מיטוואך מאי 06, 2020 3:10 am#447852
בת קול האט געשריבן:איך וויל ארויס ברענגען לשבח די וויץ וואס זיי האבן געמאכט:
"אז מען האט 6 קינדער וויל מען נישט האבן מער..."
עס נעמט גאטס צו מאכן אזא וויץ אין פארנט פון אזא ריזן אידישן אודיענץ.
כה לחי!
בת קול האט געשריבן:איך וויל ארויס ברענגען לשבח די וויץ וואס זיי האבן געמאכט:
"אז מען האט 6 קינדער וויל מען נישט האבן מער..."
עס נעמט גאטס צו מאכן אזא וויץ אין פארנט פון אזא ריזן אידישן אודיענץ.
כה לחי!
מצפצף האט געשריבן:זאגן פאר א גוי 'שטארב שטארב שטארב' גייט אריין אין כלל פון "נישט ליב האבן
און נישט פיינט האבן" ?
סאנטיאגא האט געשריבן:נאנאנא... ער איז יא גערעכט, ס'איז אלעס די פארדרעקטע פונדעמענטעליזם
קאך_לעפל האט געשריבן:מצפצף האט געשריבן:זאגן פאר א גוי 'שטארב שטארב שטארב' גייט אריין אין כלל פון "נישט ליב האבן
און נישט פיינט האבן" ?
דו האלסט פאר א סקונדע אז ער האט עס ערענסט געמיינט? ער איז קאמידיאנט...

זבולון האט געשריבן:א דאנק אייך עקספערימענער פארן ארויפברענגען דעם וויכטיגן נושא על סדר היום.
דער פאקט אז עס איז געווארן א רעדע דערפון איז זייער חשוב, און דאס איז - לדעתי - איינע פון די סאמע וויכטיגסטע פעולות וואס מ'קען זאגן דערויף אילו לא נברא קאווע-שטיבל אלא בשביל זה, דיינו.
איך מיין אז עס איז א שאד צו דן זיין לגופו של אדם, הרב לאנגזאם און פעלדמאן זענען לכל הדיעות געלונגענע אינגעלייט, זייער קאמעדיא איז זייער באטעמט לרוחו של כל אדם.
דער נושא איז דא נישט דער מעסענדזשער, דער קאמעדיען שטעלט צו זיין אינהאלט צו די אודיענץ. (אין א וועג, קען מען פארשטיין זייער הומאר אלס סעלף-הומאר, ווי זיי מאכן חוזק פון אזא געדאנקען-גאנג).
עס דארף זיין קלאר אז די אודיענץ איז מער נישט אינטרעסירט אין אזעלכע הומאר, עס איז גוט אויסגענוצט דער געלעגנהייט צו ארויפברענגען אוועירנעס, אז לא זו הדרך, מיר פארשפרייטן נישט קיין האסע אקעגן אומשולדיגע מענטשן.
סאנטיאגא האט געשריבן:זאגן אז גוים זאלן שטארבן איז ביי דעפינישן ראסיזם!
דאס מיינט כפשוטו אז אידן זענען superior
סאנטיאגא האט געשריבן:
יעצט איז נישט די צייט פארדעם, נישט יעדעס מאל איינער שטייט אויס בעקלעש דארף מען אנהייבן קוקן אויף יענעמס גאנצע טרעק רעקארד, קאם אן! יעדער דא ווייסט פון די צוויי, האט שוין געלאכט א גוטס פון די צוויי, און וויל ווייטער הנאה האבן פון די צוויי, באט יעצט דארף מען דאס אראפרייסן דעם ספעציפישן ראסיסטישן אקט עד הסוף! ביז ווילאנג זיי וועלן ארויסלייגן אן אפיציעלע סטעיטמענט מיט אן apology
גמליאל האט געשריבן:עס איז געווען אן אנקעטע אויף טעלעגראם איבער די נושא, כאטש די נומערן זענען זייער שלעכט, איז עס דאך בעסער ווי כ׳האב מיר פארגעשטעלט.
פאליטיקאנט האט געשריבן:און בכלל דאס צו גיין מעסטן וועמען'ס שנאה איז שטערקער איז נישט רעלעוואנט אויף למעשה.
