"דער בלאט"

דער בלאט איז א סימבאל פון יעלאו דזשורנאליזם אוו די לאועסט ארדער. דער איד איז אייביג אוועקגעשטאנען פון סענזיאצענאלע באריכטן, ציענדע העדליינס אד"ג. זיי האבן געזען פאר יארן וואספארא שטאף דער בלאט פארקויפט, זיי האבן אויך געזען ווי די אינגע מיט די פרויען צוכאפן עס ווי הייסע לאקשן. דו מיינסט טאקע אז דער איד האט נישט געקענט נאך טון די סארט יעלא דזשורנאליזם? זיי זענען קיינמאל נישט געווען אויף דעם לעוועל און זיי האבן געוואט בלייבן היי סטענדערט. -- קומסטו און שרייבסט אז דער איד איז יעללא דזשורנאליזם ווייל זיי האבן געשריבן קעגן רעבארן, וואס?? אויב אזוי איז דער איד שוין געל פון 40 יאר צוריק!

אויב וואלט עריק דילאן געווינען און דער איד וואלט ארויס מיט א ריזיגן העדליין מזל טוב וויליאמסבורג וואלסטע געהאט א א גוטן ביישפיל פון יעללא דזשורנאליזם אינעם איד.

זר זהב האט געשריבן:דער בלאט איז א סימבאל פון יעלאו דזשורנאליזם אוו די לאועסט ארדער. דער איד איז אייביג אוועקגעשטאנען פון סענזיאצענאלע באריכטן, ציענדע העדליינס אד"ג. זיי האבן געזען פאר יארן וואספארא שטאף דער בלאט פארקויפט, זיי האבן אויך געזען ווי די אינגע מיט די פרויען צוכאפן עס ווי הייסע לאקשן. דו מיינסט טאקע אז דער איד האט נישט געקענט נאך טון די סארט יעלא דזשורנאליזם? זיי זענען קיינמאל נישט געווען אויף דעם לעוועל און זיי האבן געוואט בלייבן היי סטענדערט. -- קומסטו און שרייבסט אז דער איד איז יעללא דזשורנאליזם ווייל זיי האבן געשריבן קעגן רעבארן, וואס?? אויב אזוי איז דער איד שוין געל פון 40 יאר צוריק!

אויב וואלט עריק דילאן געווינען און דער איד וואלט ארויס מיט א ריזיגן העדליין מזל טוב וויליאמסבורג וואלסטע געהאט א א גוטן ביישפיל פון יעללא דזשורנאליזם אינעם איד.

א מין געלקייט, מזל טוב וויליאמסבורג
איך גיי יעצט נאר ליינען דער איד

אין פארדעם האט דער איד, די נעקסטע וואך די ערשטע 8 זייטן מיט א ריזיגע קעפל 'פאלוירן אין געווינער'
אין א וואך נאכדעם נאך 6 זייטן
אין האפענטליך וועט די וואך זיין נאך

פארגעס נישט
זר זאגט דאך, אז ''ביי פאליטיק מעג דער איד טוהן וואס ער וויל, נאר דער בלאט טאר נישט''

פליז הער עס נישט אויף קויפן. דאס איינע נישט!

טעלעפאן האט פריער אויפגעברענגט אז דער בלאט שרייבט נאך פונעם צייטונג.

האב איך געקלערט סתם פאר אינטערעסאנטקייט ארויסצוברענגען אז זינט די גרינדונג פונעם צייטונג'ס אידישע אפטיילונג, שרייבן זיי נאך ווארט ביי ווארט ארטיקלען פון "דאס אידישע ווארט", וואס זיי נעמען ווארשיינליך פון "היברו בוקס" וועבסייט.

צב"ש דעם לעצטן שבועות האבן זיי געהאט אן ארטיקל איבער גערער רבי'ס באפרייאונג פון געטא, און עס איז געווען ווארט ביי ווארט ביי ווארט ביי ווארט פון דא:

m http://www.hebrewbooks.org/pagefeed/heb ... 349_17.pdf m

דאס איז נאר דער צווייטער טייל. כקען עפעס יעצט נישט אפירקראצן דעם ערשטן טייל.

ווי איך האב שוין געשריבן אויבן, לייען איך ביידע (דער איד און דער בלאט), און איך האב הנאה פון ביידע, אבער וואס באדערט מיר אין דער בלאט איז בעיקר די קינדערישקייט, און גראבע אמעראצעס, און אויסגעטראכטע אידישע ווערטער.

