הויפט זייט » תורה ודעת » העמק דבר » קאווע שטיבל • פארוואס גלייבסטו?

קאווע שטיבל • פארוואס גלייבסטו?

ארכיוו־באצייכענונג: 2026-10-14 14:15 EDT

129 פאסטס אין ארכיוו (פון בערך 207 אויפן אריגינעלן פארום) · אשכול #4049

דאנערשטאג אפריל 03, 2014 1:25 pm#194536

ממי_שאמרו האט געשריבן:גלייבן מיט מציאות איז צוויי עקסטערע זאכן. אז דו וועסט נישט גלייבן אז ממי שרייבט דא, טוישט עס נאך נישט די מציאות. גלייבן איז א באגריף וואס דו האסט יא אדער נישט.

אז דו וועסט גלייבן אז אבאמא איז א שפיאן פאר אורעגוויי, טוישט עס איז נישט די מציאות.

איך פארשטיי איז גלייבן א באגריף אבער גלייבן קען נאר זיין געבעיסט אויף א זאך וואס מ'קען גלייבן

אין איין ווארט ווען איינער הערט אז אבאמא איז א שפיאן איז אזוי קודם זאגט ער איך גלייב נישט פארוואס ווייל ס'קוקט ענדערש אויס ווי א ווילדע פאנטאזיע
אויב אבער גייט ער עס נאך און ער זעהט אז ס'איז אמת יעצט גלייבט ער עס שוין אבער נישט נאר אויף אבאמא ער וועט עס שוין פון יעצט און ווייטער גלייבן אויף אלע פרעזידענטן וויבאלד ס'איז שוין געווען במציאות אזא זאך מ'קען שוין נישט אוועקמאכן מיט פאנטאזיע קען מען עס יעצט שוין גלייבן

האו עווער איך האלט איך זאג עפעס איך ווייס נישט צו דו פארשטייסט וואס איך מיין די פוינט וואס איך וויל צוקומען איז אז צו גלייבן א זאך וואס איך קען נישט נאכגיין אדער איך פארשטיי עס נישט איז נישט מעגליך. ס'איז נישט שייך צו גלייבן נאר טאמער איך בעיס עס אויף עפעס זוי ווי די אבאמע שפיאן סקאנדאל

לעניננו איז אזוי איך פארשטיי אז ס'איז געווען אויף די וועלט גרויסע מענטשן אדער העכערע וואס צוליב דעם וואס זיי האבן זיך אסאך באהאפטן מיט די תורה און זיי האבן זיך אויפגעפירט גאר ערליך און ריין האט זייער ריינקייט און הייליגקייט זיי געברענגט צו דעם אז זיי האבן געזען און פארשטאנען מער וואס איך זעי און פארשטיי און אויף זיי בעיס איך מיין גלייבן

אלע הודעות פון גאנצל

דאנערשטאג אפריל 03, 2014 2:22 pm#194566

גאנצל, קודם וויל איל דיר זאגן אז די האסט דא עטליכע שותפים , אין דעים געביט פין נישט קענען ארויסברענגען זאכן בכתב אין איינע פין דעי,איז דער וואס שרייבט די שורות דא.
לענינו, אין קורצן פרעגסטו ווס מיינט גלייבן,די מציאות הדברים ווערט נישט נשתנה מיט מיין יא אדער נישט גלייבן זייער שיין, אבער דער אמת איז , אז דאס איז אוועק פין מסביר זיין וואס דער מענטש האלט אינעם מציאות , דאס מיינט אויב איר קענט אייער ברידער אין איר האט טראסט אין עים אין איר האלט טאקע אז ווי באלד ער זאגט אז ער טייפט, איז דאס טאקע דער מציאות , די זעלבע איז מיט אמונה אין בורא , נאך א משל וועל איך פרובירן מסביר זיין אזוי ווי אין קארט ווען מ׳ברכנגט געוויסע ראיות קעגן איינעם אז ער איז באגאנגן די קריים , געוויסע וועלן אננעמן אז דאס איז טאקע א ראיה אז די מציאות איז טאקע אזוי גיווען אין געוויסע פין די jurors וועלן האלטן אז עס איז נישט קיין ראיה אין אויף אזא פאל ניצט מען די ווארט איך גלויב, ס׳איז דאך סוף כל סוף נישט קיין זאך וואס מ׳זעעט מיט די אויגן אין קורצן וועל מ׳וויל זאגן אויף א געוויסע זאך וואס מ׳קען נישט זעען מיט די אויגן אז די מציאות עקזעסטירט ניצט מען די ווארט גלויבן,אין איר קענט טאקע מחולק זיין צי עס איז גענוג גוטע עווידענס אין דאס איז שמועס פאר זיך אבער ווי איך פארשטיי פרעגט איר נישט וואס זענען די באוויזן אז עס איז דא גאט ממילא דארפט איר אביסל מער מסביר זיין וואס איר פרעגט איך האף איך העלף אייך עפעס ארויס דא .