שמעקעדיג האט געשריבן:פאליטיקאנט האט געשריבן:און בכלל דאס צו גיין מעסטן וועמען'ס שנאה איז שטערקער איז נישט רעלעוואנט אויף למעשה.
מיט דעם דינג איך זיך. איך זאג דיר אז עס איז יא נוגע למעשה! ווייל אונזער שנאה ברענגט נישט גארנישט, נאר חיזוק אינעם ענין פון ואבדיל אתכם לי לעם און והייתם לי סגולה מכל העמים, משא"כ זייער שנאה ברענגט ביטערע קאנסעקווענצן.
שמעקעדיג האט געשריבן:אן נעמען א שטעלונג איבער די נושא דא, וויל איך מסביר זיין א שטיקל חילוק (מעגליך איך האב עס שוין אמאל געשריבן) צווישן שנאת ישראל און שנאת הגויים.
יעדער נארמאלער מענטש פארשטייט אז ווען א איד שעלט א גוי, גייט גארנישט פאסירן, ער מיינט ער ניטאמאל אז דער גוי זאל יעצט אייננעמען א מיתה משונה (אחוץ א שונא ישראל א טעראריסט וכדו'), עס קומט פשוט אדער אלס די נשמה פון א איד וואס איז א העכערע מדריגה ווי א גוי (כמובא בספרים הק' אז עס איז פיל א גרעסערע חילוק צווישן א מדבר און ישראל ווי צווישן א חי און א מדבר), אדער סתם פון ווייטאג צו נקמה נעמען אין די פארגאסענע אידיש בלוט פון אלע דורות, גענוי ווי מיר זאגן אלע פסח שפוך חמתך אל הגויים כי אכל את יעקב, אבער קיינמאל וועט א איד נישט גיין הרג'ענען קיין גוי, לא תרצח איז ביי אונז א איסור דאורייתא.
משא"כ ווען די גויים העצן אקעגן די אידן, האט עס בדרך כלל ביטערע נאכפאלגן, וויפיל טעראר אטאקעס און פאגראמען האט שוין פאסירט פון די העצע אקעגן אידן, איז דאך אנטיסעמיטיזם א ביטערע געפאר מיט זייערע תוצאות ה"י. ממילא איז נאריש צו פארגלייכן די צוויי, אז פונקט ווי אידן האבן נישט ליב ווען מען העצט אקעגן זיי אזוי טאר מען נישט העצן אקעגן די גויים. עס איז כרחוק מזרח ממערב.
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:שמעקעדיג האט געשריבן:פאליטיקאנט האט געשריבן:און בכלל דאס צו גיין מעסטן וועמען'ס שנאה איז שטערקער איז נישט רעלעוואנט אויף למעשה.
מיט דעם דינג איך זיך. איך זאג דיר אז עס איז יא נוגע למעשה! ווייל אונזער שנאה ברענגט נישט גארנישט, נאר חיזוק אינעם ענין פון ואבדיל אתכם לי לעם און והייתם לי סגולה מכל העמים, משא"כ זייער שנאה ברענגט ביטערע קאנסעקווענצן.
איך מיין אז אונזער שנאה האט יא נאכפאלגן, ס'דא גענוג גוים וועלכע קומען אין בארירונג מיט אידן וועלכע פילן עס אויף די אייגענע הויט. קען זיין אז ביי דיר מיינען געפילן גארנישט, ביי מיר מיינט עס יא עפעס.
שמעקעדיג האט געשריבן:אן נעמען א שטעלונג איבער די נושא דא, וויל איך מסביר זיין א שטיקל חילוק (מעגליך איך האב עס שוין אמאל געשריבן) צווישן שנאת ישראל און שנאת הגויים.
יעדער נארמאלער מענטש פארשטייט אז ווען א איד שעלט א גוי, גייט גארנישט פאסירן, ער מיינט ער ניטאמאל אז דער גוי זאל יעצט אייננעמען א מיתה משונה (אחוץ א שונא ישראל א טעראריסט וכדו'), עס קומט פשוט אדער אלס די נשמה פון א איד וואס איז א העכערע מדריגה ווי א גוי (כמובא בספרים הק' אז עס איז פיל א גרעסערע חילוק צווישן א מדבר און ישראל ווי צווישן א חי און א מדבר), אדער סתם פון ווייטאג צו נקמה נעמען אין די פארגאסענע אידיש בלוט פון אלע דורות, גענוי ווי מיר זאגן אלע פסח שפוך חמתך אל הגויים כי אכל את יעקב, אבער קיינמאל וועט א איד נישט גיין הרג'ענען קיין גוי, לא תרצח איז ביי אונז א איסור דאורייתא.
