"דער בלאט"

גערעכט, א קאראפטירטע צייטונג, אזא טייפוי געטוישט 2 אותיות, נישט געוויסט אז זייערע ליבהאבער פילטערן נאך די בלאט וועכענטולך

סארי אויב דו נעמסט עס פערזענליך

אינ'ם לוח דבר בעתו קען מען טרעפן אסאך מערקווערדיגע און טשיקאווע שטיקלעך. אויף אזוינס האב איך זיך אבער נישט געראכטן...

דער בילד פונעם יאר, תשע"ו

.

זעהטס גוט ווי ער "פירט" דאס אין זיינע הענט
נאכדערצו אז סאיז "פלאסטיש"
געוואלדיג!!!

זעט אויס ווי ש. ציק. א באנדיט און א גנב לויט מאנכע. און דער טרייער מנהל הכספות פון ת"ת יטב לב זאלויני ד'סאטמאר לויט דעתא אחרינא. יא, דער האי דעתא טאקע.

איך קויף יעדער איינציגסטע וואך די בלאט איך ליין עס אבער נישט {די נייעס ווייס איך שוין נאך פאר עס קומט ארויס די בלאט}
איך קויף עס וועגן איין סיבה איך האב ליב צו זיכן ווי זיי באשמיצן ארץ ישראל איך האב ליב צו לאכן יעדער וואך מיט א פרישקייט ווי זיי באשמיצען ארץ ישראל כאילו זיי פירן די מדינה
כאילו ביבי אדער איינער פון די ח"כ ליינען עס
איך האב אמאל גפרעגט איינער פון די ח"כ טאמער ער ווייסט אז די בלאט האט איהם דער וואך באשמיצט פרעגט ער מיך וועלכע צייטונג איז דאס זאגט איך איהם
די סאטמרע צייטונג ער האט אנגהויבן לאכן און ער זאגט מיך במילא זיי ווילן וועלן פאר מיך שטערט עס מיך אבער און סאטמרע צייטונג גייט מיך נישט קיין איין ווארט וואס זיי שרייבן
אבער טייערע בלאט יישר כח פאר ענקרע הערליכע ארבייט

א סתירת הבלאט: ביי די חוק גיוס המתוקן, רופן זיי עס ״המסוכן״ וויבאלד לשיטתם שטיין די היימישע גיוס דורך דעם, אבער ווען ביבי האט אריינגענומען ליבערמאן אין די קאליציע, שרייבן זיי (בשם ח״כ אייכלר) אז ער קען נאך צוריק ברענגן די גזירה על תילה ה״י, און אויפן הויפט זייט איז געשטאנען, אז עס איז כרטיס זארג ביים יהדות החרדית, ומי יעמוד בסודם...

"דער בלאט" איז דער ממלא מקום פון דער 'קהל מחזיקי הדת'...

ס'איז דא סחורה אין דעם ארטיקל -- א ציטאט גייט זיך באווייזן אין דעם מאזאאיק קאלום פונעם קומענדיגן וועקער.

יעדער נארמאלער מענטש וואלט געזאגט אז א לאקאלע אידישע צייטונג דארף פראמינענט דעקן אויף דער ערשטער זייט די רירנדע און פאזיטיווע געשיכטע פון דער וואך ווי 8000 גוטהארציגע אידן האבן צוזאמענגעשטעלט איבער 500,000 דאלאר אין צוויי טעג פאר א קראנקער פרוי.

אזוי וואלט אוודאי געטון א נארמאלע צייטונג וועמענס ציל איז צו געבן פאר די לייענער רעלעוואנטע באריכטן. אבער א צייטונג וואס האט דעם יחיד אין דער ערד, און קימערט זיך נאר מיט פראפאגאנדע און די מלוכות פון די פירער, האט אנדערע פריאריטעטן.

