קאווע שטיבל • איז סייענס א סתירה צו רעליגיע

היסטאריע האט געשריבן:אפילו דער מושג פין גאט האט זיך געטוישט צענליגער מאל ביי אונז אידן.

למשל?

Sent from my SM-A125F using Tapatalk

‏

היסטאריע האט געשריבן:נישט ממש.
הגם רעליגיע זאגט אז זיי האלטען אהן אלטע, טוישט זיך עס פונקט ווי מדע.
אונז גלייבען נישט היינט אין דער זעלביקער ווי אפילו הונדרעט יאר צוריק.
אפילו דער מושג פין גאט האט זיך געטוישט צענליגער מאל ביי אונז אידן.

איה״נ. טשעינדזש איז אינעוויטעבּל אפילו בתוך די דאקטרינעס וואס זענען בפירוש מנוגד צו אט דעם פענאמענאן.

וואס ער מיינט איז אז לפי די ״הארטע״ טעזע איז אז די אידעאל פון רעליגיע ביסודה מורא׳דיג רעזיזטענט צו טויש, הגם עס ווערט כסדר געשלעפט צו טויש אין אירע פארמולאציעס בע״כ - דאס זעה׳מיר טאקע פון וואס דו שרייבסט ״הגם רעליגיע זאגט אז זיי האלטען אהן אלטע״. משא״כ די אינסטיטוט און אידעאל פון סייענס גופא אלס אן ענדעוואָר איז דייקא וועלקאָמינג צו דעם בקום ועשה.
‏

ברוינשטיין האט געשריבן:

היסטאריע האט געשריבן:אפילו דער מושג פין גאט האט זיך געטוישט צענליגער מאל ביי אונז אידן.

למשל?

מיינענדיג, גענומען פון א גאר פּאַוּערפול בּיִאיִנג בפועל תחת זמן ומקום, צו לגמרי טרענסענדענט ומופשט מחומר וצורה וואס מ׳קען ניטאמאל באגרייפן. רילעיטעדלי האט זיך דאס געטוישט פון פּאַליִטעאיזם [מערערע געטער פון וואס הקב״ה איז איינע] צו הענאָטעאיזם [וואו מ׳דינט איין ג-ט פון צווישן אנדערע געטער וואס מ׳האלט עקזיסטירען אויך, ווייל ער איז ״שטערקער״ וכו׳; מ׳האלט אנדערע האבן א רעכט צו דינען אנדערע] צו מאנאלאטרי [וואו הגם מ׳האלט אנדערע געטער עקזיסטירן ממש טאר מען נאר דינען איין ג-ט] צו מאנאטעאיזם [וואו עס עקזיסטירט בכלל נאר איין ג-ט] צו פּאַנענטעאיזם (וואס איז אליינס א מאדיפיקעישאן פון פּאַנטעאיזם וואו ג-ט איז נאטור) [וואו ג-ט/אלקות איז בתוך יעדעס אספּעקט פון נאטור און איז אויך למעלה הימנו].

גאר גאר גאר אָווערסימפּליפייד כמובן.

טוישונגען זענען פארגעקומען אויך נאך מתן תורה?

Sent from my SM-A125F using Tapatalk

צו ריִפרעימען די שאלה איז עס ״צי עס זענען פאָרגעקומען טוישונגען נאכ׳ן אָננעמען מאנאטעאיזם״? איז דאס דאך אויסגעשמועסט געווארן פון דארט צו פּאַנענטעאיזם, אבער אפילו בלא זה איז אינעם ערשטן פאראגראף הא׳מיר אָנגערירט אויפ׳ן טויש אין קאַנסעפּשאן פון הגשמה לאי-הגשמה (וידוע הרמב״ם והראב״ד בהל׳ תשובה פ״ג ה״ז). ווי אויך דאס פון אחדות הגמור והפשוט אא״וו.

‏דאס איז אָן דאס אריינגיין אין די אקטועלע היסטאָריסטי פון מתן תורה אא״וו. ווי אויך, אפילו לפי״ז זעה׳מיר דאך אין נ״ך אז מ׳האט דאך על הכלל ״נישט געפאלגט״ און נישט אָנגענומען מאנאטעאיזם - עבדו עבודה זרה.

***


במשנתו של דר. אליעזר גולדמן.

petrishke האט געשריבן:ווען מ'פארשטייט גענוי אלעס פון סייענס, הייסט דאס נישט גלויבן, ווייל וואס איז שייך גלויבן ווען מ'זעט...
אלא מאי, אז מ'קען נישט מיט סייענס דעקן גלויבן אויך.

ס'איז אבער מערקווירדיג אז די גרעסטע הארץ און מח דאקטוירים אין טעקסאס ווען זיי האבן געזעהן א קעיס פון א פרוי וועלכע איז געווען מער ווי צוואנציג יאר אין א קאומא און זי האט זיך נאכדעם דערוועקט. האבן זיי אלע מודה געווען אז סייענס קען נאר גיין ביז א געוויסן פונקט. נאכדעם מוז מען זיך אנווענדן אין די נפלאות הבורא...!