הרה"ג רבי דוד צבי מאסקאוויטש שליט"א

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:אין מיין עקספיריענס מיט כתבי חב"ד, איז עס זייער לייכט ארויס צו נעמן די ווערטער פון קאנטעקסט און מאכן דערפון כפירה. דא אבער איז עס סתם אזוי זינלאז, ווייל די ווערטער וואס מ'ברענגט פון דער רש"ב איז גארנישט קיין כפירה, נאר א פילאזאפישע רעטעניש ותו לא.

ברענג א מראה מקום און מיר וועלן זען. ווען איך האב זיך פערזענליך געטענה'ט מיט מאסקאוויטש אויף ענייני קבלה, האט ער זיך נישט מתייחס געווען צו די טענות, נאר צוריק ארום געלאפן צום 'ספיקא דאורייתא לחומרא'. זיין רבי איז נאך ערגער ווי אים, און ער רעדט מיט א גרעסערע קאנפידענס, אראגאנץ, און איגנאראנץ. מיר וואלט נישט געווען קיין חידוש ווען די נייע דף היומי שיעור אויף די זעכצענסטע גאס האט געשיקט א באנדע טראללס קיין קאוועשטיבעל צו פארדרייען דער עולם א קאפ.

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:אין מיין עקספיריענס מיט כתבי חב"ד, איז עס זייער לייכט ארויס צו נעמן די ווערטער פון קאנטעקסט און מאכן דערפון כפירה.

Arh123 האט געשריבן:נאך איין פרט איימיצער פרעגט ביי דעם גאון: וואס איז דאס א מיטאפחית? ענטפערט ער: א הענטשיקע! און וואס איז א מטפחת? א הענטשיקע! ודפח"ח.

ב"ה זכה דורנו צו אזא גאון מופלא.

Arh123 האט געשריבן:אן אפדעיט: דער גאון אונזערער האט שוין א פראבלעם מיט נעגל וואסער!

די סברא איז פשוט: היות אלץ דארף דאך זיין "רציונאל" במילא איז דאך פארשטאנדיג אז דער טעם פון נעגל וואסער איז מצד באקטיריה איז גענוג א סעניטייזער וכיו"ב.

און אז מפרעגט אים: וואס איז מיט נטילת ידיים לסעודה? ענטפערט ער: "אין הכי טאקע" און ער האט א בפירושע גאונישע ראי': היות ווען איימיצער קען נישט זיך וואשען קען ער נוצען א "מיטאפחית" (אזוי רופט דער גאון א מטפחת) איז וואס פאר א חילוק איז דא צווישען א מיטאפחית מיט א סעניטייזער? ודפח"ח.

נ. ב. ער גרייט זיך געבען א שיעור וועגען הוז"ל ובלשונו: אזא שיעור איז נאכניט געווען מימות ער ואונן! און די גאנצע וועלט וועט איינזען דעם היתר זיינעם!

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:פארשטיי איך שוין וואס דו ווילסט.

דער קראנקער קאפ אש"י, וואס ווייסט נישט וויאזוי צו קוקן אין ספרי חב"ד, צו בכלל אין פנימיות התורה (און גאנץ ווייניג אין נגלות התורה אויך), זעט דארט כפירה און ווער ווייסט וואס. ביזדערווייל האב איך קיין כפירה נישט געזען אין וואס דו ברענגסט, און אויך פארשטיי איך שוין וואס איז דיין מיסטעיק. אפילו לויט דער רמב"ם איז עס נישט קיין כפירה, נאר א טעות.

דער ענין פון נמנע הנמנעות איז נמנע פון דער מענטשליכע פארשטאנד, און אזוי מוז עס זיין. צו גיין פרעגן אז דער אויבישטער איז באגאנגן זעלבסטמארד איז נאר פון א מענטשליכע שטאנדפונקט.