אממערסטנס קען מען עס זעהן ביי די בילדער אפטיילונג. עס איז טאקע זייער אינטערעסאנט, מיינע קינדער גלייכן עס צו זעהן (איך אויך ), אבער כדי שלא להשאיר את הנייר חלק, שטופן זיי אריין בילדער וואס איז בכלל נישט כדאי אריינצולייגן.

עטליכע משלים פון די וואך (גראדע נישט געפערליכע - עס זענען שוין געווען ערגערע):

די ארוינים - און איך שטעל מיך פאר דער בלאט אויך - מאכן חוזק פונעם איד פאר'ן ברענגן פרישע באריכטן און רעזאלטס וואס ווייזט אז דילאן באקומט מער שטימען (אמער דאס שטימט נישט מיט'ן גרויסן מזל טוב!)

נאך א מזל דער בלאט איז נישט ארויסגעקומן אין 1948 ווייל אויב יא וואלט טאמאס דוועי געווען פרעזידענט

(נאר ביי די ארוינים שטייצעך)

זר זהב האט געשריבן:די ארוינים - און איך שטעל מיך פאר דער בלאט אויך - מאכן חוזק פונעם איד פאר'ן ברענגן פרישע באריכטן און רעזאלטס וואס ווייזט אז דילאן באקומט מער שטימען (אמער דאס שטימט נישט מיט'ן גרויסן מזל טוב!)

נאך א מזל דער בלאט איז נישט ארויסגעקומן אין 1948 ווייל אויב יא וואלט טאמאס דוועי געווען פרעזידענט

(נאר ביי די ארוינים שטייצעך)

ווען די מעשה איז ווען פארקערט וואלט די פאסירונג געווען אומשולדיג באשריבן די וואך אין בלאט....

יעצט באמערקט די אשכול, וויל איך אריינווארפן מיינע צוויי צענט
אמת אז דער איד איז געווען א ערענסטערע צייטונג, נישט געהאט די אלע נארישקייטן (ספעציל אין מכלומרשטע בריוון), די אנגענומענע מיינונג איז געווען אז די בּלאט זענן ליצים וואס מאכן חוזק פון די זאליס משא״כדי איד שרייבט מיט אן ערענסטן שלייער אבער א פארביסענע שנאה

אלעס האט זיך געטוישט לעצטענס, בנוסף צו האס און גיפטיגע שנאה, קאפירן זיי די בלאט מיט נארישע בריוון און ליצנות, לדוגמא די קאקאש קעיק בריוו אדער די בילד פון כינוס כללי תשכ״א מיט די סלאגאן "ווער עס פארשטייט וכו׳, און נאך אסאך נארישע ליצנות ואי אפשר לפורטם כי רבים הם

נאך צוויי חילוקים צווישן די צוויי צייטונגען

1) יעדער פארשטייט אז ווען צוויי פארטייען שלאגען זיך וועט יעדער באשמוצען דעם אנדערען, אבער דער איד רייסט אראפדי ארונים און זייער פירער זייער אסאך מאל אויף זאכן וואס איז בכלל נישט קיין טייל פון די מחלוקה
לדוגמה אריזאנע ווייץ, צומת הגידין וכדומה, זיי האבן אמאל געהאט א לאנגע בריוו אויף מהר״א׳ס דרשה ביי קידוש החמה ווי ער האטגערעדט וועגן שלום און אחדות, הלמאי ער מאכט אן אלע מחלוקות, ואטו כי רוזלא נחשוב?
2) די איד באשמוצט פערזענליך די ראשי הארונים למשל זיי האבן שוין צענדליגער מאל אנגערופן ר׳ אלישע האראוויץ דער חסידישער בערני מעידאף, דאס זעלבע האט דער בלאט געקענט שרייבן אויף ר׳ אליעזר קעסטענבוים, אפּגערעדט יוסי בראך אדער יצחק ראזענבערג, די בלאט וואלט געקענט שרייבן אויף (נאר ר״ת) במ״ל נ״וו (אים האבן זיי געהאלפן) די י׳ ברודערס און זייער פאטער ר״א ע״ה

פארזעצונג קומט

איך האב א פארקערטע מיינוג, די אוצר אפטיילנוג פינעם בלאט איז בעסער פון סיי וועלכע צייטונג,

איה"נ אז אינעם נייעס אפטיילונג דארפן זיי א תיקון אבער ווען עס קימט צי ארטיקלען {נישט נייעס} האבן זיי זיך זייער זייער שטארק פארבעסערט לעצטענעס זיי שטייגען איבער די אנדערע צייטונגען,

{די מיינוג איז באזירט אויף די לעצטע דריי וואכען וואס איך האב געקויפט די בלאט, מעגליך אז עס איז נאר א צופאל אז די דריי וואכען איז עס געווען אינטערסאנט, אבער דריי איז שוין א חזקה,}

