצירה הנפלאה על פרק צ"ו מתהלים "שירו לה' שיר חדש וגו'", המושמעת לעיתים בשולחן הטהור, הלחין החזן המפורסם ר' זיידל ראוונער ז"ל.
כ"ק מרן זצללה"ה סיפר, כי בכל חתונה שהשיא רבנו ה"סבא קדישא" זי"ע את אחד מצאצאיו, היה ר' זיידל בא לשמח, כמו כן היה בא לעיתים לשבת קודש - יחד עם מקהלתו, מרן זי"ע התבטא: "דער טאטע האט איהם אף געטרעטטן דעם עמוד", בתפלת קבלת שבת כובד לשיר את המזמור "שירו לה' שיר חדש", ובתפלת שחרית את התפלות "אל אדון" ו"ממקומך".
נאך כל מקדש זינגט מען "היינט צוטאגס" אין ויזניץ צוויי ניגונים איינס נאך די צווייטע. דער ערשטע ניגון איז א וואלס פון צוויי פאלן, און די צווייטע איז א ניגון דביקות פון צוויי פאלן, (די צווייטע פאל פון די צווייטע ניגון האט די ווערטער "שבת שבת קודש"). אמאל פלעגט מען זינגן בלויז די צווייטע ניגון, וואס איז באמת גאר אן אלטע ניגון. דאכצעמער אין תולדות אברהם יצחק זינגט מען נאך עד היום בלויז די צווייטע ניגון, ווייל אין זיין תקופה אין ויזניץ האט מען נאכנישט געזינגען די ערשטע. די ערשטע האט דער אמרי חיים שפעטער אריינגעלייגט און איך בין כמעט זיכער אז די מקור איז סקולען.
איך אויך האט געשריבן:ווי קען מען רעדן פון סקולענע ניגונים וואס דער רבי זצ''ל האט געשיקט צו די וויזניצע רביים אלס משלוח מנות אן דערמאנען דעם מערסטען באקאנסטן, נעמליך דער בארימטער ושמרו בני ישראל? דאס קען דאך אפילו א טויבער רח''ל הערן אז עס איז א שטיק סקולען.
דאכט זיך ער האט געשיקט דרייצן ניגונים אין טאטאל.
שבת'ל דיין מעשה מיטן אמרי חיים איז ציקער זיס און ווייזט אויך אויפן חכמה און אמת'ן התקשרות פון ר' מנחם לייזער הי''ו.
שמעקעדיג האט געשריבן:אייגענטליך זענען פאראן אויף יוטוב קליפס עד אין שיעור, פון זינגערס, בדחנים, מוזיקאנטן, ילד הפלא'ס, בויס קווייערס, וכדומה, און אין נאו-טיים קען דער אשכול אנקומען צו הונדערט בלעטער.
נאר נישט דאס איז מיין כוונה. צווישן די הונדערטער צו טויזענטער קליפס פארווארפט זיך אמאל א שושנה'לע בין החוחים וואס איז משכמו ולמעלה העכער ווי די איבריגע, איך גיי פיסטעשוס פאר עס, הערליך גאורדזשעס ביוטיפל, און אזעלכע סארט זאכן וויל איך מעתיק זיין, און אויך בעט איך כל אחד בניקו הטוב זאל מהנה זיין די חברים און דא מזכה זיין את הרבים.
--------------
איך גלייך א ילד הפלא, אבער איינער (א סאברע) וואס זאל עקטן אזוי מעטשור איז באמת א זעלטנהייט. האלטס א אויג אויף זיינע אויסדרוקן מיט די אויגן און די הענט. שיין, ווארעם, און הארציג. אט האט איר:
(אזהרה: עברית און מענער זינגען אן א הוט!)
טמיר האט געשריבן:איז דאס א יונגעל אדער א נישה? וויאזוי ווייסט מען די חילוק?
זהירות: ספק קול באשה