ראובן: במחכת"ה זעהסטו נאכאלץ נישט איין אז דער (הייליגער) בלאט האט אן אגענדא. אן איין און איינציגע ציהל. צו שרייבן בגנות הציונים והמדינה אויף דעם ערשטן בלאט. די גרעסטע העדליין. ס'מעג זיין ערדציטערנישן אין ברוקלין. שיסערייען אין ווילאמסבורג. פארשוועמונגען אין קר"י. זיי וועללן אייביג ברענגען אויפ'ן ערשטן בלעטל מיט די גרעסטע העדליינס א יעדע נייעס ואס רעדט בגנות הציונים. נאך א תפקיד האבן זייערע חשוב'ע עדיטאריעל שרייבערס און קאלומניסטן. (אפשר איז דאס דער איין און זעלבער מענטש. הרב שמואל שלמה טעללער.) אויפצו ווייזן וואספארא טיפש און שוטה דער ראש הכופרים ביבי נתן יהוא (שר"י, עפ"ל) איז. און ווי נאריש און חוצפה'דיג די מדינת ישראל רעגירונג האנדלט אקעיגן אזעלכע חשוב'ע רעגירונגען און פראמינענטע וועלט'ס פיהרערס ווי דער אויסערן מיניסטער פון דייטשלאנד, ירום הודו. זיי האנדלען ווי חוצפה'דיגע יונגלעך...אקעיגן אזעלכע חסידי אומות העולם. אזוי ווי דר. הימלער'ס און דר. געבעלס'ס מיניסטעריומ'ס זענען געווען. ס'איז דא נאך ווערטער אין מיין קיעבאורד. אבער איך מיין אז דאס איז גענוג פאר יעצט...!

עס פעלט די סיפא (וואס דאס פארענטפערט בפשטות דיין קשיא).

ראובן האט געשריבן: די רירנדע און פאזיטיווע געשיכטע פון דער וואך ווי 8000 גוטהארציגע אידן האבן צוזאמענגעשטעלט איבער 500,000 דאלאר אין צוויי טעג פאר א קראנקער פרוי דורך די פאוער פון סאושעל מידיע.

אונטן רעכטס

דער איד'ס דעקונג איז גראדע אויך לעכערליך, אבער כאטש קען מען זיך איינרעדן אז ס'איז אויפ'ן פראנט פעידזש.

ראובן האט געשריבן:יעדער נארמאלער מענטש וואלט געזאגט אז א לאקאלע אידישע צייטונג דארף פראמינענט דעקן אויף דער ערשטער זייט די רירנדע און פאזיטיווע געשיכטע פון דער וואך ווי 8000 גוטהארציגע אידן האבן צוזאמענגעשטעלט איבער 500,000 דאלאר אין צוויי טעג פאר א קראנקער פרוי.

אזוי וואלט אוודאי געטון א נארמאלע צייטונג וועמענס ציל איז צו געבן פאר די לייענער רעלעוואנטע באריכטן. אבער א צייטונג וואס האט דעם יחיד אין דער ערד, און קימערט זיך נאר מיט פראפאגאנדע און די מלוכות פון די פירער, האט אנדערע פריאריטעטן.

ATUB @ראובן ATUB די קענסט סאטמאר?
ביי סאטמאר איז דאס שאפן פאנדס און זיך צורייסן פאר א צווייטן נצרך א רוטין
נישט אלץ איז עס אין פארום פין מידיא פראפאגאנדע
סא עס איז נישט אזא שאקינג נייעס.

שאפן פאנדס איז איין זאך אבער די ווערטער צורייסן פאר א צווייטן קומט נישט אריין דא. אמת, מעגליך אז מען טרעפט עס מער ווי ערגעץ אנדערש, אבער קיין רוטין איז עס זיכער נישט כפי ידיעתי.

פיין, מ'האמיר שלום געמאכט מיט'ן מצב אז דער בלאט, כאטש ס'פאררופט זיך ווי די "צייטשריפט פאר'ן אלוועלטליכן ארטאדאקסישן אידנטום", איז עס באמת א פראפאגאנדע-אפאראט פאר האדמו"ר ר' אהרן מסאטמאר.
וועל איך אלזא פארשטיין אז דער בלאט וועט נישט פראפאגאנדירן פאר'ן כינוס קעגן דער א.ג. "גזירת הגיוס" היות דאס ווערט נישט געשטיצט דורך ר' אהרן.

אבער וואס טוט זיך מיט'ן נייעס אספעקט פון דער צייטונג? דארף מען נישט באריכטן וועגן א כינוס קעגן די ציונים מיט דער באטייליגונג פון טויזנטער חרד'ישע אידן? דארף מען נישט דערציילן די נייעס פאר די לייענער פון דער אלוועלטליכער צייטונג?

וואס איז דאס אנדערש פון די אלוועלטליכע מידיא? (גראדע האלט איך אז סיי די מידיא און סיי (להבדיל?) דער בלאט זענען ע"פ רוב גערעכט אין אלעלכע פעלער).

אין די ביילאגע פונ'ם בלאט איבער דעם אזוי-גערופענעם פאגראם פון פ' בהעלותך זענען דא בילדער און ארטיקלען וועלכע זענען איין גראבער שטיק שקר און פאפעריי.