דער בלאט האט דאס געהאט מיט עטליכע יאר צוריק

עס עפעס האט געשריבן:דער בלאט האט דאס געהאט מיט עטליכע יאר צוריק

איך האב דאס דא דערמאנט בזה"ל:
עס דערמאנט מיר ווי א צען יאר צוריק האט ״דער בלאט״ באריכטעט מיט גרויס פאמפע א ״שטודיע״ וואס זיי האבן געמאכט דורכן דורכקוקן טעלעפאן ביכער, וואס האט געוויזן אז עס זענען פאראן 600,000 ארטאדאקסישע אידן אין ניו יארק.
דער ישראל׳ישער ״המודיע״ האט דערנאך נאכגעשריבן די ״רעזולטאטן״, אנגעבנדיג דעם מקור אלס ״עיתון יהודי מניו יורק מדווח.״
״דער איד״, נאכשרייבנדיג דעם ״המודיע״, האט אויך געשריבן איבער דער נייער שטודיע געמאכט דורך ״א אידישע צייטונג אין ניו יארק״...

דער אמת איז אבער אז דאס ווייזט אז די רעדאקטארן פון דעם "איד" האבן נישט געלייענט דעם "בלאט". איר קענט זיין זיכער אז אויב זיי וואלטן געוואוסט אז די "עיתון יהודי" פון וועלכער דער "המודיע" רעדט איז "דער בלאט", וואלטן זיי עס נישט באריכטעט.

די וואך אינעם בלאט ביים ענדע פונעם פאליטישן ארטיקל פון ב. לעבל איז פארבליבן עטליכע זאצן וואס דער שרייבער האט זיך פארגעשריבן איידערן שרייבן דעם ארטיקל.

אגב, דער ב. לעבל שרייבט גאנץ פיינע אפהאנדלונגען.

אזוי אויך האב איך באמערקט אז יוסי געשטעטנער האט מוצאי שבת אטאקירט אויף טוויטער דעם שרייבער יעקב כהן אז ער האט געפעלשט היסטאריע מיטן פארמישטן די פאקטן איבער וועלכע פון די פארטייען זענען געווען פרא און אנטי שווארצע. דעם ארטיקל האב איך נישט געליינט, קען איינער דאס באשטעטיגן?

אלבערט האט געשריבן:די וואך אינעם בלאט ביים ענדע פונעם פאליטישן ארטיקל פון ב. לעבל איז פארבליבן עטליכע זאצן וואס דער שרייבער האט זיך פארגעשריבן איידערן שרייבן דעם ארטיקל.

אגב, דער ב. לעבל שרייבט גאנץ פיינע אפהאנדלונגען.

אזוי אויך האב איך באמערקט אז יוסי געשטעטנער האט מוצאי שבת אטאקירט אויף טוויטער דעם שרייבער יעקב כהן אז ער האט געפעלשט היסטאריע מיטן פארמישטן די פאקטן איבער וועלכע פון די פארטייען זענען געווען פרא און אנטי שווארצע. דעם ארטיקל האב איך נישט געליינט, קען איינער דאס באשטעטיגן?

אויף איין בילד איז געווען דער טעות. אינעם ארטיקל זעלבסט איז גארנישט געשטאנען איבער דעם געפעכט צווישן די רעפס און דעמס איבער די שווארצע.

נאך אפאר זיסע בילדער

די לעצטע צוויי בילדער איז געווען אין איד די זעלבע וואך

כ'האב עס נישט באמערקט.
האט עס אויך געהאט די זעלבע קאמענטארן הונטער די בילדער?

נישט די זעלבע קאמענטארן. אונטערן ערשטן בילד שטייט: "אויב צוליב אן עמערדזשענסי מוזט איר זיך אפשטעלן אויף די זייט פונעם הייוועי, זייט געהיטן נישט אזוי צו שטעלן דעם קאר עס איז ממש סכנת נפשות.
אונטערן צווייטן בילד שטייט: "אויב זעט איר א קאר אויף די זייט פון די הייוועי, און איר ווילט אייך אפשטעלן אים צו העלפן, דאן טוט דאס מיט גרויס פארזיכטיגקייט געדענט אז אונטער אייך פארן קארס מיט א שנעלקייט.

ווען איך האב געזען די בילדער אין איד האב איך נישט צאםגעשטעלט אז זיי האבן א שייכות!