אלע הודעות פון סודני

פרייטאג מאי 02, 2014 2:01 am#198628

סודני האט געשריבן:הוגה , יאיר , אזוי ווי די אשכול איז ארויפגעקומען האב איך געהאט א געלעגענהייט אדורך ליינען איירע געדאנקן און וואלט אייך זייער גיוואלט בעטן אויב איר קענט מיט מיר טיילן אייער הבנה אין די זאך,
וויל איך גלייך זייער צי פארשטיין אנדערע מיינונגען , אפילו ווען איך בין חולק דערויף ,
איר פרובירט מסביר זיין אז אייער אמונה איז געבויט אויף א געפיל, און געפיל איז א פאקט,
און מ'קען עס נישט אפפרעגן, ווי פארשטענדליך. און מ'קען עס נישט מסביר זיין אפילו, אזוי ווי מ'קען נישט מסביר זיין א טעם אין א מאכל, וואס איך וואלט גיוואלט פארשטיין, איך גלויב אז איר אלע וועט מודה זיין, אז אויב זאל א אידעלע אריינקומען אין שול אין זאגן אז ער האט א געפיל אז דרייסיג ווייסע מלאכים טוען אים באגלייטן, אוודאי וועט נישט זיין שייך דעם איד אפווענדן ווייל ער זאגט זיין געפיל, און דאס קען מען נישט מוכיח זיין פארקערט אווי פריער דערמאנט,
אבער געוויס וועט איר אלע מודה אז דער איד איז נישט אין ארדענונג, און איז נישט מיט אלעמען, ווי אזוי זענט איר מסביר די חילוק פין דעם איד'ל צי אייך?
אגב האט שוין קול דודי אויך געשטעלט גאנץ שטארקע הערות,
אין אויב איר קענט בחדא מחתא דאס אויך מפרש זיין,

מלאכים, זאגן מיר דאך אלע אז זיי באגלייטן אונז, א יעדן פרייטיג צונאכטס, ווען מ'טוט א מצוה, אידן וואס האבן איבערגעלעבט דעם חורבן, מצות זאלן נישט ווערן חמץ.

אבל אי קשיא הכי קשיא. ווען א מענטש קומט אריין אין שול און זאגט אז "איך האב א געפיל אז דרייסיג שחורים שטייען יעצט ארום מיר" דאן דארף ער זיך באזוכן פאר סקיצאפרעניע. וואס איז די נפק"מ ? ווייל מיר ווייסן ווי אזוי שחורים קוקן אויס, און די איינציגע פרוף וואס מיר האבן אז ס'איז נישט דא קיין שחורים איז געוויס, אז מיר זעען נישט קיין שחורים. אויב די פשוט'ע הנחה פאלט אוועק, דאן פאלט אוועק אלע פשוט'ע וועלטליכע הנחות. ווי למשל: אז ס'איז בעסער צו גיין אין גן עדן ווי צו גיין אין גיהנם.

משא"כ גאט אדער מלאכים איז אבער העכער א מענטשליכע באגריף, איינמאל מיר ווייסן ווי אזוי גאט קוקט אויס, דארפן מיר פרעגן "און ווער האט באשאפן און מצמצם געווען זיין אויסקוק". אבער ווילאנג גאט בלייבט העכער אונזער השגה, דאן איז געפיל לעגיטים צו מחליט זיין און גלייבן אין זיין הכרה.

נ. ב. "ווילאנג" איז א געבארגט לשון, ווייל אויב גאטס אי-השגה איז מוגבל צו א ווילאנג, און אן ענדע, דאן דארף מען ווייטער פרעגן ווער איז דער מגביל.

אלע הודעות פון מאטי

זונטאג יאנואר 27, 2019 9:14 pm#423406

אמונה איז א געוויסע סארט השקפה וואס געוויסע מענטשן האבן, ווייל זיי האלטן אז די געדאנק דערפון איז אמת, און לאו דוקא ווייל ס'איז פאקטיש במציאות אזוי. לדוגמא, ס'דא מענטשן וואס גלייבן אז רציחה איז נישט קיין גוטע זאך, און נישט ווייל זיי האבן פאקטישע באווייזן אז ס'איז אזוי. אפילו ווען די פאקטן זאלן ווייזן פונקט פארקערט, וועלן זיי נאכאלץ גלייבן אזוי. ס'איז א השקפה זאך, נישט קיין פאקטישע מציאות.

m https://www.youtube.com/watch?v=fJZ8ib93vSk m

אלע הודעות פון רביה''ק זי''ע

דאנערשטאג אקטאבער 10, 2019 9:13 pm#437272

אפאר הערות וואס קענען נוגע זיין צו די געוואלדיגע שמועס [איך נוץ דאס ווארט ״גלויבונג״ אין איר פילאזאפישן טערמיניגע דעפיניציע; איך פארשטיי אז אין דעם אשכול ווערט עס בעיקר גענוצט ווי אין די אלגעמיינע פארלאנס, אבער איך האלט נישט אז עס מאכט א גרויסע חילוק]:

1). איך ״גלייב״(...) אז די שמועס (אויב מ׳קען בכלל אנאליזירן ״גלויבונג״ און ״וויסן״) רירט אן אויף די טעאריע אין עפיסטעמילאגיע פון דזשאסטיפייד אמת׳ע גלויבונג; וואס קאנסטיטוט די חילוק פון א גלויבונג בעלמא און וויסן (דאס רירט דאך אן די פראגע ״פארוואס גלייבסטו?״, וואס גייט שוין לכאורה אריין אין די ״ווי אזוי?״ אויך).