און דא ליגט דער הונט באגראבן. ווייל אש"י מיט זיין תלמיד זענען קלי הדעת, זיי פארשן נישט נאך די אמת, צו פארשטיין די צוויי דעות און אפלערנן די ראיות. זיי זענען קלים ורקים, מענטשן וואס הערן נישט קיין קשיא'ס, און באשרייען יעדער וואס האלט נישט ווי זיי, כולל דער אריז"ל, דער בית יוסף, אסאך ראשונים כולל דער רשב"א, ביז צום רש"ב פון ליובאוויטש. א שרייער קומט קיינמאל נישט אן צום אמת, ער איז ניטאמאל אויף יענער גאנג צום אמת, און זיין טעותים זענען נישט די אלגעמיינע טעותים וואס יעדער מענטש קען באגיין, נאר טעותים וואס קומן פון קלות הדעת והשכל.

קל וחומר האט געשריבן:הרב פעטש געבער, דאכציך אז כ'האב אמאל געלערנט אין מסכת סנהדרין אז גאט האט זיך פארשטעלט ווי א בשר ודם (יבואו המציינים ויציינו).
אפשר לשיטתך איז אריינגעפאלן כפירה אין גמרא?

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:איך פארשטיי סתם אזוי נישט. אז ד"צ מעג דא קומען און באשולדיגן דער רש"ב מיט כפירה און אפיקורסות, איז דיר יא פארשטענדליך, נאר א פאר בעלזער דיינים מעגן אים נישט באשולדיגן מיט די זעלבע?

די פיילן פון 'אפיקורס' און 'עובד ע"ז' האט ער געשאסן ערשט, און ער האלט אין איין שיסן. נאר וויבאלד זיין איינפלוס איז נישט צווישן די מענטשן מיט וועמן די רבנים חבר'ן זיך, שטערט עס זיי נישט.

אין שו"ע שטייט אז מ'טאר נישט לערנן פנימיות התורה ביז צו דער פערציג און מילא כריסו בש"ס ופוסקים. און דאס איז ממש צוליעב די גרייזן וואס קומן ארויס, אז מ'פארשטייט נישט די סגנוני הלשון, אדער די ברייטקייט פון די קאנצעפטן. דער וואס קען אפלערנן א סוגיא מיט א ברייטקייט, קען דערהייבן מער ווי איין סברא אויף א מאל, און קען אויסווארטן ביז די פארשטאנד קומט פון די פינסטערניש פון די סוגיא, ער קען לערנן א האקעלע מושג אין פנימיות התורה. איך ווייס אז דער בעל התניא האט געהאלטן אדער געזאגט אז היינט איז אנדערש ווייל דער בן מלך איז קראנק וכדו'. אבער די פראבלעם דערפון איז שטארק קענטיג, ווי אזא קאנצעפט פון נמנע הנמנעות, וואס איז א קאנצעפט פון דער תשובות הרשב"א קעגן דער רמב"ם, ווערט שיחה בפי בריות צו מאכן חוזק פון 'געטליכע זעלבסטמארד'.

הן די גלויבערס הן די לייקענערס זענען עלול צו די זעלבע פראבלעם.

@קל וחומר - קלארענס טאמעס האט שוין פארענטפערט די שאלה בטוטו"ד. אז ער קען עס נישט אויסשמועסן מיט קיין שום מענטש וואס האלט אנדערש, ווייסטו אז שכל שפילט גאר א קליינעם ראלע.

Arh123 האט געשריבן:אן אפדעיט: דער גאון אונזערער האט שוין א פראבלעם מיט נעגל וואסער!

די סברא איז פשוט: היות אלץ דארף דאך זיין "רציונאל" במילא איז דאך פארשטאנדיג אז דער טעם פון נעגל וואסער איז מצד באקטיריה איז גענוג א סעניטייזער וכיו"ב.

און אז מפרעגט אים: וואס איז מיט נטילת ידיים לסעודה? ענטפערט ער: "אין הכי טאקע" און ער האט א בפירושע גאונישע ראי': היות ווען איימיצער קען נישט זיך וואשען קען ער נוצען א "מיטאפחית" (אזוי רופט דער גאון א מטפחת) איז וואס פאר א חילוק איז דא צווישען א מיטאפחית מיט א סעניטייזער? ודפח"ח.