איך לייען נישט דער בלאט און נישט דער איד, אבער כ'בין אזוי אויפגערעגט געווארן, ווען עמיצער האט מיר געוויזן דאכצעך מיר צוויי וואכן צוריק אויף א בלעטל פון בלאט וואס איז געלעגן אויף א דערנעבענדיקן טיש, א בילד צווישן זייער קאלעקציע, פון א פויגל, און אנונטער איז געשטאנען: "א פויגל רוהט זיך אפ אין די הייסע וועטער" עפעס אזוי.... א באנדע פארריקטע.

אפשר האט מען דא באוויזען עפעס אויפצוטוהן!!
דאס איז היינט אדווערטייזד אין די בלאט

זעט אויס אז אין קרית יואל גייט די עקאנאמיע גאנץ גיט..... דארט איז דא גאנץ קריעטיוו דשאבס....

אין די סעריע פון טעותים אין בלאט: בוש איז געלאפן קעגן דעם דעמאקראטישן קאנדידאט מיט ראמני....

"א שטארקע מאנרא בחור" חחחחחחחחחחחחח, שקויעך פאר די אויספלאץ!

יעצט זע איך אז דער בילד איז נישט ארויף פון מיין טעלעפאן איך וועל מוזן דאס איבערלייגן פונעם פי.סי.

אלבערט האט געשריבן:אגב, דער ב. לעבל שרייבט גאנץ פיינע אפהאנדלונגען.

כ'וואלט געזאגט אז דער ב. לעבל און יעקב כהן זענען מחזיר עטרה ליושנה, היינט צוטאגס זענען זיי פון די איינציגסטע וואס עס איז ווערד זיי צו ליינען אין דער בלאט.

berlbalaguleh האט געשריבן:ראשעקאל: וואס וויל דער בריוו שרייבער א.ר...? אז די פרויען און די מיידלעך זאללן הונגערן...? אז ער קען נישט ליידן אז אנדערע אידן עסן אויך א גוטן געשמאקן נאכטמאל (כלשונו) זאלל ער זיצן ביי זיך אינדערהיים צווישן די פיהר ווענט. וועט ער יוצא זיין לכל הדיעות. ער וועט זיין פון די יושבי חושך. און ער וועט נישט הערן דעם גערודער פון אידישע קינדער...

גראדע קען מען ארויסנעמען א גוטע גידאנק דירפין.

כווייס נישט מיט וואס די ארבעטסט אבער סאיז דא אידן וואס ביי נאכאמאל דארפן זיי רואיגקייט נישט קיין געווינעריין נישט קיין טעלעפאון איז אז משטעלט צו עסן איז עס א נערמאלע נקודה

כן נראה לי

גרויסע מענטשעלע האט געשריבן:

berlbalaguleh האט געשריבן:ראשעקאל: וואס וויל דער בריוו שרייבער א.ר...? אז די פרויען און די מיידלעך זאללן הונגערן...? אז ער קען נישט ליידן אז אנדערע אידן עסן אויך א גוטן געשמאקן נאכטמאל (כלשונו) זאלל ער זיצן ביי זיך אינדערהיים צווישן די פיהר ווענט. וועט ער יוצא זיין לכל הדיעות. ער וועט זיין פון די יושבי חושך. און ער וועט נישט הערן דעם גערודער פון אידישע קינדער...

גראדע קען מען ארויסנעמען א גוטע גידאנק דירפין.

כווייס נישט מיט וואס די ארבעטסט אבער סאיז דא אידן וואס ביי נאכאמאל דארפן זיי רואיגקייט נישט קיין געווינעריין נישט קיין טעלעפאון איז אז משטעלט צו עסן איז עס א נערמאלע נקודה

כן נראה לי

גרויסע מענטשעלע: איך ארבעט מיט פיהרן אידישע קינדער אין זייער חדר און צוריק אהיים. פאר מיר שטערט בכלל נישט דער גערודער פון די אידישע קינדערלעך. ס'איז די שענסטע מוזיק צו מיינע אויערן...!

לכאורה וויל ער אז מענער זאלן עסן ביי מנוחה ושמחה און פרויען זאלן גיין צו שמח תשמח זיך אנשטאפן מיט צומת הגידין

דער בלאט לעצטנס איז געווארן ראדיקאל עד כדי משוגעת.

יעדע וואך - אפגעזעהן פון וועלכע חלק, צי די הויפט חלק, קהלות נייעס, אוצר, קעטסקילס, בילדער אפטיילונג, וואו דו קוקסט נאר שטויסטו זיך אן מיט נאך א אויסרוף קעגן טעכנאלאגיע, מיט נאך א נייעס פון אן אסיפה, איין וואך איז אן אסיפה אין מאנרא, נעקסטע איז אן אסיפה אין ווילי, נאכדעם אן אסיפה אין די קעטסקילס, איין וואך אסיפה פאר די מענער, נאכדעם אסיפה פאר די נשים צדקניות, תקנות המוסד סעיף ד', אדער סעיף ה', אדער סעיף תתקצ"ה, הו קעירס, און ועל כולם די עקסטרעמיסטישע ארטיקלען פון דעם שרייבער הידוע 'הרב' ש.ב. מרגליות, א שטייגער ווי דאס וואס כ'ברענג דא צו.