לאמיר נעמען, למשל דעם בילד ווי דער פאליציאנט וועם זיי באצייכענען אלס ..."רוצח"...פיהרט א תו"א בחור'ל ווי א שפעסעלע. ער זעהט בכלל אויס ניטאמאל ווי א מזרחי'סט. נאר א ליטווישער יונגערמאן מיט בארד און פיאות. און א צווייטער בילד אונטער די העדליין וויאזוי די פאליציי פיהרן אוועק א פאטאגראפיסט. שרייבן זיי ..."א חרדי'שער פאטאגראפיסט ווערט ארעסטירט דורך די פאליציי"...דער שגץ זעהט בכלל נישט אויס אפילו ווי א מאדערנער רעליגיעזער מענטש. קיין זכר פון קיין קאפל אדער פיאות. פונקטליך וואס זיין חטא איז געווען ווייס איך נישט. אבער ער איז ווייט פון צו זיין א חרדי'שער יונגערמאן.

מיט עטליכע יאר צוריק האט דער בלאט געברענגט א פיקטשער פון א חסיד'ישן יונגערמאן מיט בארד און פיאות וועלכער איז אויך געווען א פאליציאנט. סוכ"ס קענמען דאך נישט לאזן אז מאה שערים זאלל אויסזעהן ווי די אראבישע קאסבאה. און די עצם העדליין איבער א ..."פאגראם" איז שקר וכזב. וואס די זקני ופרחי תולדות אהרון האבן געטון די לעצטע צייט איז רודפ'ן עד חרמה א חסידישן יונגערמאן מיט בארד און פיאות וועלכער גייט אנגעטון מיט'ן יוניפארם פון מיליטער. אפילו הונאת דברים איז אסור. כש"כ פיזיש אנגרייפן און אטאקירן עמיצן וועלכער האט זיי גארנישט געטון. די פאליציי מוז רעאגירן צו דעם. אפשר אין ניידזשיריע וועטציך די פאליציי נישט וויסנדיג מאכן. אבער אונז זעמיר דאך נישט די אפריקאנער מענטשן פרעסערס...!

נאך א שקר טוען זיי פארשפרייטן אז די געריכט האט באפרייט די חשוב'ע, איידעלע אידן פון תו"א נאכ'ן זמן כניסת השבת. אונטער אלוועלטליכן דרוק. דאס איז א פרעכער שקר. ווייל איך בין אינפארמירט פון פארלעסליכע מקורות אז די געריכט האט זיי אלע גלייך באפרייט על אפם ועל חמתם פון די פאליציי. און די פאליס זענען געלאפן צו א העכערן געריכט. וועלכער האט זיי אויך אויטאמאטיש באפרייט. ווייל ס'איז דא אן אפמאך ביי די געריכטן אז אויב מ'ברענגט אן ערליכן איד צום געריכט שפעטער ווי 2 1/2 שעה פאר שבת ווערן זיי אויטאמאטיש באפרייט. ווען די ..."ציונים" טוען א גוטע און יושר'דיגע זאך וועט דער בלאט דאס אויכעט פארלייקענען צוליעב זיין אגענדא מרבה צו זיין בגנות הציונים. נו, ווי קענמען גלייבן זייערע באריכטן. אז א יעדעס ווארט און א יעדעס ארטיקל איז פול מיט זייער אגענדא...!

יא. איך ווייס. א געוויסער, חשוב'ער ניק שליט"א וועט קרומען מיט די נאז. אבער ער וועט נישט מודה זיין אז ס'שטערט זיינע אנטי-ציוניסטישע געפיהלן. נאר ער וועט ארויפברענגען א תגובה שלא מן העניין צו קלאפן און חוזק מאכן פון בערל בעל עגלה. און נאכדעם וועט ער זאגן אז אויב ס'ארט דעם באלאגאלעה ובזמן קריב, וועט ער עס אויסמעקן. ייש"כ למפרע...ענד העוו עי נייס דעי...את מה שהיה בלבי אמרתי...!

ראובן האט געשריבן:פיין, מ'האמיר שלום געמאכט מיט'ן מצב אז דער בלאט, כאטש ס'פאררופט זיך ווי די "צייטשריפט פאר'ן אלוועלטליכן ארטאדאקסישן אידנטום", איז עס באמת א פראפאגאנדע-אפאראט פאר האדמו"ר ר' אהרן מסאטמאר.
וועל איך אלזא פארשטיין אז דער בלאט וועט נישט פראפאגאנדירן פאר'ן כינוס קעגן דער א.ג. "גזירת הגיוס" היות דאס ווערט נישט געשטיצט דורך ר' אהרן.