משא"כ ווען די גויים העצן אקעגן די אידן, האט עס בדרך כלל ביטערע נאכפאלגן, וויפיל טעראר אטאקעס און פאגראמען האט שוין פאסירט פון די העצע אקעגן אידן, איז דאך אנטיסעמיטיזם א ביטערע געפאר מיט זייערע תוצאות ה"י. ממילא איז נאריש צו פארגלייכן די צוויי, אז פונקט ווי אידן האבן נישט ליב ווען מען העצט אקעגן זיי אזוי טאר מען נישט העצן אקעגן די גויים. עס איז כרחוק מזרח ממערב.
עס קומט פשוט אדער אלס די נשמה פון א איד וואס איז א העכערע מדריגה ווי א גוי (כמובא בספרים הק' אז עס איז פיל א גרעסערע חילוק צווישן א מדבר און ישראל ווי צווישן א חי און א מדבר)
אדער סתם פון ווייטאג צו נקמה נעמען אין די פארגאסענע אידיש בלוט פון אלע דורות
גענוי ווי מיר זאגן אלע פסח שפוך חמתך אל הגויים כי אכל את יעקב
שמעקעדיג האט געשריבן:אבער דאס אלעס איז פיזיש. אין הארצן דארף א איד ע"פ תורה ממאס א גוי און אלעס וואס ער שטעלט פאר.
דער בעסטער גוי איז א נידריגע ברי' שפילה און מיר מאכן א ברכה יעדן טאג אין לעבן שלא עשני גוי!
און דאס האבן מיר געזען במשך אלע דורות ביי אלע צדיקים און ביי אונזערע זיידעס און באבעס. מען האט נישט געהאט קיין פראבלעם צו שעלטן די גויים (שלא בפניהם) און זיי וואונטשן אלע צרות און קרענק, "אויף אלע גויים" איז א באקאנטע אויסדרוק
מיין באבע ע"ה, א מלחמה געליטענע, האט (מסתמא מחמת רוב צער) אסאך געשאלטן איר גוי'טע (שלא בפניה) וואס פלעגט קומען רוימען ביי איר אינדערהיים, אבער למעשה? האט זי איר אייביג באגריסט מיט א שמייכל און געגעבן פרישע עסן און געגעבן די פארדינטע אנערקענונג אויף איר ארבעט.
כל הכבוד!שמעקעדיג האט געשריבן:איך האב דיר וואס צו ענטפערן, און דו ביסט הייליג גערעכט מיט א חלק טענות, אבער אזוי ווי איך האב טאקע נישט געליינט דיין ארטיקל, וועל איך ווארטן עס קודם צו ליינען בעפאר איך בין מגיב.
א שטיקל גאונות!מי אני האט געשריבן:אגב, בנוגע די ברכה שלא עשני גוי איז באקאנט די ב״ח אין או״ח סימן מו אז די סיבה פארוואס מ׳מאכט די ברכה/ברכות בלשון שלילה איז ווייל נוח לו לאדם שלא נברא ע״ש (ובמנחות מג:). עכ״פ זעה׳מיר פון דעם אז דער ווארט איז נישט אזוי ווייט ״נישט דער נידעריגער גוי״ ווי איידער די התרוממות פון זיין א איד, הגם מ׳זאגט דאס טאקע בלשון שלילה. און די לשון אין טור טאקע דארט איז ״שצריך ליתן שבח והודאה למקום שבחר בנו מכל האומות וקרבנו לעבודתו״ ע״ש.
רביה''ק זי''ע האט געשריבן:סאנטיאגא האט געשריבן:נאנאנא... ער איז יא גערעכט, ס'איז אלעס די פארדרעקטע פונדעמענטעליזם
דאס איז אלץ גוט ביז דו געפינסט אויס אז אפילו די גרעסטע פונדאמענטאליסטן האבן זיך אויך זייערע זאכן וואס זיי זאגן אז ס'מיינט נישט פונקט, וויאזוי מאכן זיי אפ וואס איז כפשוטו און וואס איז העכערע זאכן אדער א משל? נאר וואס דען, קודם מאכט מען אפ וואס מ'וויל האלטן, די פשטים קומען שוין נאכדעם. פאר נאך איבער דעם קוק דא און דא.