‏(מיט K-רעלייעביליזם גייט עס לכאורה נישט שטימען).

2). דאס פירט אריין צו דעם אז ווי אזוי איך פארשטיי יאיר׳ס מהלך איז עס אן אינטערנעליסט ווערסיע פון א דזשאסטיפיקעישן פאר אמת׳ע גלויבונג. דהיינו, ער נוצט (בעיקר) זיין אינטואישן אין אנאליזירן די עוועילעבל עווידענס, וועלכע איז אן אינערליכע סטעיט, צו דזשאסטיפייען און ברענגן דאס ״גלויבונג״ צו (א פארעם פון) ״וויסן״.

ווי אויך רירט זיין אינטואישן דערצו אן אין די טעאריע פון פרעגמעטיק ענקרויטשמענט אין עפיסטעמילאגיע. דהיינו, אז וויבאלד די נושא איז מער נוגע ללבבו (אויפוואקסענדיג אלס איד), איז קען דאס גלויבונג און וויסן דערין זיין שווערער מברר צו זיין פאר אזא איינער, און זאגן אז ער/זי ״ווייסט״ אזוי, לעומת א צווייטן פאר וועם ס׳איז נישט אזוי נוגע.

3). אויך, יש לעיין אויב גלייבן און האלטן עפעס ווייל אזוי האט מען מקבל געווען [אמונה פשוטה ווס. חקירה] איז א דאגזאסטישע אויסגעהאלטענע סיבה אויף צו גלויבן אין עפעס (און אויב יא, אויף ווי ווייט איז דאס אויסגעהאלטן).

4). דאס איז לכאורה ברור אז ווי ווייניגער (עפיסטעמאלאגיש) דזשאסטיפייד א מענטש׳נס גלויבונג איז, אלס שוואכער ווערט פארעכענט זיין אמונה בה׳ (פון אן עפיסטעמאלאגישן שטאנדפונקט), הגם אז פון א בעצם פראפאזישינעל שטאנדפונקט קענען זיי זיין גערעכט, ופשוט.

אין אנדערע ווערטער, מ׳קען נוצן צוויי פון דר. דוד סוסא׳ס דריי עיס [AAA]. דהיינו, אונז קענען אפשר נישט וויסן אז מציאות הבורא וכו׳ איז 100% אקוראט, אבער די גלויבונג דערין דארף זיין (ווי מער) עדרויט [אנגעקומען דערצו דורך די (קאגניטיוו) סקיל און יכולת פונ׳ם מענטש] און זיין (ווי מער) עפט [ס׳איז דא א דירעקטע קשר צווישן די גלויבונג און ס׳דערקענט זיך אז ער׳ז אנגעקומען דערצו דורך זיין/איר סקיל; נישט דורך מזל וכדומה פון זייטיגע אמצעים].

5). דאס וואס מ׳מאכט א חילוק צווישן חלקים פון אמונה/דת וואס זענען שווערער צו גלייבן אין ווי אנדערע, רירט אן אויף דעם אז עס זענען דא דעגריס פון גלויבונג; ס׳וועלען זיין חלקים פון די רעליגיע וכו׳ וואס מ׳וועט ״מער״ גלייבן אין ווי אנדערע (און דאס איז די האפענונג, ואולי עבודה, אויף אנצוקומען צו אמונה ״שלימה״).

6). די חולקים אויף יאיר נעמען לכאורה אן ווי דר. דוד לואיס און דר. פיטער ווען אינוואגען, וואס זאגן אז אינטואישינס זענען נישט בעצם קיין סאך אנדערש און שטערקער פון גלויבונגען. (דר. ווען אינוואגען זאגט אז אויב האט מען א נגיעה צו גלייבן אין עפעס דאן האט מען אן אינטואישין דערצו. דר. דוד סוסא לייגט אבער צו אז דאס איז ווען מען האט א נגיעה צו גלייבן דערין מחמת ווייל מען וויל דאס פארשטיין.)

ס׳זענען אויך דא וואס טענה׳ן אז דאס פאראנטווארטליכקייט פון (זיך פארלאזן מער אויף) אינטואישנס בכלל (איבער סתם גלויבונגען) שטאמט אליין פון אן (בכלליות׳דיגע) אינטואישן. אויב אזוי ליידט דאס פון אן עפיסטעמיק סירקולעריטי; א פארעם פון סירקולער ריזענינג.

(ועיין מש״כ כאן.)