אבער וואס טוט זיך מיט'ן נייעס אספעקט פון דער צייטונג? דארף מען נישט באריכטן וועגן א כינוס קעגן די ציונים מיט דער באטייליגונג פון טויזנטער חרד'ישע אידן? דארף מען נישט דערציילן די נייעס פאר די לייענער פון דער אלוועלטליכער צייטונג?

די כינוס כלל ישראל האבן זיי באשריבן. דא איז פארשטייציך אנדערש אבער איך האלט אז זיי וועלן עס קאווערן מיט אסאך ליצנות צווישן די שורות

ביי כינוס כלל ישראל זענען זיי געווען מלא ליצנות אנגעפאנגען ווי רש''ל וויי''ב פארשטאפט די אויערן און געפאויקעסט אויף בילדער מיט גרויסע לעכער ליידיג פון מענטשען וכו'

דא גייען זיי אויך לכאורה ווייזען די גרויסע לעכער ליידיג פון מענטשען וכדו'

פארפאלן זיי האבן נישט די זכי' זיך משתתף צו זיין אין ערנסטע מעמדים, דאס איז א הימל זאך, אנדערש האט עס נישט קיין ביאור

ווי למשל סיום דף היומי

עמעזאן האט געשריבן:ביי כינוס כלל ישראל זענען זיי געווען מלא ליצנות אנגעפאנגען ווי רש''ל וויי''ב פארשטאפט די אויערן און געפאויקעסט אויף בילדער מיט גרויסע לעכער ליידיג פון מענטשען וכו'

דא גייען זיי אויך לכאורה ווייזען די גרויסע לעכער ליידיג פון מענטשען וכדו'

פארפאלן זיי האבן נישט די זכי' זיך משתתף צו זיין אין ערנסטע מעמדים, דאס איז א הימל זאך, אנדערש האט עס נישט קיין ביאור

עמעזאן: ס'האט יא א ביאור. שכל און מענטשליכקייט. און קרוב אל האמת. נאך א זאך. אין די אפיסעס פון צה"ל וועט מען זיך שטארק צוקראצן אז א פאר אידעלעך האבן פארברענגט א זונטיג נאכמיטאג אין א ספארטס סטאדיום ביי פיינע עיר קאנדישאן מיט פרעטצלס און סאודע. הערנדיג דרשות פון די חכמי וגדולי ישראל א שטייגער ווי הרב הילל וויינבערגער שליט"א און הרב ראב"י שליט"א אין לשון הקודש בהברה האשכנזית/הונגרית...!

למעשה וועט ווייטער אנגיין די פראצעדור פון געבן דיחויים און פטור'ים פאר ווער ס'וועט זיך צו שטעללן אין די לישכת הגיוס. און אויב ס'וועט זיך מאכן שוועריגקייטן וועט מען נוצן די הילף פון די לישכת עזרה ויעוץ. ועולם כמנהגו נוהג...!

בערל, ייש"כ פאר'ן מפיץ זיין דיין דעת תורה הברורה ביי יעדן אשכול איבער'ן גיוס, נאר איין קלייניגקייט וויל איך מתקן זיין פשוט טו סעט דע רעקארד סטרעיט: עס איז נישט געווען קיין שום פרעצל און קיין סאדע אדער אנדערע טעימה קלה, ניטעמאל די הייליג כשר'ע פון איצא שייגעצ'נס קאמפאני. עס איז נישט געווען קיין שום עסן אדער טרינקען, און די זיצן היבש צוקוועטשט. עס האט נישט אויסגעקוקט ווי דער עולם איז זיך געקומען לופטערן.

שמעקעדיג: יא. די אידן וועלכע זענען געקומען זענען טאקע צדיקים. אבער די תוצאות זענען די זעלבע. נאכדערצו פאר א פארטיי וועלכע האבן געטון אזוי ווי די גבעונים. זיי האבן אויסגעפאפט די אידן. די בני תורה פארטיי האבן געזאגט אז זיי גייען שוין מער נישט נעמען א טייל אין די בחירות. (הטמאות). און אין די לעצטע בחירות זענען זיי געלאפן פונקט ווי א יעדער אנדערע פארטיי...!