אונטערשטע שורה, עס איז א חרפה און א בושה אריינצונעמען דעם צייטונג, כאטש איך פארשטיי אז א צייטונג דארף אפשרייבן און פרובירן אויספארעמען דעם דעת הקהל, און מעג צומאל מעורר זיין אויף דברים הצריכים תיקון, איז דאך אבער דער עיקר ציהל פון א צייטונג צו ברענגען נייעס און אינטרעסאנטע ארטיקלען צו ליינען, און נאר וועגן דעם צאלן די לייענער עס צו קויפן, קיינער איז נישט אינטרעסירט אין די גרויליגע ראדיקאלע מודעות אויף יעדן צווייטן בלעטל, א האלבע צייטונג טוט דעקן נייעס, און די צווייטע האלבע איז ביזי זיין דער צודרייטער שופר און מוסר ספר פונעם דור און כסדר מוסר'ן און שטורעמען אויף פירצות עד אשר יצא מאפכם, מי ביקש זאת מידכם, לאז לעבן, טו דיין פליכט, דא צאלט ער אונטער פאר שרייבער'ס, די ארטיקלען זענען היבש געמיין און אויף א נידריגע ניווא, כידוע, ער מוז דאך אבער זיין א דיקער צייטונג, איז נמנו וגמרו מען האט א גרינגע אויסוועג, מען וועט אריינהאקן א 20 פעידזשעס יעדע וואך איבער טעכנאלאגיע... און די פראבלעם איז געסאלווד.... און מתן שכרה בצדה, אלע ערליכע אידן וועלן מסתמא אויסלויבן דעם בלאט וואספארא פרומע צייטונג דאס איז, עס איז נאך מסתמא חשובער פונעם מסילת ישרים, טאקע א גוטע עצה, א פקחות עצומה, ממש וואו תורה דארט חכמה...

.

ווייסט אפשר איינער וועלכע סארט רעדער די אויטאס האבן פארמאגט, מישעלין טייערס אדער גודייער?

.

נישטא וואס צו זאגן, די בת היענה איז עלייוו ענד קיקינג.

רב קוק? הויבט זיך נישט אהן...

דאס זענען די בילדער און צענזורירטע צייטונג'ס אויסשניט וואס זענען ערשינען אין דער בלאט:




און דאס זענען די ארגינעלע:

די וואך שרייבן זיי אז די ניאגרא פאלן זענען א נישטיגע 60 פיס הויעך.

שמעון וואלף האט געשריבן:עפעס האט ר' מאטעלע געזאגט אמאל ביי שלוש סעודות תורה "בלאט" מלשון בלטיהם (שמות, ז' כב) אויף וואס רש"י זאגט "ורבותינו אמרו בלטיהם מעשה שדים בלהטיהם מעשה כשפים".

אמאל האב איך געזען די דברי תורה פונעם רבין רבי מאטעלע, האב איך מיר אנגעטראפן מיט די תורות אקעגן דעם בלאט (אפאר מאל, זייער שארף) האב איך געפרעגט פשט פונעם וויזניצער חסיד פאר וועם עס האט באלאנגט, וואס איז די חילוק (פאר רבי מאטעלע) צווישן דער יוד אין דער בלאט, האט ער נישט געהאט וואס צו ענטפערן, און זייט דעמאלטס לאזט ער מיר נישט אריינקוקן בכלל אין זיין רבין׳ס ספרים ווייל איך האב געפרעגט שאלות דערויף.
איך האב עס שוין געפרעגט זייט דעמאלטס פון אפאר וויזניץ׳ע חסידים, און קיינער האט מיר נישט געהאט וואס צו ענטפערן אויף דעם, חוץ איינער האט מיר געזאגט זיין פערזענליכע השערה, אז עס איז אפשר צוליב וואס די בלאט פאלגט נישט זיין איסור, און לייגט יא אריין בילדער פון אים אין זייער צייטונג טראץ זיין קעגנערשאפט.

berlbalaguleh האט געשריבן:און "דער איד" (ענדערש דער גוי. דער אראבער) האט בשעתו גע'אסר'ט דעם בלאט.