בת קול האט געשריבן:סאנטיאגא האט געשריבן:
יעצט איז נישט די צייט פארדעם, נישט יעדעס מאל איינער שטייט אויס בעקלעש דארף מען אנהייבן קוקן אויף יענעמס גאנצע טרעק רעקארד, קאם אן! יעדער דא ווייסט פון די צוויי, האט שוין געלאכט א גוטס פון די צוויי, און וויל ווייטער הנאה האבן פון די צוויי, באט יעצט דארף מען דאס אראפרייסן דעם ספעציפישן ראסיסטישן אקט עד הסוף! ביז ווילאנג זיי וועלן ארויסלייגן אן אפיציעלע סטעיטמענט מיט אן apology
פון דיין זוהן'ס מלמד פאדערסטו אויך אן Apology, יעדע מאל ער רעדט אזוי?
איך גלייב אז די קריטיק קומט אן צו זיי, און עס וועט מיר נישט פאסירן.
סתם אזוי האלט איך אז ס'איז נאריש צו מאכן איינעם apologizen , ווען זייער געדאנקען גאנג בלייבט די זעלבע.
אן apology דארף קומען פון אן אמת'דיגע פלאץ.
שמעקעדיג האט געשריבן:פאליטיקאנט האט געשריבן:און בכלל דאס צו גיין מעסטן וועמען'ס שנאה איז שטערקער איז נישט רעלעוואנט אויף למעשה.
מיט דעם דינג איך זיך. איך זאג דיר אז עס איז יא נוגע למעשה! ווייל אונזער שנאה ברענגט נישט גארנישט, נאר חיזוק אינעם ענין פון ואבדיל אתכם לי לעם און והייתם לי סגולה מכל העמים, משא"כ זייער שנאה ברענגט ביטערע קאנסעקווענצן.
נישט אומזיסט איז @שמעקעדיג אזוי באליבט אין שטיבל (אינדרויסן פון שטיבל אויך, נאר דיבר הכתוב בהוה)פאליטיקאנט האט געשריבן:כל הכבוד!שמעקעדיג האט געשריבן:איך האב דיר וואס צו ענטפערן, און דו ביסט הייליג גערעכט מיט א חלק טענות, אבער אזוי ווי איך האב טאקע נישט געליינט דיין ארטיקל, וועל איך ווארטן עס קודם צו ליינען בעפאר איך בין מגיב.
הלוואי וואלטן אלע אזוי זיך אויפגעפירט.
מי אני האט געשריבן:אגב, בנוגע די ברכה שלא עשני גוי איז באקאנט די ב״ח אין או״ח סימן מו אז די סיבה פארוואס מ׳מאכט די ברכה/ברכות בלשון שלילה איז ווייל נוח לו לאדם שלא נברא ע״ש (ובמנחות מג:). עכ״פ זעה׳מיר פון דעם אז דער ווארט איז נישט אזוי ווייט ״נישט דער נידעריגער גוי״ ווי איידער די התרוממות פון זיין א איד, הגם מ׳זאגט דאס טאקע בלשון שלילה. און די לשון אין טור טאקע דארט איז ״שצריך ליתן שבח והודאה למקום שבחר בנו מכל האומות וקרבנו לעבודתו״ ע״ש.