דער בלאט די פארגאנגענע וואך (פ' אמור) אין די אוצר אפטיילונג ברענגט די געשיכטע פון די 2 אנטלאפענע געפאנגענע פון אוישוויץ ווערבא און זיין חבר וועצלער. און דעם רעפארט איבער אוישוויץ. וואס מ'טוט דארט מיט די מענטשן...!

דער עדיטאר האט אבער פארגעסן איין קליינעם פרט. אז דער ווערבא איז א גרויסער ליגנער און זעלבסט בארימער. דער רעפארט איז אפשר אמת אבער דער גאנצער בוך איז געשריבן געווארן ווי א נאוועל. נישט א דאקומענטארי. און די נעמען וואס ער נוצט דארט זענען אויך פיקטיווע. פי' פאלשע.

איך האב אדורכגעליינט דעם בוך. און דורכאויס דעם בוך האלט ער זיך אין איין בארימען ווי קלוג ער איז. אייביג צו זיין אין די ריכטיגע צייט און דעם ריכטיגן פלאץ.

די נעמען וואס ער נוצט פאר די נאצישע הויפט אויפזעהער אין דעם בילדינג וואס מ'האט גערופן קאנאדע איז , גראף און קעניג. אויך, דעם אומגליקליכן איד וועלכער האט געטרייט צו אנטלויפן. און די נאציס האבן איהם געשאסן, איז אויכעט פול מיט שקרים און גוזמאות. נאר איהם רופט ער אויכעט ..."אומגליק"...הכל לפי הענין. ער פארציילט דארט אזעלכע שטותים און גוזמאות. אז דער ..."אונגליק"...האט אייביג געהאט פרישע געקעכטסן ווי זופ און טשיקן ארויסגעשמוגלט פון די קאך. און אפילו אן אויסוואהל פון בראנפנס. און אין שכר וואס ער האט נישט אויסגעמסר'ט דעם קאפאו וואס האט איהם געשיקט פון איין עק בילדינג צו דעם 2'טן מיט געשמוגלטע סחורה צו זיין גוירלפרענד האט ער באקומען זייער א גוטן און גרינגן דזשאב. אלס רעגיסטראר. און ער האטציך געקענט ארומדרייען פריי א גאנצן טאג. און קיינער האט נישט גענומען דין וחשבון וואס ער טוט. אדער מיט וועמען ער טרעפט זיך.

ומעשה שהיה כך היה (לויט דעם ליגנער, ווערבא).: זיין דזשאב איז געווען אריבערצופיהרן זאכן וואס די נאציס האבן קאנפיסקירט פון די אנגעקומענע מענטשן קיין אוישוויץ פון איין עק פון דעם גרויסן בילדינג צו דעם צווייטן עק. וואו די פריזאנערס האבן עס געדארפט סארטירן. נאר אינמיטן וועג האט מען איהם געקענט אפשטעללן צו טשעקן אויב ער פיהרט נישט קיין אומלעגאלע סחורה. די ערשטע 3 מאל האט ער זיך געהיטן. און ווען זיי האבן איהם אפגעשטעלט האט ער גארנישט געהאט אומ-לעגאל. איז ער געווען זיכער אז זיי וועללן איהם שוין מער נישט אפשטעללן. דאמאלס האט איהם זיין אויפזעהער/קאפאו געגעבן א רענצל פול מיט אומ-לעגאלע סחורה אזוי ווי טייערע זייפן און טשאקאלאד וואס זיי האבן אוועקגענומען פון די אנגעקומענע אידן פון האללאנד. און פונקט דאמאלס האבן איהם די 2 נאצישע הויפט אויפזעהער געכאפט.און געהייסן אויפמאכן דעם רענצל. און די אומ-לעגאלע סחורה האטציך אנטדעקט. האבן זיי איהם געפרעגט ווער ס'האט איהם געשיקט. אויב ער וואלט אויסגעזאגט וואלט דער קאפאו געווען אין טראבל. האט ער נישט געזאגט קיין ווארט. האבן זיי איהם אנגעהויבן צו שמייסן מיט אכזריות'דיגע קלעפ. ביז ער איז פארחלש'ט געווארן. אבער ער האט נאכאלץ נישט אויסגעזאגט. און ער איז אריין אין שפיטאל. אדער סתם געבליבן אין בעט פאר א פאר טעג. און אין שכר פון דעם, האט דער קאפאו איהם באלוינט מיט פארשאפן א גרינגן דזשאב...!

דער עדיטאר פונ'ם בלאט וואלט געמעגט כאפן אז דער גאנצער בוך איז נישט מער ווי א נאוועל. אפשר פרי דמיונו פון עפעס א ליגנער און בארימער. און מ'קען נישט גלייבן קיין איין ווארט וואס ער שרייבט דארט...!