בערל, מען זאגט דאך אז עס איז א משומד.
(ער איז דאך אמאל געווען א יוד?! א יוד קען נישט ווערן א גוי גמור)

פריעד באטשי האט געשריבן:

שמעון וואלף האט געשריבן:עפעס האט ר' מאטעלע געזאגט אמאל ביי שלוש סעודות תורה "בלאט" מלשון בלטיהם (שמות, ז' כב) אויף וואס רש"י זאגט "ורבותינו אמרו בלטיהם מעשה שדים בלהטיהם מעשה כשפים".

אמאל האב איך געזען די דברי תורה פונעם רבין רבי מאטעלע, האב איך מיר אנגעטראפן מיט די תורות אקעגן דעם בלאט (אפאר מאל, זייער שארף) האב איך געפרעגט פשט פונעם וויזניצער חסיד פאר וועם עס האט באלאנגט, וואס איז די חילוק (פאר רבי מאטעלע) צווישן דער יוד אין דער בלאט, האט ער נישט געהאט וואס צו ענטפערן, און זייט דעמאלטס לאזט ער מיר נישט אריינקוקן בכלל אין זיין רבין׳ס ספרים ווייל איך האב געפרעגט שאלות דערויף.
איך האב עס שוין געפרעגט זייט דעמאלטס פון אפאר וויזניץ׳ע חסידים, און קיינער האט מיר נישט געהאט וואס צו ענטפערן אויף דעם, חוץ איינער האט מיר געזאגט זיין פערזענליכע השערה, אז עס איז אפשר צוליב וואס די בלאט פאלגט נישט זיין איסור, און לייגט יא אריין בילדער פון אים אין זייער צייטונג טראץ זיין קעגנערשאפט.

פריעד באטשי: נאר אזעלכע עבירות... דאס דערמאנט מיך...מ'האט אמאל מספיד געווען א גרויסן עושר אן עם הארץ און א פושע ישראל וועלכער האט קיינמאל נישט געלייגט קיין תפילין און נישט געהאלטן שבת. אבער די ממשלה האט ארויסגעגרעבן א באפעל אז מ'מוז רעדן בשבחו. האטץיך אויפגעשטעלט דער רב פון שטעטל און געזאגט אזוי...דער חשוב'ער נפטר האט קיינמאל נישט געלייגט קיין תפילין אום חוה"מ. ער האט אויך נישט מהרהר געווען קיין דברי תורה אין בית הכסא...איין קליינע עבירה'לע האמיר געטראפן ביי איהם. ער האט געגעסן ניסן פאר הושענה רבה...

איך האב נישט גארנישט קעגן רבי מאטעלע ח״ו, פונקט פארקערט, איך בין א שטיקל חסיד פון אים, אבער די ריזיגע חילוק וואס ער מאכט צווישן בלאט און יוד (יוד פלעגט ער אליינס ליינען און דער בלאט אסר׳ן מיט אלע מינע שארפע איסורים און טיטלען) איז ביי מיר א חידה וואס קיינער האט מיר נאכנישט געקענט קלאר ענטפערן, כאמור לעיל.
אדרבה, א רבי (אדער אפילו א פערזענליכע מענטש) פון וועם איך האלט נישט, פרעג איך בכלל נישט קיין קשיות, עס איז דאך אלעס פארשטענדליך אויף אים, וד״ל.

פריעד באטשי האט געשריבן:איך האב נישט גארנישט קעגן רבי מאטעלע ח״ו, פונקט פארקערט, איך בין א שטיקל חסיד פון אים, אבער די ריזיגע חילוק וואס ער מאכט צווישן בלאט און יוד (יוד פלעגט ער אליינס ליינען און דער בלאט אסר׳ן מיט אלע מינע שארפע איסורים און טיטלען) איז ביי מיר א חידה וואס קיינער האט מיר נאכנישט געקענט קלאר ענטפערן, כאמור לעיל.

פריעד באטשי: ביי מיר איז די זעלבע. נאר די נפקא מינה איז אז דער בלאט האט בראשית דרכו נישט געפרעדיגט קיין שנאת ישראל (ניין. נישט מדינת ישראל.) . משא"כ דער אזוי-גערופענער יוד האט אייביג נאר פארציילט ווי גוט און פיין דער קאמפאט איז געווען ביי אונז און דער עולם איז זיך צוגאנגען מיט געהויבענע געפילן אין די פריע פארטאגס שעות... אבער ס'האט נישט עקזיסטירט קיין אנדערע אידישע קהילות אויף די וועלט. חוץ חוזק צו מאכן און אפשפעטן פון זיי און זיי שעלטן...אזוי פלעגט גיין דער נוסח. סענדער דער דייטש , אונטער'ן נאמען פון אליעזר עפשטיין האט געשריבן אזוי...כל ליצנותא אסורא בר מליצנותא ד'עבודה זרה. און... די ליובאוויטשער...הע הע הע...די בעלזער און זייער מנהיג דער בער. העהעהע. וויזשניץ איז דאך אגודה און מ'רעדט די טמא'נע שפראך עברית.כע כע כע. יא זיי הענגען ארויס דעם טמא'נעם ציוניס'טישן פאן ביום אידם...כן' וכו'...אבער קיין איין נארמאלע נייעס פון אידישע קהילות איבער די וועלט האט ער נישט געברענגט...!