נ. ב. ער גרייט זיך געבען א שיעור וועגען הוז"ל ובלשונו: אזא שיעור איז נאכניט געווען מימות ער ואונן! און די גאנצע וועלט וועט איינזען דעם היתר זיינעם!

berlbalaguleh האט געשריבן:משה זאב פעטש געבער: (איך בעט דיך געב מיר נישט קיין פאטש). ס'גייט ארום א לעגענדע אז דער קאפיטאן פון די ..."טיטאניק"...איז ארויפגעגאנגען אויף די דעק. ווען ער האט געזעהן די פראכט און גרויסקייט פון די שיף האט ער זיך אנגערופן..."אפילו גאט אליין קען נישט זינקען די שיף"...!...און די רעסט איז היסטאריע.

יא. איך גלייב באמונה שלימה אז די לעגענדע איז אמת...!

משה זאב פעטש-געבער האט געשריבן:איך וויל נישט טאקע מחווה דעה זיין און מכניס זיין מיין קאפ צווישן די שני ההרים הגדולים. איך האב נאר געשריבן די שני צדדים, וירא הקהל וישפוט. אדרבה, אפשר וועט איינער קומען פון דא מאכען סדר דארטן און משכין זיין שלום צווישן יידן, ועושה שלום במרומיו הוא יעשה שלום עלינו ועל כל ישראל אמן.

הנוהגין לגעור אפיקורוס באלו החולקים עליהם, מנהג שטות הוא (שו"ע חלק ה').

berlbalaguleh האט געשריבן:אריה: כ'האב נישט געגעבן קיין לייק. ווייל כ'האב נישט פארשטאנען. ס'הייסט . וואס דאסטאיעווסקי האט געזאגט האביך יא פארשטאנען...!

ארי נוהם האט געשריבן:און צו אלע יפי נפש, וואס פארשטייען נישט פארוואס מ'רייסט אונטער דעם מטורף ווען "סך הכל" זאגט ער נאך א דעה אין עניני אמונה צי הלכה, איז דער פשוט'ער ענטפער אז ווילאנג ער שרייבט נישט קלאר אז ער איז א רעפארמער צי א קראי, דאן פארקויפט ער זיך אלס היימישער פוסק בעניני דעות והלכה, און אויב זיינע פסקים זענען נישט אויסגעהאלטן לויטן היימישן דרך הפסק און לויט ארטאדאקסיע איז דאס כפירה (און טפשות), דאן דארף מען דאס דערציילן ברבים.

אריה האט געשריבן:

berlbalaguleh האט געשריבן:אריה: כ'האב נישט געגעבן קיין לייק. ווייל כ'האב נישט פארשטאנען. ס'הייסט . וואס דאסטאיעווסקי האט געזאגט האביך יא פארשטאנען...!

וואס איך האב פרובירט צו זאגן איז אז דאס וואס ר' פעטש געבער נ"י כאפט זיך ארויף אויף די חב"ד מהלך פון נמנע הנמנעות זיי צו באשולדיגונגען אין כפירה, איז נאריש ווייל עס איז א חלק פון די פילאסאפישע דיסקוסיעס פון די היסטאריע און קיין איין צד איז נישט מחדש קיין גרויסע אפיקורסישע תורות. (כ'האב צוגעלייגט צוויי דוגמאות וויאזוי די ארגומענט האט זיך צוטיילט ביי מיר, בחירה און די שאלה פונעם שטיין)

ליטוואק פון בודאפעסט האט געשריבן:בערל, דו צילסט אין אן אומריכטיגע ריכטונג. דער פעטש-געבער איז גאר באקאנט אלס א פעטש געבער, אבער נישט ווי די מלמדים אין חדר, נאר אין א צווייטע אופן. און פאר דערפאר באשטייט זיין לעבן פון בארעדן דער אריז"ל און דער רשב"א און ווער נישט. ווען ער וואלט ווייניגער פעטש געגעבן, וואלט ער זיך נישט געטראפן אין זיין מצב, און ער וואלט נישט געמוזט אנטדעקן זיין אלע וויכטיגער יסודות. ער איז נישט קיין סאטמארער, און מסתמא ניטאמאל אן אונגארישער אפשטאמיגע.