דער ''עדיטאר'' האט נישט געוויסט אז אזא קלוגער איד ווי דיר ליינט זיין נארישע אויסגאבע...

מודה בטפל: כ'עלל דיר אויסזאגן דעם אמת. נאכדעים וואס איך האב שוין אדורכגעליינט די גאנצע סאטמאר'ע פראפאגאנדע (בערך 5 מינוט.) און נאכ'ן אדורכקוקן די נעמען פון די נפטרים אין די ציבור אפטיילונג, איז מיר א שאד ארויסצו ווארפן דעם בלאט אין גארביטש. כ'האב דאך געצאלט 3 דאללאר...! בליק איך אריין אין די שטותים וואס ער ברענגט אין אוצר...!

די וואך אין דער בלאט עמוד 14

זיי רעדן דא ווי אזוי עס ארבעט צו אימפיטשן א פרעזידענט, שרייבען זיי דא ״איבער׳ן ניקסאן אימפיטשמענט ליינט אינעם באזונדערן ארטיקל ״די ניקסאן טעיפס״, איך זיך נאך די ארטיקל..


Sent from my iPhone using Tapatalk

איידי דאיירי. אז מ'רעדט שוין. וואס ס'מאכט מיך נערוועז איז דער מנהג פון דעם בלאט. אז ווען מ'האלט שוין אינמיטן געשמאקסטן ליינען דעם עדיטאריעל אדער די שטותים פון דעם קינדערישן שרייבער (ער וואלט געמעגט שרייבן אין קינדליין) "הרב" ש.ב. מרגליות, שיקט ער דיך צו אן אנדער'ן בלאט אין אנדער'ן עק צייטונג. און מ'דארף מישן אהין און צוריק. אדורך אלע אפטיילונגען. ביז מ'טרעפט דעם המשך. ער וואלט געמעגט ברענגען א דבר השלם. דעם זעלבן עדיטאריעל אדער ארטיקל פון דעם גרעסטן חכם אין קר"י אויף דעם זעלבן פעידזש. אויב ס'פיט נישט אריין, קענמען לייגן דעם המשך אויפ'ן נעקסטן פעידזש...! זיי מיינען, בטעות אז אויב מ'וועט דארפן א סאך מישן וועט מען אדורכליינען אלע שטותים וואס זיי שרייבן. דאס איז אבער א טעות. ווייל רוב מאל האב איך נישט קיין געדולד אדורכצומישן דעם גאנצן צייטונג. און איך לאז עס איבער אזוי אומגעליינט...!

אין דעם ערב פסח אישו איז געווען באשריבן קאלאמבוס, בתוך הדברים איז געשטאנען אז אין איינע פון קאלאמבוס'ס שיפן איז געווען א גענעראל מיט'ן נאמען אמעריגוס וועספוטשי און נאך אים הייסט דער קאנטינענט אמעריקע..

די לעצטע חלק איז ריכטיג אבער די ערשטע נישט. וועספוטשי איז געווען א איטאליענער ביזנעסמאן, און אין א געוויסע צייט האט ער אפילו געהאלפן קאלאמבוס, אבער ער איז נישט געווען א חלק פון קאלאמבוס'ס פלאטע. וועספוטשי איז אנגעקומען צו דרום אמעריקע אין 1501, 9 יאר נאך וואס קאלאמבוס איז אנגעקומען צו די קאריביען אינזלען.

ווען איך האב געזעהן די קעפל ״א מיליאן דאללער, פאר 137 מוסדות״ האב איך געמאכט די חשבון אז יעדע מוסד האט באקומען בערך זיבן טויזנט דאללער, און אויב דאס איז זייער רוקן-ביין, איז זייער בודזעט מסתמא 8-9 טויזנט דאללער, וועסטו פרעגן וויאזוי קען זיין? קוק אריין טיפער אינעם ארטיקל וועסטו זעהן, אז צווישן אלע 137 מוסדות ביינאזאם, לערנען א מספר עצום פון ״אריבער״ 130 קינדער (קע״ה ב״ה כ״י) ממילא שטימט עס כמין חומר, צוטייל 131 קינדער פאר 137 מוסדות, קומט אויס כמעט א גאנצע קינד אין יעדן מוסד, א קינד קאסט 8-9 טויזנט, ממילא איז שוין 7 א שטארקע רוקן-ביין. #קרן הצלה.