שמעקעדיג האט געשריבן:דער בלאט לעצטנס איז געווארן ראדיקאל עד כדי משוגעת.

יעדע וואך - אפגעזעהן פון וועלכע חלק, צי די הויפט חלק, קהלות נייעס, אוצר, קעטסקילס, בילדער אפטיילונג, וואו דו קוקסט נאר שטויסטו זיך אן מיט נאך א אויסרוף קעגן טעכנאלאגיע

איז דאס גענוג פאר איין אסיפה? דאס אלעס פון איין וואך.

.

אזא בריוו

דער איד האט עס דאך יא באריכטעט.

ליפא, חוץ דעם איז אלעס אמת וואס שטייט דארט?

און טאמער נישט, שרייבט מען אזא נארישן בריוו?

זיכער נישט. אבער איך זאג אז אפילו לויט זייערע בהמה קעפ איז עס סתם שקר.

די וואך אינעם פורים אפטיילונג פונעם קינדער צייטונג איז געווען פארעפענטליכט א בריעף ווי דער שרייבער בעט בבקשה אז די רעדאקציע זאל זיך האלטן שטארק צו די פרינציפן און נישט פארעפענטליכן בילדער פונעם פרישן ווידעא אפגעכאפט סאטמארער רב אין טוסאן אריזאנע תשל"ב, אזוי ווי זיי האבן זיך געהאלטן צו די פארשריפטן מיטן נישט פארעפענטליכן בילדער פונעם כנסיה הגדולה.

און די בלאט קארפן ענטפערן: אוודאי גייען מיר נישט מפרסם זיין די בילדער וואס קומט פון די ווידעא! און אגב. אז מיר האבן שוין מפרסם געווען די בילדער און שנת תשס"ד, ---- וואס דעמאלדס איז נאך געווען פאר די מערכה וואס גדולי ישראל האבן געשטורעמט דערקעגן----עד כאן התשובה.

וויל זיך מיר פארשטיין צוויי זאכן.
איינס, פאבליצירן בילדער פון א ווידעא מעג מען נישט, אבער פלאגיאירן פונעם טריפה'נעם קאווע שטיבעל מיט א גלאטקייט מעג מען יא? פארעפענטליכן ציוניסטישע בילדער וואס גרעניצט זיך מיט איסורים מעג מען יא? אתמהה.
פשוט כחזיר הפושט את טלפיו...

ב. וואס הייסט אז תשס"ד איז געווען פאר די מערכה? די ביליגע ארוינישע פראפעגאנדע מאשין הערט נישט אויף ליפטערן כוואליעס אז אויף וואס נאר נישט זענען זיי געווען די ערשטע, אנטשולדיגט וואס זאג איך, נאך פאר די ערשטע...נו, לויט זייער פראפעגאנדע האבן זיי שוין לוחם געווען אין די נ' יארן? איז ווי קומט ווידעא בילדער אזוי שפעט ווי אין יארע ס"ד?,
אלא בהכרח מוז מען זאגן אז זייער זיין די ערשטע נאך יארע תשס"ד ווערט מיסטעריש למפרע נופל...

אוי וויי

מענטשן טראכטן נאך אז ס'איז דא אויף וועם צו פרעגן קשיות. כאפסט נישט אז ס'איז איין גראבע שטיק ליצנות געקנעטן מיט בעבישקייט? קיינער בעהט נישט און קיינער ענטפערט נישט. די זעלבע שרייבער טענה'ט זיך אויס מיט זיך אליינס און לאכט ווי די זיכסט נאך צו פארשטיין פשט אין זיינע ווערטער.

איך זיך אן עצה, קען אפשר איינער העלפן?

ווי וואלט איך זיך געוואנדן טאמער איך זיך אן אלטער קאפי פינעם בלאט? איך זיך אן ארטיקל בנוגע א געוויסן ענין. דער בלאט וויל מיך נישט העלפן. עס וואלט געדארפט זיין ערגעץ א ביבליאטעק פון אלע יודישע צייטונגען. עצות?