דער קלות הדעת וואס ווערט דא אויסגעשמועסט, ווען באמת רעדט זיך דא פון די יסודות פון צמצום און סוד העיבור, די יסודות פון צדיק ורע לו און געטליכקייט, און אלס מיט א וויש אפ און א פערזענליכע שטאך. אבער ער ווייסט וואס דער רמב"ם 'וואלט' געזאגט!! וואס דער רמב"ם האט געזאגט, האט ער נישט קיין אהנונג, אחוץ אפאר ציטוטים שלא במקומם, אבער וואס ער 'וואלט' געזאגט, ווייסט ער שוין גוט.

לייבל שטילער האט געשריבן:הרב פעטש געבער: אויב ביזטו אזא שטארקע רמב"ם'יסט, ווייסטו דען נישט אז די רמב"ם פסק'נט אז מטאר נישט טיילן קיין פעטש.....

טאמבל סאס האט געשריבן:ווער איז אש"י?

ארי נוהם האט געשריבן:עס איז נישטא קיין מענטש וואס קען אזוי צוגרונד לייגן א מענטש, ווי דער באטרעפנדער זעלבסט.

ווען דער פעטש געבער מיינט אז ער טיילט פעטש פאר אנדערע, ווען אין די זעלבע צייט פראסקעט ער זיך זעלבסט אין געזיכט, און דערציילט פאר יעדן פונקטליכערהייט וואספארא חכם ער איז, וואספארא 'מענטש' ער איז, וואספארא שפראך ער באנוצט, און וואספארא טענות ער פארמאגט אין זאפאס, דאן האבן מיר א קלארן ביישפיל פון די ווערטער פון חז"ל (אין וועמען ער גלייבט נישט) "סייג לחכמה שתיקה", און ווי מ'פלעגט פארטייטשן אז מיטן זיין שטיל קען זיך כאטש דאכטן אז דער שטילער איז קלוג.

אויב מיסטער מאסקאוויטש איז א פריינד מיטן פעטש געבער (כ'וועל אננעמען אז ער איז נאר זיינס א פריינד, און מאסקאוויטש זעלבסט רעדט מער איידל), דאן וועל איך פארשטיין בעסער דעם מאמר העולם: "זאג מיר ווער דיינע פריינד זענען, און איך וועל דיר זאגן ווער דו ביסט". אויב מאסקאוויטש און פעטש געבער וועלן פארשטיין איין מאמר פון "שלום בער" אזוי קלאר ווי די פקחות'ן פונעם אי"ש בליעל, וועלן זיי מעגליך וויסן פארוואס פון זייער פיסקל רינט אייטער אנשטאט פערל רייד.


---
און צו אלע יפי נפש, וואס פארשטייען נישט פארוואס מ'רייסט אונטער דעם מטורף ווען "סך הכל" זאגט ער נאך א דעה אין עניני אמונה צי הלכה, איז דער פשוט'ער ענטפער אז ווילאנג ער שרייבט נישט קלאר אז ער איז א רעפארמער צי א קראי, דאן פארקויפט ער זיך אלס היימישער פוסק בעניני דעות והלכה, און אויב זיינע פסקים זענען נישט אויסגעהאלטן לויטן היימישן דרך הפסק און לויט ארטאדאקסיע איז דאס כפירה (און טפשות), דאן דארף מען דאס דערציילן ברבים.

און אויב בנוסף לזה, האט דער שמוציג פיסק אויך זוכה געווען אז בנוסף צו זיין לינקע אגענדע איז ער אויך א פוסטער עם הארץ און דל גאה ביינאנזאם, דאן דארף מען דאס באזונדער שטארק ארונטעררייסן און מודיע זיין ברבים, כדי מ'זאל וויסן אז ער איז ניטאמאל קיין סאלאמאן שעכטער צי אברהם גייגער, וואס כאטש לערנען האבן זיי געקענט, נאר ער איז א לערע שטרוי זאק מיט א גרויס מויל.