berlbalaguleh האט געשריבן:נאכמער. די פוילישע גוי'טעס וואס מ'האט אמאל אריינגענומען אין די מערסטע אידישע שטובער. האט נאך געברענט די שנאת ישראל אין זייערע הערצער. און אפילו בשעת זיי האבן געארבעט ביי אידן. און מ'האט זיי גוט באצאלט. איז אויסער די גניבות וואס זיי האבן אנגעשטעלט האבן זיי שטילערהייט געזוכט וואס צו צוברעכן אין די אידישע הייזער. ביי אונז אין שטוב האט אויך איין תקופה געארבעט א פוילישע גוי'טע ימ"ש. און זי האט אייביג עפעס צובראכן. כאילו בשוגג. ביי מיסטעיק. דאס איז צו פיהל אויסצורעכענען. ווען איך האב גערעדט צו אנדערע אידן האבן זיי מיר בדרך אגב געזאגט די זעלבע זאך אז די פוילישע גוי'טע האט עס צובראכן. נאר זיי האבן עס געטון אויף א ראפינירטן וועג. אויב מ'האט זיי געכאפט האבן זיי אויסגעדרוקט כאילו ..."חרטה"...איים סאררי.צי איז דאס געווען די טעלעפאן ווייער וואס האטציך ..."אפגעריסן"... אדער דער אפלויף פייפ פונ'ם סינק אין די קאך. וואס איז זייער גרינג ארויסצושלעפן. מ'דארף נישט קיין טאאלס. איך געדענק ווען איך האב געוואוינט העכער א סטאר. און מ'האט געדארפט טוישן די אפלויף פייפ פון די סינק. כאטש איך האב עס געקענט אליינס מאכן האביך גערופן א פלאמבער. איין טאג (ווען די גוי'טע האטציך געדרייט אין קאך) קומט מען צו לויפן פון סטאר אז ס'גיסט וואסער. ווען כ'האב אריינגעקוקט אונטער'ן סינק זעה איך ווי די 2 חלקים פון די פייפ זענען צונומען. דאס פאלט נישט ארויס פון זיך אליינס. ס'איז דא נאך א סאך זאכן. פארשטייצעך. ווען ס'איז שוין געווען למעלה ראש. צו א סאך פון די קליינע אינצידענטן האמיר איהר פארשיקט...!
שמעקעדיג האט געשריבן:מיין באבע ע"ה, א מלחמה געליטענע, האט (מסתמא מחמת רךוב צער) אסאך געשאלטן איר גוי'טע (שלא בפניה) וואס פלעגט קומען רוימען ביי איר אינדערהיים, אבער למעשה? האט זי איר אייביג באגריסט מיט א שמייכל און געגעבן פרישע עסן און געגעבן די פארדינטע אנערקענונג אויף איר ארבעט.עקפערימענטירער האט געשריבן:נישט צו קריטיקירן דיין באבע ח"ו, וואס די אליין שרייבסט איז דא א לימוד זכות אויף איר. אבער איר אויפפירונג איז פונקט ווי די אנטיסעמיטישע אונגארישע און פוילישע שכנים וואס האבן געשמייכעלט צו די אידן, אבער ווען די רציחות האבן זיך אנגעפאנגען האבן זיי געלאכט אין פנים פון זייערע אמאליגע שכנים. דיין באבע ע"ה וואלט מסתמא נישט געוועהן בעסער. נאכאמאל, כ'בין איר נישט דן, אבער עכ"פ דארפן מיר וויסן אז איר אויפפירונג איז נישט ריכטיג פאר אונז זיך אפצולערנען.
זעקעל האט געשריבן:@עקפערימענטירער ווי איך זעה פילט איר אלץ אייער פליכט, צו מוסר׳ן אונזער געזעלשאפט, ווי אזוי אונזער בליק זאל זיין כלפי די פעלקער, וואלט איך אייך געוואלט פרעגן, וואס איז די אידיעלאגיע פון די 1.9 ביליאן מוסעלמענער רעליגיע כלפי א דרויסענדיגער, ספעציעל וואס האלטן זיי פון די מענטשן פונעם בוך (אידען), אין וואס איז די אפטייטש פון Extra Ecclesiam Nulla Salus ביי די קאטוילישע טעגליגכע פרעפלען, וואס אפי׳ די פוראליסטישע פויבסט די פארטרעטער פון די 1.4 ביליאן קאטוילן האט דאס נישט געזען פאר וויכטיג, עס צו צענזורן, און ווער רעדט נאך פון אונזער קריסטליכע עווענזשעליקעל ליבהאבער, וואס זענען מתפלל כסדר אויף די רעדעמפשען, און אז א דריטעל פון די אידענטום זאל פארטיליגט ווערן, so please give me a break