איך האב געליינט שבת דער בלאט פון די וואך, סורפרייזינגלי איז עס געווען היבש איינגעהאלטן, און מיט געפיל, כלפי די אומריהען אין ארץ ישראל, לויט מיין בליק דא דארט.

אפט מאל גרוילט צו ליינען זייערע 'בייעסט' באריכטן, אזש איך וואלט רעקאמענדירט Fox news צו צילן זייער נעקסטער אטאקע אין ריכטונג פונעם פאלעסטינער בלאט.

און אויב זיי זענען די פארטרעטער פון די שיטה, און אזאנע שרייבער זענען מסביר וויאזוי תורה טרייע אידן ברויכן צו טראכטן, קען איך זאגן איין זאך, מעקט אראפ די אתה קלילה (אויך די ניק) און עס וועט בלייבן שיט...

איך האב געליינט אן אנאליז פון לייזר בערמאן, וואס ער דארף אופציעל נישט צו שופר'ען די אמת'ע מיינונג פונעם ארטודאקסישער אידנטהום. אבער ער האט זיך געמיעט צו ברענגן א באריכט פון א איזרעלי וועטעראן נייעס באריכטער, אז די מדינה איז שילדיג אין די לעצטע טעראר שטיק. כאטש וואס מען קען זיך דינגען אויף די פעלערהאפטיגע באריכט אליינס, נניח.

שרייבט ער אבער אינעם צווייטן טייל נופך משלו, אז נתניהו באשילדיגט אבאס אז ער טוט נישט גענוג צו העלפן די סיטואציה, אבער באמת ליגט עס נישט צופיל אין די הענט פון אבאס... אזוי גאר? געשלעפט א באריכט אז די מדינה איז שילדיג אבער אבאס, עה, גארנישט? אז ער שטימט צו צו זיינע מיניסטארען וואס שטיפן אפציעל רציחה איז גארנישט? הא? אז אבאס האט אויפגערייצט די פאלעסטינער מיט ליגנערישע באריכטן איבער די מארד פון א יונג ציווילער פאלעסטינער --וואס האט א טאג נאך זיין בר מצווה מקיים געווען צוויי דאורייתא'ס מיט שטעכן צוויי אומשילדיגע בירגער... און איז אינטער איזרעלי מעדיצינישע באהאנדלונג ווי ער לאכט און טראכט פון זיין נעקסטער אטאקע-- דאס מיינט אז ער איז אומשילדיג דא ווייל עס ליגט נישט אין זיינע הענט? הא?

די האסט געפילט פאר וויכטיג צו שרייבן אז זיי באשילדיגן די מדינה אין די אומקום פונעם יוגענטליכן, אבער צו צולייגן אז עס איז נישט אמת, קוקט אויס האסטו נישט געפילט פאר וויכטיג.

#nbc

דער געוואגטער יונגל: און דעם משוגע'נעם צודרייטן און פאררוקטן בריאה שמואל שלום טעללער המכונה ש.ב. מרגליות פארשטייסטו יא...? ער דארף צו הייסן דער היסטאריקער און ידען אין היימישן שטיבל. מיט וועם דער הייליגער מהר"א שליט"א איז זיך אייביג שואל עצה איידער ער לאזט ארויס א ווילדן, משוגע'נעם סטעיטמענט פאר די וועלט, להיפך פונ'ם לאגישן שכל און אידישן געפיהל, ווען אידן זענען פארצרה'ט און א יעדעס אידיש הארץ בלוטיגט. וועלכער פרובירט די וואך מסביר צו זיין וואס די שיטה הקדושה פון רביה"ק איז געווען. און בתוך הדברים איז ער זיך אליינס סותר. און א פאר שורות ווייטער שרייבט ער פונקט דאס פארקערטע וואס ער זאגט איז געווען רביה"ק'ס מנהג. און ער טאנצט אהער און אהין מיט כל מיני נארישע מסקנות און פארדרייטע פאקטן, כאילו די אראבער זענען גאנץ וואוילע מענטשן נאר די אידן זענען אין אלעם שולדיג. ער לאכט פון בנימן נתניהו און זאגט אז ער איז א גרויסער נאר. כאילו דאס איז די גאנצע פעילער, און נישט דאס עצם ציוני'זם (לשיטתו ה'פאררוקטע.(

לעצטנס לייען איך שוין כמעט נישט דער בלאט, און איך ברענגט שוין נישט קיין טייפאו'ס, עס איז צופיל,
אבער אמאל א גוטס, פטור בלא כלום אי אפשר...

.

לויט מיין מיינונג איז עס נישט א טייפאו, זיי זוכן אלס ווי מען קען נאר מחריב זיין א יעדעמס דעת...