סאנטיאגא האט געשריבן:זעקעל האט געשריבן:@עקפערימענטירער ווי איך זעה פילט איר אלץ אייער פליכט, צו מוסר׳ן אונזער געזעלשאפט, ווי אזוי אונזער בליק זאל זיין כלפי די פעלקער, וואלט איך אייך געוואלט פרעגן, וואס איז די אידיעלאגיע פון די 1.9 ביליאן מוסעלמענער רעליגיע כלפי א דרויסענדיגער, ספעציעל וואס האלטן זיי פון די מענטשן פונעם בוך (אידען), אין וואס איז די אפטייטש פון Extra Ecclesiam Nulla Salus ביי די קאטוילישע טעגליגכע פרעפלען, וואס אפי׳ די פוראליסטישע פויבסט די פארטרעטער פון די 1.4 ביליאן קאטוילן האט דאס נישט געזען פאר וויכטיג, עס צו צענזורן, און ווער רעדט נאך פון אונזער קריסטליכע עווענזשעליקעל ליבהאבער, וואס זענען מתפלל כסדר אויף די רעדעמפשען, און אז א דריטעל פון די אידענטום זאל פארטיליגט ווערן, so please give me a break
שטאטעליך, ווי ביזטו געווען ווען שמעקעדיג האט דערמאנט תורה ווירדן? ווייל עטליכע דא גרויסן זיך זייער מיט אונזער תורה ווי גלייך מיר זענען די איינציגסטע מיט געבאטן קודם ענטפער פון וואו דו ווייסט אז מיר האבן די עכטע? ווי גלייך איסלאם און די קריסטן האבן נישט פילע ענליכע און ממש קאפי פעיסט די זעלבע געבאטן סתם ברענגען א ראיה פון א צווייטער מיט אביסל א קאנטערווערסיאלערן doctrine איז קיין טענה נישט...
אין הכי נמי מ'דארף עס אנקוקן פון א סעקולער סאציאלע בליק (נישט פשט אז מ'דארף זיין א סעקולעריסט אדער א כופר) אזוי ווי עקספערעמענטירער שרייבט ווייל א צווייטע רעליגיע טוט איז נישט פשט אז ס'איז ריכטיג, דאס איז דאך די פראבלעם פון לויפן צו די תורה אדער די בייבל אדער ווי די ווילסט, ווייל דאס איז על פי רוב טויזנטער יארן אלט און דאס טוישט זיך נישט, מאראלן טוישן זיך יעדע פאר יאר, פונקט ווי מ'קען נישט קוקן אין די תורה צו ברענגען א ראיה וואס מ'זאל טוהן מיט די מינימום וועידזש ווייל די געפעכט איז פיל יונגער, רעליגע איז נישט פראגרעסיוו, סאסייעטי איז. אמאל איז געווען סאציאל אקצעפטירט רייכערן אינדארס און היינט פארשטייט מען בעסער, אמאל האט מען געשריבן מיט די הענט אויף נאוטפעדס און היינט נוצט מען קאמפיוטערס, ווי קלוגער די וועלט ווערט אלס מער פארשטייט מען און מ'גייט מיט דערמיט, וויפיל זענען סייענטיסטן, ביאלאגיסטן און אנטראפאלאגיסטן קלוגער געווארן אין די לעצטע 50 יאר? פאליטישנס האבן אמאל געהאלטן אז פרויען זענען נישט בארעכטיגט צו שטימען און היינט דערוואגן זאל איינער צו לאזן פאלן אזעלכע ווערטער, איך נעם נישט דא קיין שטעלונג אין פאליטיק אבער ס'איז ווערד צו באטראכטן די אנטוויקלונג פון סאסייעטי, אין 1954 זענען רוב פרויען געווען housewives אין 2004 זענען 60% געווען ביי די ארבעט און אזויפיל ביזנעסער האבן פרויען CEO's און פאזיציעס ס'איז אלעס געבינדן צו דעם אז די שכל פון א מענטש בלייבט נישט שטיין, אלעס רוקט זיך לויט סאציאלע און טעכנעלאגישע פארשריט.
יעצט יעדער האט ווייטער א רעכט צו האלטן וואס ער האלט בנוגע געוויסע סאושל טשעינדזשס, אבער נישט ברענגען אנדערע רעליגעס פון צענדליגער יארן אלט אלס א justification דאס איז א שמועס פאר מאראלן נישט ווער ס'טוט ווייניגער אדער מער אומרעכט
זעקעל האט געשריבן:איך האב קיינמאל נישט געטאנעט אז אונזער רעליגיע איז די עכטע, וואס איך האב גע׳טענה׳ט אז אלע פעלקער רעדן איינער אויפן אנדערע דאס איז הומאן נאטור